Tibetan
་འདས་པ་དོན་གཅིག་སྟེ་མཚན་མོ་འདས་པའི་མིང་ངོ༌། ། དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་མཆོག་ནི་རབ་རིབ་སྟེ་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས། སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེ་དང་བཅས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནོ། །རབ་རིབ་བྲལ་བ་དངོས་ནི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པ་འདི་འབོགས་པ་ཙམ་ལ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་རྟོགས་པ་འགོ་མ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཆོག་ན། དེ་ཡང་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཉམས་ཚོད་ཟིན་པས་བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྔ་རོལ་ནས་གདམས་པ་འབོགས་པའི་རིག་འོད་གསལ་རྗེས་ མཐུན་པ་ཙམ་ནི། འདིའི་རང་བཞིན་ལ་མ་རྟོགས་ལོགས་རྟོགས་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་གོ་བ་ལེགས་པར་ཆགས་པ་དག་ཉམས་མྱོང་ཅི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་བློ་གྲོས་ཡོད་པ་དགོས་སོ། །དོན་དམ་དེ་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་རྒྱུའི་དོན་དུ་བྱས་ཀྱང༌། དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་པ་ནང་གི་བདེ་བ་རྣམ་རྟོག་གི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་གསུམ་ཐིམ་པའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་ལ་དཔེས་མཚོན་དུ་ཡོད་ཚུལ་དང༌། ནང་ལ་དཔེ་སྦྱོར་བ་ཙམ་བྱེད་ཀྱང་དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། སྣང་ཆའི་སྒོ་ནས་དཔེས་མཚོན་དུ་ཡོད་ལ། །ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དཔེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ནི། །ཐོག་མིན་འབྱུང་དང་ཐོག་མར་འབྱུང་བའམ། །དབུས་མིན་འབྱུང་དང་དབུས་སུ་འབྱུང་བའམ། །མཐའ་མིན་འབྱུང་བའམ་མཐར་ནི་འབྱུང་བའམ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་དམ་པས་རབ་ཏུ་གསུངས། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་མེད་ཅིང༌། །ཟད་དང་འཕེལ་མེད་དངོས་དང་དངོས་མེད་མིན། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ངོ་མཚར་མིན། །གནས་པར་འགྱུར་མིན་མྱུར་པར་འགྲོ་བ་མིན། །གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་བྲལ། །བསོད་ནམས་རང་བཞིན་མ་ཡིན་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། ། བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་གི་བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ། ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུངས། །ཞེས་ཏེ། འདི་ལ་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་དང༌། མར་འགོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་འདི་སྐད་ཅེས། ཐོག་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འོད་གསལ་ལས་ལངས་པའི་ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ། ཀུན་གྱི་ཐ་མར་འབྱུང་བ་དང༌། ལུགས་འབྱུང
Chinese
逝去即一，是夜晚逝去的名称。如此，上师尊者远离昏昧，即远离一切烦恼分别。对于弟子，则开示以外在譬喻为助缘的现前菩提次第。真正远离昏昧者，是获得双运的上师。仅仅对圆满幻身者传授此诀窍，若能使光明次第的初步证悟在相续中生起，也就可以了。这也要依靠譬喻的智慧，对意义的智慧有所体验，从而成为最胜的智慧。因此，先前传授诀窍的觉性光明随顺者，对于此之自性，不解、异解、怀疑三者皆离，善能生起理解，并依靠各种体验而生起定解的智慧是必要的。虽然为了用譬喻来象征胜义谛，但譬喻所不能象征的，是内在的安乐，是远离分别念之扰乱的光明智慧，这被称为圆满正等觉的菩提智慧，通过三现相融入的刹那次第而获得。外在以譬喻可以象征的方式，以及内在仅仅运用譬喻却无法象征的方式，是说从显现的角度可以用譬喻象征，从本体的角度则是远离譬喻的意义。第二，宣说一切皆空的自性。非始生，或初始生；非中生，或中生；非末生，或末生；圣者善说彼等一切皆空。何处去来皆无有，尽与增无，非实非虚。是为奇妙有色，亦非奇妙。非住非速行。离有无之名言。非福德自性，非罪恶自性。非福德与罪恶之主，是为殊胜。彼乃一切空，诸佛之所说。如是等等。对此有一些注释，玛尔巴和俄巴的追随者们这样说：非初始，即从光明中升起的逆转次第中，在一切的最后出现，以及顺生
English
Passing away is one, it is the name of the night passing away. Thus, the supreme master is free from dimness, that is, free from all afflictions and conceptualizations. To the disciple, he shows the stages of manifest enlightenment with external examples as aids. The one who is truly free from dimness is the master who has attained union. Merely bestowing this instruction on one who has perfected the illusory body is sufficient if the initial realizations of the stages of clear light arise in the continuum. This also relies on the wisdom of examples, and through experience of the wisdom of meaning, one becomes the supreme wisdom. Therefore, those who have previously received the instruction of awareness and clear light, and who are in accordance with it, must have a well-established understanding of its nature, free from non-understanding, misinterpretation, and doubt, and must have the wisdom of certainty arising from various experiences. Although the ultimate truth is meant to be symbolized by examples, what cannot be symbolized by examples is the inner bliss, the wisdom of clear light free from the disturbance of conceptual thoughts, which is called the wisdom of enlightenment of perfect and complete Buddhahood, and is attained through the momentary stages of the dissolution of the three appearances. The way in which it can be symbolized externally by examples, and the way in which it cannot be symbolized internally even by merely applying examples, is to say that from the aspect of appearance it can be symbolized by examples, but from the aspect of essence it is the meaning that is free from examples. Second, the nature of emptiness of all things is explained. Not beginning to arise, or initially arising; not middle to arise, or arising in the middle; not end to arise, or arising in the end; the noble ones have well proclaimed that all these are empty. Where there is no going or coming, no exhaustion or increase, neither real nor unreal. It is a wondrous form and not wondrous. Not abiding, not swift in going. Free from the terms of existence and non-existence. Not the nature of merit, not the nature of sin. Not the master of merit and sin, it is supreme. That is the emptiness of all, spoken by the Buddhas. Thus, and so on. To this, there are some commentaries, and the followers of Marpa and Ngok say this: Not initial, that is, in the reverse order arising from clear light, appearing at the very end of all, and arising in order.
Tibetan
་གི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ སོ། །ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ། སྣང་ཐོབ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་འབྱུང་བ་དང༌། ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་དེ་གོ་ཟློག་པ་ཐོབ་སྣང་གི་བར་དུ་བྱུང་བས་དབུས་མིན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ་མཆེད་པའོ། །ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་མཐའ་མིན་ཏེ་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་དང༌། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ཐ་མར་འབྱུང་བ་ནི། ཉེར་ཐོབ་སྟེ་དེ་དག་གང་ལས་འབྱུང་བའི་གཞི་དང༌། གང་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་འདོད་ན། གཞུང་འདིར་སྣང་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་གསལ་བོར་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ལེགས་ཆ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དབུས་མིན་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་མཆེད་པ་ལ་མི་འགྲིག་སྟེ། སྣང་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་བ་དབུས་ཡིན་ན། ཐོབ་སྣང་གི་བར་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དབུས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེར་དང༌། ཆག་ལོ་དང༌། ཤུད་བུ་སོགས་འདོད་པ་ལྟར། དོན་གྱི་འོད་གསལ་དེའི་རྟོགས་བྱ་ཆོས་དབྱིངས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དུས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་བྱུང་བ་མིན་པ་དང༌། གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལྟ་བུའམ། དབུས་མིན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་བལྟོས་པའི་དབུས་སུ་མི་གནས་ཤིང༌། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་གྱི་སྲོག་ཏུ་བཞུགས་ཀྱང༌། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དབུས་སུ་འབྱུང་ཞིང་གནས་པའམ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་མིན་འབྱུང་བ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་འགགས་ཀྱང་འདི་ལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དེ་འདྲ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བར་དམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །གནས་ལུགས་ཀྱི་འོད་གསལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བློས་བསྡུས་པ་ཡང༌། ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ་འཆར་པ་ཡིན་པས། སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཤེལ་ལ་ཤེལ་སྔོན་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟར། དེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་གོ །ཚིགས་བཅད་འདི་ཆག་འགྱུར་ལས། ཐོག་མར་འབྱུང་མིན་ཡང་ན་ཐོག་མར་འབྱུང༌། །དབུས་འབྱུང་མིན་ཡང་ཡང་ན་དབུས་སུ་འབྱུང༌། །མཐར་འབྱུང་མིན་ཡང་ཡང་ན་མཐར་འབྱུང་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་སྟོང་
Chinese
之時，首先生起的是顯現的智慧。在順生之時，生起於顯現與獲得二者之間；在逆轉之時，則與之相反，生起於獲得顯現之間，故為非中生起，即為擴展。在逆轉之時，非末端，即首先生起；在順生之時，最後生起的是近獲得，即彼等所生之基，以及融入之處，皆為空性光明，如是宣說。若如是認為，此論典雖有能清晰闡釋三顯現順生逆轉之優點，然「非中生起」於逆轉之時，與擴展不符，若顯現獲得之間生起為中，則獲得顯現之間生起亦應為中故。是故如多數釋論，以及恰洛、虛布等所認為，實義之光明，彼之所證法界大樂，以離戲論且超越時故，非首先生起，且以本來任運之法性故，如一切法之首先生起，或非中生起，即不居於觀待處所與時間之中，以遍一切之方式，安住於一切之命根，然以有情不能見故，於中生起而安住，或以無生故，非末端生起，即非於事物之末端生起，事物雖滅，然此光明無有止滅故，恆常安住，故亦為一切之末端生起。具足如是特徵者，諸皆為空性光明，如是諸佛世尊善為宣說。如是安住之光明，如是，彼之所證智慧以心所攝持者，亦如實顯現彼境之自性，如以藍色塗改之水晶，稱之為藍水晶般，於彼亦安立無生等之名言。此偈於恰譯中云：首先生非生，亦或首先生，中央生非生，亦或中央生，末端生非生，亦或末端生，一切皆空
English
At the time of , what arises first is the wisdom of appearance. At the time of arising in order, it arises in the middle of appearance and attainment; at the time of reversal, it is the opposite, arising between attainment and appearance, so it is a non-middle arising, which is expansion. At the time of reversal, it is non-end, that is, it arises first; at the time of arising in order, what arises last is near attainment, that is, the basis from which they arise, and the place where they dissolve, are all emptiness and luminosity, as it is said. If it is thought that this treatise has the advantage of clearly explaining the three appearances, arising in order and reversal, but the "non-middle arising" does not fit with the expansion at the time of reversal, if arising between appearance and attainment is the middle, then arising between attainment and appearance should also be the middle. Therefore, as most commentaries, and Chaglo, Shubu, etc. believe, the luminosity of the meaning, the great bliss of the Dharmadhatu to be realized, is not the first to arise because it is free from elaboration and transcends time, and because it is the nature of spontaneously accomplished from the beginning, like the first arising of all dharmas, or the non-middle arising, that is, it does not reside in the middle in relation to place and time, but dwells as the life force of all in a way that pervades all, but because beings cannot see it, it arises and abides in the middle, or because it is unborn, it is a non-end arising, that is, it does not arise at the end of things, and although things cease, this luminosity does not cease, so it always abides, so it is also the arising of all ends. Those who possess such characteristics are all emptiness and luminosity, as the Blessed Ones have well proclaimed. Just as the luminosity of abiding is, so too, the wisdom that realizes it, which is gathered by the mind, also manifests the nature of that object as it is, just as a crystal that is changed by blue is called a blue crystal, so too, the terms such as unborn are applied to it. This verse in Chag trans says: First arising non-arising, or first arising, central arising non-arising, or central arising, end arising non-arising, or end arising, all is empty.