Tibetan
་བྱ། ། ཆག་པ་སྦྱོར་བ་རྨ་ཁར་གསུམ་ཚོམས་གདབ། །གདབ་ཚད་ཆུ་སེར་རིམ་པ་(དམར་སེར། དཀར་) གསུམ་ཐོན་བྱ། །རྨ་མེད་ཆག་ན་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་གདབ། །ཀུན་ལ་ཞག་བདུན་བར་དུ་མེ་ལན་རེ། ། དེ་ཡིས་ཆུ་སེར་སྡོམ་འདྲེན་སྐེམས་པར་བྱེད། །གླད་པ་འཛག་དང་དར་རྩ་ཆོད་པ་ལ། །གསེར་ གྱི་ཏེལ་པས་སྣར་ཙམ་བསྲེག་པར་གསུངས། །ཤ་རྩ་པགས་ལ་རུས་རྩ་མར་གྱིས་བསྲེག །ཤ་ བྱེར་འདུས་སོ་གསུམ་དང་རེ་ཐག་བཞི། །ལྟག་རལ་ལྟག་རྩ་ཕྱི་ནང་ལྗོན་ཤིང་མནན། །རྩ་ བྱེར་རྩ་འབྲུམ་གང་བྱུང་སྟེང་དུ་བསྲེག །བྱེར་ཚ་འདུས་སོ་(སྤྱིགཙུག །འཚོགས་མ། ལྟག་མདུད།)གསུམ་ 25-392 དང་ཆུ་མགོ་གཉིས། །ཨན་སྟོང་རྣ་བའི་མདུན་རྒྱབ་རྣ་ཤལ་འོག །སྤུ་འཁྱིལ་གཉིས་ཏེ་བསྲེག་ དམིགས་བཅུ་གསུམ་མནན། །ནང་རྩ་བྱེར་ན་དྲུག་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ། །སྔོན་བུ་དཀར་ནག་ མཚམས་སུ་གསེར་གྱིས་བསྲེག །གཞན་ཡང་སྣ་ཁྲག་མ་ཆོད་སྨིན་དབྲག་བསྲེག །སྐྱིག་བུ་ འབྱམས་ན་ཀོས་ཀོ་སྤྱི་གཙུག་བསྲེག །མིག་ལུག་དེ་ངོས་རྟིང་པའི་འཛུམ་དུ་བསྲེག །གཞུང་ རེངས་ལྟག་དགྱེ་རྩ་ནག་ལྟག་ཆུ་བསྲེག །ལུས་སྦྲིད་ཟ་ཟི་མང་ན་ལྟེ་བ་བསྲེག །སྒྲེག་ཅིང་དང་ ག་འགག་ན་བཅུ་གཉིས་བསྲེག །དྲན་ཉམས་རྐང་བཤལ་རྩ་དཀར་ནང་ལྟར་བསྲེག །ཤ་རོ་ རུས་རོ་དཀར་པོར་སོང་བར་བསྲེག །དེ་དག་མེ་བཅོས་བློན་པོས་བཅོས་ཚུལ་ཡིན། །དྲ་ བཅོས་མཁར་ལ་འོབས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ནི། །དྲ་དུས་གསར་སྐྱོན་གསུམ་དང་ལྔ་ལ་དྲ། །རྙིངས་ སྐྱོན་ནམ་ལོག་སྐྱོན་གྱི་དུས་དང་སྦྱར། །དྲ་ཐབས་རྨ་དེ་སྟེང་བཏོན་སྔས་མཐོར་བཅུག །སྐྱོན་ དང་འཚམ་པའི་དྲེས་ཁོར་བལ་གྱིས་དྲིལ། །བར་མེད་སོར་མོས་ཇེ་དྲག་མནན་པར་བྱ། ། མདོག་ལོག་མཁྲང་དང་སྦྲིད་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །དྲ་བ་སླ་ཞིང་ཟུག་ཆུང་ཁྲག་མི་འཆོར། །དེ་ དུས་དྲས་བཙགས་སྲབ་མཁྲང་རྣོ་བ་ཡིས། །ཆག་སྐྱོན་ཆུང་ཞིང་གནད་ལ་ཉེ་བ་ལ། །ཉྭ་རལ་ བོང་མཆུ་བཞི་ཤོར་གར་འོས་དྲ། །ཚབས་ཆེ་མགོ་སྐྱོན་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་འདོར་ཕྱིར། །ཤ་ཆེར་ དྲས་ཀྱང་དེ་ལ་ཉེས་མེད་པས། །སྟ་སྒབ་བསྐོར་ཏེ་ཤ་གདན་བཅས་པར་དྲ། །ཁྲག་ཤོར་སྤྲ་ བའམ་སྤུ་རྩའི་བྲལ་བྲུལ་བརྫང་། །དར་ཐོག་རྣག་ཤོར་འགྱངས་པའི་ལོང་མེད་པས། །དེ་ཡི་ ཉིན་པར་གསེང་བུག་ཅི་ཐོན་བྱ། །གསར་སྐྱོན་ཤ་གསར་གླད་པ་རྨར་བཅུག་ཅིང་། །ནང་པར་ བསལ་ལ་རུས་སྐྱོན་གང་འདུག་བརྟག །རྩ་དང་རུས་སྐྱོན་མ་བསལ་ཐེ་ཚོམ་ན། །སྨན་(རྒྱ་ཚྭ་བུལ་ ཏོག་ཚྭ་ཚག་པོའི་ཤ་སྦྱར་ནས་དར་ཅིག་བཞག་པས་རྩ་མདོག་མི་འགྱུ
Chinese
། 骨折、脱位、伤口三者聚合时进行缝合。缝合的程度要达到流出（红色、黄色、白色）三种颜色的组织液。没有伤口的骨折，就在骨折处缝合。总的来说，每隔七天烧一次。 这样可以阻止组织液的积聚和引流，使其干燥。对于脑浆流出和韧带断裂的情况，据说用金质的针稍微烧灼一下。肌肉、血管、皮肤和骨骼血管用酥油烧灼。肌肉游离、聚索三处和瑞塔四处。后脑勺、后脑血管内外和颈部两侧进行按压。血管游离和血管瘤等任何情况都可以在上面烧灼。游离热、聚索（总督，聚会处，后脑勺结）三处和水头两处。眼眶空虚、耳朵前后、耳垂下。头发旋涡两处，共按压烧灼十三处。内部血管游离，烧灼第六椎和三个法轮。先前在白色和黑色胎记的交界处用金烧灼。此外，鼻血不止时烧灼眉间。打嗝不止时烧灼锁骨和百会穴。眼斜时烧灼眼睛斜视方向的脚后跟凹陷处。颈项强直、后仰时烧灼黑脉和后脑水。身体麻木、瘙痒严重时烧灼肚脐。嗳气和咽喉堵塞时烧灼第十二椎。记忆力衰退、脚抽筋时像内部一样烧灼白脉。肌肉坏死、骨头坏死变成白色时进行烧灼。这些是大臣们治疗烧灼的方法。网状缝合就像城堡被壕沟环绕一样。网状缝合的时机是新伤三天或五天时进行。旧伤或错位伤根据情况而定。网状缝合的方法是将伤口抬高，用枕头垫高。用与损伤相符的纱布和棉花包裹。用手指无间隙地用力按压。颜色改变、僵硬和麻木时，网状缝合要稀疏，疼痛要轻微，不要出血。这时用薄、厚、锋利的刀具进行切割。对于小的骨折损伤和靠近要害部位的损伤，缝合时要像尾骨断裂、髋骨突出一样。情况严重、头部损伤会导致死亡，所以即使大量切割肌肉也没有罪过。围绕着切割，连同肌肉垫一起缝合。出血时，用纱布或毛发根部脱落的碎屑填塞。脓液流出时，没有时间拖延，所以要在当天尽可能地清理缝隙。新伤要将新肉和脑浆放入伤口中。晚上要清除，检查是否有骨骼损伤。如果血管和骨骼损伤没有清除，感到疑惑时，用药物（藏盐、硼砂、胆矾、碱蓬的肉混合后放置一段时间，血管颜色不会改变）。
English
. Suture fractures, dislocations, and wounds together in a triad. The degree of suturing should reach the point where three colors of tissue fluid (red, yellow, white) are discharged. If there is a fracture without a wound, suture it on top of the fracture. In general, burn once every seven days. This will prevent the accumulation and drainage of tissue fluid, causing it to dry out. For cases of cerebrospinal fluid leakage and ligament rupture, it is said that a gold needle should be used to burn it slightly. Muscles, blood vessels, skin, and bone blood vessels should be burned with ghee. Muscle detachment, three points of convergence, and four points of Reta. Press on the back of the head, the inner and outer back of the head blood vessels, and both sides of the neck. Burn on top of any occurrence of blood vessel detachment and hemangioma. Detached heat, convergence (General Governor, meeting place, back of the head knot) three places and two water heads. The eye socket is empty, the front and back of the ears, and under the earlobes. Two hair whorls, a total of thirteen burning targets are pressed. If the internal blood vessels are detached, burn the sixth vertebra and three chakras. Previously, burn with gold at the junction of white and black birthmarks. In addition, if nosebleeds do not stop, burn the space between the eyebrows. If hiccups do not stop, burn the clavicle and Baihui point. If the eyes are squinted, burn the depression in the heel of the squinting eye. If the neck is stiff and tilted back, burn the black veins and the back of the head water. If the body is numb and itchy, burn the navel. If belching and the throat are blocked, burn the twelfth vertebra. If memory declines and the legs cramp, burn the white veins as inside. Burn the muscles that are necrotic and the bones that are necrotic and turn white. These are the methods of burning treatment by the ministers. Mesh suture is like a castle surrounded by a moat. The timing of mesh suture is three or five days after a new injury. Old injuries or dislocation injuries depend on the situation. The method of mesh suture is to raise the wound and pad it with a pillow. Wrap it with gauze and cotton that matches the injury. Press firmly with your fingers without gaps. When the color changes, becomes stiff, and becomes numb, the mesh suture should be sparse, the pain should be mild, and there should be no bleeding. At this time, cut with thin, thick, and sharp knives. For small fracture injuries and injuries close to vital areas, suture like a broken tailbone or a protruding hip bone. Serious conditions and head injuries can lead to death, so there is no guilt even if a large amount of muscle is cut. Suture around the cut, along with the muscle pad. When bleeding, stuff with gauze or debris from hair roots that have fallen off. When pus flows out, there is no time to delay, so clean the gaps as much as possible on the same day. For new injuries, put new flesh and brain pulp into the wound. Clear it at night and check for bone damage. If blood vessel and bone damage are not cleared, and you feel doubtful, use medicine (Tibetan salt, borax, blue vitriol, and alkali grass meat mixed and left for a while, the color of the blood vessels will not change).
Tibetan
ར་རུས་མདོག་འགྱུར། ཁྲག་ཡིན་ན་རླངས་པ་འོང་)དང་ཟོ་ ཡིས་རུས་སྐྱོན་རྩ་ཁྲག་(དེ་ལྟེ་བར་བཞག་ནས་བྲུས་པས་མ་འགྱུར་ན་རྩ་ཡིན་འགྱུར་ན་སྐྱོན་ཡིན་པས་སོ་སོར་)དབྱེ། ། བཤང་ཁར་མི་བརྡར་སྐྱིབས་སུ་བཅད་ལ་བྲུད། །ལྷ་བར་སླེབ་ནས་ལྷ་ཁྲག་ཆིར་གྱིས་འབྱུང་། ། 25-393 རྣག་སླ་སེར་སྔོ་རླངས་ཆེ་གཅོད་སྡོམ་བྱེད། །གང་བྱུང་སྐྱོན་ཡིན་བྲུད་ཅིང་རྩ་བ་བཅད། ། བརྡར་ན་མེད་ལ་བཞག་ན་ཡོད་པ་དང་། །ཕྱོགས་རེ་ལྷ་ཁྲག་མེད་ལ་ཕྱོགས་རེ་ཡོད། །ལྷ་ མིག་མ་ཚང་རུས་པ་ཁྱེ་མ་ཅན། །མ་བརྡར་བཞག་ན་ལྷ་བ་སྐམ་བྱེར་འགྲོ། །གསོབ་ཅིང་མང་ སླ་ནག་དང་རླངས་པ་ཆེ། །བཞག་ན་བྱ་ཝང་རྒྱབ་འདྲ་གཤེར་བྱེར་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་བལ་ཡེས་ ཕྱིས་ཤིང་བལྟས་ལ་བྲུད། །རུས་པ་ཉུང་རློན་བཞིན་དུ་རླན་མི་འབྲལ། །ལྷ་ཁྲག་དམར་དྭངས་ ཞག་བཅས་སྙོམས་པར་འབབ། །སྐྱོན་མེད་གསོན་དང་ཕྲད་པས་བྲུད་འཕྲོ་བཅད། །ཆུ་སེར་ དར་ཐོག་ལྷུང་དང་ཆག་སྐྱོན་ཆེ། །དེ་དག་འོག་གདུང་སྦྲང་གཤོག་ཙམ་དུ་བརྡར། །སྲུབས་ ཞིག་ཆིངས་དང་ནན་གྱིས་བསྡམ་པ་གཅེས། །གླད་ཆས་རུས་བཟང་སྦྲང་འདབ་ཁྱབ་པར་ བཞག །རུས་ཚས་ཤ་བཟང་ཁ་ཤའི་འོག་ཏུ་སྦ། །ཤ་ཚས་རྣག་བཟང་མི་ཕྱི་ཆི་རེ་བཞག །རྣག་ ཚས་རླན་བཟང་རྨ་ཆས་རླན་ལྡན་གཡོག །གས་སྣ་རི་ཐང་མཚམས་དང་རྣག་ཆུའི་སྟེང་། ། གསེང་བུག་བྱེའུ་ནས་ཟན་མིག་ཙམ་དབུག །གླད་མྱུལ་བཏང་ཞིང་རྣག་ཁྲག་ཆུ་སེར་དབྱུང་། ། དེ་ནས་གསེང་བུག་གྲོ་གའི་འཇིབས་ཚངས་གཞུག །ལྷ་རོ་ཞོ་དང་སྦྱར་བས་ལྷ་མིག་དགང་། ། ཡང་ན་རྐང་མགོ་མར་སྦྱར་ལྷ་མིག་དགང་། །སྦང་མ་ཞོ་དང་སྦྱར་བས་རྨ་ནང་དགང་། །སྦང་ མ་ཕབས་དང་ལྡན་པས་ཁ་ཤ་གཡོགས། །ཕྱི་དེ་ནང་པར་ལྷ་སྐྱོན་ཐུན་བུར་བཏུ། །དེ་དུས་ལྷ་ བས་མནའ་བསྐྱལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག །སྐྱོན་ཐག་མ་ཆོད་བར་དུ་ཚི་བ་གདབ། །རྨ་ཆས་སྦང་མ་ཞོ་ བཙགས་ཁོ་ན་བཏང་། །བཟོ་རྫོགས་རུས་པའི་སྐྱོན་ཐག་ཆོད་པ་དང་། །ཚི་བ་ཕྱེ་མ་ཁཎྜ་ གསུམ་ཕྲུགས་གདབ། །ཡང་ན་ག་བུར་ཅུ་གང་གུར་གུམ་མཚལ། །མི་དོམ་མཁྲིས་པ་འདམ་ བུ་ཀ་ར་གདབ། །ཡང་ན་རེ་སྐོན་རུ་རྟ་བསིལ་གསུམ་དང་། །དོམ་མཁྲིས་མཚལ་དཀར་ཀ་ར་ སྦྱར་ལ་གདབ། །ཟླུམ་འཆོས་སྐབས་ཀྱི་རྨ་སྨན་གང་ཡང་བཟང་། །རྨ་ཆས་ཚིལ་བུ་མར་དཀར་ སྦྱར་བའམ། །ཆུ་རྩ་རྗེན་ཕྱེ་ཞོ་མར་ཀར་སྦྱར་བཏང་། །སྦང་གར་གླད་པ་ཕབས་སུ་སྦྱར་བ་ལ། ། 25-394 སྤང་སྤོས་ག་དུར་གླས་བྲན་རྨ་ཆས་སྦྱར། །དྲོ་དུས་གྲང་མོ་གྲང་དུས་བསྲོས་ལ་བཏང་། །བཟོ་ བྱས་ཞག་གསུམ་བཞི་ན
Chinese
骨头变色，如果是血就有蒸汽）并用凿子 区分骨骼损伤、脉络血（将其置于中心，如果挖掘后没有变化，则是脉络，如果变化了，则是损伤，因此要分别区分）。 不要在粪便处摩擦，而要在隐蔽处切割并挖掘。到达神灵处后，神血会喷涌而出。 25-393 脓液稀薄，呈黄绿色，蒸汽大，要进行切割和止血。无论出现什么，都是损伤，要挖掘并切断根部。 摩擦就没有，放置就有，并且 有的地方没有神血，有的地方有。神 眼不全，骨头有缺损。如果不摩擦就放置，神灵处会干燥并蔓延。空虚且多， 稀薄、黑色且蒸汽大。如果放置，就像鸟粪背面一样，液体会蔓延。因此，要用羊毛擦拭并观察后挖掘。骨头少且湿润，但水分不会分离。神血鲜红清澈， 与脂肪一起均匀流淌。没有损伤，与活物相遇，因此要切断挖掘的剩余部分。水样的液体 像丝绸一样滴落，骨折损伤大。将这些下方的骨骼磨成蜜蜂翅膀大小。缝隙 破裂，用绳子和压力紧紧捆扎很重要。脑髓覆盖好的骨头，像蜜蜂翅膀一样覆盖。 骨头覆盖好的肉，藏在皮肤下面。肉覆盖好的脓，不要轻易暴露在外。脓 覆盖好的湿润，用湿润的伤口敷料覆盖。裂缝位于山谷交界处和脓液上方。 在缝隙中钻出像麻雀到面团眼大小的孔。放入脑髓探测器，排出脓血和水样液体。 然后，将青稞吸管插入缝隙中。用酸奶混合神灵尸体，填满神眼。 或者用骨髓混合黄油，填满神眼。用青稞酒糟混合酸奶，填满伤口内部。用青稞酒糟 覆盖，用皮肤覆盖。将外部转化为内部，将神灵损伤聚集在一起。那时，神灵 会发誓不再返回。在损伤没有确定之前，要插入栓塞。伤口敷料只用青稞酒糟和酸奶。 制作完成，骨头损伤确定后，插入栓塞，即面粉、红糖、 三种混合物。或者插入冰片、甘草、藏红花、朱砂。 人熊胆汁、芦苇、冰糖也插入。或者将瑞香狼毒、芸香、三种清凉药， 熊胆、朱砂、白糖混合后插入。圆整修复时的任何伤口药物都很好。伤口敷料用脂肪或白油 混合。或者用水草、生面粉、酸奶、黄油、糖混合后使用。将浓稠的青稞酒糟与脑髓混合， 25-394 加入白茅香、白芷、冰片、麝香，混合伤口敷料。热的时候用凉的，冷的时候加热后使用。制作 完成后，三四天
English
Bone discoloration. If it's blood, there will be steam.) And with a chisel, differentiate between bone damage and blood vessels (place it in the center, and if it doesn't change after digging, it's a vessel; if it changes, it's damage, so differentiate them separately). Don't rub at the feces, but cut and dig in a hidden place. Upon reaching the deity, divine blood will gush out. 25-393 Pus is thin, yellowish-green, with much steam. Cut and stop the bleeding. Whatever appears is damage. Dig and cut off the root. If you rub, it's not there; if you leave it, it is. And some places have no divine blood, and some places do. The divine eye is incomplete, and the bone has defects. If you don't rub and leave it, the divine place will dry up and spread. Hollow and much, thin, black, and with much steam. If left, it's like the back of bird droppings, and the liquid will spread. Therefore, wipe with wool and look before digging. The bone is small and wet, but the moisture won't separate. The divine blood is bright red and clear, flowing evenly with fat. There is no damage, and it encounters a living thing, so cut off the remaining part of the digging. Watery liquid drips like silk, and the fracture damage is great. Grind the bones below these to the size of bee wings. A gap has broken, and it's important to tie it tightly with rope and pressure. Brain marrow covers good bones, covering like bee wings. Bone covers good flesh, hiding under the skin. Flesh covers good pus; don't easily expose it. Pus covers good moisture; cover with moist wound dressing. Cracks are at the junction of valleys and above the pus. Drill holes in the gaps, from the size of a sparrow to the eye of a dough ball. Insert a brain marrow probe and drain pus, blood, and watery liquid. Then, insert a barley straw into the gap. Mix the deity's corpse with yogurt and fill the divine eye. Or mix bone marrow with butter and fill the divine eye. Mix barley mash with yogurt and fill the inside of the wound. Cover with barley mash and cover with skin. Transform the outside into the inside and gather the divine damage together. At that time, the deity will swear not to return. Before the damage is determined, insert an embolus. Wound dressings only use barley mash and yogurt. Once the work is complete and the bone damage is determined, insert an embolus, which is flour, brown sugar, and three mixtures. Or insert camphor, licorice, saffron, cinnabar. Human bear bile, reeds, and rock candy are also inserted. Or mix Daphne tangutica, rue, three cooling medicines, bear bile, white cinnabar, and rock candy and insert. Any wound medicine during rounding and repair is good. Wound dressings are mixed with fat or white oil. Or mix water grass, raw flour, yogurt, butter, and sugar and use. Mix thick barley mash with brain marrow, 25-394 add nard, angelica, borneol, and musk, and mix the wound dressing. Use cold when it's hot and heat when it's cold. After making, three or four days