Tibetan
་རླུང་གྱུར་གླད་པ་རྩིབ་ལོགས་ན། །ཡན་ལག་ན་འགྱུར་ སྐད་འགགས་མགུལ་པ་སུབ། །མཁྲིས་གྱུར་རྐང་ལག་ཕྲག་པ་ཚ་བ་དང་། །འཁྲུ་སྐྱུག་ཁ་སྣ་ རིམས་ཀྱིས་ཐེབས་འདྲ་ན། །བད་ཀན་ལུས་ལྕི་སྐྱུགས་ཅིང་ཡི་ག་འཆུ། །མཆིལ་སྣབས་མང་ ལ་ཆམ་འདེབས་མེ་དྲོད་ཉམས། །གཅོང་ཆེན་གནོད་པ་མ་ཞུ་འཁྲུ་དང་སྐྱུག །ཆམ་པ་ལུད་པ་ སྐད་འགགས་ཡི་ག་འཆུ། །དེ་དག་གཅོང་ཆེན་ནད་ཀྱི་བླ་གཉན་ཡིན། །བཅོས་པའི་ཐབས་ ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་བཅོས་དང་པོ་སྣུམ་འཆོས་དུགས་བྱས་ལ། །སོན་ཆ་འོ་མ་ སྦྱར་བས་སློན་དུ་གཞུག །དུར་བྱིད་དོང་ག་ཀ་ར་མར་སྦྱར་སྦྱང་། །དེ་རྗེས་དྲོད་སྐྱེད་སྨན་དང་ ཟས་སྐོམ་བཏང་། །ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་རླུང་འཇོམས་ཡང་བ་བསྟེན། །འབྲུ་རྙིང་ར་ཡི་འོ་མ་ཤ་ ཁུ་མར། །སྤྱང་ཀི་བྱ་རྒོད་སྦྲུལ་དང་བོང་བུའི་ཤ །ཤ་ཟའི་ཤ་ཉིད་གསང་བྱིན་ཟུངས་འཕེལ་ མཆོག །ཤེས་ན་སྐྱུག་ཅིང་སྤོང་བས་སྟོབས་མི་སྐྱེ། །འཇམ་རྩི་བཏང་ཞིང་ཤ་ཆང་བུར་མར་ བསྟེན། །བྱེ་བྲག་རླུང་གྱུར་གཅན་གཟན་ཆུར་གནས་ཤ །མར་བརྔོས་ཁུ་བ་སྤོད་བྲན་བཏང་ བར་བྱ། །ར་ཤ་མར་དུ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་དེ། །པི་པི་ལིང་ངམ་སྒ་འམ་སེ་འབྲུ་འམ། །ནས་ ཐུག་དང་སྦྱར་གནོད་པ་དྲུག་སེལ་བྱེད། །མཁྲིས་གྱུར་ཆང་བསླུད་འུ་སུ་སྒ་ཐང་བཏང་། །ཤིང་ མངར་དུག་ཉུང་བྱ་ཀྲི་རྒུན་འབྲུམ་དང་། །མ་ནུ་ཟུར་པ་ཨུཏྤལ་བྱི་ཚེར་བ། །གཟེ་མ་པ་ལ་གོ་ སྙོད་པི་པི་ལིང་། །ཀྱི་ལྕེའི་སྨན་མར་གཅོང་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །བད་ཀན་ཚ་བ་ལྔ་དང་ཡ་ བཀྵ། །ལྡེ་གུའི་སྨན་མར་གཅོང་ནད་དམུ་སྐྲན་འཇོམས། །ཁྱད་པར་ཆང་རྙིང་དྭངས་མ་མཆོག་ ཏུ་བསྔགས། །མདོར་ན་གཅོང་ཆེན་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ཡི། །འཁྲུ་བ་ལུས་ཟུངས་འཇོམས་ཕྱིར་ བསྲུང་བ་གཅེས། །འདི་དུས་བཤང་བ་དག་ལ་བརྟེན་པས་ན། །ཚ་འཁྲུའི་སྐབས་བཤད་སྨན་ 25-167 བསྟེན་གསོ་བ་སྦྱར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་ མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་གཅོང་ཆེན་ཟད་བྱེད་བཅོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །། ༄། །བཅུ་གཉིས་པ། ཚ་བ་སྤྱི་བཅོས་པའི་ལེའུ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཚ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། །ཚ་བའི་ནད་ རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལས་བྱུང་། །ཚ་བའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལགས། །ཚ་བ་ཞེས་བྱའི་མིང་ དུ་ཅི་ཕྱིར་བཏགས། །ཚ་བའི་ནད་ལ་དབྱེ་ན་དུ་ཞིག་མཆིས། །ཚ་བའི་རྟག
Chinese
若风病发作于颅骨肋部，四肢疼痛。 声音嘶哑，咽喉肿痛。若胆病发作，手足肩部发热， 又吐又泻，口鼻似患时疫。若痰病发作，身体沉重，呕吐且厌食， 口水鼻涕多，感冒发烧，体温下降。大病发作，消化不良，又吐又泻，感冒咳嗽， 声音嘶哑，厌食。这些都是大病之中的凶兆。 治疗方法有总的和分别的两种。总的治疗方法首先是油疗和熏蒸， 用种子和牛奶混合后灌肠。用土豹粪、萹蓄、红糖、酥油混合后泻药。 之后服用温补的药物和饮食，食用适宜且能调理风，清淡的食物。 陈粮、母山羊奶、肉汤、酥油，狼、秃鹫、蛇和驴的肉。 食肉动物的肉秘密给予，滋补效果最好。如果知道就呕吐排泄，不会增加体力。 服用柔和的泻药，食用肉、酒、红糖和酥油。分别来说，风病发作食用猛兽和水生动物的肉， 用酥油煎炒，给予肉汤和香料。母山羊肉用酥油煮的肉汤， 加入荜茇、干姜或茴香籽，或与 青稞粥混合，能消除六种损害。胆病发作，服用药酒、绿绒蒿和干姜汤。还有 香柏木、小檗皮、鸟屎果、葡萄以及，悬钩子、余甘子、乌 উৎপལ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）、刺柏。 蔓菁、巴拉、草果、荜茇。这些药油能消除大病。痰病用五味药和盐。 狼毒药油能消除大病、水肿和肿瘤。特别是陈年好酒最为推崇。 总之，大病是体温下降，腹泻会损耗身体的营养，所以要小心保护。 此时依靠排泄物，所以，在热泻的时候，服用之前讲过的药物，配合滋补。 如是说。出自《甘露心髓八支秘密 诀窍续》中，治疗大病损耗的第十一章。 ༄། །第十二章，治疗普通热病的章节。 之后，益西宁布尊者又这样问道：尊者大医王，智慧的化身。 治疗热病的时候应该如何学习？各种热病由什么原因和条件产生？ 热病的本质是如何存在的？为什么称之为热病？ 热病分为几种？热病的征
English
If wind disease occurs in the skull and ribs, the limbs ache. The voice is hoarse, and the throat is swollen and painful. If bile disease occurs, the hands, feet, and shoulders are hot, And there is vomiting and diarrhea, and the mouth and nose seem to be affected by the epidemic. If phlegm disease occurs, the body is heavy, there is vomiting and anorexia, There is a lot of saliva and mucus, a cold and fever, and the body temperature drops. If a serious illness occurs, there is indigestion, vomiting and diarrhea, a cold and cough, A hoarse voice, and anorexia. These are all ominous signs of serious illness. There are two types of treatment: general and specific. The general treatment is first oil therapy and fumigation, Enemas are given with a mixture of seeds and milk. Mix leopard dung, knotweed, brown sugar, and ghee for laxatives. After that, take warming medicines and food and drink, and eat suitable foods that can regulate wind and are light. Old grains, goat's milk, broth, ghee, the meat of wolves, vultures, snakes, and donkeys. The meat of carnivores is given secretly, and the nourishing effect is the best. If you know it, you will vomit and excrete, and you will not increase your physical strength. Take gentle laxatives and eat meat, wine, brown sugar, and ghee. Specifically, if wind disease occurs, eat the meat of beasts and aquatic animals, Fry it with ghee, and give broth and spices. Goat meat broth cooked with ghee, Add long pepper, ginger, or fennel seeds, or mix with Barley porridge can eliminate six kinds of damage. If bile disease occurs, take medicated wine, meconopsis, and ginger soup. Also, Cedarwood, barberry bark, bird droppings, grapes, and Rubus, Phyllanthus emblica, Terminalia chebula, utpala（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）, juniper. Turnip, pala, tsaoguo, long pepper. These medicinal oils can eliminate serious diseases. For phlegm disease, use five flavors of medicine and salt. Lupine medicinal oil can eliminate serious diseases, edema, and tumors. In particular, aged good wine is most highly recommended. In short, serious illness is a decrease in body temperature, and diarrhea will deplete the body's nutrition, so be careful to protect it. At this time, rely on excrement, so, in the case of hot diarrhea, take the medicines mentioned before, and combine them with nourishment. So it is said. From the eleventh chapter of the Secret of the Eight Branches of Nectar Heart Essence In the chapter on treating the depletion of serious diseases. ༄། །Chapter Twelve, on the general treatment of fever. After that, Venerable Yixi Ningbu asked again: Venerable Great Physician, embodiment of wisdom. How should I learn when treating fever? What causes and conditions cause various fevers? How does the essence of fever exist? Why is it called fever? How many types of fever are there? The symptoms of fever
Tibetan
ས་དང་བཅོས་ ཐབས་ཇི་ལྟར་ལགས། །འཚོ་མཛད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིད་ ལས་སྐྱེས། །ཚ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་ལ་བསླབ་བྱ་ན། །ནད་གཞིའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དཔག་མེད་ ཀུན། །མདོ་རུ་བསྡུས་པས་ཚ་གྲང་གཉིས་སུ་འདུས། །ཚ་བའི་ནད་དར་སྣ་མང་འཁྲུལ་སོ་ཆེ། ། ངོས་བཟུང་བཅོས་དཀའ་རྒྱས་བླ་མྱུར་སྲོག་འཕྲོག །འདི་ཤེས་གྲང་ནད་ཞར་ལ་ཤེས་འགྱུར་ བས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མ་ཡེངས་གུས་པས་ ཉོན། །དང་པོ་ཚ་བའི་ནད་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པ། །རིང་བའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས། །རིང་རྒྱུ་ མ་རིག་ལས་བྱུང་ཞེ་སྡང་སྟེ། །མ་རིག་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔར་སྨིན། །དེ་ལས་ཞེ་ སྡང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་རྒྱུ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་མ་རིག་མེད་ན་ཉོན་མོངས་མེད། །ཉོན་མོངས་མེད་པར་ ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཞེ་སྡང་མེད་པར་ཚ་བ་འབྱུང་མི་སྲིད། །ཉེ་རྒྱུ་རྣམ་པར་མ་གྱུར་མཁྲིས་ པ་ཉིད། །ཅི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་ཚ་ལ་རྣོ་བ་དེ། །ཐང་ལ་ལྷག་པས་གནོད་བྱ་སྲེག་པའི་ཕྱིར། །ཚ་བ་ ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མཁྲིས་པ་ཡིན། །མཁྲིས་པ་མེད་པར་ཚ་བ་འབྱུང་མི་སྲིད། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མ་ གྱུར་མཁྲིས་པ་དེ། །འཕེལ་བྱེད་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་བཞི་སྟེ། །དུས་དང་གདོན་དང་ ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་མོ། །སྤྱི་རུ་དུས་བཞི་དམན་ལྷག་ལོག་པ་དང་། །ཁྱད་པར་སྟོན་ཚད་དཔྱིད་ 25-168 ཚད་ཚ་བའི་རྐྱེན། །གདོན་ནི་དྲག་པོ་ཁྲོས་པ་དཔྲལ་བའི་མིག །མ་མོ་མཁའ་འགྲོ་རྦད་ འཁྲུགས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །ཟས་ནི་ཚ་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་བྲོ་བའི་རོ། །ཤ་ཆང་བུ་རམ་དྲོད་བཅུད་བསྟེན་ དྲགས་སློང་། །སྤྱོད་ལམ་འདུག་རྗེས་དྲག་པོའི་ལས་བྱས་ཤིང་། །ཚད་ཁུང་གཉིད་ལོག་བང་ འགྲོས་ཉེན་པ་དང་། །མི་ཐེག་ཁུར་དང་ས་སྲན་བརྐོས་པ་དང་། །གཞུ་སྲན་བཀང་དང་འཛིང་ ག་བཀྱེ་བ་དང་། །རྟ་ཡིས་བརྡབས་དང་གཡང་དུ་ལྷུང་བ་དང་། །ཐིབས་འོག་ཚུད་དང་རྡོ་ དབྱུག་བརྡུངས་པས་ལྷོང་། །དེ་རྣམས་ཚ་བ་སྤྱི་ཡི་རྐྱེན་གྱུར་ཀྱང་། །དུས་གདོན་གཉིས་ཀྱིས་ མ་བསྐྱེད་རིམས་མི་འབྱུང་། །ཟས་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་འཁྲུགས་མི་འབྱུང་། །སྤྱོད་ལམ་ དག་གིས་མ་བསྐྱེད་འགྲམས་མི་འབྱུང་། །ཁ་ཟས་ཁྱད་པར་དུག་ཚད་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། །དེ་དཔེ་ མེ་ལ་ཤིང་བསྣན་རླུང་བསྐྱོད་འདྲ། །རྐྱེན་བཞིས་མཁྲིས་ཚད་བསྐྱོད་པས་ཚ་བར
Chinese
地和治疗 方法如何？请行医的医王解说。这样请问后， 大仙人智慧的智慧这样说道：唉，大仙人意 生！在治疗热病的时候，如果需要学习，疾病的分类有无数种， 总的来说可以归纳为寒热两种。热病蔓延种类繁多，容易混淆， 难以辨认和治疗，发展迅速，夺人性命。了解了这些，寒病自然也就容易了解了， 因此你的提问非常好。唉，大仙人，不要分心，恭敬地听着。 首先，说明热病的病因，有远因和近因两种。远因 是从无明产生的嗔恨。由于无明的力量，烦恼成熟为五毒。其中嗔恨是产生胆汁的原因。 为什么如果没有无明，就没有烦恼？没有烦恼， 就不会产生嗔恨。没有嗔恨，就不可能产生热病。近因就是没有转化的胆汁本身。 为什么胆汁是热性和锐利的呢？因为它超过了限度，会焚烧所害之物。一切热病的病因都是胆汁。 没有胆汁，就不可能产生热病。像这样没有转化的胆汁， 有四种使其增长和转化的因素，即时间和鬼神、 食物和行为。总的来说，四季的减少、增多和颠倒，特别是秋季的寒冷和春季的 温暖是热病的因素。鬼神是凶猛愤怒的额头之眼，空行母等由诅咒 和冲突产生。食物是辛辣酸咸的味道，过度食用肉、酒、红糖等热性滋补品会引发。 行为是坐卧后做剧烈的劳动，在热的地方睡觉，快速奔跑有危险， 搬运无法承受的重物，挖掘土地，拉弓， 张开角弓，摔倒，从悬崖上掉下来，被压在重物下，被石头和棍棒击打等。这些都是引起普通热病的因素。 但是，如果没有时间和鬼神的引发，就不会发生瘟疫。如果没有食物和行为的引发，就不会发生紊乱。如果没有行为 的引发，就不会发生瘀伤。特别是食物中的毒素会成为引发因素。这就像火上加柴，风助火势一样。 四种因素使胆热加剧，从而引发热病。
English
How are the earth and the methods of treatment? Please explain, King of Physicians, who provides sustenance. After asking this, the great sage, the wisdom of knowledge, spoke thus: O great sage, born of mind! If there is instruction on the occasion of treating fever, the types of diseases are immeasurable, but in summary, they are condensed into two: hot and cold. The spread of fever diseases is diverse and confusing. It is difficult to recognize and treat, it spreads rapidly, and takes lives. Knowing this, cold diseases will also be known in turn. Therefore, your question is very good. O great sage, do not be distracted, listen respectfully. First, explaining the cause of fever diseases, there are two types: distant cause and immediate cause. The distant cause is anger arising from ignorance. Due to the power of ignorance, afflictions ripen into the five poisons. From these, anger is the cause of generating bile. Why is it that if there is no ignorance, there are no afflictions? Without afflictions, anger does not arise. Without anger, fever cannot arise. The immediate cause is the untransformed bile itself. Why is bile hot and sharp? Because it exceeds the limit and burns what it harms. The cause of all fevers is bile. Without bile, fever cannot arise. Thus, the untransformed bile has four conditions that increase and transform it: time, spirits, food, and behavior. In general, the decrease, excess, and reversal of the four seasons, especially the cold of autumn and the warmth of spring, are conditions for fever. Spirits are the fierce, wrathful eye on the forehead, and the mamos and dakinis arise from curses and conflicts. Food is the taste of hot, sour, salty, and pungent flavors. Overindulging in meat, alcohol, molasses, and warming nutrients provokes it. Behavior includes doing strenuous work after sitting and lying down, sleeping in hot places, running fast with danger, lifting unbearable loads, digging the earth, pulling bows, stretching horns, wrestling, falling off horses, falling into ravines, being trapped under piles, and being beaten with stones and clubs. These are all general causes of fever. However, without the provocation of time and spirits, epidemics will not occur. Without the provocation of food and behavior, disturbances will not occur. Without the provocation of behavior, bruises will not occur. In particular, toxins in food can become a cause. This is like adding wood to a fire and wind stirring the flames. The four conditions aggravate bile fever, thereby causing fever.