Tibetan
༌། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་སྟེ་ཡང་ཡང་སྟོང་ཉིད་དུ་གཞིག་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པའོ། །ལྷན་སྐྱེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་མགོ་བོ་སྟེ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོར་འདུས་ནས་དབུ་མར་ཞུགས་ཤིང་ནོར་བུའི་བར་དུ་འབབ་པ་དང༌། འོག་ཏུ་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་རྣམས་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ཡར་ལྡོག་སྟེ་དབུ་མར་ཐིམ་པས། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་གཟི་འོད་མེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འབར་བས་ཇི་སྲིད་དུ་གསང་གནས་ནས་སྙིང་ག་ཡན་ཆད་དུ་རླུང་དང་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་གཟི་འོད་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་དབུ་མའི་ནང་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་རང་གནས་སུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་བསྒོམས་པས་རང་གི་མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་མམ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཇི་ལྟར་འོས་པ་དག་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་འོད་གསལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་འདྲ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་རྒྱུ་བ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང༌། མི་རྒྱུ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་རང་གི་བདེ་ཆེན་གྱིས་རྒྱས་བཏབ་པས། དང་པོར་དེ་རྣམས་འོད་གསལ་བདེ་སྟོང་གི་ངོ་བོར་ཐིམ་པར་བྱས་ནས་ཕྱི་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བར་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་སློབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་མཐོང་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བར་དུ། ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་རྩ་བ་ནས་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་གང་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་རེས་ཀྱི། སྐབས་དེར་རང་སྣང་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་མངོན་འགྱུར་བ་འགགས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་དངོས་སུ་དག་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལས་སད་པ་ན་སྣང་བ་ཡང་རགས་པ་འཆར་ཞིང་འབྱུང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི། རིག་མ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་རིལ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཐར་འོད་གསལ་ལ་བཅུག །ཡང་འོད་གསལ་ལས་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་རང་ཉིད་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་ཤར། ཡང་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་སྔར་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཉམས་དང་མ་བྲལ་བའི་རྒྱུན་དེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བ་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་འདེབས་པའི་རྗེས་གཞིག་བསྒོམ། ཡང་རིག་མའི་རྗེས་ཆགས་ལ་ཞུགས་པས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་ཐིམ་སྟེ། བཞི་པ་འོད་གསལ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར། མཐར་འོད་གསལ་དེ་ལས་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་ཡང་ལྷ་སྐུ་དང༌། སྣང་བ་ཡང་ལྷ་སྐུར་ལྡང་ དེ་ནས་ཡང་ལྡབས་ཏེ་བསྒོམ་འདོད་ན་སྔར་བཞིན་དང༌། ཐུན་རྫོགས་ཏེ་རྗེས་ཐོབ་ལ་འཇུག་འདོད་ན། མཉམ་བཞག་གི་རྩོལ་བ་དེ་སློད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་དང་ལྷ་སྐུ་གཉིས་པོ་སྔར་ལས་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་ཞིང་ཤུགས་ཆུང་བར་སོང༌། དེ་རྗེས་གཉིད་སད་པ་བཞིན་མ་དག་པའི་སྣང་བ་གསལ་བར་དམིགས་ཏེ། སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་འཛིན་པ་ལ་བདེ་སྟོང་གིས་བརླན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་སྣང་དང་ཉོན་མོངས་གཉིས་ཀར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་འཆར་ལ་དེ་ཡང་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ཡུལ་ཡུལ་བས་ཁྱབ་པ་འབྱུང་ངོ༌། །རིལ་འཛིན་གྱི་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་ཁོ་ན་སྟོང་ཉིད་དུ་སྡུད་པས། དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་ཡང་རང་ཉིད་ཁོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྡང་ལ། རྗེས་གཞིག་གི་སྐབས་རང་དང་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་ཡང་བདག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་འབྱུང་ངོ༌། །རིལ་གཞིག་དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིལ་འཛིན་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་གཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུན་གཅིག་གི་སྐབས་འདིར་གོ་རིམ་ཀྱང་ངེས་ལ། བསྐྱེད་རིམ་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་རིལ་གཞིག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ངེས་སོ། །ཡང་སྐབས་འདི་དག་གི་བཞི་པ་འོད་གསལ་དེ་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པས་སྔར་སྒྱུ་ལུས་མན་ཆད་ཀྱི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་ཡང༌། ད་དུང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དངོས་ལ་མ་སླེབ་པས་དཔེའི་ འོད་གསལ་ཉིད་དོ། །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་མཐའ་རང་དུ་ཉེ་རྒྱུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་དེར། རིལ་འཛིན་རྗེས་གཞིག་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་དུས་སུ་བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། མཆོད་པའི་དུས་དག་མཉམ་ཉིད་དང༌། ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཡིད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ། སྐད་ཅིག་བཞི་པ་ལ་སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་འདྲེས་པའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་འཕགས་སྐོར་ཕྱོགས་འདིར་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་བཤད་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེའི་ནང་གི་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་མི་འབྱུང་བར་བྱས་སོ། ། དེ་ལས་ལངས་པ་ན། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་ཅིང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འཆར་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་གཅིག་ཙམ་མམ། མིག་འཛུམ་ཙམ་ལ་སྐུ་གྲུབ་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ཡི། རིག་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དུས་ལ་ཆ་མེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྲིད་པས་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་གཅིག་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་བཞིན་པ་ལ་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་མི་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་གྲུབ་པའི་དོན་ ཡིན་གྱི། མཐོང་ལམ་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་སྐུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འོད་གསལ་དུ་རྩ་བ་ནས་ཐིམ་པ་ལྟར་བཤད་པ་ནི། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེའི་རྟེན་རགས་ལུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པ་དང༌། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེའི་སྟེང་ན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་ཆ་རེ་འདྲེས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་ཐིམ་པ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྣང་ལ་ཡང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་མཐའ་དབུས་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས། དེའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་ནུབ་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྐུའི་མཚན་ཉིད། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་འགྱུར་བས། །འོད་གསལ་བར་ནི་རྣམ་པར་དག།ཅེས་གསུངས་ནས། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པར་ཐེམ་པའི་སྐུ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དང་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང༌། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་ཆས་བསླད་ཏེ་གསེར་གཡའ་ནག་པོས་གཡོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དེ། འོད་གསལ་བའི་ནང་དུ་བཀྲུས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་ན་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ཡང་བདག་བྱིན་རླབས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ། །རིན་ཆེན་གཞན་དག་འདི་ན་མེད། །མེ་ཡིས་སྦྱངས་པ་ནོར་བུ་བཞིན། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྣམ་དག་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་ འབྱུང་སྟེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོག་མར་ཐོབ་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར། སྒྱུ་ལུས་སྔ་མའི་རྒྱུན་མེད་པར་
Chinese
同样，一切显现都随后，即反复地被分解为空性的次第。以安住于俱生（lhan skyes）之力的作用，七万二千条脉的 khí（prāṇa）和明点（bindu）汇集于头部，即顶轮，进入中脉并下降至宝处，而向下流动的直至脚底的 khí（prāṇa），被后得（rjes chags）所推动而向上逆转，融入中脉。由大欲乐的光芒如火般猛烈燃烧，直至从密处到心间， khí（prāṇa）和后得（rjes chags）的光芒使明点（bindu）从中脉向上升起，修习直至到达顶轮等各自的位置，这样，自己的不净蕴界的一部分，或者完全圆满的任何适宜的部分，都进入到真实的边际，即实相的光明中，这被称为圆满执持的禅定。像这样先前进行后，能动的有情众生和不能动的器世间的显现，都以自己的大乐来扩展。首先，将它们融入光明、乐空（sukhavati）的自性中，然后从外向内，自己的身体也同样融入光明中，这就是随后的分解次第。而且，从学习光明的次第开始，直到未进入实义光明见道的瑜伽之前，蕴界的一部分一部分地融入光明中。而与瑜伽相结合的见道，则从根本上净化自己的蕴界。在任何以二禅定交替融入光明的场合，虽然那时自显现中能取所取的显现止息，但自己的蕴界并非真实清净，同样，从那之中醒来时，显现也会粗显地生起。显现的方式是：与明妃（vidyā）共同结合的后得（rjes chags），依靠如前所说的圆满执持，使（自身）进入三种显现的尽头——光明中。又从光明中，与逆转的三种显现一同生起自身本尊的显现。又由后得（rjes chags）推动，使先前俱生的安乐体验未曾分离的相续更加广大和增长，这时修习对一切显现进行扩展的后得分解。
English
Similarly, all appearances are subsequently, that is, repeatedly dissolved into emptiness in sequence. By the power of abiding in co-emergent (lhan skyes), the winds and bindus of the seventy-two thousand channels gather at the head, that is, the crown chakra, enter the central channel and descend to the jewel place, and the winds flowing downwards to the soles of the feet are stimulated by subsequent attachment (rjes chags) and reverse upwards, dissolving into the central channel. The light of great desire blazes like fire, so that from the secret place to the heart, the light of wind and subsequent attachment causes the bindu to rise upwards from within the central channel. Meditating until reaching the crown chakra and other places in their respective positions, a part of one's own impure aggregates and elements, or whatever is appropriate in its entirety, enters the true limit, that is, the clear light of reality, which is called the meditation of complete holding. Having proceeded in this way, the appearances of sentient beings who move and the inanimate world of objects are expanded by one's own great bliss. First, they are dissolved into the nature of clear light, bliss and emptiness (sukhavati), and then from the outside in, one's own body is also dissolved into clear light in the same way, which is the subsequent dissolution sequence. Moreover, starting from learning the sequence of clear light, until not entering the yoga of the path of seeing of the meaning of clear light, a part of the aggregates and elements dissolves into clear light part by part. And the path of seeing combined with yoga purifies one's own aggregates and elements from the root. In any case where the two meditations alternately dissolve into clear light, although the appearance of grasping and being grasped ceases in one's own appearance at that time, one's own aggregates and elements are not truly purified, and similarly, when awakened from that, appearances also arise coarsely. The way of appearance is: subsequent attachment (rjes chags) in conjunction with the vidyā, relying on the complete holding as mentioned above, causes (oneself) to enter the clear light at the end of the three appearances. Again, from the clear light, together with the reversed three appearances, the appearance of oneself as a deity arises. Again, stimulated by subsequent attachment (rjes chags), the continuity of the previously co-emergent experience of bliss, which has not been separated, becomes more extensive and increases, and at this time, one practices the subsequent dissolution of expanding all appearances.
Chinese
嗡。 再者，进入明妃的后续阶段，通过三个次第的显现而融入，第四光明中长久安住。最终从光明中，与三显现逆转一同，自身也成为本尊身，显现也升起为本尊身。 此后如果想再次重复修习，就如先前一样。如果座间修习完毕，想要进入后得位，稍微放松等持的努力，安乐和本尊身两者就比先前稍微不明显且力量减小。之后像从睡眠中醒来一样，观想不净的显现清晰，执持对那个显现和依赖于它的烦恼的行相，被乐空所滋润，稍微出现无法进行烦恼之业的状态。在境显和烦恼两者上，都显现为如幻的体性，而且那也遍布本尊身和乐空的觉受境。在圆满次第时，仅仅将自己的蕴界收摄于空性中，因此从那之中升起时，也仅仅是自己升起为坛城。在后破次第时，将自己和显现两者都加持为空性，因此从那之中升起时，也是我和一切显现都成为坛城的轮。如果从真实的圆破的角度来说，因为必须依赖于圆满次第的安乐之流来修习后破，所以在一次修习时，次第也是一定的。而对于将生起次第作为道路的圆破来说，则不一定是这样。而且，这些时候的第四光明，因为非常趋向于真实光明，所以虽然与先前幻身以下的譬喻智慧非常不同，但因为还没有到达真实光明本身，所以仍然是譬喻光明。光明次第的尽头，接近于现证菩提的时刻，是诸佛灌顶的时候。那时，将圆满次第和后破次第各自的差别混合为一而修习，在显现的时候，将我和其他一切的身体的形相作为平等性，在供养的时候作为清净平等性，在获得的时候作为意平等性，在第四刹那，显现心和法性无二分别地混合的真实光明。 对此，圣者们在此
English
Om. Furthermore, entering the subsequent stage of the vidyā, one dissolves through the sequence of the three appearances, and abides in the fourth, the clear light, for a long time. Finally, from that clear light, along with the reversal of the three appearances, one's own self also arises as the deity body, and the appearances also arise as the deity body. Thereafter, if one wishes to repeat the practice again, it is as before. If one wishes to enter the post-meditation period after completing the session, by merely relaxing the effort of meditative equipoise, both the bliss and the deity body become slightly less clear and less powerful than before. After that, like waking up from sleep, one focuses on the impure appearances as being clear. By holding onto the appearance itself and the aspects of the afflictions that depend on it, being moistened by bliss and emptiness, a state arises where one is slightly unable to perform the actions of the afflictions. Both the object appearance and the afflictions appear as being like illusions, and that is also pervaded by the experience of the deity body and bliss-emptiness. During the completion stage, one gathers only one's own aggregates and elements into emptiness, so when arising from that, only oneself arises as the mandala. During the subsequent dissolution stage, both oneself and the appearances are blessed into emptiness, so when arising from that, both oneself and all appearances arise as the wheel of the mandala. If one considers the actual round dissolution, since the subsequent dissolution must be practiced based on the stream of bliss of the round gathering, the order is also definite in this one session. However, this is not necessarily the case for the round dissolution that uses the generation stage as the path. Moreover, the fourth clear light in these instances is very much directed towards the actual clear light, so although it is very different from the example wisdom of the illusory body and below, it is still the example clear light because it has not yet reached the actual clear light itself. The end of the stages of clear light, the time for accomplishing the manifest enlightenment that is close to oneself, is at the time of the empowerments by the Buddhas. At that time, the distinctions between the round gathering and the subsequent dissolution are mixed together and practiced as one. At the time of appearance, the forms of the bodies of oneself and all others are made equal, at the time of offering, they are made pure and equal, and at the time of attainment, they are made equal in mind. In the fourth instant, the actual clear light, in which mind and dharmatā are indistinguishably mixed, is manifested. Regarding that, the noble ones in this direction