Tibetan
མཐོང་། །ཀུན་ཀྱང་ཡུན་རིང་རྒྱས་ ནས་སྨིན་པའི་དུས། །ཀྵ་ཡ་ནག་པོར་གྱུར་ནས་ཟ་འཕྲུག་བྱེད། །པགས་མདོག་སྔོ་ནག་སྐྲ་དང་ སྨིན་མ་འབྱི། །ཤེད་མེད་ཤ་སྐམ་སེན་མོ་ནག་ཐིག་ཆགས། །འདི་དུས་མཁྲིས་པས་ཤ་རུས་ ཐམས་ཅད་ཁྱབ། །གཤིན་རྗེའི་ཞགས་པས་ཟིན་པས་འཚོ་མི་འགྱུར། །འདི་ལ་བཅོས་ཐབས་ མི་བརྩམ་ཚོགས་གསོག་བསྐུལ། །མཁྲིས་པ་པགས་ལ་གྲམ་པ་ཟ་འཕྲུག་བྱེད། །ཤ་ལ་རྒྱས་ པ་ཤུ་བ་ཐོར་པ་འབྱུང་། །ཕྲུགས་ན་ཆུ་སེར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཛག །རྩ་རུ་རྒྱུ་བ་ཚིགས་ གཞི་ཉྭ་གཞི་དང་། །དྲོ་སར་ཟ་ཞིང་རྒྱས་ནས་ལུས་ཀུན་ཟ། །རྩ་མིག་མཁྲིས་པས་གང་ཕྱིར་ པགས་མིག་སེར། །གཏར་ན་ཁྲག་མེད་མཁྲིས་པ་ཟང་མར་འོང་། །རུས་ལ་ཞེན་པ་ཚིགས་པ་ ཐམས་ཅད་ན། །ཁོལ་བུར་ན་ཞིང་ཤ་སྐམ་ཚིགས་ཐོག་སྐྲངས། །སྙིང་ལ་ཞུགས་ན་གློ་སྙིང་ སྟོད་མི་བདེ། །ལྕེ་སེར་གཉིད་ཆུང་སྙིང་ལ་གྲང་མོ་འདོད། །གློ་ལ་ཞུགས་ན་སྣབས་ལུད་སེར་ པོར་འོང་། །མཆིན་པར་ཞུགས་ན་ཤ་སྔོ་མཆིན་སྟེང་ན། །མགོ་ན་མིག་ཚ་མཆིལ་མ་སྐ་ལ་ 25-114 འདྲིལ། །མཆེར་པར་ཞུགས་ན་ལྕེ་ཁྲ་ཁྲག་རླན་འཁྲུ། །སྦོ་རྫིང་རྐང་པ་གཡོན་སྐྲངས་ལྷུ་ཚིགས་ ན། །མཁལ་མར་ཞུགས་ན་རྐང་པ་ལྕི་ལ་སྦྲིད། །མཁལ་རྐེད་ན་ཞིང་རྣ་རྒྱབ་སེར་པོར་འགྲོ། ། ཕོ་བར་ཞུགས་ན་མཁྲིས་པ་འཁྲུ་སྐྱུག་བྱེད། །ལོང་དང་རྒྱུ་མར་ཞུགས་ན་མཁྲིས་པ་འཁྲུ། ། ལྒང་པར་ཞུགས་ན་ཆུ་ཁ་སྲིའམ་སྙི། །མངལ་དུ་ཞུགས་ན་མཁྲིས་པ་འཛག་གམ་འདྲིལ། ། མགོ་ལ་ཞུགས་ན་འཚོགས་མ་གླད་པ་ན། །ཉི་མ་ཕོག་དང་ཞོ་འཐུངས་སྟོན་དུས་ལྡང་། །མིག་ ཞུགས་མདོག་སེར་ཚ་ཞིང་མཆི་མ་མང་། །རྣར་ཞུགས་ཟུག་ཆེ་ཚ་ལ་ཆུ་སེར་འཛག །སྣར་ ཞུགས་སྣབས་ཀྱི་མདོག་སེར་མཚུལ་པ་འགག །ལྕེ་ལ་ཞུགས་ན་ལྕེ་སེར་རོ་ཀུན་ཁ། །ཀུན་ལ་ མིག་ཆུ་སེར་ན་མཁྲིས་པར་བརྟག །བྱེ་བྲག་མཁྲིས་པ་ལྔ་ལས་འཇུ་བྱེད་ནི། །ནད་དུ་གྱུར་ན་ ལྕེ་སེར་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཁ་ཟས་མི་འཇུ་དང་ག་འགག་པར་འགྱུར། །མདངས་སྒྱུར་ནད་གྱུར་ཆུ་ སེར་ཕོ་བ་ལྟེམ། །ལུས་པོ་ལྕི་ལ་ཤེད་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན། །སྒྲུབ་བྱེད་སྙིང་བཅུགས་དབུགས་ རྒོད་སྐོམ་དད་ཆེ། །དང་ག་མི་བདེ་ལུས་འདར་གློ་སྙིང་ཚ། །མཐོང་བྱེད་ནད་གྱུར་མགོ་ན་ཆང་ འཐུངས་གཟེར། །མིག་སེར་མིག་གིས་ཉེ་མཐོང་རིང་མི་མཐོང་། །མདོག་གསལ་ནད་གྱུར་ ལུས་ཀྱི་ཤ་དྲོད་ཆེ། །ཤ་པགས་སྔོ་ནག་ཚ་ལ་རྩུབ་པའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གང་འདྲེས་དེ་ རྟགས་སྟོན། །བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་བཅོས་མཁྲིས་ནད་ཚ་གྲང་ གཉིས་སུ་བསྡུ། །གཉེན་པོ་སྨན་དཔྱད་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བཞི། །མཁྲིས་ནད་ཚ་བའི་སྨན་ནི་ ཏིག་ཏ་དང་། །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཀྱི་ལྕེ་བ་ཤ་ཀ །བོང་ང་དཀར་པོ་བསྐོལ་གྲངས་ཐང་དུ་ བཏང་། །དྲོད་ཆུང་འཇུ་བ་དཀའ་ན་དྲོད་སྨན་བསྣན། །དེ་འོག་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཏིག་ཏ་ གསུམ། །བོང་ང་དཀར་པོ་རུ་རྟ་པར་པ་ཏ། །རྩ་མཁྲིས་ཧོང་ལེན་སྐྱེར་ཤུན་ཀ་ར་སྦྱར། །ཕྱེ་མ་ ཆུས་འཕུལ་མཁྲིས་ནད་མ་ལུས་འཇོམས། །རུ་ཐུང་གཤའ་རིང་སྣོད་ཀ་གང་བབས་གཏར། ། དེས་མ་ཞི་ན་བསྡུ་སྦྱང་ཞི་གསུམ་སྦྱར། །དང་པོ་བྲག་ཞུན་ནིམ་པ་བ་ཤ་ཀ །སྤ་འབྲུམ་ཏིག་ཏ་ 25-115 ཨ་བ་རྒུན་འབྲུམ་དང་། །ལྕུམ་རྩ་ཤིང་མངར་སྐྱེར་ཤུན་ཀ་ར་སྦྱར། །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་བ་ཆུར་ སྦངས་ཁུས་དབུལ། །འདུས་རྟགས་མིག་ཆུ་བཞིན་མདངས་སྔར་བས་དཀར། །སྐོམ་སྙེག་དང་ ག་འགགས་ན་སྦྱང་བར་བྱ། །ཁྲོན་བུ་ཚ་ལ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཕྱེ། །དྲི་ཆུར་སྦྱར་བཏང་བ་ཆུའི་ ལྕག་གིས་བསྐུལ། །འབྲས་ཐུག་རྗེས་གཅོད་ཟས་སྐོམ་བསིལ་བ་གཅེས། །དེ་རྗེས་ནད་ལྷག་ རོལ་དུ་བསད་པའི་ཕྱིར། །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་སྤྱི་ཞུར་ཀ་ར་སྦྱར། །བ་འོས་འཕུལ་བསྟེན་དེ་ རྗེས་ཏིག་ཏ་གསུམ། །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ལྕགས་ཕྱེ་བོང་ང་དཀར། །སྐྲ་བཟང་བྱི་ཏང་ག་དང་ ཀ་ར་སྦྱར། །ཕྱེ་མ་གངས་ཆུས་འཕུལ་ལ་སུམ་ཡར་བཏང་། །དེ་རྗེས་ཚ་བའི་ལྷག་མ་ལུས་སྲིད་ ན། །ཁྲག་མཁྲིས་ཤས་ཆེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྦྱར། །རླུང་ཤས་ཆེ་ན་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་ཤིས། །ཁ་ ཟས་བ་ལང་རི་དྭགས་ཤ་གསར་དང་། །མར་གསར་ཁུར་མངས་འབྲས་དང་ནས་སྔོན་ཟན། ། གངས་ཆུ་བ་རའི་ཞོ་དར་ཆབ་ཚ་སོགས། །བསིལ་ལ་ཡང་བའི་ཟས་སྐོམ་བཏང་བར་བྱ། ། སྤྱོད་ལམ་མེ་ཉི་ཞེ་སྡང་དྲག་ཤུལ་སྤང་། །ཡིད་འོང་སྙན་ཚིག་བསིལ་གནས་དལ་བར་འདུག ། ཁྲུས་བྱ་མགོ་བཀྲུ་གོས་གསར་དྲི་མེད་བགོ ། །གྲང་མཁྲིས་སྨན་ལ་སེ་འབྲུ་ཤིང་ཚ་དང་། །སྐྱུ་ རུ་ར་དང་ནིམ་པ་སྟར་བུ་དང་། །ཕག་རིལ་ཐལ་བ་བུར་དཀར་ཆུ་སྐོལ་དབུལ། །དེས་མ་ཞི་ན་ ཆ་མཉམ་བཞི་པའི་སྟེང་། །ཏིག་ཏ་བསྣན་ལ་ཀར་སྦྱར་ཆུ་སྐོལ་དབུལ། །དེ་ཡིས་མཁྲིས་པ་ བད་ཀན་སྡུད་དང་འདྲུལ། །དེ་ནས་གསེར་གྱི་ཕུད་བུ་རི་ཤོ་བ། །རྒྱམ་ཚྭ་པི་པི་ལིང་དང་དུར་ བྱིད་རྣམས། །ཞིབ་བཏགས་འོ་མ་སྦྱར་བཏང་ནད་ཀུན་འདྲེན། །ཡང་ན་རྒྱམ་ཚྭ་ཨ་རུ་མཆུ་ སྙུང་དང་། །ལྕུམ་རྩ་ཟངས་རྩི་བ་དང་པི་པི་ལིང་། །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཐང་གི་རྒྱུན་སྦྱོངས་ བཏང་། །རྗེས་ལ་ཟས་སྐོམ་དྲོད་ཀྱིས་བཅད་པ་གཅེ
Chinese
见（到）。一切都长期增长， 到了成熟的时候。变成黑色的克夏亚（藏文：ཀྵ་ཡ།），引起瘙痒。皮肤颜色青黑，头发和 眉毛脱落。无力，肌肉萎缩，指甲出现黑点。这时胆汁遍布所有的肌肉和骨骼。 被阎罗王的绳索抓住，无法存活。不对其进行治疗，就劝人积聚福德。 胆汁扩散到皮肤上，引起瘙痒。在肌肉里蔓延，出现疥疮和皮疹。抓挠时，渗出脓水、血和胆汁。在血管里流动，在关节、腓肠肌等处。 在温暖的地方侵蚀和蔓延，侵蚀整个身体。因为血管的孔隙充满了胆汁，所以皮肤的孔隙发黄。 放血时没有血，只有像黄油一样的胆汁流出。附着在骨头上，所有的关节都疼痛。 空虚地疼痛，肌肉萎缩，关节肿胀。侵入心脏，则肺和心脏的上部不适。 舌头发黄，睡眠少，喜欢心脏感到凉爽。侵入肺部，则鼻涕和痰液呈黄色。 侵入肝脏，则肌肉发青，肝脏上方疼痛。头痛，眼睛发热，唾液粘稠。 25-114 侵入脾脏，则舌头花斑，腹泻带血和湿气。腹胀，左腿肿胀，关节疼痛。 侵入肾脏，则腿脚沉重而麻木。肾脏和腰部疼痛，耳朵后面变黄。 侵入胃部，则呕吐胆汁。侵入结肠和肠道，则腹泻胆汁。 侵入膀胱，则小便不畅或浑浊。侵入子宫，则流出或粘稠的胆汁。 侵入头部，则在颅骨和脑部， 在阳光照射、喝酸奶和秋季时发作。侵入眼睛，则颜色发黄、发热、眼泪多。 侵入耳朵，则剧烈疼痛、发热、流出脓水。侵入鼻子，则鼻涕颜色发黄，鼻塞。 侵入舌头，则舌头发黄，所有味道都苦涩。总之，如果眼泪发黄，就判断为胆病。 具体来说，五种胆汁中的消化胆，如果变成疾病， 则舌头发黄，口渴严重。食物不消化，食欲不振。变色胆变成疾病，则腹部积水。 身体沉重，体力衰弱。能成胆则心悸气短，口渴严重。 食欲不佳，身体颤抖，肺和心脏发热。显色胆变成疾病，则头痛如饮酒后。 眼睛发黄，眼睛只能看清近处，看不清远处。本色胆变成疾病，则身体的肌肉体温高。 肌肉皮肤青黑，发热而粗糙。与哪种风或寒混合，就显示哪种症状。 治疗的方法有总的和个别的两种。总的治
English
Seeing. Everything grows for a long time, Until it's time to ripen. Turning into black Kshaya, it causes itching. The skin color is bluish-black, hair and eyebrows fall out. Weakness, muscle atrophy, black spots appear on the nails. At this time, bile spreads throughout all the muscles and bones. Seized by the noose of Yama, it is impossible to survive. If treatment is not undertaken, encourage the accumulation of merit. Bile spreads on the skin, causing itching. Spreading in the muscles, scabies and rashes appear. When scratched, pus, blood, and bile ooze out. Flowing in the vessels, in the joints, calf muscles, etc. Eroding and spreading in warm places, it erodes the whole body. Because the pores of the vessels are filled with bile, the pores of the skin turn yellow. When bloodletting, there is no blood, only bile like butter comes out. Attaching to the bones, all the joints ache. Aching emptily, muscles atrophy, joints swell. Entering the heart, the lungs and upper part of the heart are uncomfortable. The tongue turns yellow, little sleep, likes the heart to feel cool. Entering the lungs, the snot and phlegm turn yellow. Entering the liver, the muscles turn blue, pain above the liver. Headache, eyes hot, saliva thick. 25-114 Entering the spleen, the tongue is mottled, diarrhea with blood and moisture. Bloating, left leg swelling, joint pain. Entering the kidneys, the legs and feet are heavy and numb. The kidneys and waist ache, the back of the ears turns yellow. Entering the stomach, bile is vomited. Entering the colon and intestines, bile is diarrhea. Entering the bladder, urination is difficult or turbid. Entering the uterus, bile flows out or becomes viscous. Entering the head, in the skull and brain, it flares up when exposed to the sun, drinking yogurt, and in autumn. Entering the eyes, the color turns yellow, hot, and many tears. Entering the ears, there is severe pain, heat, and pus flows out. Entering the nose, the color of the snot turns yellow, nasal congestion. Entering the tongue, the tongue turns yellow, all tastes are bitter. In short, if the tears are yellow, it is judged as bile disease. Specifically, of the five types of bile, the digestive bile, if it becomes a disease, the tongue turns yellow, and there is severe thirst. Food is not digested, and appetite is lost. Transforming bile becomes a disease, and there is fluid accumulation in the abdomen. The body is heavy, and the strength is weak. Accomplishing bile causes palpitations and shortness of breath, and severe thirst. Poor appetite, body trembling, lungs and heart hot. Seeing bile becomes a disease, there is a headache as if after drinking alcohol. The eyes turn yellow, and the eyes can only see clearly up close, not far away. Coloring bile becomes a disease, and the body's muscles have a high temperature. The muscle skin is bluish-black, hot and rough. Whichever wind or phlegm it mixes with, it shows that symptom. The methods of treatment are two types: general and specific. General treat
Chinese
胆病分为寒热两种。对治之法有药物、治疗、饮食和行为四种。治疗胆热的药物是： 苦参和金莲花的舌状物、余甘子。白茯苓煮后服用汤剂。 如果体温低且消化困难，则加入温性药物。之后，金莲花、苦参三种， 白茯苓、芸香、紫堇，根胆、黄连、苦楝皮加糖混合。 用水冲服药粉，可以消除所有胆病。切短或延长针刺，根据情况进行放血。 如果这样还不能缓解，则结合收敛、泻下和缓和三种方法。首先是石沥青、印度楝树、婆娑迦，伞花苦参， 阿梨勒和葡萄干，小檗根、甘草、苦楝皮加糖混合。 将金莲花浸泡在肉汤中，用其汁液服用。症状减轻的表现是眼泪像水一样，颜色比以前更白。 如果口渴和打嗝，则应进行泻下。用盐水和金莲花粉末， 混合在尿液中服用，用肉汤鞭打。停止食用米粥，注意食用清凉的食物和饮料。之后，为了消除残留的疾病， 金莲花、总酸加糖混合。用牛奶冲服，之后服用苦参三种， 金莲花、铁粉、白茯苓，毛发、荜澄茄和糖混合。 用冰川水冲服药粉，并加入三味药。之后，如果可能还残留热病， 如果血胆过多，则服用二十五味汤。如果风过多，则服用苦参药油有益。食物方面，食用牛、野兽的新鲜肉， 新鲜酥油、大量水果、稻米和青稞。冰川水、新鲜酸奶、稀粥和热水等， 食用清凉且易消化的食物和饮料。行为方面，避免火、太阳、嗔怒和剧烈活动。 居住在令人愉快、有悦耳音乐和凉爽的地方，行动缓慢。洗澡、洗头，穿干净的新衣服。 治疗寒胆的药物有：豆蔻、肉桂和，余甘子、印度楝树、余甘子和， 猪胆灰、红糖，用水煎服。如果这样还不能缓解，则在等量的四味药基础上， 加入苦参并加糖，用水煎服。这样可以收敛和疏导胆汁和痰液。 之后，金莲花精华、布日肖瓦，碱性盐、荜茇和麝香等， 研磨成粉，与牛奶混合服用，可以排出所有疾病。或者碱性盐、诃子、小檗， 小檗根、铜绿和荜茇，金莲花汤长期服用。 之后，注意食用温热的食物和饮料。
English
Gallbladder disease is classified into two types: hot and cold. The remedies are fourfold: medicine, treatment, diet, and behavior. The medicines for hot gallbladder disease are: Swertia and the ligulate florets of golden lotus, Emblica officinalis. Decoction of white Poria cocos is administered as a broth. If the body temperature is low and digestion is difficult, add warming medicine. After that, golden lotus, three types of Swertia, white Poria cocos, Ruta graveolens, and Fumararia parviflora, root gallbladder, Coptis chinensis, Zanthoxylum alatum mixed with sugar. Take the powder with water, it eliminates all gallbladder diseases. Cut short or lengthen the acupuncture, and perform bloodletting according to the situation. If it does not subside with this, then combine the three methods of astringing, purgation, and pacification. First, rock asphalt, neem, Adhatoda vasica, Sophora alopecuroides, Terminalia chebula and raisins, Berberis root, licorice, Zanthoxylum alatum mixed with sugar. Soak the golden lotus in broth and take it with its juice. The sign of alleviation is that the tears are like water, and the color is whiter than before. If there is thirst and hiccups, then purgation should be performed. Use saline and golden lotus powder, mixed in urine and administered, whip with broth. Stop eating rice porridge, and take care to eat cool food and drinks. After that, in order to eliminate the remaining diseases, golden lotus, total acid mixed with sugar. Take it with milk, and then take three types of Swertia, golden lotus, iron powder, white Poria cocos, hair, Piper cubeba and sugar mixed. Take the powder with glacier water and add three flavors. After that, if there may still be residual heat disease, if there is more blood gallbladder, then take the twenty-five flavor soup. If there is more wind, then taking Swertia medicated oil is beneficial. In terms of food, eat fresh meat of cattle and wild animals, fresh ghee, a lot of fruit, rice and highland barley. Glacier water, fresh yogurt, thin porridge and hot water, etc., take cool and easily digestible food and drinks. In terms of behavior, avoid fire, sun, anger and violent activities. Live in a pleasant, cool place with pleasant music and slow movements. Take a bath, wash your hair, and wear clean new clothes. The medicines for cold gallbladder are: cardamom, cinnamon and, Emblica officinalis, neem, Phyllanthus emblica and, pig bile ash, brown sugar, decocted with water. If it does not subside with this, then on the basis of equal parts of the four medicines, add Swertia and add sugar, decocted with water. This can astringe and drain bile and phlegm. After that, golden lotus essence, Burisho ba, alkaline salt, Piper longum and musk, etc., grind into powder, mix with milk and take it, which can drain all diseases. Or alkaline salt, Terminalia chebula, Berberis, Berberis root, verdigris and Piper longum, golden lotus soup is taken regularly. After that, pay attention to eating warm food and drinks.