Tibetan
་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །དོན་ལྔའི་བློན་པོ་གློ་ནད་གསོ་བ་ལ། །རྒྱུ་དང་དབྱེ་བ་རྟགས་དང་བཅོས་ ཐབས་བཞི། །རྒྱུ་ནི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ཁྲག་དང་ཆུ། །རུལ་སྐྱུར་ཟོ་མར་ཚྭ་དང་དུ་བ་དང་། ཆམ་པ་འགྲམས་དང་དྲག་ཤུལ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད། །དབྱེ་བ་ཐང་པོ་སྐྱ་རྦབ་ཚ་བ་དང་། །ཆུ་ ཤོར་ཐེས་པོ་གློ་གཅོང་གློ་རྒྱས་དང་། །བུང་ཚང་ཅན་དང་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བཤད། །དེ་རྟགས་ རླུང་གློ་ཐང་པོ་རྒྱུན་དུ་ལུ། །འགོགས་དཀའ་སྦུ་གསོག་རྒོངས་དང་ཐོ་རངས་མང་། །སྐྱ་རྦབ་ གློ་མང་མིག་ལྕིབས་རྐང་བོལ་གཡོ། །ཚ་བ་ཚ་སུབས་ཚ་གཟེར་གཉིས་སུ་དབྱེ། །ཚ་སུབས་ རྩ་ཆུ་ཚ་ལ་རོ་སྟོད་རྒྱངས། །ལུད་པ་ཚ་བྲོ་ལྦུ་ཆུང་མཁྲིས་པ་འོང་། །སྟོན་དུས་དྲག་ཤུལ་དྲོད་ བཅུད་ཤིན་ཏུ་གནོད། །ཚ་གཟེར་ཉལ་བ་མི་བདེ་དབུགས་ཀྱིས་ཐེག །ལུད་པ་དམར་སེར་ལུ་ ཞིང་སྐབས་སུ་གཟེར། །ཆུ་ཤོར་ངལ་ཆུ་གློ་ལ་ཤོར་བ་སྟེ། །སྟོད་རྒྱངས་མགོ་ན་མིག་སྤྲིན་སེར་ པོར་འོང་། །དང་ག་མི་བདེ་གློ་མང་རྔམ་པས་ཐེག །ཤ་སྐམ་རྔུལ་མེད་གཏམ་བར་བཅད་ཅིང་ 25-277 སྨྲ། །གཞུག་ཏུ་ལུད་པ་ཤ་སྐྱོ་གློ་ལས་འཛག །ཐེས་པོ་ལུད་པ་སྔོ་ལྗོབ་མང་དུ་ལུ། །གྱེན་ལ་ དབུགས་ཐེག་རོ་སྟོད་ལྕི་ལ་ཁེངས། །ལུད་པ་ཐོན་རྗེས་ཅུང་ཟད་བདེ་སྙམ་བྱེད། །གློ་གཅོང་ ཤ་སྐེམ་ཤེད་ཆུང་འགུལ་མི་ནུས། །བྱི་ལའི་མགུལ་འདྲ་ཟས་སྨན་ཕན་སྐྱེད་ཆུང་། །གློ་རྒྱས་ མིག་དམར་ལྕེ་མཆུ་མཁུར་ཚོས་སྨུག །སྐད་འཛེར་སྟོད་རྒྱངས་རྔམ་རྒོད་ལུད་པ་དམར། །བུང་ ཚང་ལུད་པ་ཤེ་རུལ་རྣག་ཏུ་འབྱུང་། །ཡང་ན་སྔོན་པོ་ལྦུ་བ་ཅན་གསེབ་ཏུ། །ཉ་མིག་ལྟ་བུའི་ རྣག་དང་འདྲེས་པར་ལུ། །སྤྱིར་ན་གློ་བ་བད་ཀན་ཡུལ་ཡིན་པས། །དབྱར་དུས་བདེ་ལ་དགུན་ དུས་ན་བ་དང་། །ཉིན་པར་བདེ་ལ་མཚན་མོ་ན་བ་ཡིན། །དེ་རྣམས་བཅོས་ཐབས་རླུང་གློ་ བསིལ་བཅུད་བསྟེན། །མངར་གསུམ་(ཛཱ་ཏི་ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་པི་པི་ལིང་པྲི་ཡང་ཀུ་བ་མར་གྱི་)ལྡེ་གུ་འབྲས་ བུའི་སྨན་མར་སྦྱར། །གསོ་བ་དཀའ་ལ་བཞི་ལྔ་མེ་ཡིས་བསྲེག །གློ་ནད་སྐྱ་རྦབ་སྟར་བུའི་(ཛཱ་ ཏི་སུག་སྨེལ་ཀ་ཀོ་ལ་ཨ་རུ་ལྕགས་ཕྱེ་སྦྲང་གི་)ལྡེ་གུ་དང་། །ཅུ་གང་(གུར་གུམ་ལི་ཤི་སུག་སྨེལ་ཤིང་མངར་ཨ་རུ་ལྕགས་ ཕྱེ་སྦྲང་གི་)ལྡེ་གུ་བྱ་མིག་ལྔ་པ་བསྲེག །ཚ་སུབས་ཙན་དན་(བསིལ་གསུམ་ཨུཏྤལ་གླ་སྒང་རྒུན་འབྲུམ་ཤིང་ མངར་དང་།)བརྒྱད་དང་(ཨ་རུ་གི་ཝཾ་གུར་གུམ་ཅུ་གང་ཤིང་མངར་རྒུན་འབྲུམ་སྲོ་ལོ་སྤང་རྒྱན་འབུ་སུ
Chinese
说完了。 唉，大修行者请听着！为了治疗五脏大臣的肺病，有四种方法：病因、分类、症状和治疗方法。病因是风、胆、痰、血和水。由腐烂、酸味、酥油、盐、烟、感冒、挫伤和剧烈运动引起。分类有干咳、灰咳、热咳，以及水肿、虚弱、肺痨、肺胀和蜂窝状，共八种。其症状是风咳，干咳持续不断，难以阻止，积聚痰液，早晨和傍晚加重。灰咳，咳嗽频繁，眼睑沉重，踝关节移动。热咳分为热闷和热痛两种。热闷，脉搏快，口渴，上身胀满，痰液发热，有小泡沫，产生胆汁。秋季剧烈运动，热性食物和滋补品非常有害。热痛，躺卧不安，呼吸困难，痰液红黄色，咳嗽时疼痛。水肿，劳累后水进入肺部，上身胀满，头痛，眼睛出现黄色阴影，食欲不振，咳嗽频繁，呼吸困难，身体消瘦，无汗，说话断断续续。最后，痰液稀薄，从肺部滴落。虚弱，痰液呈绿色，量多。向上呼吸困难，上身沉重而胀满，吐痰后感觉稍微舒服。肺痨，身体消瘦，虚弱无力，无法动弹，颈部像猫一样，食物和药物效果甚微。肺胀，眼睛发红，舌头、嘴唇和面颊呈紫色，声音嘶哑，上身胀满，呼吸急促，痰液呈红色。蜂窝状，痰液腐烂化脓，或者呈蓝色，有泡沫，中间混有鱼眼状的脓液。一般来说，肺是痰液的场所，因此夏季舒适，冬季生病，白天舒适，夜晚生病。这些的治疗方法是风咳，应食用清凉滋补的食物。用三种甜味（肉豆蔻、丁香、豆蔻、荜茇、长胡椒、菝葜、酥油）制成的丸药与水果药油混合。治疗困难时，用火烧灼四五个部位。肺病灰咳，用一串（肉豆蔻、豆蔻、豆蔻、诃子、铁粉、蜂蜜）制成的丸药，以及用莪术（藏红花、荔枝、豆蔻、肉桂、诃子、铁粉、蜂蜜）制成的丸药，烧灼鸟眼五处。热闷，用檀香（三种清凉药、乌 উৎপལ་ उत्पल utpala 乌 উৎপལ་ उत्पल utpala উৎপལ་ उत्पल utpala 、草果、葡萄干、肉桂等）八种和（诃子、樟脑、藏红花、莪术、肉桂、葡萄干、余甘子、甘松、虫草）
English
Thus he spoke. O great ascetic, listen! To heal lung disease, the minister of the five elements, there are four methods: cause, classification, symptoms, and treatment. The causes are wind, bile, phlegm, blood, and water. They are caused by decay, sourness, butter, salt, smoke, colds, bruises, and strenuous activities. The classifications are dry cough, gray cough, hot cough, as well as edema, weakness, consumption, lung distension, and honeycomb-like, totaling eight types. The symptoms are wind cough, dry cough that persists, difficult to stop, accumulates phlegm, and worsens in the morning and evening. Gray cough, frequent coughing, heavy eyelids, and moving ankles. Hot cough is divided into two types: hot flushes and hot pain. Hot flushes, rapid pulse, thirst, fullness in the upper body, hot phlegm, small bubbles, and production of bile. Strenuous activity, hot foods, and tonics are very harmful in autumn. Hot pain, discomfort when lying down, difficulty breathing, red-yellow phlegm, and pain when coughing. Edema, water enters the lungs after exertion, fullness in the upper body, headache, yellow shadows in the eyes, poor appetite, frequent coughing, difficulty breathing, emaciation, no sweat, and interrupted speech. Finally, thin phlegm drips from the lungs. Weakness, green phlegm, large amount. Difficulty breathing upwards, heavy and full upper body, feeling slightly better after spitting phlegm. Consumption, emaciation, weakness, inability to move, neck like a cat, and little effect from food and medicine. Lung distension, red eyes, purple tongue, lips, and cheeks, hoarse voice, fullness in the upper body, rapid breathing, and red phlegm. Honeycomb-like, phlegm rots and becomes pus, or is blue, foamy, and mixed with fish-eye-like pus in the middle. In general, the lungs are the place of phlegm, so they are comfortable in summer and sick in winter, comfortable during the day and sick at night. The treatments for these are wind cough, one should eat cool and nourishing foods. Pills made with three sweets (nutmeg, clove, cardamom, long pepper, pippali, priyangu, butter) mixed with fruit medicinal oil. When treatment is difficult, burn four or five places with fire. Lung disease gray cough, pills made with a string of (nutmeg, cardamom, cardamom, haritaki, iron powder, honey), and pills made with zedoary (saffron, lychee, cardamom, cinnamon, haritaki, iron powder, honey), burn five bird-eye spots. Hot flushes, sandalwood (three cooling medicines, Utpala, costus, raisins, cinnamon, etc.) eight kinds and (haritaki, camphor, saffron, zedoary, cinnamon, raisins, amla, spikenard, cordyceps).
Tibetan
་ཧང་དང་)བཅུ་པ་ དང་། །ཨ་ཀྲོང་(སྟར་བུ་ཅུ་གང་རུ་རྟ་ཤིང་མངར་ཙན་དན་བྱི་ཚེར་ཀ་ར་)བརྒྱད་དང་མར་གསར་ཤ་གསར་ བསྟེན། །ཚ་གཟེར་དེ་བཞིན་བཅོས་ཤིང་གཏར་བར་བཟང་། །བཤལ་དང་ཆུ་ལྕག་ཉི་ཤུ་རྩ་ ལྔ་སྦྱར། །ཆུ་ཤོར་ནད་ལ་ཤིང་མངར་ཡུང་བ་གསུམ། །སྔོན་དུ་བཏང་ལ་དེ་རྗེས་གློ་སྐྱུགས་བྱ། ། ཤིང་མངར་འདམ་བུ་ཀ་ར་ལི་ག་དུར། །ཅུ་གང་གུར་གུམ་དོམ་མཁྲིས་ཙན་དན་རྣམས། །ཀ་ ར་སྦྱར་བ་བཙོད་ཀྱི་ཁུ་བས་དབུལ། །རྗེས་ལ་སྲོ་ལོ་ག་དུར་འདམ་བུ་མཚལ། །བཅད་འབྱོར་ གུར་གུམ་ཀ་ར་འོ་མས་དབུལ། །ཝ་ལ་སོགས་པའི་གློ་བ་སྣ་ཚོགས་བཏང་། །བད་ཀན་གློ་ སྦུབས་ཞུགས་པའི་ཐེས་པོ་ལ། །(སྤྱང་ཚེར་རི་ཤོ་དུར་བྱིད་ཁུ་བར་རྒྱམ་ཚྭ་པི་ལིང་བཏབ་པའི་)སྐྱུགས་ཀྱིས་ཕོ་ བ་གློ་སྦུབས་བད་ཀན་སྦྱང་། །སྟར་བུ་པཉྩས་ལུད་པ་གྱེན་དུ་དྲང་།་། རྗེས་ལ་མཱུ་ལ་ལྔ་(མ་ནུ་གླ་ 25-278 སྒང་སྒེ་གཤེར་བ་རུ་ག་དུར་)འམ་ཅུ་གང་(ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་པི་ལིང་སྦྲང་)ངམ། །པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་བསྔགས་ པ་ཡིན། །ཤ་གསར་མར་གསར་སྦྲང་རྩི་ལྡན་པ་བཏང་། །ཐེས་པོ་ལ་སོགས་གློ་ནད་རླུང་ལྡན་ གང་། །བ་འོ་བཞོས་ཐོག་རླུང་དུས་བཏང་བར་བསྔགས། །གློ་གཅོང་གློ་མིག་ལུད་པའི་གཅོང་ འདྲིལ་བས། །ཨ་ཀྲོང་ལུམས་སམ་སྨན་ཆུ་ཆུ་ལུམས་བསྟེན། །དེ་ནས་སྟར་བུ་པཉྩས་གྱེན་དུ་ དྲང་། །ལུད་པ་སྐྱ་སྔོ་སྐམ་པོ་མང་ཐོན་འཚོ། །མ་ཐོན་ལུམས་དང་འདྲེན་སྦྱོར་བསྐྱར་ལ་སྦྱང་། ། སྐབས་སུ་ཅུ་གང་ལྡེ་གུ་སྦྱར་བའམ། །ཕྱེ་མ་བ་འོ་སྦྱར་བ་རེ་ལུག་གི །གློ་བ་མ་སུངས་རྒྱངས་ ཏེ་བཏང་བར་བྱ། །གླ་དགོ་བ་ཤ་གྲོ་ཆང་ཡོས་ཆང་བསྟེན། །གློ་རྒྱས་རྩེ་ཆུང་དྲུག་འགོ་མང་དུ་ གཏར། །ལུད་པ་དམར་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་འབྲི་མོག་བཙོད། །སྲོ་ལོ་དཀར་པོའི་བསྡུས་ཐང་ཡང་ ཡང་བཏང་། །ཙན་དན་(དཀར་དམར་ཅུ་གང་གུར་གུམ་བ་ཤ་སྤང་རྩི་སྲོ་ལོ་བོང་ང་ཀྱི་ལྕེ་ཨུཏྤལ་སྐྱུ་རུ་)བཅུ་གཅིག་ ཕྱེ་མ་ཐང་དེས་དབུལ། །རྗེས་ལ་གཏར་ཞིང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་(དམར་གསུམ་དང་མཚལ་བསྣན་ལ་)སྦྱར། ། ཅིས་ཀྱང་སྐྱེད་ཆུང་སྨུག་པོར་བྱེར་སྲིད་པས། །སྨུག་པོའི་ཁྲག་བཤལ་བཅོས་ཐབས་བསྔགས་ པ་ཡིན། །ཁྲག་ཏུ་བརྡོལ་ན་པུཥྤ་(སྲན་མའི་མེ་ཏོག་སྐྱེར་པའི་མེ་ཏོག་གུར་གུམ་དོམ་མཁྲིས་ཚོས་ཁུ་)ལྔ་སྦྱོར་རམ། ། ཀར་ཤ་པ་ནི་(ལྔའི་ཐལ་བ་དོམ་མཁྲིས་གུར་གུམ་མཚལ་ཟབ་ཐལ་)མདོངས་ཐལ་ལྔ་(རྨ་བྱ་རྦབ་ཟེར་བྱ་མཚལ་ཕུག་ རོན་སྒྲོ་འགྲོན་བུ་ཕུར་མོའི་ཐལ་བའི་)སྦྱོར་བསྔགས། །མང་དུ་གཏར་ཞི
Chinese
（哈昂当）第十 和，阿冲（余甘子、诃子、芸香、檀香、印度楝树、酸枣、糖）八种和新鲜的酥油、新鲜的肉食用。像那样治疗热病，放血好。使用二十五种泻药和灌肠剂。治疗尿失禁，用三种印度楝树和香草。先服用，之后进行催吐。印度楝树、菖蒲、糖、豆蔻、樟脑。诃子、藏红花、熊胆、檀香等。加入糖，用苦参汁漱口。之后用甘草、菖蒲、菖蒲、朱砂。切碎的樟脑、藏红花、糖，用牛奶漱口。服用狐狸等的各种肺。对于进入黏液肺泡的哮喘病。（将狼牙刺、高山栎、鬼臼的汁液中加入岩盐、荜茇的）催吐剂，可以清净胃、肺泡中的黏液。用余甘子五味汤使痰向上涌。之后用五种穆拉（马努、拉岗、斯盖、湿婆茹阿、菖蒲）或者诃子（肉桂、豆蔻、荜茇、蜂蜜）或者，赞美荜茇的丸剂。服用新鲜的肉、新鲜的酥油、含有蜂蜜的食物。对于哮喘等任何伴有风的肺病。赞美在挤奶时，在风时服用。对于肺痨、肺瘘、痰液凝结的痨病。使用阿冲热敷或者药水热敷、水热敷。之后用余甘子五味汤使痰向上涌。如果出现大量灰白色、青色、干燥的痰，则需要治疗。如果没有出现，则需要重复热敷和导泻，进行清净。有时加入诃子丸剂，或者。加入面粉牛奶，轮流服用。肺部未成熟时，需要扩张后服用。食用獐子肉、小麦、青稞酒、麦芽酒。肺部肿大，顶端小，六处开始大量放血。如果痰液发红，则用茜草、小檗、苦参。反复服用白甘草的浓缩汤。用十一种檀香（白檀、红檀、诃子、藏红花、巴夏嘎、芒草、甘草、蓬莪术、吉祥草、乌 উৎপལ་、酸浆果）粉末汤漱口。之后放血，加入二十五种（加入红三种和朱砂）。无论如何，由于可能会变成小的紫色。赞美治疗紫色血泻的方法。如果吐血，则加入五种补什帕（पुष्प，puṣpa，豆花、枳椇花、藏红花、熊胆、染料汁）或者。卡尔夏帕尼（कार्षापण，kārṣāpaṇa，五种灰烬、熊胆、藏红花、朱砂、盐灰），赞美五种栋灰（孔雀、瀑布、鸟、朱砂、鸽子、羽毛、海螺、满月的灰烬）的配方。大量放血
English
(Ha Ang Dang) Tenth And, eight kinds of A-Chong (gooseberry, Terminalia chebula, rue, sweet wood, sandalwood, neem, jujube, sugar) and fresh ghee, fresh meat are eaten. Treat fever like that, bloodletting is good. Use twenty-five kinds of laxatives and enemas. To treat urinary incontinence, use three kinds of Indian neem and valerian. Take it first, then induce vomiting. Indian neem, calamus, sugar, cardamom, camphor. Terminalia chebula, saffron, bear bile, sandalwood, etc. Add sugar and gargle with Sophora flavescens juice. Afterwards, use licorice, calamus, calamus, cinnabar. Chopped camphor, saffron, sugar, gargle with milk. Take various lungs such as fox. For asthma that enters the mucus alveoli. (Add rock salt and long pepper to the juice of wolfberry, high mountain oak, and Podophyllum hexandrum) Emetics can purify the mucus in the stomach and alveoli. Use gooseberry five-flavor soup to make the phlegm rise upwards. Then use five Mula (Manu, Lagang, Sgai, Shiva Ru'a, calamus) or Terminalia chebula (cinnamon, cardamom, long pepper, honey) or, praise the pill of long pepper. Take fresh meat, fresh ghee, and food containing honey. For any lung disease with wind such as asthma. It is praised to take it at the time of milking, at the time of wind. For consumption, fistula, and tuberculosis with sputum coagulation. Use A-Chong hot compress or medicinal water hot compress, water hot compress. Then use gooseberry five-flavor soup to make the phlegm rise upwards. If a large amount of gray-white, cyan, and dry phlegm appears, treatment is needed. If it does not appear, repeat hot compress and catharsis to purify. Sometimes add Terminalia chebula pills, or. Add flour milk and take it in turns. When the lungs are immature, they need to be dilated before taking. Eat roe deer meat, wheat, highland barley wine, and malt wine. The lungs are enlarged, the top is small, and a large amount of blood is let from six places. If the phlegm is red, use madder, Berberis, and Sophora flavescens. Repeatedly take concentrated soup of white licorice. Gargle with the powder soup of eleven kinds of sandalwood (white sandalwood, red sandalwood, Terminalia chebula, saffron, Basha Ga, sedge, licorice, turmeric, Cyperus rotundus, Utpala, Physalis alkekengi). After that, let blood and add twenty-five kinds (add three red ones and cinnabar). In any case, because it may turn into small purple ones. Praise the method of treating purple blood diarrhea. If vomiting blood, add five Pushpa (पुष्प, puṣpa, bean flower, Zizyphus jujuba flower, saffron, bear bile, dye juice) or. Karshapani (कार्षापण, kārṣāpaṇa, five kinds of ashes, bear bile, saffron, cinnabar, salt ash), praise the formula of five Donga ashes (peacock, waterfall, bird, cinnabar, pigeon, feather, conch, full moon ashes). Bleed a lot