Tibetan
ྟས་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་ལས་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ལ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་དབབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྦྱོར་དྲུག་པས་ཀྱང་རེ་ཁ་འདི་མ་ཤེས་པས། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་མཐོང་བ་ལ་མཆོག་འཛིན་བྱེད་པ་འཁྲུལ་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བཤད་པ་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་དང་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་པ་མང་ཡང་འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ །མདོར་ན་རིག་པ་ནི་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པར་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་། ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་གནད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐོང་བཞིན་ 55-34-20a དུ་མེད་པར་བྱས་ན་ནོར་བར་འགྱུར་རོ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣང་ལུགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རྒྱ་མཚོ་ཨར་གཏད་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་སྔར་ཞོར་ལ་བཤད་ཀྱང་འདིར་ཡང་ཅུང་ཟད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ཡོད་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་དུ་བདེན་རྟོག་གིས་བཅིངས་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་རིག་པ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཡུལ་ཅན་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རང་སར་དག་པས། ཟུང་འཇུག་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོང་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ནས། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས། །ཤེས་བྱ་ཅི་ལྟའི་གནས་ལུགས་ཤེས། །ཇི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་དོན་རྣམས་ཤེས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི། རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྲལ་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་འདི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་རང་གསལ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཞིར་གནས་ནི། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་མ་བྲལ་བའི་དུས་ན་འཁྲུལ་པ་ 55-34-20b ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་དུ་ཡོད་དེ། ཆ་ཡིས་མ་བསྒོས་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི། རང་གི་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ངོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་མ་ཤེས་ནས་ཕྱི་རུ་རྟོག་པ་དང་། འོད་ཟེར་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་མེད་པའི་འགྲོ
Chinese
因此，由于没有从禅定天界中解脱出来，所以对于法性穷尽的显现，要确定没有任何事物是真实存在的。’经中如是说。即使是六种结合（指时轮金刚的六支瑜伽）的修行者，如果不了解这一点，执着于见到空色之神为至高无上，那就是错误的。这些区别和解释在《十七续》和《时轮金刚》中有很多阐述，但此处不再赘述。总而言之，觉性是境，智慧是自生智慧之灯，是具境的智慧。认识到这两者的纯净本质并加以修持，才是关键。’说‘这没有因缘’，是指这两者的本体，如果将本净的显现和迷惑的分别念、执着于相，明明有因缘却说没有，那就是错误的。本净显现产生的因缘，与五种智慧的显现方式相联系，伟大的导师妙吉祥友（梵文：Mañjuśrīmitra，文殊友）在《大海授记》中广为阐述。 第二，关于迷惑与不迷惑，虽然之前已经顺便提过，但这里还要稍微说明一下：对于执着于相的觉性，因为有相的存在而产生希求，并且被作为境的真实分别念所束缚，这就是迷惑，因为实际上并非如此。而执着于相的智慧，自生智慧之灯，是所有境都显现为本净和觉性，并且自性本空，作为境和具境的二取分别念在自身中清净，融入双运清净的自性，这就是不迷惑。正是在这里说：‘化身的智慧有两种，了知所知事物之实相，以及了知所有事物的意义。’这就是经文的含义。作为基础的觉性，在与分别念和烦恼相伴随的时候是迷惑的，而当摆脱了这些迷惑的因缘时，就是不迷惑的。实际上，这一切都被称为‘阿赖耶’（梵文：Ālaya，藏文：ཀུན་གཞི་，kun gzhi，一切种，字面意思：基础）。它在安住于自身身体时，产生所有的意识，并且仅仅安住于自明状态。’经中如是说。安住于基础，在没有脱离遮蔽性因缘的时候是迷惑的，而它的本体则安住于不迷惑的自性之中。这就是本体本净的安住方式，具有三种智慧，所有未被部分分割的觉性都安住于遍知智慧的本体之中，而这种智慧也安住于微细的智慧之中。’经中如是说。观的觉性，如果自己的觉性没有认识到自身就是智慧之身，而向外攀缘分别念，以及光芒、形状和颜色等等无意义的事物，那就是错误的。
English
Therefore, since there is no liberation from the realm of meditative deities, it is determined that nothing is established in the appearance of the exhaustion of dharmata.’ Thus it is said. Even the practitioners of the Six Yogas, not knowing this point, mistakenly cling to seeing the deity of emptiness and form as supreme. The distinctions and explanations of these are extensively discussed in the Seventeen Tantras and the Kalachakra, but enough has been said here. In short, rigpa (觉性) is the object, and yeshe (智慧) is the self-arisen lamp of wisdom, which is the wisdom of the subject. Recognizing and practicing the purity of these two is the key. To say, 'This has no cause or condition,' refers to the essence of these two. If one denies the causes and conditions that are seen in the appearance of dharmadhatu and the deluded thoughts and clinging to characteristics, it would be a mistake. The causes and conditions for the arising of the appearance of dharmadhatu, when applied to the five wisdoms, are extensively discussed by the great teacher Mañjuśrīmitra in the *Ocean of Instructions*. Secondly, regarding delusion and non-delusion, although it has been mentioned in passing before, it will be explained a little here as well: For rigpa (觉性) that clings to characteristics, the desire arises because of the existence of characteristics, and being bound by the true conceptualization as an object, that is delusion, because it is not so in reality. Wisdom that clings to characteristics, the self-arisen lamp of wisdom, is when all objects appear as dharmadhatu and rigpa (觉性), and are inherently empty, and the dualistic conceptualization of object and subject is purified in itself, merging into the nature of pure union, which is non-delusion. It is from this very point that it says: 'The wisdom of the Nirmāṇakāya (化身) has two aspects: knowing the reality of what is to be known, and knowing the meaning of all things.' This is the meaning of the text. The rigpa (觉性) that is the basis, is delusion when accompanied by conceptualization and afflictions, and when freed from the causes of these delusions, it is non-delusion. In essence, all of this is called Ālaya (梵文：Ālaya，藏文：ཀུན་གཞི་，kun gzhi，一切种，字面意思：基础). It generates all consciousness when it abides in one's own body, and remains merely in self-illumination.’ Thus it is said. Abiding in the basis, it is delusion when not separated from the obscuring conditions, and its essence abides in the nature of non-delusion. That is the abiding state of essence purity, possessing three wisdoms, all rigpa (觉性) that is not divided by parts abides in the essence of omniscient wisdom, and that wisdom also abides in subtle wisdom.’ Thus it is said. The rigpa (觉性) of higher seeing, if one's own rigpa (觉性) does not recognize itself as the wisdom body, and clings to external conceptualizations, and meaningless things such as rays of light, shapes, and colors, that is a mistake. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་བ་རིགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དང་། ཡུལ་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་བླང་དོར་བྱ་རྒྱུ་དང་། བྱས་པར་འདོད་པ་འཁྲུལ་ལ། དེ་ཉིད་རང་གི་རིག་པ་རང་སྣང་རང་གྲོལ་དུ་གོམས་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་རིག་པ་ལ། ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་འབྲས་བུའི་གནས་ལུགས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་བོར་བ་ཅེས་བྱ། ཆོས་ཟད་པ་ཞེས་བྱ། ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ། ཆོས་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ། ཞེས་བྱུང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དང་མི་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་རྟོག་པ་བྱུང་ན་ད་ལྟ་འཁྲུལ་པའི་རིག་པས་བསླད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཉམས་ལེན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི། དབྱིངས་རིག་མཐོང་བའི་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ངོ་བོའི་འདུག་ཚུལ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པས་བརྟགས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་ལ་ཐམས་ 55-34-21a ཅད་མ་ཡིན་པར་སྣང་ཞིང་། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་ཐག་ཆོད་པས་ལྟ་བ། དེ་ལ་ཉམས་ལེན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྲལ་བ་དགོས། བྲལ་ན་སྐྱེད་མེད་པས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཤུགས་ལ་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པ། དེ་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྤྱོད་ན་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་སྣང་ཞིང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྒྲ་ཐོས་ལ་སྒོ་ལྔ་མ་འགགས་ཀྱང་འདོད་པའི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་། ཡིད་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འདོད་པ་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་ཞིང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་སེམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་འགྱུ་བས་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འབྲས་བུ་རང་སེམས་ཡེ་ཤེས་དང་འབྲེལ་བར་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཉམས་གོང་འཕེལ་ཞེས་བཤད་ལ། རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་པའི་ཚེ། གསལ་སྣང་གི་ཆ་སྟོང་གསུམ་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་ཁྱབ་པས་གཉིས་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ནུབ་ཅིང་། གང་འདོད་པའི་དབང་འབྱོར་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནུས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་དུས་ན་གཉིས་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ན་ཉམས་ལེན་དེ་ལས་མཆོག་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ 55-34-21b རྣམ་པ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལུས་གནད་ལྟ་སྟངས་རྣམས་ནི་དང་པོའི་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ནི། འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དབྱིངས་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་རང་གཟེར་བཏབ། །ཅེས་བྱ་བ་དབྱིངས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པས། གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་བསྲེས་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །སྣང་བ
Chinese
将六道众生的处所和有处所者执为实有，并以此取舍，认为这样做是正确的，这是一种错觉。而安住于自心觉性，任其自显自解，这才是没有错觉。通达直断（藏文：ཐོད་རྒལ་，含义：超越顶峰）之觉性，通过修持达到圆满，其名称表示错觉已尽，证得果位的境界，即是没有错觉。这也被称为‘舍弃法’，‘穷尽法’，‘超越法’，‘解脱法’。然而，如果生起认为处所和有处所者皆为真实的分别念，或者认为二者皆为虚假的分别念，那么当下就是被错觉之觉性所染污。 第三，关于如何将见修行融入实修：在亲见法界（藏文：དབྱིངས་，含义：虚空）与觉性（藏文：རིག་པ་，含义：明性）的当下，显现与空性无二无别的本性状态，即使以执着于相状的觉性去观察，也会发现它与一切相符，却又不等同于一切。心与智慧（藏文：ཡེ་ཤེས་，含义：根本智）的自性既非一体也非异体，无法用言语表达，这便是对胜义谛（藏文：དོན་དམ་，含义：究竟真实）和世俗谛（藏文：ཀུན་རྫོབ་，含义：相对真实）一切状态融为一体的定见。对此，实修一刹那也不可分离，一旦分离则毫无助益。以根识现量亲见，精进便会自然生起，从而进行禅修。对此，若能不离不散地行持，则身与刹土将显现如微尘般众多。听闻大乘佛法之音声，六根不灭，却不生起贪欲之念。若心中生起对这些外境的念想、贪欲，以及无色界的念想，则应了知这些都是错觉，从而生起了知因果的智慧，乃至一刹那也不生起十不善业之心，这便称为行。为了使果——自心与智慧相联——得以显现，故称为修持增上。当觉性达到圆满时，无论看向三千大千世界的任何一处，光明都会遍布，二取（藏文：གཉིས་འཛིན་，含义：能取和所取）的错觉消退。获得随心所欲的自在，能够利益一切众生。当一切法都穷尽之时，远离一切二取习气，这便是三世诸佛的密意，再没有比这更殊胜的实修了。因此，修持此法时，身体的姿势和观看方式仅仅是最初的助缘。 将心要融入实修，是这样说的：‘为了稳固于法界，当于一切显现钉入自橛。’（藏文：དབྱིངས་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་རང་གཟེར་བཏབ། །）如前所述，法界是从内在的因缘中显现的，因此，应将色等一切显现都融入其中，无有差别地进行修持。
English
To grasp the abodes of the six realms of beings and those who inhabit them as real, and to engage in acceptance and rejection based on this, believing it to be correct, is a delusion. To abide in the awareness of one's own mind, allowing it to self-manifest and self-liberate, is what is called being without delusion. To have perfected the awareness of Tögal (Tibetan: ཐོད་རྒལ་, Meaning: Surpassing the Peak) through practice, its name indicates that delusion is exhausted, attaining the state of fruition, which is being without delusion. This is also called 'abandoning the Dharma,' 'exhausting the Dharma,' 'transcending the Dharma,' and 'liberating from the Dharma.' However, if one generates the thought that both the abode and those who inhabit it are real, or the thought that both are unreal, then at that moment, one is defiled by the awareness of delusion. Third, regarding how to integrate view, practice, and conduct into actual practice: In the moment of directly seeing the Dharmadhatu (Tibetan: དབྱིངས་, Meaning: Space) and Awareness (Tibetan: རིག་པ་, Meaning: Luminosity), the state of the essence where appearance and emptiness are inseparable manifests. Even if one examines it with an awareness that clings to characteristics, one will find that it is in accordance with everything, yet not identical to everything. The nature of mind and wisdom (Tibetan: ཡེ་ཤེས་, Meaning: Primordial Awareness) is neither one nor different, impossible to express in words. This is the definitive view that all states of the ultimate truth (Tibetan: དོན་དམ་, Meaning: Ultimate Truth) and the relative truth (Tibetan: ཀུན་རྫོབ་, Meaning: Relative Truth) are integrated. One must not separate from this practice even for a moment; once separated, it is of no benefit. Through direct perception with the senses, diligence will arise naturally, and thus one meditates. If one practices this without separation or scattering, then bodies and realms will appear as numerous as dust particles. Hearing the sound of the Mahayana Dharma, the six senses are not obstructed, yet one does not generate thoughts of desire. If thoughts of these external objects, desires, and thoughts of the formless realm arise in the mind, one should know that these are delusions, and thus generate the wisdom that knows cause and effect, and not even for a moment generate the mind of the ten non-virtuous actions. This is called conduct. In order for the result—one's own mind connected with wisdom—to manifest, it is called increasing practice. When awareness reaches perfection, no matter where one looks in the three thousand great thousand worlds, light will pervade, and the delusion of dualistic grasping (Tibetan: གཉིས་འཛིན་, Meaning: Grasping at a subject and object) will subside. One obtains the power to do as one wishes, able to benefit all sentient beings. When all dharmas are exhausted, one is free from all the habitual tendencies of dualistic grasping. This is the intention of all the Sugatas of the three times, and there is no practice superior to this. Therefore, when practicing this method, the posture of the body and the way of looking are merely the initial supporting conditions. To integrate the essential point into practice, it is said like this: 'In order to stabilize in the Dharmadhatu, drive the self-peg into all appearances.' (Tibetan: དབྱིངས་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་རང་གཟེར་བཏབ། །) As mentioned before, the Dharmadhatu manifests from internal causes and conditions, therefore, one should integrate all appearances such as forms into it, practicing without difference. --------------------------------------------------------------------------------