Tibetan
་བུ་རྩིབ་བསྲེགས་གླན། །ཕྱིང་བ་བག་འདག་ སྦྱར་བ་སྣམ་བུས་བཅིང་། །ཆུ་ཁ་བླུགས་ན་ཆུས་བོར་སྲོག་དང་འབྲལ། །དེས་ན་སྔ་མའི་རྨེན་ པ་མ་བརྟས་པར། །ཕྱི་མ་མི་དབུག་ཕུག་ན་གཤེད་མ་བྱེད། །དེ་ནས་ནས་རེ་རིམ་པས་ཇེ་ དམའ་དབུག །བཙག་དང་སྐེམ་པ་སྦྱོངས་སུ་སྤེལ་ལ་བཅོས། །བཙགས་པའི་ཆུ་པྲ་ཆུ་དང་འདྲ་ ན་འཚོ། །ལྗང་གུ་སེར་པོ་འཚོ་དཀའ་དམར་སྨུག་འཆི། །ལྔ་པ་རྩ་ལ་འགག་མིག་གཞུག་པ་ནི། ། 25-164 དོམ་མཁྲིས་གླས་དང་བྲག་སྤོས་གུར་གུམ་བཞི། །སྦྲང་དང་སྦྱར་བས་རྩ་ཁ་སྡོམ་པར་བྱེད། ། སྐེམས་ཀྱི་སྐབས་བཤད་མེ་དམིགས་བསྲེག་པ་བསྐྱར། །ཁྱད་པར་སྟེང་འོག་བར་(དང་པོ་བཅོ་ བརྒྱད་བཅུ་གསུམ་)གྱི་ཆུ་སྒོ་བསྡམ། །དེ་ནས་དམུ་ཆུ་བྱེ་བྲག་བཅོས་པ་ནི། །བྱེར་ཆུ་རྣམ་གསུམ་སེ་ འབྲུས་ཕོ་བ་བསྲུང་། །དེ་རྗེས་ཁྲག་བྱེར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིས། །དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་ལ་འཇམ་པའི་ བཤལ་གྱིས་སྦྱང་། །རྩ་ཁ་མང་དུ་ཕྱེ་ལ་ཉུང་དུ་གདོན། །ཟས་སྐོམ་བསིལ་དྲོད་སྤེལ་ལ་སྙོམས་ པར་བཅོས། །མཁྲིས་བྱེར་(དནྡ་དུར་བྱིད་སྤོས་དཀར་)བ་ཆུའི་སྦྱོངས་བཏང་ཕོ་གསང་བསྲེག །རུས་ ཐལ་སིག་ནེའི་སྦྱོར་བས་(བཟང་དྲུག་ཚ་བ་གསུམ་འགྲོན་ཐོད་ཐལ་བ་བྲག་ཞུན་སོ་མ་ར་)རང་སར་སྐེམ། །ཟས་ སྐོམ་གོང་བཞིན་དྭངས་མ་ཆུ་བྱེར་ལ། །མེ་ཡིས་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་ཆུ་གསང་བསྡམ། །ཟས་ སྐོམ་དྲོད་བསྟེན་རུས་ཐལ་སྦྱོར་བས་བསྐམ། །དེ་རྣམས་དང་པོ་ཕྱི་ཆུའི་དུས་སུ་བསྟེན། །མ་ ཐུབ་རྙིངས་ན་སྤྱི་བཅོས་རྣམ་ལྔ་གཅེས། །མཆིན་པའི་ཟགས་ཆུ་བྲག་ཞུན་(གུར་གུམ་སོ་མ་ར་ཛཱ་དོམ་ མཁྲིས་ཟངས་ཐལ་འགྲོན་ཐལ་བཟང་དྲུག་གི་)སྦྱོར་བས་བསྡམ། །རུ་ཐུང་རྩ་གཏར་དངུལ་ཆུའི་སྦྱོར་བས་ བསྐམ། །མཆེར་ཟགས་རུ་ཐུང་གཡོན་གཏར་བྱི་ཏང་ག །ཤུ་དག་རྒྱ་ཚྭ་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ བསླུད། །ཤི་ཀྲུ་བསྐོལ་བར་རྒྱམ་ཚྭ་པི་པི་ལིང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་བཏབ་མཆེར་ཟགས་དམུ་ཆུ་སྐེམ། ། གློ་ཟགས་སེ་འབྲུ་ལྔ་པས་ཕོ་བ་བཟུང་། །ཟངས་ཐལ་སྐེམས་བསྟེན་རྗེས་ལ་དྲུག་བདུན་ བསྲེག །ཕོ་ལོང་ཟགས་དང་འཁྱིམས་ཆུ་ཟས་དྲོད་དང་། །ཐལ་སྦྱོར་བི་ཥའི་སྐེམས་སྦྱོར་བསྟེན་ པར་བྱ། །ཤིང་ཀུན་ཙ་བྱ་སྒོག་སྐྱ་རྩ་བ་ལྔ། །སྨན་མར་འཇམ་རྩི་བཏང་བས་སྐེམས་གྲོགས་ འགྱུར། །སྐྲན་ཟགས་འབྲས་གསུམ་ཚ་བ་གསུམ་པོ་དང་། །བྱི་ཏང་ག་དང་ལྕགས་ཕྱེ་ཙི་ཏྲ་ཀ། ཐལ་སྨན་སྦྲང་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏང་བར་བྱ། །ཐལ་སྦྱོར་རུས་སྦྱོར་བཤིག་སྐེམས་དུས་གཅིག་ བྱེད། །རྒྱུ་རྡོལ་མི་འཚོ་གདོན་ཆུ་རིམ
Chinese
用烧过的肋骨来固定，用毡子和胶水粘合，用粗布包扎。如果从伤口处灌水，就会因水而丧命。因此，在之前的腺体没有肿胀之前，不要刺穿后面的腺体，否则会变成刽子手。然后逐渐地向下刺。交替使用清洗和干燥的方法来治疗。如果清洗后的水像清水一样，就能活。如果是绿色或黄色，就难以存活，如果是红色或棕色，就会死亡。第五，在脉上接上阻塞点的方法是：熊胆、礞石、藏红花这四种，与蜂蜜混合后，可以封闭脉口。干燥的时候，重复之前说的用火烧灼的方法。特别是要封闭上下之间（最初的十八和十三）的水道。然后是分别治疗腹水的办法：用三种不同的泻药和梋子来保护胃。之后，用二十五种血泻药，将精华和糟粕分开，用温和的泻药来 очистить。将脉口开大，减少脉的压力。食物和饮料要交替使用寒热，并进行调和。胆汁泻药（檀香、郁金、白檀香）要用水来 очистить，并烧灼胃和隐秘部位。用骨灰和石灰的混合物（六味良药、三种热药、诃子灰、头盖骨灰、石花、苏摩罗）使其恢复原状。食物和饮料如上所述，对于精华水泻，用火封闭上下之间的水道。食物和饮料要保暖，用骨灰混合物来干燥。这些最初是在外水期使用。如果无法控制病情，变得陈旧，就要重视五种通用疗法。肝脏的渗漏要用石花（藏红花、苏摩罗、肉豆蔻、熊胆、铜灰、诃子灰、六味良药）的混合物来封闭。用短柄针刺和水银的混合物来干燥。脾脏渗漏要用短柄针刺，在左侧放血，并使用诃梨勒。用石灰和海盐在牛奶中煮沸后饮用。将余甘子煮沸，加入姜黄和荜茇。加入诃子粉可以干燥脾脏渗漏和腹水。肺部渗漏要用五种梋子来保护胃。使用铜灰进行干燥，之后进行六七次烧灼。对于胃和结肠的渗漏以及腹水，要用温暖的食物，并使用骨灰混合物和毗沙的干燥混合物。蔓荆子、姜黄、蒜头、五种根。用药油和软膏来帮助干燥。肿瘤渗漏、三种果实和三种热药，以及诃梨勒和铁粉、诃子粉。将灰药与蜂蜜混合后服用。灰混合物和骨混合物同时进行分解和干燥。肠穿孔无法治愈，要驱除水肿。
English
Use burnt ribs to fix it, glue felt together, and bind it with coarse cloth. If water is poured into the wound, life will be lost due to water. Therefore, before the previous gland has swollen, do not pierce the posterior gland, or it will become an executioner. Then gradually pierce downwards. Alternate between washing and drying to treat it. If the washed water is like clear water, it will live. If it is green or yellow, it will be difficult to survive, and if it is red or brown, it will die. Fifth, the method of attaching an obstruction point to the pulse is: bear bile, lapis lazuli, saffron, these four, mixed with honey, can close the pulse opening. When drying, repeat the previously mentioned method of burning with fire. In particular, close the water passages between the top and bottom (the initial eighteen and thirteen). Then there are separate ways to treat ascites: protect the stomach with three different laxatives and chebulic myrobalan. Afterwards, with twenty-five blood laxatives, separate the essence and dregs, and cleanse with a gentle laxative. Open the pulse opening wide and reduce the pressure on the pulse. Food and drink should alternate between cold and heat, and be harmonized. Bile laxatives (sandalwood, turmeric, white sandalwood) should be cleansed with water, and the stomach and secret parts should be cauterized. Use a mixture of bone ash and lime (six good medicines, three hot medicines, haritaki ash, skull ash, petrified wood, somara) to restore it to its original state. Food and drink as above, for essence water diarrhea, use fire to close the water passages between the top and bottom. Food and drink should be kept warm, and use a bone ash mixture to dry it. These are initially used during the external water period. If the condition cannot be controlled and becomes chronic, then the five general therapies should be valued. Liver leakage should be closed with a mixture of petrified wood (saffron, somara, nutmeg, bear bile, copper ash, haritaki ash, six good medicines). Dry with a mixture of short needles and mercury. Spleen leakage should be treated with short needles, bloodletting on the left side, and the use of chebulic myrobalan. Boil lime and sea salt in milk and drink it. Boil amla, add ginger and long pepper. Adding haritaki powder can dry spleen leakage and ascites. Lung leakage should be treated with five types of chebulic myrobalan to protect the stomach. Use copper ash to dry, followed by six or seven cauterizations. For leakage of the stomach and colon, and ascites, use warm food, and use a mixture of bone ash and visha to dry. Vitex negundo, turmeric, garlic, five roots. Use medicinal oil and ointment to help dry. Tumor leakage, three fruits and three hot medicines, as well as haritaki, iron powder, and chitrak. Mix ash medicine with honey and take it. The ash mixture and bone mixture simultaneously decompose and dry. Intestinal perforation cannot be cured, and edema must be expelled.
Tibetan
་གྲོས་བཅོས། །དུག་ལས་གྱུར་ན་སྐེམས་སྦྱོར་གཉེན་ པོར་བསྟུན། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གང་ཤས་ཆེ་བའི་ཆུ། །སྨན་དཔྱད་ཟས་སྤྱོད་དེ་ཡི་གཉེན་ 25-165 པོར་སྦྱོར། །མི་ལྡོག་རྗེས་གཅོད་སྔོ་ངད་འཇུ་དཀའི་ཟས། །འཇིག་ཟས་རྟ་ཞོན་ཉལ་པོ་འགྲོ་ འདུག་དང་། །རླན་གྲང་ཟས་སྤྱོད་མི་འཕྲོད་ལོ་དུས་བསྲུང་། །སྐེམས་ཀྱི་སྨན་རྣམས་ནང་རེ་ རྒྱུན་མི་བཅད། །བོང་ཤ་རྩ་བ་ལྔ་ཡི་སྨན་མར་དང་། །ད་བྱིད་སྐྱིན་གོར་ལུས་ཟུངས་གསོ་བར་ བྱ། །དེ་ཡིས་འཆི་བདག་དམུ་ཆུ་ཟློག་པར་ངེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་གཅོང་ཆེན་དམུ་ཆུ་བཅོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་ པའོ།། །། ༄། །བཅུ་གཅིག་པ། གཅོང་ཆེན་ཟད་བྱེད་བཅོས་པའི་ལེའུ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག གློ་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་རྒྱུ་དང་ནི། །དབྱེ་བ་རྟགས་དང་དེ་ཡི་བཅོས་ ཐབས་བཞི། །རྒྱུ་ནི་བཤང་གཅི་ཕྱེན་དབུགས་བཀག་པ་དང་། །དྭངས་མ་ལ་སོགས་ལུས་ ཟུངས་སྣུམ་ཟད་དང་། །དྲག་ཤུལ་ཟས་སྐོམ་མི་མཐུན་བསྟེན་པ་ཡིས། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ ཉེས་པ་འཁྲུགས་གྱུར་ཏེ། །ལུས་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་བུ་ག་འཁྲུག་པ་དང་། །མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ དྭངས་མ་མ་སྨིན་ཏེ། །དྲི་མར་གྱུར་པས་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་གཅོང་ཆེན་ཟད་ བྱེད་ཅེས་བྱར་བཤད། །དབྱེ་བ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །གཅོང་ཆེན་ནད་ཀྱི་བླ་ གཉན་དྲུག་ཏུ་བཤད། །དེ་ཡི་རྟགས་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་རྟགས་དང་པོ་བར་དང་ཐ་ མ་གསུམ། །དང་པོ་སྔར་ཚུལ་ཆམ་འདེབས་སྦྲིད་པ་མང་། །ཁ་མངལ་ཉམས་སྟོབས་ཞན་ལ་ མེ་དྲོད་ཆུང་། །ཟོས་ཀྱང་སྟོབས་མེད་སྙིང་འཕར་དང་ག་ཞན། །སྐྱུག་འདོད་རྐང་བོལ་གདོང་ སྐྲངས་མིག་མདངས་དཀར། །བུད་མེད་ཆང་དང་ཤ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྲེད། །མགོ་རྐང་ཉི་མ་མི་ བཟོད་འགེབས་པར་བྱེད། །ཟས་སྐོམ་རྔུལ་འདུ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་རིང་། །རྨི་ལམ་མི་བཟང་སྣ་ ཚོགས་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་རྗེས་བར་དུ་གཅོང་ཆེན་སྟོད་ན་གནས། །ཆམ་འདེབས་ལུད་ པ་མང་ལ་དབུགས་མི་བདེ། །ཕྲག་པ་མགོ་ན་སྐད་འགག་ཡི་ག་འཆུ། །སྨད་དུ་གནས་ན་ཕོ་བ་ 25-166 རྒྱུ་ལོང་འབབ། །སྐྱུག་ཅིང་འཁྲུ་འམ་རྟུག་སྐམ་ནད་དུ་འགྱུར། །བར་ན་གནས་ན་རྩིབ་ལོགས་ གཟེར་ཟུག་བྱེད། །ཚིགས་གཞིར་གནས་ན་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་གཅོང་ཆེན་ ནད་ཚུལ་བཅུ་གཅིག་ལྡན། །བྱེ་བྲག
Chinese
调治之法。若因毒所致，则依消瘦之疗法对治。若隆、赤巴、培根何者偏盛，则以药物、治疗、饮食起居对治之。不宜食用难消化之食物，如不消化之食物、骑马、睡眠、行走坐卧等。应避免寒凉之饮食起居，不适宜之年份时节。消瘦之药物，应经常内服，不可间断。服用牛黄、五药之药油，以及芝麻、秦艽，以滋养身体。如此定能阻挡死主与腹水。如是说。出自《甘露心髓八支秘密窍诀续》中治疗大癆病腹水之第十章。 ༄༅། 第十一章 治疗大癆病之消耗。 其后，贤者智睿复如是说：诸位大贤者，谛听！大癆病消耗之因，以及分类、症状与治疗之四法。其因乃是大小便、喷嚏、呼吸受阻，以及精微等身体养分耗尽，剧烈运动，饮食不调。隆、赤巴、培根诸病扰乱，遍布全身，孔窍紊乱，火候衰弱，精微未成熟，化为污垢，导致身体养分耗尽。因此称为大癆病消耗。分类有隆、赤巴、培根三种。大癆病之根本有六种。其症状有 பொது（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）与特殊两种。 பொது（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）之症状分为初、中、末三种。初期症状为常患感冒、多打喷嚏，口舌麻木，体力衰弱，火候不足。虽进食却无力，心跳加快，食欲不振。欲呕吐，脚踝、面部浮肿，眼色发白。妇女尤喜饮酒食肉。头部、足部畏惧阳光，需遮蔽。饮食后易出汗，头发、指甲生长迅速。常做恶梦，见诸般不祥之兆。其后，中期大癆病位于上身。常患感冒，多痰，呼吸不畅。肩部、头部疼痛，声音嘶哑，食道不适。若位于下身，则胃、大肠、小肠不适。或呕吐腹泻，或大便干燥。若位于中部，则肋部刺痛。若位于关节，则易患热病。如是，大癆病具有十一种病症。特殊症状：
English
The method of treatment. If it is caused by poison, then rely on the treatment for emaciation. Whichever of Wind, Bile, or Phlegm is predominant, then use medicine, treatment, diet, and conduct to counteract it. Avoid foods that are difficult to digest, such as indigestible foods, horseback riding, sleeping, walking, sitting, etc. Avoid cold and damp diet and conduct, and protect against unsuitable years and seasons. The medicines for emaciation should be taken internally regularly without interruption. Take butter with bezoar and five roots, and sesame and gentian to nourish the body. By doing so, one will surely ward off the Lord of Death and dropsy. Thus it was said. This is the tenth chapter on treating severe consumption and dropsy from the Secret Oral Instruction Tantra of the Eight Branches of the Ambrosia Heart Essence. ༄༅། Chapter Eleven: Treating the Exhaustion of Severe Consumption. Then again, the sage Wisdom Awareness spoke thus: O great sages, listen! The causes of the exhaustion of severe consumption, as well as the four methods of classification, symptoms, and treatment. The causes are the obstruction of bowel movements, urination, sneezing, and breathing, as well as the depletion of bodily nutrients such as subtle essences, strenuous exercise, and improper diet. The disorders of Wind, Bile, and Phlegm spread throughout the body, disrupting the orifices, weakening the digestive fire, and causing the subtle essences to not mature, turning into impurities, leading to the depletion of bodily nutrients. Therefore, it is called the exhaustion of severe consumption. The classifications are three: Wind, Bile, and Phlegm. The root of severe consumption disease is said to be sixfold. Its symptoms are of two types: general and specific. The general symptoms are divided into three stages: initial, intermediate, and final. The initial symptoms are frequent colds, frequent sneezing, numbness of the mouth and tongue, weakness, and insufficient digestive fire. Although eating, there is no strength, rapid heartbeat, and poor appetite. Nausea, swelling of the ankles and face, and white eyes. Women are particularly fond of alcohol and meat. The head and feet are intolerant of sunlight and need to be covered. After eating and drinking, there is easy sweating, and the hair and nails grow quickly. Frequent nightmares and various inauspicious signs are seen. Thereafter, the intermediate stage of severe consumption is located in the upper body. Frequent colds, much phlegm, and difficulty breathing. Pain in the shoulders and head, hoarseness, and discomfort in the esophagus. If located in the lower body, there is discomfort in the stomach, large intestine, and small intestine. Either vomiting and diarrhea, or dry stools. If located in the middle, there is stabbing pain in the ribs. If located in the joints, there is a tendency to contract fever. Thus, severe consumption has eleven symptoms. Specific symptoms: