Tibetan
ར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་མི་འགྲོ་བའོ། །གོང་དུ་མྱ་ངན་འདས་པ་བྲལ་བའི་གཟུགས་སོགས་དང༌། འདིར་བཤད་པ་གཉིས་སྦྱོར་ཚུལ་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། དེས་ན་སྟོང་ག །ཟུགས་ཀྱི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཀྱང་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ ཀ་གནོན་ལ། བདེ་བའི་ལྡོག་ཆས་ཀྱང་མཐའ་གཉིས་ཀ་གནོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་དང་འགྱུར་མེད་གཉིས་ཀ་ལ་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པ་སྟེ། འབྲལ་མི་ཤེས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང༌། ཐབས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མ་ནིང་གི་གོ་འཕང་མཆོག་གོ །འདིར་འཁོར་འདས་དང་རྟག་ཆད་དང་ཡོད་མེད་གཟུགས་དང་གཟུགས་མིན་ཏེ། སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་སྤངས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་འཆར་བ་གསུང་དང༌། ཆོས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་རྣམས་མིང་འདོགས་དང་ལྡོག་ཆས་དབྱེ་བ་མ་གཏོགས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་ལྟར་ཡང༌། ལུས་ནི་དྭངས་ཤིང་རྡུལ་ཕྲན་ཉམས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་མཚན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་རྫོགས་འགྱུར། །སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཉིད་ནི་དངས་ཞིང་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་སྣང༌། །སྐད་ནི་ཀུན་ནས་ཆད་པ་མེད་ཅིང་དུ་མའི་སྐད་གཞན་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་དམ་པའི་བདེ་བས་གང་ཞིང་མི་གཡོ་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་འཁྱུད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་གཉིས་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པ་ཡང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས། །ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ལས་སྐྱེས་རྒྱུ་སྐྱེས་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་སྐྱེས་མིན། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། །ཅེས་པ་ལ། ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་མ་དེ་ཡང་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་མ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་དེ་ཡང༌། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་པས། དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མི
Chinese
ར། 不趋向于超越痛苦的终点。上面所说的脱离痛苦的色等，与这里所说的两种结合方式是相反的。因此是空。从色的反面来说，也压制了轮回与涅槃的两个极端，从乐的反面来说，也压制了两个极端。因为这样，色与不变两者互相拥抱，不可分离，平息了一切戏论，既是方便也是智慧。金刚萨埵是不男不女的至高境界。这里轮回与涅槃、常与断、有与无、色与非色，舍弃了八种戏论的极端。具备一切殊胜的身体是一切形象的坛城，显现一切形象的声音是语，法性大乐的智慧不变，如所有性尽所有性，除了名称的安立和反面区分外，本体上没有差别的智慧是双运。就像这样，身体清澈，微尘消散，与虚空相同，以相好等圆满庄严。各种三界自身清澈，远离障碍，如梦一般显现。声音从不间断，多种其他声音进入他人的心中。心充满圣洁的快乐，不摇动，一切同时生起而拥抱。就像这样。这样的双运没有戏论，舍弃了二元对立也是双运的一个方面。第三，智慧不是从因产生的，智慧从因产生是果。智慧不是从因产生的，因此从智慧产生的不是因生。因此，智慧不是因生。智慧是无上的。就像这样，事业和智慧手印的智慧不是从因产生的，因为空色大手印的智慧是从因产生的果。空色的智慧母也不是从因产生的，因此，从空色的智慧母入定所产生的快乐也不是从因产生的。因此，胜义的智慧是无上的，因为智慧不是从因产生的。
English
Ra. It does not go to the end of transcendence of suffering. The form etc. that are free from suffering mentioned above, and the two ways of combining what is said here are reversed. Therefore, it is emptiness. From the opposite aspect of form, it also suppresses the two extremes of samsara and nirvana, and from the opposite aspect of bliss, it also suppresses the two extremes. Because of this, both form and immutability embrace each other, inseparable, pacifying all elaborations, being both skillful means and wisdom. Vajrasattva is the supreme state of being neither male nor female. Here, samsara and nirvana, permanence and annihilation, existence and non-existence, form and non-form, abandon the eight extremes of elaboration. The body that possesses all perfections is the mandala of all forms, the sound that manifests all forms is speech, the wisdom of the great bliss of dharmata is immutable, knowing the suchness and the extent of all things, the wisdom that has no difference in essence except for the designation of names and the distinction of opposites is union. Likewise, the body is clear, the dust particles are diminished, it is like the sky, and it is completely adorned with signs and so on. The various three realms themselves are clear, free from obscurations, and appear like a dream. The sound is never interrupted, and various other sounds enter the hearts of others. The mind is filled with holy joy, unwavering, and all arise simultaneously and embrace. Like this. Such union is without elaboration, and abandoning duality is also one aspect of union. Third, wisdom does not arise from a cause, and wisdom arising from a cause is a result. Wisdom is not born from a cause, therefore what arises from wisdom is not cause-born. Therefore, wisdom is not cause-born. Wisdom is unsurpassed. Like this, the wisdom of the action and wisdom mudra does not arise from a cause, because the wisdom of the emptiness-form mahamudra is a result arising from a cause. The wisdom mother of emptiness-form is also not born from a cause, therefore, the bliss arising from entering into samadhi with the wisdom mother of emptiness-form is also not born from a cause. Therefore, the ultimate wisdom is unsurpassed, because wisdom is not born from a cause.
Tibetan
ན་པར་རང་བྱུང་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྟོང་གཟུགས་དང་བདེ་ཆེན་གྱི་ གཞི་མཐུན་པ་ལ། སྟོང་གཟུགས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གསེར་དང་བུམ་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ལ་གསེར་ལས་བྱུང་བའི་བུམ་པ་དང༌། སེང་ལྡེང་དང་ཕུར་བུའི་གཞི་མཐུན་པ་ལ། སེང་ལྡེང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུར་བུ་ཟེར་བ་བཞིན་དུ། བྱུང་བ་དང་སྐྱེས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་མིང་ངོ༌། །འོན་ཀྱང་རྣམ་གཞག་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཡང་འཇོག་སྟེ། གསེར་གྱི་རྒྱུ་ལས་བུམ་པ་སྒྲུབས་སོ་ཟེར་བ་བཞིན་དང༌། རྒྱུ་བུ་རམ་ལས་བྱུང་བའི་རོ་མངར་བ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྟོང་གཟུགས་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན། དུ་སྣང་ལ་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དུ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ན་རང་བྱུང་གདོད་མའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེད་པའི་རྒྱུད་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། སྟོང་གཟུགས་ངོ་བོས་ཀྱང་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡིས་གཞན་དང་གཞན། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་རྒྱས་བཏབ་མེད། །ཅེས་པ་ལ། དེ་བས་ན་ཟུང་འཇུག་འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་རྒྱུ་སྟོང་གཟུགས་གཉིས་པོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མ་ཟད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་ལུས་དང་སེམས་སོགས་རྣམ་གཞག་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱས་བཏབ་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་གང༌། །དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༌། །ཕན་ཚུན་རྒྱ་ཡིས་བཏབ་པའི་གཟུགས། །སྐྱེ་མིན་མྱ་ངན་འདས་པ་མིན། །ཞེས་པ་ལ། གང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ་ཕན་ཚུན་བསྲེ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། སྐྱེ་འཇིག་གི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་ལ་ཕན་ཚུན་རྒྱ་ཡིས་བཏབ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང༌། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་རྒྱུ་འབྲས་དབྱེར་མེད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་སོགས་གདོད་མ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ། རྒྱས་བཏབ་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ནི་རྒྱས་བཏབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅན་ཏེ། ཟུང་འཇུག་འདི་ནི་རྟེན་འབྲེལ་དངོས་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མིན་ཞིང་འཇིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ རྫོབ་འཁོར་བའི་སྐྱེ་འགག་མེད་ཅིང༌། དོན་དམ་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀུན་ནས་མྱ་ངན་འདས། །སྐྱེ་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེ
Chinese
因为那是本然原始的智慧。这里，空色和极乐的基础相同。所谓从空色产生的安乐，就像黄金和瓶子的基础相同，说成是从黄金产生的瓶子，以及檀香和橛子的基础相同，说成是从檀香生出的橛子一样。产生和生出是存在于其自性中的名称。然而，也可以仅仅安立为名言上的因果，就像说用黄金的因造出了瓶子一样，以及像说从甘蔗产生的味道是甜的一样。说空色没有因，在世俗谛中，就像烟雾显现，木柴等没有烟雾的因一样。但在胜义谛中，因为是本然原始的空性，所以根本没有产生的因。因此，空色自性上也不是实有。果由因异，互相之间未曾增广。因此，双运超越了一切因果缘起。胜义谛中，果安乐和因空色二者不仅没有因果的差别，而且能所、身和心等其他名言之间也没有互相增广。一切因和果，皆是依缘而生。互相以缘增广之相，非生非灭亦非涅槃。凡是能够增广因和果等，即能够互相混合的法，都是缘起，是生灭之性的世俗谛。但在实义上，虽然没有互相增广的因，但轮涅无别、因果无别、能所无别等，对于本来就不是二体的，像增广一样地进行称谓，是增广的影像。因此，双运不是真实的缘起，因为是胜义的自性，所以不是生，也不是从寂灭中超出。如此一来，世俗轮回没有生灭，胜义谛则是恒常生，也恒常超出寂灭。智慧完全超出寂灭，不会变成最殊胜的生。
English
Because it is the primordial wisdom of self-origination. Here, the basis of emptiness-form and great bliss is the same. The so-called bliss arising from emptiness-form is like saying that the basis of gold and a vase is the same, and saying that the vase arises from gold, and like saying that the basis of sandalwood and a peg is the same, and saying that the peg arises from sandalwood. Arising and being born are names that exist in its own nature. However, it can also be established merely as cause and effect in name, just as saying that a vase is made from the cause of gold, and just as saying that the taste arising from sugarcane is sweet. Saying that emptiness-form has no cause is, in the worldly conventional truth, like the appearance of smoke, where firewood and so on have no cause for smoke. But in the ultimate truth, because it is the primordial emptiness of self-origination, there is absolutely no cause for arising. Therefore, emptiness-form is not established as a real entity in its own nature. The fruit is different from the cause, and they do not augment each other. Therefore, this union transcends all cause and effect and dependent origination. In the ultimate truth, not only is there no difference between the fruit of bliss and the cause of emptiness-form, but also the object and subject, body and mind, and other different designations do not augment each other. Whatever are all causes and fruits, that is dependently originated. The form of mutually augmented causes, is neither born nor dying nor nirvana. Whatever can augment causes and fruits, that is, whatever dharma can mix with each other, is dependent origination, which is the conventional truth of the nature of arising and ceasing. But in reality, although there is no cause for mutual augmentation, for what is originally non-dual, such as samsara and nirvana being inseparable, cause and effect being inseparable, object and subject being inseparable, etc., the term is used as if it were augmented, which is the image of augmentation. Therefore, union is not a real dependent origination, because it is the nature of the ultimate truth, so it is not birth, nor is it beyond the sorrow of destruction. In this way, there is no arising or ceasing of samsara in the conventional truth, and the ultimate truth is always arising and always beyond sorrow. Wisdom is completely beyond sorrow, and will not become the most excellent birth.