Tibetan
མར་སྦུ་ བ་ཆེ་ལ་རླངས་པ་འཚུབ། །མིག་དམར་ལྕེ་སྐམ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་དྲོད་ཆེ། །སྐོམ་དད་ཆེ་ལ་ཟ་ཟི་ཆལ་ ཆོལ་འོང་། །གྲང་སྟོངས་ཆུ་མདོག་སྔོ་ལ་སྦུ་བ་གསོག །རྩ་ནི་སྟོང་ལ་དལ་ཞིང་ལུས་ཤེད་ཆུང་། ། གཉིད་མེད་སྙིང་འདར་ཤུས་འདེབས་སྟོང་སྐྱུགས་བྱེད། །འཇམ་འཁྲུགས་ལུད་པ་མི་གཙང་ གཟེར་ཕྲན་འབྱུང་། །རྩ་དང་ཆུ་ཡི་ཚ་བ་བགས་ཀྱིས་སྐྱེ། །མདོར་ན་འཁྲུགས་ཕྲན་ནད་སྟོབས་ ཆུང་བར་བརྗོད། །བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་ལ་བཅོས་པའི་ཚུལ་དང་ 25-223 གཉེན་པོ་གཉིས། །བཅོས་ཚུལ་ཚ་འཁྲུགས་མཁྲིས་ཐོག་བབས་པའི་ཕྱིར། །ཞི་སྦྱང་མཁྲིས་ པའི་གཉེན་པོས་བཅོས་པ་གཅེས། །ཚ་འགྲམས་དོན་ལ་ཁྲག་ཚད་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། །ཚ་རླངས་ བསད་ཅིང་རྩ་ནས་དྲང་བ་གཅེས། །ཚ་རིམས་མཁྲིས་ཚད་རྔུལ་ལ་བབས་པའི་ཕྱིར། །ཚ་བ་ རོལ་བསད་བ་སྤུར་དབྱུང་བ་གཅེས། །གཉན་གཟེར་ཆུ་སེར་དྲི་མར་བཅས་པའི་ཕྱིར། །གཉེན་ པོས་བསད་ཅིང་རྗེས་ལ་སྦྱང་པ་གཅེས། །སྟོང་འཁྲུགས་ཁྲག་མཁྲིས་རླུང་གིས་འབུད་པའི་ ཕྱིར། །རླུང་བཏུལ་མཁྲིས་ཚད་བསད་ལ་ཚད་རོ་གདོན། །འཇམ་འཁྲུགས་ཚད་འགོ་བད་ཀན་ མནན་པའི་ཕྱིར། །འཇམ་ལ་ཞི་བས་བཅོས་ལ་རྔུལ་དུ་དབྱུང་། །གཉེན་པོ་སྨན་དཔྱད་ཟས་ དང་སྤྱོད་ལམ་བཞི། །རྒྱས་འཁྲུགས་ཚ་བ་རྒྱས་ཕྱིར་སྨིན་མི་དགོས། །ཏིག་ཏ་སླེ་ཏྲེས་སྐྱུ་རུ་བ་ ཤ་ཀ །བསྐོལ་གྲངས་ཐང་གིས་ཁྲག་དབྱེ་མཁྲིས་ཚད་བསད། །རྩེ་ཆུང་དྲུག་འགོ་སྣོད་ཀ་གང་ རྒྱས་རྩ། །མོད་ནས་ཉིན་ཞག་བསྟུད་གཏར་བུངས་ཆེར་དབྱུང་། །ཕྱེ་མ་ག་བུར་རྒྱལ་བློན་ལྔ་ བདུན་དགུ། །ཚ་བའི་སྟོབས་སྦྱར་བུངས་བསྐྱེད་བསྟུད་ལ་བཏང་། །སྐབས་སུ་རྔུལ་དབྱུང་ གཟེར་སྟེང་བསིལ་བས་བདུག །ཚ་བའི་སྟོབས་རྒྱས་སྐྱེད་ཆུང་མཆིན་མཁྲིས་བབས། །སྦྱོང་ བྱེད་རྒྱལ་བློན་(ཐར་ནུ་ལྕུམ་རྩ་ཁྲོན་བུ་ཧོང་ལེན་གསེར་མེ་) དྲི་ཆུར་སྦྱར་བས་སྦྱང་། །ཁ་སྒྱུར་ཚ་བ་སྟོབས་ རྒྱས་(ལ་ག་བུར་གི་ཝཾ་)བཅོས་རྡུགས་(ཚ་ལ་གུར་གམ་)དང་། །ཚ་འཁྲུགས་མཆིན་མཁྲིས་གཉིས་ལ་ བབས་པ་(ན་བྲག་ཞུན་དུག་ཉུང་)དང་། །དུད་ཁུ་མ་འགྱུར་(ག་བུར་སེ་རུལ་)ཚ་ལྐུགས་ཕྱིར་མ་ འདྲོངས(སྟར་བུ་རུ་རྟ་ཚ་ལ་)། །ཚ་རྡོལ་མ་ཆོད་(ན་ཚ་ལ་རྒྱ་སྐེགས་བ་ཤ་ཀ) ཚ་རིམས་མ་འཆུན་པ(ལ་ཏིག་ཏ་ བོང་ང་ག་དུར་)འི། །གར་དགོས་སྟེང་དུ་རྒྱལ་བློན་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། །དྲི་ཆེ་ཁ་དོག་སེར་ན་ནད་ ཐོན་རྟགས། །ལྕག་གིས་བྲབས་ལ་ཚ་བ་དག་པར་སྦྱང་། །འཁྲུས་རྗེས་མི་བདེ་ཤེས་པ་ཟི་
Chinese
马尔布 泡沫大而蒸汽腾腾，眼红舌干身体外热大，口渴厉害，瘙痒难耐。 寒性腹泻，尿色发青，泡沫堆积。脉象空虚而缓慢，身体虚弱。 失眠心悸，呻吟，空呕吐。软泻，痰液不干净，出现小疖子。 脉搏和尿液的热度逐渐升高。总之，小腹泻被认为是疾病力量弱小。 治疗方法有总的和个别的两种。总的来说，有治疗的方式和对治两种。 治疗方式是，热性腹泻降临到胆上，因此，用缓和和泻法，用胆的对治来治疗最为重要。 热性蔓延，是因为血热增盛，因此，消除热气，从脉中排出最为重要。 热性瘟疫，胆热降临到汗液上，因此，消除热力，发汗最为重要。 炎症疖子，伴随血清和脓液，因此，用对治消除，之后用泻法最为重要。 虚性腹泻，是因为血液和胆汁被风吹动，因此，平息风，消除胆热，治疗热病。 软性腹泻，是因为热的开端被痰压制，因此，用缓和的药来治疗，并使其发汗。 对治有药物、治疗、饮食和行为四种。对于增盛的腹泻，因为热度增盛，所以不需要消化。 苦参、小檗皮、余甘子、肉豆蔻，用煎煮的汤药来分离血液，消除胆热。 顶端小的六脉，充满容器，是增盛的脉象。从多到少，连续几天放血，大量放出。 药粉，冰片，君臣五味、七味、九味。混合热的力量，增加药量，连续服用。 有时发汗，用清凉的药物熏蒸疖子上方。热的力量增盛，少量增加，降临到肝胆上。 泻药，君臣（翼首草、蔷薇根、黄连、金莲花），混合在尿液中进行泻法。 改变味道，热的力量增盛（加入冰片樟脑），治疗困难（加入藏红花）。 热性腹泻降临到肝胆上（加入石沥青和狼毒）。 烟雾不改变（加入冰片和赛鲁），热性麻痹，因此不能伸直（加入沙棘、芸香和藏红花）。 热性溃疡无法控制（加入藏红花、肉桂、印度苦楝），热性瘟疫无法抑制（加入苦参、曼陀罗、樟脑）。 在需要的地方，君臣药方改变方向。尿液多且颜色发黄，是疾病好转的迹象。 用鞭子抽打，用泻药清除热量。洗浴后不舒服，意识模糊。
English
Marbu Large bubbles with turbulent steam. Red eyes, dry tongue, high external body temperature. Intense thirst with incessant itching. Cold diarrhea, bluish urine with accumulated bubbles. The pulse is empty and slow, with little physical strength. Sleeplessness, heart palpitations, moaning, and empty vomiting. Soft diarrhea, unclean phlegm, and the appearance of small boils. The heat of the pulse and urine gradually increases. In short, mild diarrhea is considered a weak disease. There are two types of treatment: general and specific. Generally, there are two aspects: the method of treatment and the antidote. The treatment method is that hot diarrhea descends upon the bile, therefore, it is most important to treat it with soothing and purgative methods, using the antidote for bile. Hot spreading is due to the increase of blood heat, therefore, it is most important to eliminate the heat and drain it from the pulse. Hot epidemic, bile heat descends upon the sweat, therefore, it is most important to eliminate the heat and induce sweating. Inflammatory boils, accompanied by serum and pus, therefore, it is most important to eliminate them with an antidote and then use purgation. Empty diarrhea is because blood and bile are blown by the wind, therefore, it is important to calm the wind, eliminate bile heat, and treat fever. Soft diarrhea is because the beginning of heat is suppressed by phlegm, therefore, treat it with soothing medicine and induce sweating. The antidotes are four: medicine, therapy, diet, and behavior. For increasing diarrhea, because the heat is increasing, digestion is not necessary. Gentian, barberry, emblic myrobalan, nutmeg. Use decocted broth to separate blood and eliminate bile heat. The six small pulses at the top, filling the container, are increasing pulses. From many to few, bleed continuously for several days, releasing a large amount. Powder, camphor, five, seven, and nine royal ministers. Combine the power of heat, increase the dosage, and administer continuously. Sometimes induce sweating, fumigating the area above the boils with cooling medicine. The power of heat increases, increase slightly, descending upon the liver and gallbladder. Purgative medicine, royal ministers (Thar nu lcum rtsa khron bu hong len gser me), mix with urine for purgation. Change the taste, the power of heat increases (add camphor), difficult to treat (add saffron). Hot diarrhea descends upon the liver and gallbladder (add asphalt and aconite). The smoke does not change (add camphor and seru), hot paralysis, therefore unable to straighten (add buckthorn, rue, and saffron). Hot ulcers cannot be controlled (add saffron, cinnamon, Malabar nut), hot epidemic cannot be suppressed (add gentian, datura, camphor). Where needed, the royal minister's prescription changes direction. If the urine is abundant and yellow, it is a sign of disease improvement. Whip it, use purgatives to clear the heat. Uncomfortable after bathing, confused consciousness.
Tibetan
བའམ། །དག་པར་འབྱོངས་ན་བཤལ་རྗེས་བསིལ་གྱིས་བཅད། །ཟུངས་བཟང་ནད་སྟོབས་ ཆེ་ན་སྦྱང་བ་བསྐྱར། །སྨན་གཏར་སྦྱོངས་ཀྱིས་གཟེར་བྱེར་བཅོས་རྡུགས་ན། །བུར་ཆང་བྱེར་ 25-224 བསྡུ་འདྲེགས་པ་བསྐོག་ལ་བསད། །ཁ་ཟས་ཆག་ཚེ་བ་རའི་ཞོ་དར་དང་། །ཁུར་མང་སྐྱབས་ ཚོད་ཆུ་གྲོག་བསྟེན་པར་བྱ། །ལན་ཚྭ་ཤ་ཆང་ལ་སོགས་དྲོད་བཅུད་བསྡམ། །སྤྱོད་ལམ་མེ་དང་ ཉི་མ་དྲག་ཤུལ་སྤང་། །བསེར་བུ་གྲིབ་མ་བསིལ་སར་དལ་བར་བསྡད། །དེ་ལྟར་བཅོས་རྗེས་ ཚད་སྟོབས་ཅུང་ཟད་ཆག །རྩ་དལ་ལུད་པ་འགྱུར་ལ་གཟེར་བ་ཆོགས། །དེ་ནས་ཙན་དན་གི་ ཝཾ་བསིལ་གསུམ་དང་། །ཏིག་ཏ་བ་ཤ་ཀ་དང་ཀ་ར་སྦྱར། །གློ་མང་ཤིང་མངར་འགོགས་ དཀའ་སྟར་བུ་བསྣན། །གཟེར་མེད་ལུད་པ་གཙང་ལ་དང་ག་བདེ། །ལུས་དང་ཤེས་པ་ཡང་ལ་ སྙིང་རྩ་སེང་། །རི་ཐང་མཚམས་སུ་སླེབ་པས་གསར་བཅུད་གློད། །བྱེ་བྲག་རིགས་དང་བབས་ སྒོ་ལུད་པ་སྦྱར། །ཚ་རྒྱས་དོན་བབས་སྨན་གཏར་བསྟུད་ལ་བཅོས། །སྣོད་དུ་བབས་ན་བཤལ་ ལས་ལྷག་པ་མེད། །ཚ་ལྐུགས་སྟར་བུ་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །རུ་རྟ་ཚ་ལ་དུད་པ་བྱ་བལ་མ། །ཀ་ ར་སྦྱར་ལ་ཐུན་སྐྱུངས་གྲངས་མང་གཏར། །གཟེར་སྟེང་མཚན་དཀར་ཚར་བོང་དྲོ་འཇམ་ བདུག །དེས་མ་ཐོན་ན་མན་ངག་(སྟར་བུ་རུ་རྟ་ཚ་ལ་རྒྱལ་བློན་)བཤལ་གྱིས་སྦྱང་། །དུག་ཐབས་རྒྱལ་ བློན་གསུམ་སྦྱར་རྩེ་ཆུང་བསྣོལ། །ནད་དང་སྨན་དཔྱད་སྲོག་ལ་ཐོབ་ཤ་བྱ། །སྐྱེད་མེད་(ག་བུར་ སེ་རུལ་ཁུ་བས་)ཁོང་སྦྱངས་ག་བུར་(གི་ཝཾ་ཙན་དན་བསེ་རུ་གུར་གུམ་མི་མཁྲིས་མཚལ་ཧོང་ལེན་ཀ་ར་ག་དུར་ཐང་གིས་ དབུལ་)བརྒྱད་པ་སྦྱར། །ག་དུར་སེ་རུལ་ཁུ་བ་སྐོམ་དུ་བསྟེན། །དུད་ཁུ་རྣག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཐུབ་པ་ ཡིན། །ཚ་རྡོལ་གུར་གུམ་དོམ་མཁྲིས་སྲན་མའི་པུས། །ཀར་སྦྱར་ཚོས་ཁུས་འཕུལ་ལ་ཆུ་ལྕག་ བྲན། །ཁྲག་མ་ཆོད་ན་མན་ངག་(ཚ་ལ་ཚོས་བ་ཤ་ཀའི་)བཤལ་གྱིས་སྦྱང་། །ཁྲག་སྨུག་སྐྱུ་རུ་བ་ཤ་ ཀ་ཐང་དང་། །ག་བུར་(ཙན་དན་གཉིས་ཅུ་གང་གུར་གུམ་དོམ་མཁྲིས་ཏིག་ཏ་བ་ཤ་མཚལ་ཀ་ར་)དགུ་སྦྱར་ཡང་ ཡང་བསྟུད་ལ་བཏང་། །ཚ་འགྲམས་འདི་གཉིས་གཙོ་བོ་གཏར་ཡིན་པས། །ནད་དང་དཔྱད་ གཉིས་ཁྲག་ལ་ཐོབ་ཤ་བྱ། །རྣག་རྨུགས་བསེ་རུ་(ཙན་དན་གཉིས་བསིལ་གཉིས་ག་དུར་ཤིང་མངར་དོམ་ མཁྲིས་ཀ་ར་)བརྒྱད་པས་ཁྲག་ཚད་བསད། །སྟར་བུ་པཉྩས་(རི་རྟ་སྟར་བུ་སྐྱུ་རུ་ར་པུ་ལིང་ཤིང་ཚ་)གློ་རྣག་ 25-225 གྱེན་དུ་དྲང་། །རྗེས་ལ་དམར་པོ་གསུམ་གྱིས་གློ་བ་གསོ། །འདུ་བའི་ཚ་རིམས་དང་པོ་ཐང་ གིས་དབྱེ། །རིན་ཆེན་
Chinese
或者，如果完全痊愈，则在泻药后用冷敷来结束。如果体质好，病情严重，则重复泻药。如果药物、放血和泻药都无法治愈肿胀，则用啤酒来压制聚集和凝结。如果食物减少，则食用牛奶和酸奶。如果负担过重，则依靠水沟来缓解。限制盐、肉、酒等热性食物。避免火和阳光的强烈照射。在凉爽的阴凉处慢慢地坐着。这样治疗后，体力和力量会稍微下降。脉搏缓慢，痰液变化，肿胀消退。然后，将檀香的冷性三种成分，以及苦味药材、婆娑迦和糖混合。如果痰液过多，木香难以抑制，则加入李子。如果没有肿胀，痰液干净，食欲好，身体和意识轻松，心脉清爽。到达山谷的交界处时，释放新鲜的营养。根据不同的类型和入口，混合痰液。对于热性疾病，持续用药物和放血治疗。如果病在内脏，没有比泻药更好的方法。对于热性昏迷，使用李子、那伽花蕊、芸香、苦楝皮、鸟毛。加入糖，减少剂量，多次放血。在肿胀处，用白色芥末、菖蒲进行温和的熏蒸。如果这不起作用，则使用秘诀（李子、芸香、苦楝皮、国王和大臣）的泻药来清除。将毒药疗法、国王和大臣三种混合，尖端交叉。将疾病和药物治疗视为生命攸关的事情。使用无益（樟脑、白矾水）来清洁内脏，并使用樟脑（藏木香、檀香、白檀、藏红花、熊胆、朱砂、黄连、糖、肉豆蔻汤来浸泡）八种成分混合。将肉豆蔻和白矾水作为饮料。如果烟雾变成脓液，则可以治愈。对于热性溃疡，使用藏红花、熊胆、豌豆粉。加入糖，用染料推动，用水鞭打。如果血止不住，则使用秘诀（苦楝皮染料婆娑迦）的泻药来清除。使用血竭、余甘子、婆娑迦汤，以及樟脑（檀香两种、豆蔻、藏红花、熊胆、苦味药材、婆娑、朱砂、糖）九种成分混合，反复服用。这两种热性疾病主要依靠放血，因此要将疾病和治疗都视为与血液有关。对于脓液，使用白檀（檀香两种、两种冷性药材、肉豆蔻、木香、熊胆、糖）八种成分来抑制血热。使用李子五味（芸香、李子、余甘子、石榴、木姜子）将肺脓液向上引。之后，用红色三种药物来滋养肺部。对于混合的热病，首先用汤药来区分。珍宝
English
Or, if completely healed, end with a cold compress after the laxative. If the constitution is good and the disease is severe, repeat the laxative. If medicine, bloodletting, and laxatives cannot cure the swelling, then use beer to suppress the accumulation and coagulation. If food is reduced, then eat milk and yogurt. If the burden is too heavy, rely on water ditches to relieve it. Restrict hot foods such as salt, meat, and alcohol. Avoid strong exposure to fire and sunlight. Sit slowly in a cool, shady place. After treating in this way, physical strength and power will decrease slightly. The pulse is slow, the phlegm changes, and the swelling subsides. Then, mix the three cooling ingredients of sandalwood, as well as bitter herbs, Vasa, and sugar. If there is too much phlegm and the costus root is difficult to suppress, add plums. If there is no swelling, the phlegm is clean, the appetite is good, the body and consciousness are light, and the heart pulse is clear. When reaching the junction of the valley, release fresh nutrition. According to different types and entrances, mix the phlegm. For hot diseases, continue to treat with medicine and bloodletting. If the disease is in the internal organs, there is no better method than a laxative. For hot coma, use plums, nagakesar, rue, neem bark, and bird feathers. Add sugar, reduce the dose, and bleed many times. On the swelling, use white mustard and calamus to fumigate gently. If this does not work, then use the secret (plum, rue, neem bark, king and minister) laxative to cleanse. Mix the poison therapy, king, and minister three, with the tips crossed. Treat the disease and medical treatment as a matter of life and death. Use unprofitable (camphor, alum water) to cleanse the internal organs, and use camphor (Aquilaria agallocha, sandalwood, white sandalwood, saffron, bear bile, cinnabar, Coptis chinensis, sugar, nutmeg soup to soak) eight ingredients mixed. Use nutmeg and alum water as a drink. If the smoke turns into pus, then it can be cured. For hot ulcers, use saffron, bear bile, pea flour. Add sugar, push with dye, and whip with water. If the blood cannot be stopped, then use the secret (neem bark dye Vasa) laxative to cleanse. Use blood dragon, amla, Vasa soup, and camphor (two kinds of sandalwood, cardamom, saffron, bear bile, bitter herbs, Vasa, cinnabar, sugar) nine ingredients mixed, and take repeatedly. These two hot diseases mainly rely on bloodletting, so treat both the disease and treatment as related to blood. For pus, use white sandalwood (two kinds of sandalwood, two cooling medicines, nutmeg, costus root, bear bile, sugar) eight ingredients to suppress blood heat. Use plum five flavors (rue, plum, amla, pomegranate, litsea cubeba) to draw lung pus upwards. Afterwards, use red three medicines to nourish the lungs. For mixed fever, first distinguish with decoction. Precious