Tibetan
པར་དམ་པོས་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་གོ་བདེའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་རང་དོན་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་འོང་ཡང་མེད་ཅིང༌། དུས་འདས་པར་འགྲོ་བ་དང་ནི་ད་ལྟར་བ་དང་མ་ འོངས་པར་འོང་བའང་མེད་ལ། སྒྲིབ་པ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོས་ཟད་པ་ཡང་མེད་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཟད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་མིན་ལ། འཕེལ་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་མིན་ནོ། །ཡང་ན་སྤྲོས་པ་བྲལ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་མིན་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱང་མིན་ནོ། །སྔོན་མ་མཐོང་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་དག་སྤྲོ་བ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་གཟུགས་དེ་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་གདོད་ནས་གནས་གནས་པ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་མིན་པའོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་དང་བསྟུན་ན། ཇི་སྐད་དུ། ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་ཚུལ་བཟང་སྤྱད་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའང་མིན། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འཁོར་བ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གནས་བྱ་གནས་བྱེད་མ་གྲུབ་པས་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མིན་ལ། ནམ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མིན་ནོ། །གང་ཞིག་འོད་གསལ་དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ཡུལ་དུའང༌། བློས་གཅད་བྱར་མ་གྲུབ་པས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་ཞིང༌། བདེ་ཆེན་དུ་མྱོང་ལ་འགྱུར་མེད་དུ་ཡང་གནས་ཤིང༌། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་ཡང་བྲལ་ལོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟུགས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡུལ་བཅས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྡིག་པའི་གཟུགས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་གཉིས་འདུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མིན་ཞིང༌། གཉིས་ཀྱི་བར་མ་བཏང་སྙོམས་ཀྱང་མིན་ལ། མཆོག་སྟེ་བདེ་བ་དམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཡིན་ཡང་ཚོར་པ་བདེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་ཚོར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་གོ་བ་གལ་ཆེ་སྟེ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བློ་གྲོས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་གནས་འདི་ཆེས་ཟབ་པོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ནི། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་རིམ་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ཆེ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་དེ་ལྟའི་དེ་ཉིད་ཐོབ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་འགྲོ་གཉེན་གཅིག།ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མི་ཡི་སེང་གེ་གང༌། །མི་ཟད་ལུས་ཐོབ་མ་ལུས་འགྲོ་བར་རྒྱུ། །དེ་ནི་ཡོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་དྲང་པོ་ཡིན། །སྟན་ལ་གནས
Chinese
至尊者善妙宣说。如此翻译容易理解。彼智慧的自性，于处所方位既无来往，又无前往过去，以及现在和未来之到来。因烦恼自始未生，故亦无以对治而穷尽。因胜义功德安住于自性，故亦无功德增长。因非穷尽故非无实，因非增长故亦非有实。又因离戏论故非有实，因大乐故亦非无实。先前未见之所有坛城，喜悦等稀有之形相，彼乃自性所成。一切形相之彼，自始即安住，故因恒常安住而非稀有。又若仅随顺世俗，如是说：奇妙且行持善妙之理，故亦非奇妙。如是等等。轮回自性未生，且法性离戏论之故。能住与所住未生，故亦非成为安住。因何时亦无坏灭，故亦非迅速前往。何为光明，彼亦非为识所见之境，因非为心所能衡量，故离有之名言。于大乐中体验且亦安住于不变，且亦具足一切相，故亦离无之名言。福德之色，感受，乐受，亦非具有对境。罪业之色，感受，苦受，亦非具有对境。福德与罪业二者聚合之自性亦非，二者之中间舍亦非，乃是殊胜，成为殊胜之乐。虽是乐，然非感受之乐，此所谓非体验感受，此理解至关重要，所有智者亦于此心生迷惑之处，此乃极深奥。如是所说者，一切光明皆为空性，胜者佛陀如是说。第三，安住于此次第之补特伽罗之功德为：瑜伽士获得如是之如是性。因与非因之自性，行者与亲友为一。智慧自性之人中狮子。获得不尽之身，周遍一切有情。彼乃圆满之身亦正直。安住于座
English
The Supreme One has spoken excellently. This translation is easy to understand. The very nature of that wisdom has no coming and going in terms of place or direction, nor does it go to the past, nor does it come to the present or the future. Because obscurations have never arisen from the beginning, there is also no exhaustion through antidotes. Because the qualities of ultimate reality abide in their very essence, there is also no increase in qualities. Because it is not exhausted, it is not non-existent; because it does not increase, it is not existent either. Furthermore, because it is free from elaboration, it is not existent; because of great bliss, it is not non-existent either. All the mandalas that have not been seen before, the wonderful forms of joy and so on, are naturally inherent. Since that which possesses all aspects has been abiding from the very beginning, it is not wonderful because it is constantly abiding. Moreover, if we only conform to the conventional, as it is said: It is not wonderful because it is wonderful and practices good conduct. And so on. Because samsara is unestablished in its nature and the nature of reality is free from elaboration. Since the abider and the abode are unestablished, it does not become abiding. Since there is never any destruction, it does not go quickly either. Whatever luminosity is, it is not an object seen by consciousness, and because it cannot be measured by the mind, it is free from the designation of existence. Experiencing great bliss and also abiding in immutability, and also possessing all aspects, it is also free from the designation of non-existence. The form of merit, feeling, pleasure, is also not with an object. The form of sin, feeling, suffering, is also not with an object. The nature of the union of merit and sin is also not, and the middle ground between the two is also not neutral, but it is supreme, becoming supreme bliss. Although it is bliss, it is not the bliss of feeling, and this saying that it is not experiential feeling is very important to understand, and all the wise ones are confused in this place, which is very profound. That which is spoken in this way is that all luminosity is emptiness, as the Victorious Buddha has said. Third, the greatness of the individual who abides in this order is: The yogi obtains suchness in this way. The nature of cause and non-cause, the traveler and friend are one. The lion among men who is the nature of wisdom. Having obtained an inexhaustible body, he pervades all beings. That is a round body, yet it is upright. Abiding on the seat.
Tibetan
་མེད་གྱུར་ཀྱང་གནས་པ་ ཡིན། །དེ་ནི་མིག་བཙུམ་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་རྒས་མིག།དེ་ནི་མཉམ་མ་བཞག་ཀྱང་མཉམ་བཞག་ཡིན། །དེ་ནི་ཚིག་དང་བྲལ་ཡང་བརྗོད་བྲལ་ཡིན། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་ཡང་བཟུང་བྲལ་ཡིན། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་ཡང་གཞན་བྲལ་ གྱུར། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཉེས་ཀུན་ཟད། །ཅེས་པ་སྟེ། འོད་གསལ་གྱི་མན་ངག་ལག་ལེན་དུ་ཐོབ་ནས། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། བླ་མའི་ བཀའ་དྲིན་ལས་ཐོབ་ཅིང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་གཉེན་གཅིག་པུའོ། །རྒྱུ་མི་རྒྱུ་ནི་སྣོད་བཅུ་གཉིས་ལ་བཤད་ན། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་གཉེན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་བདེ་བས། རྒྱུ་བ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དང་མི་རྒྱུ་བ་བར་དོའི། རྒྱུ་བ་འདོད་ཁམས་དང༌། མི་རྒྱུ་བ་གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་གཉིས་སུ་འཆད་པ་ལྟར་བདེའོ། ཁ་ཅིག་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ཞེས་འཆད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅིང༌། གཞན་དག་འཁོར་བ་པ་དང་འཕགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་འཆད་དེ། འདི་སྐབས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་འཕགས་པ་དངོས་མ་ཐོབ་པས། འཕགས་པའི་འགྲོ་དོན་བྱེད་པར་སྦྱོར་དུ་མི་རུང་བ་འདྲའོ། །ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཚིག་ལ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང༌། གཞུང་འདི་དག།རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་གྱི། བསྟོད་པ་དང༌། ཉམས་མགུར་ལ་སོགས་པ་ཧབ་འགྲོས་བྱེད་པའི་སྐབས་མིན་པས་ངེས་པོ་ཏིག་པོར་བཤད་དགོས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་དབྱིངས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ་གནས་ལུགས་རིག་པས་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་སུ་སུན་དབྱུང་ནུས་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་མིའི་ནང་ན་སེང་གེ་ལྟར་བག་ཚ་བ་མེད་པའོ། །མི་ཟད་པའི་ལུས་ཞེས་པ་མི་འཇིག་པའི་སྐུ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པས། མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་གནས་ཏེ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་གནས་རིགས་ ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་ཟད་ཅིང་མི་འགྱུར་པའི་སྐུ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང༌། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་ལ་མི་འགྱུར་བ
Chinese
虽无亦常在，彼虽闭眼亦为老眼，彼虽不入定亦为入定，彼虽离言亦为无言，彼虽具受用亦为不执，彼虽是世间怙主亦离于他，何者若能悟彼性，一切罪业悉皆尽。如是，乃是获得光明之口诀实修后，于相续中生起光明次第之智慧的瑜伽士之利益与功德之显示。圆满幻身次第之学人瑜伽士，由上师之恩德而获得并于相续中生起如上所说之光明之彼性时，瑜伽士即具足如是之功德，成为成办周遍能动与不能动之自性的一切有情之利益的唯一亲友。若于十二处解释能动与不能动，则于器之世间安立亲友之名不适宜，故如解释能动为六道众生与不能动为中阴，能动为欲界，不能动为色界与无色界二者般安立则为安乐。某些人解释能动与不能动为安住于地与虚空，此无有道理，另一些人解释为轮回者与圣者之有情，然此时瑜伽士尚未获得真实之圣者，故似不应施设为作圣者之义利。又，殊胜之词虽无有定准，然此等论典，乃是抉择宗派，非是赞颂与道歌等随意而为之时机，故需确定而详尽地宣说。瑜伽士乃是于胜义法界极为专注者，故是智慧之自性，且以安住实相之智慧，能真实地驳斥一切趣入邪道者，故于众人之中如狮子般无有畏惧。不尽之身，即是不坏之身，获得与大乐身相似之果位，故于无余且不舍之境，即于适时之境类一切处，为利有情而行。此处说获得少分大乐之不尽且不变之身，与他续所说之三摩地之支分不变
English
Though absent, it remains; though the eyes are closed, it is still the old eyes; though not in meditation, it is still in meditation; though devoid of words, it is still beyond words; though possessing enjoyment, it is still ungraspable; though the protector of the world, it is still separate from others. Whoever realizes that nature, all faults are exhausted. Thus, it is the display of the benefits and greatness of a yogi who has obtained the practical application of the instructions on clear light and has generated the wisdom of the stages of clear light in his mind. When a student yogi who has perfected the stages of the illusory body obtains from the kindness of the guru and generates in his mind the suchness of clear light as described above, that yogi becomes endowed with such qualities, becoming the sole friend who accomplishes the benefit of all sentient beings who pervade the nature of moving and unmoving. If moving and unmoving are explained in terms of the twelve sources, it is not appropriate to establish the name of friend in the world of objects. Therefore, it is comfortable to establish it as moving being the six realms of beings and unmoving being the intermediate state, moving being the desire realm, and unmoving being the form realm and the formless realm. Some people explain moving and unmoving as dwelling on the earth and in the sky, but this has no reason. Others explain it as sentient beings of samsara and noble ones, but at this time the yogi has not yet obtained the actual noble one, so it seems inappropriate to apply it to doing the benefit of the noble ones. Also, although there is no certainty in excellent words, these treatises are for determining tenets, not for praising or singing songs of experience, so it is necessary to explain them definitively and in detail. The yogi is extremely focused on the ultimate realm of reality, so he is the nature of wisdom, and with the wisdom of abiding in reality, he can truly refute all those who enter the wrong path, so he is fearless like a lion among people. The inexhaustible body is the indestructible body, having obtained a result similar to the body of great bliss, so in the realm of the unremaining and unabandoning, that is, in all kinds of situations that are appropriate, he wanders for the benefit of sentient beings. Here it is said that he has obtained a small portion of the inexhaustible and unchanging body of great bliss, and the unchanging branch of samadhi said in other tantras.