Tibetan
ར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་བག་ཆགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རི་བོང་གི་མཚན་མའི་རྣམ་པར། མུན་པའི་ས་བོན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཆ་བཅོ་ལྔ་རྫོགས་པའི་ངང་དེར་རི་བོང་ཅན་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་མས་རྙོག་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཉིད་བརྟེན་ཐིག་ལེར་བཅས་པ་ཡང༌། བདེ་བ་ལ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་བ་ནི་སྐྱེད་པ་དཀར་ཕྱོགས་དང༌། རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་ལ། རྟག་པར་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང༌། ཕྱོགས་གཉིས་པོ་དེའི་དབུས་སུ། དཀར་ ཆ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ཟླ་བ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གནས་ཀྱི། རྫོགས་པའི་སྐབས་དེར་དེ་ལས་ལྷག་པ་མི་གནས་ཏེ། དཀར་པོའམ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་གང་རུང་ལ་དེ་མ་ཐག་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་དུ་དཀར་དམར་གྱི་རིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནོར་བུ་དང་གཙུག་ཏོར་དུ་སྐད་ཅིག་ལས་མི་གནས་པའོ། །གང་མི་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་ནོར་བུར་རྫོགས་པའི་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ། མི་འགྱུར་བའི་ཐིག་ལེར་གྱུར་པ་ནི་རྫོགས་པ་ལ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་སེམས་དམ་པའི་བདེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་ནོར་བུར་སེམས་བརྟན་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་པའོ། །དེ་བས་ན་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དེ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དཀར་པོ་ནོར་བུར་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་དང༌། དམར་པོ་གཙུག་ཏོར་དུ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནོར་བུར་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཐིག་ལེས་གང་བ་དང༌། སྙིང་གའི་ནཱ་ད་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ཡང་རོ་རྐྱང་གི་རྒྱུ་བ་འགགས་པས། ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ་བརྟན་པ་ན། སྙིང་གའི་ནཱ་ད་ཡང་མི་གཡོ་བར་གནས་སོ། །སྙིང་ཁ་དང་ལྟེ་བ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏུམ་མོ་དང་ནཱ་ད་གནས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དགའ་བ་བཅོ་ལྔ་པོ་ལ་ཡང་མི་གནས་ལ། དཀར་མིན་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་རེས་འགའ་ཙམ་སྟེ་ལན་གཅིག་ཀྱང་མི་འཕྲོ་ཞིང༌། ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་དབུས་སུ་གནས་པ། དཀར་དམར་གྱི་བགྲོད་པ་བཅུ་དྲུག་པར་
Chinese
显现错觉的原因是习气，就像在兔子的标记的形象中，由于黑暗的种子存在于月亮坛城的中央，所以在十五个部分圆满的状态下，有兔子（月亮）无法存在。同样，被轮回的习气标记所扰乱的心性，即使具备所依的明点，也无法不变地安住于安乐之中。月亮是增长的白分和完全衰减的黑分这二者，恒常极度安住，在这二者的分界中间，哪个是白分圆满的第十六个阶段，那个月亮只是瞬间安住，圆满的阶段不会停留超过那个时间，会立刻进入白色或黑色的任何一方。同样，白红次第的菩提心，作为宝和顶髻也只是瞬间存在。何时证悟一个不变的刹那成佛，也就是菩提心十六分圆满成为宝的那个阶段，成为不变明点就不会动摇圆满，称为不动。何时金刚宝心成为殊胜的安乐，那就是不变安乐的所有刹那完全圆满，安乐的所有刹那都是从宝心稳固而来。因此，对于那个不变的安乐，称为一个刹那证悟成佛，也就是白色圆满成宝的刹那，以及红色圆满成顶髻的刹那，被说是金刚般的等持。菩提心成为宝的原因有两个：明点充满，以及心间的梵穴不动摇。也就是红色命气的运行停止，脐间的拙火稳固时，心间的梵穴也不动摇而安住。心间和脐间是代表，也就是所有轮都有拙火和梵穴安住。何时不变的安乐完全圆满，也不会停留在白色一方的十五喜，对于非白的黑色一方偶尔一次也不会散失，安住在二者中间，在白红的行进第十六
English
The cause of the appearance of illusion is habit. Just as in the image of the rabbit's mark, due to the seed of darkness residing in the center of the moon's mandala, the rabbit (moon) cannot remain in the state of fifteen parts being complete. Similarly, the mind itself, disturbed by the mark of the habits of samsara, even with the support of the bindu, cannot remain unchangingly in bliss. The moon is the white part of increase and the black part of complete decrease, both of which constantly and extremely abide. In the middle of these two parts, whichever is the sixteenth stage of the complete white part, that moon only abides for a moment. In that state of completion, it does not remain longer than that, and it will immediately enter either the white or black part. Similarly, the bodhicitta of the white and red sequence, as a jewel and crown, only exists for a moment. When one realizes one unchanging moment of enlightenment, that is, the moment when the sixteen parts of bodhicitta are complete as a jewel, becoming an unchanging bindu will not waver from completion, and it is called unmoving. When the vajra jewel heart becomes supreme bliss, that is the complete perfection of all moments of unchanging bliss, and all moments of bliss arise from the stable jewel heart. Therefore, that unchanging bliss is called enlightenment in one moment, that is, the moment when white is complete as a jewel, and the moment when red is complete as a crown, which is said to be vajra-like samadhi. There are two causes for the bodhicitta becoming a jewel: the bindu being full, and the nada of the heart not wavering. That is, when the movement of the red prana stops and the tummo of the navel is stable, the nada of the heart also remains unmoving. The heart and navel are representative, that is, tummo and nada reside in all chakras. When unchanging bliss is completely perfected, it does not remain in the fifteen joys of the white side, and it does not scatter even once in a while to the non-white black side, abiding in the middle of the two, in the sixteenth progression of white and red.
Tibetan
རྫོགས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ནམ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ །དེས་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་མཚམས་ཀྱང༌། མི་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་རྫོགས་པའོ། །འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ནི་གཙུག་ཏོར་ལས་ནི་ཤར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་རིམ་པས། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པའི་མཐར། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ལྷུངས་པ་དགའ་བའི་ཆགས་བྲལ་དུ་གྱུར་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་ནས་ལྷུངས་ཤིང་ཉམས་ལ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པས་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རྡུལ་ཡང་གཙུག་ཏོར་གྱི་མཐའ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པའི་མཐར། ཆགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སླར་ཡང་གཙུག་ཏོར་དུ་ཤར་བ་སྔར་བཞིན་སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེར་ཆགས་བྲལ་ལས་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་ཉམས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང༌། བརྟེན་ཐིག་ལེ་ལྷུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་གྱི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཞེས་འགྲེལ་པ་དོན་དམ་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་ཤིང༌། ཡང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དགའ་བྲལ་གྱི་ཆ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བཅོམ་པས། དགའ་བྲལ་དང་བེམ་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཉམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མ་ཉམས་ཤིང་མ་བཅོམ་ཞེས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་མན་ལུང་གུ་རུ་གསུང་པར་གྲག་གོ །ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདིའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི། རྟག་པར་རང་བཞིན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གདོད་མ་གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྫོགས་པའོ། །དང་པོ་བར་མ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ། རྒྱ་སྐད་དུ། ཨ་ནྱ་བྷཱ་ཝཱན་ཏ་རཾ་སརྦཾ། ཞེས་འབྱུང་ཏེ་ཨན་ཏ་ར་ནི། མཐའ་ལ་ཡང་འཇུག་པས། གཞན་པ་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ལེགས་པས། བདེ་ཆེན་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང༌། བསྡུད་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུའམ་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཡང་སྲིད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ནས་ འཆི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་འགྲོ་ཞིང༌། དེ་ལས་སླར་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྲིད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་
Chinese
安住于圆满中是无二，是双运之义，或趋入于无有二边。因此，双运是获得智慧身的界限，是不变的刹那圆满。轮回者不住于十六分之理，乃是自顶髻所生的菩提心，以十六喜的次第，圆满为金刚宝。其于十六分之末，向外衰退堕落，成为离喜之贪，从金刚中堕落衰退而极度圆满，故称十六分衰退。甚至微尘亦从顶髻之末端衰退。又，于黑方之十六分之末，依靠贪欲之结合，再次于顶髻中生起，如前一般再次圆满为金刚宝。于彼处虽说因离贪而十六分衰退，然依靠明点堕落，心被烦恼所遮蔽，并非智慧之本体衰退，如云：一切有情皆具如来藏。此乃出自《释论·胜义摄要》。又或者，如此之离喜分被大乐所摧毁，虽离喜与有为法之分衰退，然智慧不衰退亦不被摧毁，此乃藏地大成就者曼隆古汝所说。此永不衰退之自性的大乐，当以常时自性圆满之语来表达。如是，原始智慧乃从无始以来，原始安住之本性自性圆满。所谓最初、中间、其他一切，于汉文中为：ཨ་ནྱ་བྷཱ་ཝཱན་ཏ་རཾ་སརྦཾ。(梵文天城体：अन्यभावान्तरं सर्वं，梵文罗马拟音：anyabhāvāntaraṃ sarvaṃ，汉语字面意思：其他的存在和所有)。安达拉亦可指末端，故译为其他与事物之末端一切，甚为妥当。因此，大乐原始智慧之外，有为法的一切，皆为生起、产生，以及聚集、毁灭之因或自性。事物之末端即一切有为法。其亦从有，即从生至死，趋向于寂灭之末端，又从彼处因业力之故，再次于有，即生之境中生起，犹如月轮。
English
Abiding constantly in perfection is non-duality, which is the meaning of union or entering into the absence of two extremes. Therefore, union is also the boundary for attaining the wisdom body, the unchanging moment of completion. The way in which those in samsara do not abide in the sixteen parts is that the bodhicitta arising from the crown of the head, through the sequence of the sixteen joys, becomes complete as the vajra jewel. At the end of the sixteenth part, it declines and falls outward, becoming detached from the joy of desire. From the vajra, it falls and declines, becoming utterly complete, and is therefore called the decline of the sixteenth part. Even dust will decline from the edge of the crown of the head. Furthermore, at the end of the sixteen parts of the dark side, relying on the union of desire, it arises again in the crown of the head, and as before, it becomes complete again as the vajra jewel. There, although it is said that the sixteen parts decline from detachment, it is because the mind is obscured by the falling of bindus. It is not that the essence of wisdom declines, as it is said: "All sentient beings possess the essence of the Tathagata." This is stated in the Commentary, "Essence of the Meaning." Alternatively, such a separation from joy is destroyed by great bliss. Although the separation from joy and the parts of conditioned phenomena decline, wisdom does not decline and is not destroyed. This is said to be the teaching of the great Tibetan siddha, Manlung Guru. The great bliss of this characteristic that never declines should be expressed with the sound that it is always naturally complete. That is to say, primordial wisdom is naturally complete from beginningless time, the nature of the original abiding state. The phrase "first, intermediate, and all others" is rendered in Chinese as: ཨ་ནྱ་བྷཱ་ཝཱན་ཏ་རཾ་སརྦཾ。(梵文天城体：अन्यभावान्तरं सर्वं，梵文罗马拟音：anyabhāvāntaraṃ sarvaṃ，汉语字面意思：其他的存在和所有). Antara can also refer to the end, so it is better translated as all other things and the end of things. Therefore, all conditioned phenomena other than the great bliss of primordial wisdom are the cause or nature of arising, birth, gathering, and destruction. The end of things is all conditioned phenomena. It also goes from existence, that is, from birth to death, to the end of nirvana, and from there, due to the power of karma, it arises again in existence, that is, in the state of birth, like the circle of the moon.