Tibetan
གསུམ་པོ་དེ་བདེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འགྱུར་མེད་མ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་བཅས་སོ། ། འགྱུར་བཅས་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་འདྲེས་པའི་བདེ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལས་རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ་འབྱུང་ཞིང༌། འབྱུང་བ་རྣམས་འདུས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ་ནང་གི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡུལ་ལྔའམ་དྲུག་འབྱུང༌། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མིང་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འབྱུང་ངོ༌། །སྤྱིར་གཞི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའང་རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་འབྱུང་བར་གནས་པ་དེ་ལ་གཞི་འཁོར་བ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མིང་འཇོག་ཀྱང༌། སྐབས་འདིའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའམ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ནི་རགས་པ་ཉེར་ལྔའི་ནང་ཚན་ཡིན་པས་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བསྡུས་པའོ། །དཔེར་ན། གཤེར་དང་ལྡན་པའི་ས་ལས་རླངས་བྱུང༌། དེ་ལས་ཟིལ་པ་ཆགས། ཟིལ་པ་འདུས་པ་ལས་ཆུར་གྱུར་ཞིང༌། ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཆར། དེ་རླུང་གིས་ བསྐྱོད་པས་གཟུགས་བརྙན་རྒྱུག་པ་སོགས་སུ་སྣང་ངོ་དེ་བཞིན་དུ་ས་རླན་ཅན་དང་འདྲ་བ་རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ། དྲོད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་རླངས་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་རླུང་གཡོས་པས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ལྔའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ། ཟིལ་པ་དང་འདྲ་བར་རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ། ཆུར་འཁྱིལ་བ་དང་འདྲ་བར་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་གྲུབ། དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་ཤར་བ་དང་འདྲ་བར་དབང་ཡུལ་སོ་སོར་སྣང༌། གཟུགས་བརྙན་གཡོ་བ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་རྟོག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ཆུ་དེ་ས་ལ་སིམ་པ་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་འཆི་བའམ་གཉིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་སམ། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། འཕེན་པ་གཅིག་པོ་དེའི་ནུས་པ་ཟད་པ་ན། རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། །སྲ་བའི་ཁམས་དང་ཆུ་ཉིད་དང༌། །དེ་བཞིན་མེ་དང་རླུང་དག་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་བླངས་ནས་སུ། སྲིད་གསུམ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། འདི་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སུ། །འབྱུང་བ་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ནི། །གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང༌། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་ནི་ལྔ་པོའོ། །མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང༌། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་ནི། །མེ་ལོང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་
Chinese
这三者是安乐，但并非不变，而是变化的。变化的是与五大相混合的安乐，由此产生粗大的五大。五大聚合的差别产生五蕴，其中由自相续所摄的众生之内的法，产生六处，以及作为受用和近用的五或六境。由此产生名为五智的五种识。总的来说，基位时的法性也是五智，以其力量，连同暂时的垢染，也安住于产生根本三相之中，因此将基轮回所对应的称为五智。但此处所说的五智或五识，是粗大二十五法中的一部分，因此是分别念，也是八十自性等的主体集合。例如，湿润的土中产生蒸汽，蒸汽凝结成露珠，露珠聚集变成水，水中显现影像，被风吹动，影像呈现流动等状态。同样，根本三相如同湿润的土地，被热力推动而产生蒸汽一样，风的扰动使之转变为五种安乐的形态。如同露珠一般，是粗大的五大。如同水聚集一样，形成了五蕴的自性。如同显现众多影像一般，显现为各自的根境。如同影像晃动一般，产生五识的分别念。又如水渗入土中，影像等全部消失不见一样，在死亡或睡眠等时候，或者其他任何时候，当唯一的推动力耗尽时，所有这些都以留下习气的方式融入根本三相之中。如《金刚鬘》所说：坚硬的界和水性，同样火和风，被识取走后，将生于三有之处。此乃五蕴，是诸大聚合所造的自性，即色、受、想、行、识，此乃五者。平等性、个别思择和成所作，以及大圆镜智和法界性智，此乃五识。
English
These three are happiness, but they are not unchanging, but changing. The changing one is the happiness mixed with the five elements, from which the coarse five elements arise. From the aggregation of the elements, the five aggregates arise, and among them, the dharma within beings gathered by their own continuum, the six sense bases arise, and the five or six objects as the mode of enjoyment and utilization. From this, the five consciousnesses named the five wisdoms arise. In general, the nature of reality at the ground level is also the five wisdoms, and by its power, even the adventitious stains abide in the arising of the three root appearances, so the name of the five wisdoms is given in relation to the ground of samsara. But the five wisdoms or five consciousnesses here are part of the twenty-five coarse elements, so they are conceptual thoughts, and they are also the main collection of the eighty natures and so on. For example, steam arises from moist earth, dew forms from it, dew gathers and becomes water, an image appears in the water, and when it is moved by the wind, the image appears to flow and so on. Similarly, the three root appearances are like moist earth, and like steam arising when stimulated by heat, the wind stirs and transforms into the form of the five pleasures. Like dew, they are the coarse five elements. Like water gathering, the nature of the five aggregates is formed. Like many images appearing, they appear as separate sense fields. Like the image moving, the conceptual thoughts of the five consciousnesses arise. Furthermore, when the water seeps into the earth, all the images and so on disappear, like at the time of death or sleep, or at any other time, when the power of the single propellant is exhausted, all of these dissolve into the three root appearances in the manner of leaving imprints. As the Vajramala says: The hard element and the water nature, likewise fire and wind, when taken by consciousness, will be born in the place of the three realms. This is the five aggregates, the nature of the aggregates of the elements, namely form, feeling, perception, formation, and consciousness, these are the five. Equality, individual discernment, and accomplishment, as well as the great mirror wisdom and the wisdom of the dharmadhatu, these are the five consciousnesses.
Tibetan
པོ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དང་ནི། །མིག་དང་དེ་བཞིན་རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་རྣམས་ཏེ། །འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་དང༌། དབང་པོ་རང་ཉིད་རང་ཡུལ་ ལ། །འགྲོ་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ། །དབང་པོ་གང་དང་གང་སྤྱོད་ཡུལ། །དེ་དེ་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ། དབང་པོ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་མོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་བ་ཞེས་པ་ལམ་གྱི་སེམས་གསུམ་ལ་བཞག་ནས། འདོད་ཡོན་གྱི་སྣང་བ་ལ་བསྲེ་བ་དང་སྦྱོར་བ་ནི། སྦས་དོན་དུ་སྒྲུབ་འདོད་པས་སྐྱོགས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་གསུམ་ལ་འཆད་ཀྱང་རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་དང་སྦྱོར་ན་ལེགས་ལ། ཅི་སྟེ་སྦས་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་ཀྱང༌། སྦས་དོན་གྱི་ལམ་རྣམས་གང་ལ་བྱུང་བའི་གཞི་དུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཏུ་གོ་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་འདི་སྐད་ཅེས། འབྱུང་བ་འདི་ལས་རང་བཞིན་ ཡང༌། །ཆགས་དང་ཆགས་མེད་ལ་སོགས་པ། །དེ་ལས་དགེ་དང་མི་དགེའི་ ལས། །དེ་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན། །རགས་པ་རྣམས་ཐིམ་ནས་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཚུལ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་ལས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་སོགས་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་འབྱུང་ཚུལ་གྱི་བར་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། དེས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས་རྩ་བའི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་ ཅིང༌། དུས་གཞན་དུ་བག་ཆགས་དེ་སྨིན་པ་ལས་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་འདི་མ་ཤེས་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་ཐིམ་རིམ་དང་སྐྱེ་རིམ་ཉེ་ཚེ་ཙམ་བཤད་ཀྱང་དོན་གྱི་དབྱིངས་མི་གོ་བར་སྣང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་ངོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང༌། ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་དང༌། མྱོང་བ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་ འཁོར་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་དུ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ལ། ཀུན་རྫོབ་དག་པ་པའི་ཕྱོགས་ལ་རིག་པས་དཔྱད་ན། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་སེམས་སྣང་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་གཅིག་པུའི་སྣང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ལས་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བག་ཆགས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་སྟོབས་ལས། རྒྱུ་ལས་ཉོན་གྱི་སྣང་བ་གསལ་པོར་བྱུང་ཞིང༌། རང་གི་རླུང་ཐིམ་པས་གསལ་བ་དེའི་རྒྱུན་མི་གསལ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གྱུར་ལ། ཡང་འབྲས་བུའི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི
Chinese
是故，意之生处即是彼，眼及如是耳鼻舌，身等，此乃生处之生起。如是说，根自身于自境，行往所成即是彼，根之所用境为何，彼即唯是显现尔。如是说，根与境皆唯是心之显现。如是说，于此，诸多将显现立为道之三心，而与欲乐之显现相混杂结合者，乃是欲于隐义中成立，故作颠倒之说。虽说三种显现，然若与根本之三显现结合则善，若欲与隐义结合，则于隐义之道所生之基础时位之安立中理解则无过。又如是说，此生起中复有自性，贪与无贪等，彼生善与非善业，彼生轮回之生起。粗大者融入后如何安立习气之方式者，乃如前所说，由三种显现生起五识等，及自性之分别念生起之方式。由此造作善与非善之业，于根本心上安立习气，于他时彼习气成熟，而生起六道之生者。若不了解轮回流转之安立，则仅说生死之际之八物融入次第与生起次第之临近，亦不见得能了解意义之精髓。于众生之错觉前如何显现，如何体验，及体验彼之真实因，于轮回本身中如何生起之角度，于未考察未分析之状态中如是承认。于世俗清净之方面，以理智分析，如所说色等境皆唯是心之显现般，彼等一切皆唯是唯一之心之显现，从根本之三显现中，是不可说为彼性与异性者。彼亦由习气风所推动之力，从因中生起烦恼之显现，清晰显现，由自之风融入，彼清晰之相续不明显，而成为种子之状态。又由生起果之显现之风所催动，生等果之
English
Therefore, the source of mind is that, eyes and likewise ears, nose, tongue, body, etc., this is the arising of the sources. As it is said, the senses themselves in their own realm, that which goes and becomes is that, whatever sense is used, that is just appearance. As it is said, the senses together with their objects are merely appearances of the mind. As it is said, many here place appearance as the three minds of the path, and mixing and combining it with the appearance of desire pleasures, is a distorted explanation because they want to establish it in the hidden meaning. Although explaining the three appearances, it is good to combine them with the three fundamental appearances, but if you want to combine them with the hidden meaning, then there is no fault in understanding the establishment of the basis and time of the hidden meaning paths. Again, it is said, from this arising there is also nature, attachment and non-attachment, etc., from that arises virtuous and non-virtuous actions, from that arises the arising of rebirth. How to establish the habit after the gross ones dissolve is as explained above, from the three appearances arise the five consciousnesses, etc., and the way the conceptual thoughts of nature arise. By doing virtuous and non-virtuous actions, habits are established on the root mind, and at other times those habits ripen, and the beings of the six realms arise. If you do not understand the establishment of how samsara flows, then even if you only explain the dissolving order and arising order of the eight objects at the time of birth and death, it seems that you will not understand the essence of the meaning. How it appears to the delusion of sentient beings, how they experience it, and the real cause of that experience, from the perspective of how it arises in samsara itself, is accepted in a state of not investigating or analyzing. On the side of the pure conventional, analyzing with reason, as it is said that objects such as form are merely appearances of the mind, all of those are merely appearances of the one mind, from the three fundamental appearances, it is impossible to say that it is the same or different. That also, by the power of the wind of habit, from the cause arises the appearance of afflictions, clearly appearing, and by the dissolution of one's own wind, that clear continuum becomes unclear, and becomes a seed state. Again, when stimulated by the wind that produces the appearance of the fruit, the birth and other fruits