Tibetan
ཆུང་བརྗེས་ཏེ། བདག་མི་གཅེས་ཤིང༌། སེམས་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཀྱང་བདག་ལས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་བདེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་སྤྲོ་བ་དང༌། རང་ཉིད་མ་གྲོལ་ན་སེམས་ཅན་ཞིག་ཐོག་མར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། བདག་གྲོལ་བའི་ཐབས་བྱས་ན། སེམས་ཅན་དེ་རེ་ཞིག་མི་གྲོལ་བའི་རིགས་ཤིག་འདུག་ན། བདག་འཁོར་བར་གནས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་མི་འདོད་པ་མེད་ཅིང༌། སེམས་ཅན་དེ་ཐོག་མར་གྲོལ་བར་འདོད་པས། དེའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་གཞན་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ལ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཅུང་ཟད་འདྲེ་བ་སྲིད་པས། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བསྒོམས་ན་དེ་དག་པར་འགྱུར་བས་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་གེགས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ། འདི་ཡི་ས་ལ་དོར་བས་མཉམ་པར་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་བོགས་འབྱིན་པའང་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཡིན་བརྗེ་བ་འདི་ཡན་ལག་ཡིན་ཡང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཕལ་ཆེར། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་འདིས་བྱེད་ཅིང༌། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཆོག་གཅིག་ཡིན་ པས་འདི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་བློན་པོས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་ཚན་གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་ནི་དོན་དམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་ཟེར་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར༌། ཀྱི་ཞེས་པ་དྲུག་པའི་སྒྲ་ནི་གཞི་མཐུན་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་སུ་མཐོང་ཞིང༌། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་དམིགས་ནས་རང་གཞན་རྣམས་དེ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་སུ་འཇོག །སྔ་མ་གཉིས་པོ་དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་དབྱིངས་ལ་དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག གཞན་གཉིས་ལ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་འཇོག་པའི་སྐབས་མང་ངོ༌། །དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་སྙམ་ན། ངོ་བོ་དང་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་མེད། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་མིང་འདོགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་འཇོག་མཚམས་གཉིས་ལས། གཅིག་ནི་སྨོན་སེམས་མི་འདོར་བར་དམ་བཅས་པ་དང༌། འཇུག་སྡོམ་ཆོ་གས་བླངས་པ་ལ་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས། སྨོན་འཇུག་གི་བྱང་སེམས་གཉིས་པོ་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་ལ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་སེམས་བསྐྱེད་འདི་དམ་བཅའ་འམ། ཆོ་གས་བླངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁྱད་པར་དམ་བཅའ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མིང་ཡིན། འདིའི་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པ་ལ་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང༌། བྱང་ སེམས་ཙམ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་བོ། །ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྩོལ་བས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཤིང་བློ་ལ་ཤར་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟེར་བ་ནི། སེམས་དེ་རྩོལ་བས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་ཡིན་ཚད་དེའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཁྲིད་རིམ་ཀུན་ཏུ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཕྱི་མ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་རོ། །དོན་ཚན་བཞི་པ་ཁྲིད་དམིགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ངོས་འཛིན་པ་ནི། སྐབས་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང༌། བྱང་སྡོམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་བཤད་ཀྱིས་མི་ལང་ཞིང༌། སྐབས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པས་མི་འཆད་དོ། །འདིར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལེའུ་ལས། དུས་ཀུན་ཏུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་འགྲོ་བ་དང་ནི་འགྲོ་བར་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ཐར་པར་འཇུག་པས་དམན་ཞིང་སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་བདུད་ཀྱི་སེམས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། ཞེས་བསྒོམ་པ་ནི། དཔེ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་དོན་སྨོན་པ་བྱང་སེམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དུ་ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པ་ནི། དཔེ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པའི་དོན་འཇུག་པ་བྱང་སེམས་ཡིན་ནོ། །བདག་མ་འོངས་པ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ཙམ་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་འདོད་རྒྱ་ཡན་པ་ཡིན་གྱི་འཇུག་སེམས་སུ་མི་འགྲོ་ལ། འདིར་ངོ་བོ་ནི། ད་ལྟ་ཉིད་སློབ་འདོད་ཡིན་ཞིང༌། སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་དགེ་བ་གཅིག་ལ་འཕྲལ་དུ་འཇུ
Chinese
将小我替换掉，不珍爱自己，任何众生都比自己更珍爱，为了他人的安乐，自己也乐于承受痛苦，自己未解脱时，希望某个众生首先解脱，如果自己寻求解脱的方法，而那个众生暂时无法解脱，那么我愿意留在轮回中，承受轮回的痛苦，毫不犹豫，希望那个众生首先解脱，因此努力寻求解脱之法。对其他众生也同样适用，在自他平等中，可能会掺杂一些自利的想法，如果修习自他交换，就能消除这些杂念，从而消除自他平等的障碍。如果尚未达到自他平等，将自利之心抛弃，就能促进平等融合。自他平等是根本，自他交换是枝叶，但菩萨的大部分殊胜行为，都是通过自他交换来实现的，这是巧妙方便的殊胜之处，因此自他交换是不可或缺的，就像国王的事务由大臣处理一样。第三个要点是，从字面意义上讲，胜义谛的如实性被称为菩提心。如实性是菩提的本质，也是心性。这里的“的”字是第六格，表示基础相同的集合。证悟如实性的道之智慧，是直接见到菩提的自性，并且是缘于此的智慧，因此被称为“如是”。世俗菩提心是指，缘于圆满菩提的佛果，希望自己和他人都能获得佛果的心念，因此被称为菩提心，这被认为是世俗菩提心。前两者是胜义菩提心。即使如此，法界也被称为胜义菩提心，但不使用发心的术语。在其他两种情况下，经常使用胜义发心和世俗发心。那么，心和发心有什么区别呢？从体性和实体的角度来看，没有区别。只是根据状态的差异来命名，即发心者。
English
Replacing the small self, not cherishing oneself, holding any sentient being whatsoever as far more dear than oneself, being willing to enter into suffering for the sake of others' happiness, and wishing that a sentient being be liberated first if oneself is not yet liberated. If one seeks a method for one's own liberation, but that sentient being cannot be liberated for the time being, then one has no reluctance to remain in samsara and experience the sufferings of samsara, and one wishes that sentient being to be liberated first, therefore striving for that method. This applies similarly to others. In equality of self and others, there may be a slight mixing of self-interest, so if one meditates on exchanging self and others, that will be purified, thus eliminating the obstacles to equality of self and others. If one has not yet become equal in self and others, casting away self-interest in this place also enhances the mixing into equality. The root is equality of self and others, while this exchange is a branch, yet most of the wondrous conduct of Bodhisattvas is done through this exchange of self and others, and it is a supreme distinction of skillful means, therefore this is an indispensable necessity, like a minister performing the duties of a king. The third point, the literal meaning, is that the ultimate reality, suchness, is called Bodhicitta. Suchness is the essence of Bodhi, and also the nature of mind. The word "of" here is the sixth case, indicating a collection with a common basis. The wisdom of the path that realizes that suchness is seeing the nature of Bodhi directly, and it is the knowledge that focuses on that, therefore it is called "such." This conventional Bodhicitta is the mind that focuses on the state of complete enlightenment of Buddhahood, with the desire that oneself and others attain that, therefore it is called Bodhicitta, and this is regarded as conventional Bodhicitta. The former two are ultimate Bodhicitta. Even so, the Dharmadhatu is called ultimate Bodhicitta, but the term "generation of mind" is not used. In the other two cases, the terms "ultimate generation of mind" and "conventional generation of mind" are often used. So, what is the difference between mind and generation of mind? There is no difference in terms of essence and substance. The naming is done based on the difference in state, i.e., the one who generates the mind.
Chinese
关于生起次第有两种安立的界限。一是誓不舍弃愿心，以及通过仪轨受持行戒。即愿菩提心和行菩提心。这二者，因生起为戒律的体性，故而极其稳固且力量强大，是一切功德的基础。因此，生起次第是誓言或通过仪轨受持的菩提心，特别是与誓言相关的菩提心的名称。按照这种说法，凡是生起次第，必定是菩萨，但仅仅是菩萨，却不一定是生起次第。另外，生起次第的第二种安立方式是：通过努力，菩提心在相续中生起并在心中显现，这被称为生起菩提心。因为这个心是通过努力生起的，所以是生起次第。按照这种安立方式，凡是世俗菩提心，也一定是它的生起次第。所有引导次第中提到的皈依、发菩提心，指的就是后一种，即忆念菩提心。第四个要点是认识引导和观修的两种生起次第。此处详细讲解两种生起次第的仪轨以及菩萨戒的分类是不够的，而且与当前的主题无关，所以不讲解。这里引用《续部之王智慧品》中的话：“任何时候菩提心，欲行与行两种变。入于解脱劣，愿皆尽舍者，一切时魔心。”意思是说，为了利益一切众生，要获得遍知一切相的佛陀果位。这样观修，就像想要行走一样，是愿菩提心。为了这个目的，要修持甚深道金刚瑜伽，就像在道路上行走一样，是行菩提心。如果仅仅是想在未来某个时候学习布施等菩萨行，这只是泛泛地想要学习，而不是行菩提心。这里的本质是，现在就想要学习，并且被这个心所推动，立即投入到菩提之因的善行中。
English
There are two boundaries for establishing the arising of the mind of enlightenment. One is vowing not to abandon the aspiration mind, and taking the vows of entering discipline through rituals. These are called aspiration mind of enlightenment and entering mind of enlightenment. These two, the aspiration and entering bodhisattvas, are extremely stable and powerful because they arise as the nature of ethics, and they are the basis of all qualities. Therefore, the arising of the mind of enlightenment is the name of the mind of enlightenment that is a vow, or the mind of enlightenment taken through rituals, especially the mind of enlightenment related to vows. According to this, anything that is the arising of the mind of enlightenment is necessarily a bodhisattva, but merely being a bodhisattva does not necessarily mean it is the arising of the mind of enlightenment. Another way to establish the arising of the mind of enlightenment is: when the mind of enlightenment arises in the mind stream through effort and appears in the mind, it is called arising the mind of enlightenment. Because that mind is generated through effort, it is the arising of the mind. According to this way of establishing it, anything that is conventional bodhicitta is also its arising of the mind. The arising of the mind mentioned in all the stages of guidance, such as taking refuge and generating the mind of enlightenment, refers to the latter, which is to remember the mind of enlightenment. The fourth point is to recognize the two types of mind generation in the context of guidance and meditation. Here, it is not enough to explain in detail the rituals of the two types of mind generation and the classification of bodhisattva vows, and it is not relevant to the current topic, so it will not be explained. Here, from the chapter on wisdom in the King of Tantras, it says: "At all times, the mind of enlightenment changes into two types: wanting to go and going. Those who are inferior by entering liberation and who have completely abandoned aspiration are all demonic minds at all times." This means that in order to benefit all sentient beings, one should attain the state of Buddhahood that knows all aspects. Meditating in this way, like wanting to go, is the aspiration bodhicitta. For that purpose, practicing the profound path of Vajra Yoga, like walking on the road, is the entering bodhicitta. If one merely thinks of learning the practices of a bodhisattva, such as generosity, etc., at some other time in the future, that is just a general desire to learn the practices, and it is not the entering mind. Here, the essence is that one wants to learn right now, and being urged by this mind, one immediately engages in a virtuous act that is the cause of enlightenment.