Tibetan
རྙིངས་པའི་ཚ་བ་ཞེན་པ་དབྲལ་བའི་ཟས། །གྲང་བ་ཁ་ཐལ་མེ་ དྲོད་གསོ་བའི་ཟས། །རླུང་འཕྱོས་ཁ་ཐལ་བཅུད་ཀྱིས་གནོན་པའི་ཟས། །ཟུངས་ཟད་ཚད་པ་ ལུས་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཟས། །དེ་ལྟར་འཕྲོད་ཟས་སྐབས་དང་སྦྱར་ལ་བསྟེན། །གནོད་ཟས་ མ་སྨིན་སྨིན་དུ་མི་སྟེར་དང་། །རྒྱས་པའི་ཚ་བ་མེ་དབལ་སྐྱེད་པ་དང་། །རླུང་ཚད་འབུད་ཅིང་ ཚ་བ་འབྱེར་བ་དང་། །གབ་རྙོངས་ཚ་བའི་མེ་དྲོད་འཇོམས་པ་དང་། །རྙིངས་པའི་ཚ་བ་སྟོད་ལ་ གནོན་པ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཕྲོད་ཟས་དང་དྲུག །མི་འཕྲོད་ཟས་རྣམས་དུག་འདྲ་སྤང་ བར་བྱ། །སྤྱོད་ལམ་བཅོས་པ་མཐུན་དང་མི་མཐུན་གཉིས། །ལྡན་ཚད་རྣམས་ལ་བསིལ་དྲོད་ སྙོམས་པ་མཐུན། །རྐྱང་པ་རྣམས་ལ་བསིལ་བ་ཁོ་ན་བསྔགས། །གནས་དང་གོས་དང་བྱ་བའི་ སྤྱོད་ལམ་གསུམ། །བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པའི་གནས་ནི་ཉི་གྲིབ་མཚམས། །རླན་སྟེང་ཁ་ཡེང་མ་ ཡིན་དབེན་པར་འདུག །མ་འཁྱགས་མ་རྔུལ་དྲོ་ཞིང་ཡང་བ་བགོ །དྲག་ཤུལ་དལ་ཆེས་མ་ ཡིན་མི་རྔུལ་བཅག །བསིལ་གནས་ནེའུ་བསིང་སྟེང་དང་ཆུ་ཡི་འགྲམ། །ཤིང་གྲིབ་བསེར་བུ་ 25-175 སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་གནས། །རས་གོས་ལ་སོགས་ཡང་ཞིང་བསིལ་བ་བགོ །ལུས་ངག་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ཉིན་གཉིད་བསྲུང་། །ཡིད་འོང་གྲོགས་དང་སེམས་སྤྲོ་ཀུན་ལ་ཤིས། །དེ་ལས་བཟློག་ པ་མི་མཐུན་སྤང་བར་བྱ། །སྨན་གྱིས་བཅོས་པ་ཞི་དང་སྦྱང་བ་གཉིས། །ཞི་བྱེད་སྨན་ལ་ཐང་ ཕྱེ་མར་དང་གསུམ། །ཐང་ལ་སྨིན་ཐང་དབྱེ་ཐང་སྡུད་པའི་ཐང་། །གསོད་ཐང་སད་ཐང་དགུག་ ཐང་སྐམ་ཐང་བདུན། །སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐང་ལ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མ་ནུ་བཞི་པས་བད་རླུང་ སྨིན་པར་བྱེད། །ཏིག་ཏ་གསུམ་པས་མཁྲིས་ཚད་སྨིན་པར་བྱེད། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་ཁྲག་ ཚད་སྨིན་པར་བྱེད། །དབྱེ་བའི་ཐང་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །སླེ་ཏྲེས་ཆིག་ཐང་རླུང་ཚད་ འབྱེད་པར་བྱེད། །སྐྱུ་རུའི་ཆིག་ཐང་ཁྲག་ནད་འབྱེད་པར་བྱེད། །སེ་འབྲུ་(མ་ནུ་སྒ་སྐྱ་)གསུམ་ཐང་ བད་ཀན་ཚ་བ་འབྱེད། སྡུད་ཐང་མ་ནུ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ག་བྲ་(བཙོད་བ་ཤ་ཀ)གསུམ་ པའི་ཐང་ལ་བུ་རམ་བཏབ། །ཚད་པ་རླུང་གིས་བྱེར་བ་སྡུད་པར་བྱེད། །གསོད་པའི་ཐང་ལ་ཚ་ བ་གསར་རྙིང་གཉིས། །ཚ་བ་གསར་པ་གསོད་པའི་ཐང་གསུམ་སྟེ། །དེ་བ་(པ་ཏོལ་པར་པ་ཏ་ག་དུར་ ཨ་རུ་)ལྔ་ཐང་རིམས་ནད་རྒྱས་པ་འཇོམས། །ཧོང་ལེན་(བ་ཤ་ཀ་རྩི་དམར་སྤང་རྩི་སྐྱུ་རུ་)ལྔ་ཐང་ འགྲམས་འཁྲུགས་རྒྱས་པ་འཇོམས། །འོམ་(རེ་རལ་རྣམ་པར་ཁྱུང་སྡེར་ཨ་བོ་གང་ཆུང་སྲོལ་གོང་སྤང་རྒྱན་བོང་ང་ སྤང་རྩི་བྱི་ཚེར་སེ་རྒོད་སྐྱེར་པ་སྐྲ་བཟང་སོ་མ་ར་)ཐང་བཅོ་ལྔས་དུག་ཚད་རྒྱས་པ་འཇོམས། །ཐང་ཆེན་ (འབྲས་གསུམ་སླེ་ཏྲེས་བ་ལེ་བ་ཤ་ཧོང་ལེན་ཏིག་ཏ་བོང་དཀར་ག་དུར་)བཅུ་པས་རྙིངས་ཚད་རོལ་དུ་གསོད། ། སད་ཐང་སྲེ་ལོང་པ་ཡི་ཆིག་ཐང་དང་། །རུས་བཅུད་གསུམ་དང་གོ་སྙོད་གསུམ་པའི་ཐང་། ། རི་ཐང་མཚམས་ཀྱི་ངེས་པ་སྟེར་བར་བྱེད། །དགུག་ཐང་བཅུད་བཞིའི་ཐང་གིས་རླུང་འཕྱོས་ འགུགས། །སྐམ་ཐང་སེང་ལྡེང་(འབྲས་གསུམ་སླེ་ཏྲེས་སྐྱེར་པ་ཆུ་སེར་སྨན་གསུམ་)དགུ་པས་རྙོངས་ཚད་ སྐེམ། །དེ་རྣམས་ཚ་བ་འཇོམས་པའི་ཐང་སྦྱོར་ཡིན། །ཕྱེ་མ་སྔོ་སྦྱོར་རྩི་སྦྱོར་འདྲེས་པ་གསུམ། ། སྔོ་སྦྱོར་རྒྱལ་པོ་(གཡའ་ཀྱི་)བཙུན་མོ་(རྩི་དམར་)སྲས་(སྲོ་ལོ་)དང་ནི། །བློན་(པྲི་ཡང་ཀུ་)འབངས་(པར་པ་ 25-176 ཏ་)དམག་དཔོན་(རིམས་ལ་པར་པ་ཏ་འཁྲུགས་ལ་སྤང་རྩི་ཁྲག་ལ་ཧོང་ལེན་མཁྲིས་པར་ཏིག་ཏ་སོགས་ཤས་གང་ཆེ་ལ་ལོག་ པོར་བཏང་)དམག་མི་(སུམ་ཅུ་ཏིག་རྣམ་པར་གང་ཆུང་དར་ཡ་ཀན་ཚེར་སྔོན་ཁྲག་རྐང་སྤང་རྒྱན་སྒོང་ཏོག་བུར་རྩ་འོམ་བུ་སྤྱི་ ཞུར་བྱི་ཚེར་བྱ་རྒོད་སྤོས་དང་བཅུ་གསུམ་)ཆིབས་པར་(གངས་ཆུ་ལ་བསྡུས་གྲངས་སམ་ཁཎྜ་)བཅས། །ཚ་བ་ཀུན་ ལ་མེ་ཐོག་ཆུ་བླུག་འདྲ། །རྩི་སྦྱོར་ཚ་བ་རབ་འབྲིང་བྱེ་བྲག་གིས། །ག་བུར་ཙན་དན་གི་ཝཾ་གཙོ་ བོ་ལ། །འབར་བའི་ཚད་སྟོབས་བསད་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། །ལྡན་ཚད་དུས་གཅིག་འཇོམས་པའི་ ཕྱེ་མ་དང་། །རྙིངས་ཚད་རྩད་ནས་འདོན་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། །འདུ་བ་ཁ་སྙོམས་བྱེད་པའི་ཕྱེ་མའོ། ། འབར་བའི་ཚད་སྟོབས་བསད་པའི་ཕྱེ་མ་ལ། །ཚ་བ་རབ་ལ་ག་བུར་རྒྱལ་བློན་གསུམ། (དེ་སྟེང་ ཙན་དན་གི་ཝཾ་ཧོང་ལེན་ཏིག་ཏ་སྟེ་)བདུན་པ་(དེ་སྟེངས་བ་ཤ་བོང་དཀར་)དགུ་པ་གསུམ་གྱིས་བསད་པ་ གཅེས། །ཚ་བ་འབྲིང་ལ་ཙན་དན་(དཀར་དམར་ཅུ་གང་གུར་གུམ་ཨུཏྤལ་ཧོང་ལེན་གི་ཝཾ་ག་དུར་ཏིག་ཏ་བ་ཤ་ཀ་) བཅུ་པ་སྟེ། །ཐ་མ་གི་ཝཾ་(ཅུ་གང་གུར་གུམ་བ་ཤ་བ་ལེ་ཧོང་ལེན་ཏིག་ག་དུར་བོང་དཀར་ཏེ་)བཅུ་པས་འཇོམས་ པར་འགྱུར། །ལྡན་ཚད་དུས་གཅིག་འཇོམས་པའི་ཕྱེ་མ་ནི། །ཚ་བ་རླུང་ལྡན་ཨ་གར་(བཟང་དྲུག་ རུ་རྟ་སླེ་ཏྲེས་སྒོག་ཐལ་ཀ་ར་སྟེ་)བཅུ་པས་འཇོམས། །བད་ཀན་ལྡན་ལ་ཅུ་གང་བདེ་བྱེད་སྦྱར། །རྙིངས་ ཚད་རྩད་ནས་འདོན་པའི་ཕྱེ་མ་ལ། །རབ་ལ་ག་བུར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། །འབྲིང་ལ་ཙན་དན་ཐ་མ་ གི་ཝཾ་ངོ་། །སྔོ་རྩི་འདྲེས་པའི་སྦྱོར་བ་གཙོ་བོ་བརྒྱད། །འཁྲུགས་(ལ་ཙན་དན་དམར་པོ་ཤིང་མངར
Chinese
对于陈旧的热病，食用能分离执着的食物；对于寒症过盛，食用能补充火热的食物；对于风病高涨，食用能以营养压制的食物；对于精气耗尽、体温升高，食用能增强体力的食物。像这样，应结合时机食用有益的食物。有害的食物有六种：未成熟的不使其成熟；增长的热病，助长火势；驱逐风热，使热病蔓延；平息潜伏的陈旧热病的火热；压制陈旧的热病于上部；以及本质上不适宜的食物。这些不适宜的食物如同毒药，应当避免。调理行为有两种：相宜与不相宜。对于混合的情况，寒热平衡是相宜的。对于单一的情况，唯有寒凉才被赞赏。住所、衣物和行为有三种。寒热平衡的住所是阳光和阴影的交界处。不潮湿、不通风、僻静的地方居住。穿着不寒冷、不潮湿、温暖且轻便的衣物。不要剧烈或过于缓慢，避免出汗。寒凉的住所是尼辛树上和水边。树荫和凉风之上的凉亭是住所。穿着棉布等轻便凉爽的衣物。身语的行为，不要白天睡觉。与心仪的朋友和令人愉快的一切互致问候。与此相反的，不相宜的应当避免。药物治疗分为缓和与泻下两种。缓和的药物有汤剂、散剂和酥油三种。汤剂有使成熟的汤剂、分离的汤剂、收敛的汤剂。杀灭汤剂、清醒汤剂、钩引汤剂、干燥汤剂七种。使成熟的汤剂有三种：四味诃子使培根和隆成熟；三味苦参使胆热成熟；三果汤使血热成熟。分离的汤剂有三种：小豆蔻单方汤分离隆热；余甘子单方汤分离血病；三籽（诃子、姜、毛诃子）汤分离培根热。收敛汤剂有四味诃子和三果汤。加布拉（藏茴香、婆婆纳）三味汤加入红糖。收敛被风吹散的热病。杀灭汤剂有新热病和陈旧热病两种。杀灭新热病的汤剂有三种：地巴（须弥菜、紫堇、白菖蒲、余甘子）五味汤平息流行病蔓延。黄连（婆婆纳、茜草、甘草、余甘子）五味汤平息瘀血肿胀蔓延。欧姆（某种树脂、各种鹫爪、阿魏、小伞虎耳草、普通委陵菜）
English
For chronic fever, consume food that separates attachment. For excessive cold, consume food that replenishes fire and warmth. For wind disorders that are aggravated, consume food that suppresses with nutrients. For depleted essence and elevated temperature, consume food that enhances physical strength. Thus, rely on beneficial foods in accordance with the occasion. There are six types of harmful foods: unripe ones that are not allowed to ripen; growing fevers that fuel the fire; expelling wind-heat, causing fever to spread; suppressing the heat of latent chronic fevers; suppressing chronic fever in the upper body; and foods that are inherently unsuitable. These unsuitable foods are like poison and should be avoided. Modifying behavior involves two aspects: compatibility and incompatibility. For mixed conditions, balanced coolness and warmth are compatible. For singular conditions, only coolness is praised. There are three aspects of conduct: dwelling, clothing, and activities. A dwelling with balanced coolness and warmth is the boundary between sunlight and shade. Reside in a place that is not damp, not drafty, and secluded. Wear clothing that is not cold, not damp, warm, and light. Avoid being strenuous or excessively slow, and prevent sweating. Cool dwellings include the top of Neou-sing trees and the edge of water. A cool pavilion in the shade of trees and above the breeze is a dwelling. Wear light and cool clothing such as cotton. For bodily and verbal activities, avoid daytime sleep. Offer greetings to agreeable friends and all that is pleasing to the mind. Conversely, incompatible things should be avoided. Medical treatment is divided into two types: pacification and purgation. Pacifying medicines include decoctions, powders, and clarified butter. Decoctions include maturing decoctions, separating decoctions, and astringent decoctions. There are seven types: killing decoctions, awakening decoctions, drawing decoctions, and drying decoctions. There are three types of maturing decoctions: Four-ingredient Myrobalan matures Badken and Lung. Three-ingredient Gentian matures Bile-heat. Three-fruit decoction matures Blood-heat. There are three types of separating decoctions: Cardamom single decoction separates Lung-heat. Amla single decoction separates Blood disorders. Three-seed (Myrobalan, Ginger, Chebulic Myrobalan) decoction separates Badken-heat. Astringent decoctions include Four-ingredient Myrobalan and Three-fruit decoction. Add brown sugar to the three-ingredient Gabra (Caraway, Veronica) decoction. It astringes fever scattered by wind. There are two types of killing decoctions: for new fever and chronic fever. There are three types of decoctions that kill new fever: Deva (Trichosanthes, Fumaria, Cyperus rotundus, Amla) five-ingredient decoction subdues the spread of epidemic diseases. Huanglian (Adhatoda vasica, Rubia cordifolia, Swertia, Amla) five-ingredient decoction subdues the spread of contusions and swelling. Omm (a type of resin, various Garuda claws, Asafoetida, Small Saxifrage, Common Cinquefoil)
Chinese
རྒྱན་བོང་ང་ （白棘、刺柏、赛戈、圆柏、美发草、索玛拉）十五汤能平息毒热的蔓延。 大汤 （三种果实、小豆蔻、巴莱、婆什迦、黄连、苦参、白菖蒲、莪术）十味能彻底消除陈旧热病。 萨汤、西绒巴的单味汤剂，以及骨髓精华三味和诃黎勒三种的汤剂， 能明确区分里热和外热的界限。 招引汤，四种精华的汤剂能招引游散的风。 干燥汤，用松柏（三种果实、小豆蔻、圆柏、水柏枝、三种药）九味能使热病干燥。 这些都是平息热病的汤剂配方。 药粉有草药配方、树脂配方和混合配方三种。 草药配方，国王（锡生藤）、王后（红花）、王子（紫菀）以及，大臣（郁金）、百姓（伞形草），将领（热病用伞形草，冲突用白棘，血病用黄连，胆病用苦参等，根据哪种成分占优势来对症下药），士兵（三十味苦参，根据哪种成分少来配，达亚、甘青稞、刺黑骨、血竭、白棘、白花龙胆、蛋黄果、甘草根、牛奶菜、总苞绣线菊、刺柏、秃鹫香和十三味），坐骑（冰片，总数或 खंड）。 对所有热病都像火上浇水一样有效。 树脂配方根据热病的不同程度， 以冰片和檀香的精华为主，有 平息燃烧的热势的药粉，有 同时平息混合热病的药粉，有 彻底根除陈旧热病的药粉，以及 调和诸种病症的药粉。 平息燃烧的热势的药粉， 对于重度热病，冰片、国王、大臣三种，（加上檀香精华、黄连、苦参）七味，（加上婆什迦、白菖蒲）九味来平息最为有效。 对于中度热病，用檀香（白檀、红檀、豆蔻、藏红花、乌 উৎপަލ、黄连精华、莪术、苦参、婆什迦）十味。 对于轻度热病，用精华（豆蔻、藏红花、婆什迦、巴莱、黄连、苦参、莪术、白菖蒲）十味就能平息。 同时平息混合热病的药粉是，对于风热混合，用沉香（六种好沉香、芸香、小豆蔻、蒜灰、红糖）十味来平息。 对于寒热混合，加入豆蔻和安息香。 彻底根除陈旧热病的药粉， 对于重度，用冰片二十五味，对于中度，用檀香，对于轻度，用精华。 草药和树脂混合的配方主要有八种。 冲突（用红檀香、甘草
English
རྒྱན་བོང་ང་ (White thorns, thorny juniper, sego, juniper, hair-beauty grass, Somara) Fifteen decoctions can quell the spread of poisonous heat. Great Decoction (Three fruits, cardamom, Bale, Boshga, Coptis chinensis, Sophora flavescens, white calamus, turmeric) Ten flavors can completely eliminate chronic fever. The single decoction of Sa Tang, Xirongpa, and the decoction of three flavors of bone marrow essence and three flavors of haritaki, can clearly distinguish the boundary between internal and external heat. Inviting Decoction, the decoction of four essences can attract wandering winds. Drying Decoction, using pine and cypress (three fruits, cardamom, juniper, water cypress, three medicines) nine flavors can dry up fever. These are all decoction formulas for calming fever. There are three types of medicinal powders: herbal formulas, resin formulas, and mixed formulas. Herbal formula, king (Cissus quadrangularis), queen (safflower), prince (Aster tataricus), and, minister (Mesua ferrea), common people (Cyperus rotundus), general (Cyperus rotundus for fever, white thorns for conflict, Coptis chinensis for blood disease, Sophora flavescens for bile disease, etc., prescribe according to which ingredient is dominant), soldiers (thirty flavors of Sophora flavescens, according to which ingredient is less, Daya, Ganqing barley, thorn black bone, blood clot, white thorns, Gentiana macrophylla, egg yolk fruit, licorice root, milk thistle, Spiraea cantoniensis, juniper, vulture incense and thirteen flavors), mounts (borneol, total number or खंड). It is as effective as pouring water on fire for all fevers. Resin formulations vary according to the degree of fever, mainly with borneol and sandalwood essence, There are powders that quell the burning heat, there are powders that simultaneously quell mixed fevers, there are powders that completely eradicate chronic fevers, and powders that harmonize various ailments. Powder to quell the burning heat, For severe fever, borneol, king, and minister are three flavors, (plus sandalwood essence, Coptis chinensis, Sophora flavescens) seven flavors, (plus Boshga, white calamus) nine flavors are most effective for calming. For moderate fever, use sandalwood (white sandalwood, red sandalwood, cardamom, saffron, Utpala, Coptis chinensis essence, turmeric, Sophora flavescens) ten flavors. For mild fever, use essence (cardamom, saffron, Boshga, Bale, Coptis chinensis, Sophora flavescens, turmeric, white calamus) ten flavors to calm it. The powder that simultaneously quells mixed fever is, for wind-heat mixture, use agarwood (six good agarwood, rue, cardamom, garlic ash, brown sugar) ten flavors to calm it. For cold-heat mixture, add cardamom and benzoin. Powder to completely eradicate chronic fever, For severe, use twenty-five flavors of borneol, for moderate, use sandalwood, for mild, use essence. There are mainly eight kinds of herbal and resin mixed formulas. Conflict (with red sandalwood, licorice