Chinese
说如果扰乱，就会毁坏能仁的教法，会造下比五无间罪还严重的舍法罪等。他们没能驳倒能仁所说符合正法之理。现在那些夸夸其谈的人们，却能驳倒如来，把不了义说成了义，把了义说成不了义。 说道： 众生唯一的怙主薄伽梵您啊， 对您所说不了义和了义进行反驳的这种行为， 要么有些人是在地狱受苦， 要么就是说您不是遍知。 对说真话的遍知国王您， 在这个包括天神在内的世间里， 从未见过符合正法的反驳， 所以一定是获得了四无畏的自信。 这是中间的偈颂。
English
Saying that if disturbed, it will destroy the teachings of the Able One, and will create a great act of abandoning the Dharma, heavier than the five inexpiable sins, etc. They have not been able to refute what the Able One said in accordance with the Dharma. Nowadays, those who are big talkers are able to refute the Tathagata, saying that the provisional meaning is the definitive meaning, and the definitive meaning is the provisional meaning. It is said: The only protector of beings, the Bhagavan, you, This refutation of what you said about provisional and definitive meanings, Either some people are suffering in hell, Or it must be that you are not omniscient. To you, the omniscient king who speaks the truth, In this world, including the gods, I have never seen a refutation in accordance with the Dharma, So it must be that you have gained confidence in the four fearlessnesses. This is an intermediate verse.
Tibetan
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་བཤད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་གྱི་དངོས་པོར་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཤད། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་གཞན་དབང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་དུ་བཤད། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤད། དེས་ན་ཀུན་བརྟགས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ་དངོས་པོར་མེད་པ་དང༌། གཞན་དབང་ནི་ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོར་ཡང་ཡོད་ཅིང༌། གཉིས་ཀའང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དགོངས་ནས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་བྲལ་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཞེས་དང༌།དཔལ་མགོན་པོ་བྱམས་པས། རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གིས་ཁམས་སྟོང་གི། ཞེས་དང༌། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་དང༌། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ༌། །ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ་ཞེས་དང༌། ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པའི་མདོ། །རྒྱལ་བས་ཇི་སྙེད་གསུང་པ་གང༌། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ལྡོག །ཁམས་དེ་ཉམས་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཤེས་རབ་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཡུམ་གྱི་དོན་ཤློ་ཀ་གཉིས་ལ་བསྡུ་བར་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང༌། མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཚིག་གིས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་ཡིས་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གཞན་བསྟན་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་ཞལ་མཐུན་པར་བྱུང་བས་སྟོང
Chinese
所有关于遍智的论述，都说从色到遍智之间的一切遍计所执之法，究竟上是不存在的，更何况像梦一样的世俗谛的实有也不存在。从色到遍智之间，说成如梦如幻，以及无常等等，是指从色到遍智之间，由他起所摄的一切法都是如此。同样，色身的十二行谊等一切相状，也说成如梦如幻。因此，遍计所执在名言中存在，但在实有中不存在；而他起在名言中实有也存在；但二者在究竟上都不存在。考虑到这一点，薄伽梵说：“对于不存在的事物，也如实地知道它不存在。”以及“如来藏是具有可区分的性质，远离一切烦恼的障碍而空性。”以及“空性，是指没有执着和执取的殊胜之词。”以及，圣者弥勒菩萨说：“具有可区分的体性，自性光明的心性，为客尘所空。”以及“人与法，在此无实有，即是空性。”以及，圣者无著也说：“某物在某处不存在，即以此为空。”如实地随念。以及，为什么称为空性呢？因为一切烦恼不再生起。以及，圣者龙树也说：“空性是佛陀所宣说的要义，所有佛陀所说的一切，都是为了止息烦恼，而不是为了破坏自性。”以及，由于智慧敏锐、智慧迅速、智慧广大、智慧深邃的原因，为了将般若波罗蜜多的意义归纳为两颂，精通见解的象也说：“以‘无’等词语，遮止一切分别，以幻化等比喻，真实地显示了他性，以四种清净，完全地宣说了圆满成就。在般若波罗蜜多中，佛陀没有宣说其他。”因此，诸佛菩萨一切都一致赞同空性。
English
All the discussions about omniscience state that all the imputed dharmas from form to omniscience are ultimately non-existent, let alone the substantial existence of conventional truth like a dream. From form to omniscience, being described as dream-like, illusion-like, and impermanent, etc., refers to all the dharmas included in other-powered from form to omniscience being like that. Similarly, all aspects such as the twelve deeds of the form body are also described as dream-like and illusion-like. Therefore, the imputed exists in name only and does not exist in reality, while the other-powered exists in reality in name only, but both do not exist ultimately. Considering this, the Bhagavan said, "He also knows what is non-existent as it is non-existent." And, "The essence of the Tathagata is emptiness, which has distinguishable characteristics, is free from all obscurations of afflictions." And, "Emptiness is a supreme term without attachment or grasping." And, the noble Maitreya said, "Having characteristics with distinctions, the realm is empty of adventitious defilements." And, "The emptiness here is the non-existence of persons and dharmas." And, the noble Asanga also said, "That which is not in a certain place is empty of that." Thus, it is truly seen. And, why is it called emptiness? Because all afflictions do not arise. And, the noble Nagarjuna also said, "Emptiness is the essence taught by the Buddha. Whatever the Victorious Ones have spoken, all of that turns away afflictions and does not destroy the essence." And, due to the reasons of sharp wisdom, quick wisdom, great wisdom, and profound wisdom, in order to summarize the meaning of the Mother in two verses, the elephant of the side of knowledge also said, "By words such as 'non-existent,' all discriminations are stopped. By examples such as illusion, the other-powered is truly shown. By the fourfold purification, the complete accomplishment is well proclaimed. In the Prajnaparamita, the Buddha has not shown anything else." Therefore, all the Buddhas and Bodhisattvas have unanimously agreed on emptiness.
Tibetan
་པ་དང་མེད་པར་བཤད་པའི་དོན་རྣམས། ཀུན་བརྟགས་གཞན་དབང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་མེད་པ་ལ་བཤད་དོ། ། དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང༌། ཟབ་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང༌། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་དང༌། མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཐོང་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་རོ་གཅིག་པ་དང༌། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དང༌། ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཉིད་ལྡན་དང༌། བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་དང༌། དེ་གཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་གནས་དང༌། དོན་དམ་གྱི་སྐྱབས་གནས་སོགས་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ། བྲལ་མི་ཤེས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པས་ནི་མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་སོགས་དང༌། རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་མགོན་གྱིས་ཀྱང༌། རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། དེ་དངོས་མེད་པའི་དངོས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་སྟོང་ཉིད་གཞན། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང༌། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། སྟོང་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་དེར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། དེ་ལ་རྟག་པར་མེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་དང༌། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི
Chinese
关于说有和没有的意义，如果考察和分析遍计所执、依他起、烦恼、分别念、世俗、有为的法，则说它们是没有的。胜义法界，自性恒常，自性安乐，自性清净，自性非造作且任运成就，各自以自证智慧为行境，深奥、微细、难以证悟，不可思议，以智慧之眼所见，成为利益自他的基础，等持瑜伽士所见，如虚空般一味，自生智慧，胜义谛，真实之边，如来藏，甚深法性，功德自性具足，不空无上法，如来界，自性涅槃，究竟的皈依处，胜义的皈依处等说为有，这是就色蕴乃至一切智智之间的圆成实性而说的。如是，世尊也说：‘有也是有，如实了知。’又说：‘如来藏，是无分别、不可分离、不可思议的佛法，不空于超过恒河沙数的佛法。’ 弥勒菩萨也说：‘无分别的体性，不空无上法。’又说：‘那是无实之实有，那与空性不同。’圣者文殊菩萨也说：‘如果分析色蕴等，如水树般无有实义。具足一切种胜妙的空性，不会如是改变。’圣者无著菩萨也说：‘凡在那里变为没有的，在那里恒时是没有的，如实了知。’为什么称为如是性呢？因为是不变为异的缘故。为什么称为真实之边呢？因为是无颠倒之所缘的缘故。为什么称为胜义呢？因为是圣者智慧殊胜的行境的缘故。
English
Regarding the meanings of saying existent and nonexistent, if one examines and analyzes the imputed, dependent, afflictions, conceptual thoughts, conventional, and compounded dharmas, it is said that they are nonexistent. The ultimate dharma-dhatu, which is naturally permanent, naturally blissful, naturally pure, naturally uncreated and spontaneously accomplished, the object of individual self-cognizant wisdom, profound, subtle, difficult to realize, inconceivable, seen with the eye of wisdom, the basis for benefiting oneself and others, seen by yogis in equipoise, of one taste like space, self-arisen wisdom, the ultimate truth, the ultimate reality, the tathagatagarbha, the profound nature of dharma, endowed with the nature of qualities, not empty of the unsurpassed dharma, the tathagata-dhatu, naturally nirvana, the ultimate refuge, the ultimate refuge, etc., are said to exist. This is spoken with reference to the perfectly established nature of the dharmas from form to omniscience. Thus, the Bhagavan also said, 'Existence is also existence, and it is fully known as it is.' And, 'The tathagatagarbha is non-differentiated, inseparable, and the inconceivable Buddha-dharma is not empty of the Buddha-dharmas that exceed the sands of the Ganges.' Maitreya also said, 'The nature of non-differentiation is not empty of the unsurpassed dharma.' And, 'That is the unreal reality, and that emptiness is different from it.' The noble Manjushri also said, 'If one analyzes the skandhas, etc., they are without essence like a water tree. The emptiness that possesses all kinds of excellence does not change in that way.' The noble Asanga also said, 'Whatever becomes nonexistent there, is always nonexistent there, and it is known as it is.' Why is it called Suchness? Because it does not change into something else. Why is it called the ultimate reality? Because it is the object of non-perversion. Why is it called ultimate? Because it is the object of the noble wisdom.