Tibetan
།མགོ་ཟླུམ་བྲ་བོ་རྩེ་ཀྱོག་རྩེ་གུག་པ། །སྦྲུལ་མིག་ཟངས་དུང་ཁ་འདྲ་ སོར་བཅུ་གཉིས། །ཕྲ་ལ་འཇམ་པས་ཡན་ལག་ཟུག་རྔུ་བརྟག །སོར་བརྒྱད་དབལ་ལྡན་རྩེ་ མོ་སྐར་ཁུང་ཅན། །སྐྲངས་པ་རྣག་ཏུ་སྨིན་ནམ་མ་སྨིན་བརྟག །སྦུབས་ཅན་བ་ནུ་འདྲ་བ་སོར་ གསུམ་པ། །སྦོམ་སོར་ཕོ་ལ་ལྔ་སྟེ་མོ་ལ་དྲུག །ནད་བལྟ་བ་ལ་བུ་ག་གཉིས་པར་བྱ། །ལས་ ལ་བུ་ག་གཅིག་པ་གློ་དཀར་ཅན། །དེ་འདྲ་གཞང་འབྲུམ་བལྟ་དང་བཅད་ལ་སྦྱར། །ཟུག་རྔུ་ འབྱིན་པ་སྐམ་པའི་སྡེ་ཚན་ནི། །སེང་གེ་ཁ་དང་ཀང་ཀ་བྱ་རོག་མཆུ། །སྲིད་སོར་བཅོ་བརྒྱད་ འབྲེལ་མཚམས་གཟེར་བཏབ་པ། །རྩ་བ་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས་ལྡན་ཨ་ལོང་བཏགས། །རུས་ ལ་ཟུག་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ལ་སྦྱར། །དེ་འདྲ་སོར་བརྒྱད་མཐིང་རིལ་མཆུ་འདྲ་བ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ བས་ཤ་རྒྱུས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་། སྦུབས་ལྡན་སྲིད་སོར་བཅུ་གཉིས་གསང་ལ་མཁྲང་། །ནང་ནས་ སྡོམ་པ་འདམ་བུའི་མཆུ་ཞེས་བྱ། །རྨ་གཏིང་ལུས་པའི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་ལ་སྦྱར། །སོ་ཕྲ་རྩ་བ་ གདུ་བུས་བསྡམས་པ་ནི། །ཙུ་མོ་ཏི་སྟེ་རྩ་རོ་རྒྱུས་པ་དབྱུང་། །ཤ་འདྲལ་ཁྲག་དབྱུང་བཙགས་ བུའི་སྡེ་བསྟན་པ། །བྱེའུ་སྦུ་གུའི་སྒྲོ་འདྲ་སོར་དྲུག་པ། །ཤ་གསེབ་ཁྲག་རྩ་རྐྱང་པ་འདེབས་ ལ་སྦྱར། །ལྟག་ཉལ་རྩེ་རྣོ་སྣོད་ཀ་རྩེ་ཆུང་གཏར། །སྟ་རེ་ཁ་འདྲ་རུས་སྟེང་རྩ་ལ་གཏར། །ཆུ་ གྲི་འདྲ་བས་སྐྲངས་ལ་ཞལ་ཞལ་བྱ། །སོར་བརྒྱད་ཟོར་བའི་དབྱིབས་ཀྱིས་ལྕེ་སྐྲངས་གཤག ། བཙགས་འདྲ་བྲང་བ་ཅན་གྱིས་མགོ་རྨ་འདྲ། །དབུག་པའི་ཐུར་དཔྱད་སྲིད་སོར་དྲུག་པ་ལ། ། མགོ་འོག་ལུས་ཤོང་ཐུར་ཞབས་ལྡིག་པར་བྱ། །སྦུབས་ཐུར་སྦལ་མགོ་གློ་དཀར་ཡོད་པ་ ཡིས། །རླངས་འཁྱིམས་གསེང་དང་སྙིང་ཆུ་མཆིན་ཆུ་བཙག །སྦུབས་ཐུར་སྨྱུ་གུ་ཁ་ཡིས་དམུ་ ཆུ་བཙག །བྱིད་པོའི་མཆུ་འདྲས་བྱང་ཁོག་རྣག་གསང་དབྱེ། །ནས་འདྲའི་ཐུར་མ་སྒལ་ཚིགས་ སྐྲན་ལ་སྦྱར། །གློ་སྙིང་རྒྱུ་ལོང་མཁལ་མར་སྦལ་མགོ་བསྔགས། །ཟངས་ཐུར་བྲ་བོ་འདྲ་བས་ 25-77 མིག་སྤྲིན་དབུག །མཐོ་གང་འབྲི་ལྕེ་ཁ་ཡིས་ཅུར་ཕྱིན་བྱ། །མདུང་རྩེའི་སོ་ཡིས་ཡན་ལག་རྣག་ ཆུ་དབུག །གཞན་ཡང་ཆ་བྱད་ཕྲན་བུའི་སྡེ་བསྟན་པ། །སྟེ་ཁ་སོ་གཉིས་པ་དང་བེ་ལེ་ཁ། །རྐོ་ མའི་མཆུ་འདྲ་སོར་དྲུག་ཡུ་བ་ཅན། །ལྕགས་བཟང་ངར་ལྡན་མགོ་ཡི་རུས་པ་འབྲུད། །སོག་ ལེ་ཞེང་དུ་སོར་གཉིས་སོ་ཞིབ་པ། །སྲིད་སོར་བཅུ་པས་རུས་པ་ལྷག་པ་བྲེག །ཆན་པ་རྣོ་བས་ རྨ་ཡི་རྩ་རྒྱུས་བཅད། །སྦུབས་ཅན་སོར་ལྔ་སོག་ལེའི་ཁ་འདྲ་བ། །འཁོར་ལོ་ལྡན་པ་རུས་པ་ འབུགས་པའི་གསོར། །སོར་བཅུ་བེ་ལེ་ཁ་འདྲ་རྩེ་གུག་པ། །རྣ་བ་སྣ་དང་གྲེ་བའི་འབྲུམ་པ་ བཅད། །མངལ་ཐུར་མཐོ་གང་རྩེ་གུག་བུ་ཤི་དབྱུང་། །ཆ་བྱད་སྦྲུལ་མགོས་རྡེའུ་དབྱུང་བར་ བྱ། །གྲོ་སོག་འབྲིང་ཚད་མཁྲང་གསང་འཇམ་པ་ལ། །སོར་བཅུ་གཉིས་པའི་འཕྲུལ་ཐུར་ཆུ་ འགགས་བཙག །རྩེ་ཀྱོག་སྲིད་སོར་བཅུ་པས་སོ་སྲིན་བསྲེག །སོར་བཅུ་རྩ་བའི་བུ་ག་སོར་ མོ་ལྔ། །རྩེ་མོ་ཁ་དབྲག་ཁ་སྣར་དུ་བ་རྔུབ། །སྦུབས་ཅན་སོར་བཅུ་ཐེམ་བུ་ལྟ་བུའི་ཁ། །གྲེ་ བར་སྨན་གདབ་ལྕེ་ཆུང་བསྲེག་ལ་སྦྱར། །རྩ་བའི་སྦུབས་ལ་མཐེ་བོང་ཤོང་བ་ལ། །རྩེ་བུག་ སྲན་མ་ཤོང་ཙམ་སོར་བརྒྱད་པ། །རྐེད་པ་རྩ་བར་འཁོར་ལོ་དཀྲིས་པ་ཡི། །གཅེ་འུ་ཞེས་བྱས་ འཇམ་རྩི་ནི་རུ་བཏང་། །དེ་འདྲ་ཕྲ་མོ་རྨ་བཀྲུ་བ་ལ་སྦྱར། །རྔབས་རྭ་དཔངས་སུ་སོར་ལྔ་ཁ་ སོར་གསུམ། །རྩེ་བུག་ཡུངས་ཀར་ཤོང་བས་ཆུ་སེར་དྲང་། །བུམ་པ་འཁྱུད་འཁོར་སོར་ནི་བཅོ་ བརྒྱད་ལ། །སྲིད་སོར་བཅུ་གཉིས་ཁ་ཟླུམ་སོར་བཞི་པ། །ཕྱི་སྐྲན་འཇུ་ཞིང་འདྲེན་ལ་སྦྱར་བར་ བྱ། །མེ་ལོང་སྤུ་གྲི་ཟླ་ཚེས་ལྟ་བུ་ཡིས། མགོ་བོའི་སྐྲ་བཞར་ཡོག་ཐོད་མགོ་ལྟ་བུ། །སྲིད་སོར་ བཅུ་པ་ཏེལ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འབྲས་དང་ལྷོག་པ་སྐྲངས་པ་བསྲེག་པར་བྱ། །དབལ་ལྡན་ཕྲ་ འཇམ་གུག་པོ་ཤ་ཡི་ཁབ། །ཤ་དང་པགས་པ་རལ་བ་བཙེམ་ལ་སྦྱར། །དེ་ལྟར་ཆ་བྱད་ནད་ དང་གང་མཁོ་སྤྱད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ ངག་གི་རྒྱུད་ལས་གཉེན་པོ་ཆ་བྱད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།། །། 25-78 ༄། །ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ། མི་ན་བ་གནས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ནད་མེད་ཐ་མལ་གནས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། འཚོ་མཛད་ སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་པ་ལས། སྟོན་པས་གསུངས་པ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །རྣམ་པར་མ་གྱུར་ཐ་མལ་ལུས་པོ་ལ། །མི་ན་གནས་དང་རིང་དུ་འཚོ་བར་ བྱ། །དང་པོར་མི་ན་གནས་པར་བྱ་བ་ནི། །ནད་ཀུན་རྒྱུ་ལས་རྐྱེན་གྱིས་བསླང་ལས་འབྱུང་། ། རྐྱེན་མེད་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་སྲིད། །དེ་ཕྱིར་ནད་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྐྱེན་སྤང་བྱ། །དུས་ དང་དབང་པོ་སྤྱོད་ལམ་རོ་ནུས་རྣམས། །དམན་དང་ལོག་པ་ལྷག་པས་ནད་སྐྱེད་ལ། །ཡང་ དག་སྦྱོར་བ་ནད་མེད་གནས་པའི་རྒྱུ། །དེ་ཕྱིར་སྤྱོད་ལ
Chinese
头圆秃，尖端弯曲，顶端弯曲，如蛇眼铜色海螺口，长十二指。细而滑，可检查肢体异物。长八指，锋利，顶端有星孔。检查肿胀是否化脓成熟。有管状，如幼童阴茎，长三指。粗细，男性用五指，女性用六指。检查疾病时，用有两个孔的。手术时，用有一个孔的，白色。这样的可用于检查和切割痔疮。取出异物，属于干燥类。狮子口和鹳、乌鸦喙。长十八指，连接处有铆钉。根部有铁钩形状，系有环。用于取出刺入骨头的异物。这样的长八指，蓝色，如鸟喙。非常细，可取出肌肉和肌腱中的异物。有管状，长十二指，隐蔽而坚硬。内部有夹子，称为香蒲喙。用于取出伤口深处的异物。细齿，根部用环束缚。是“祖母提”，用于取出坏死的血管和肌腱。展示切割肌肉、放血、止血的类别。如小鸟羽毛，长六指。用于刺入肌肉间隙的单根血管。后仰，尖锐，小容器卡子。如斧头口，用于切割骨头上的血管。如水刀，用于刮肿胀部位。长八指，形状如镰刀，用于切开舌头肿胀。如止血钳，带有乳房状突起，用于缝合头部伤口。探针，长六指。头部下方可容纳身体，探针底部要沉重。有管状探针，如蝌蚪头，有白色肺叶。用于抽出积液和心包积液、肝积液。有管状探针，如笔尖，用于抽出腹水。如蝙蝠的喙，用于切开胸腔脓肿。如大麦粒的探针，用于治疗脊椎肿瘤。肺、心、肠、肾用蝌蚪头探针最好。铜探针，如秃头，用于去除眼翳。高一拃，如牦牛舌头，用于刮除。矛尖的齿，用于抽出肢体脓液。还有其他小工具的类别。双齿镊子和钳子。如凿子喙，长六指，带有手柄。优质铁制，锋利，用于刮除头部骨头。刮刀，宽两指，齿细密。长十指，用于刮除多余的骨头。锋利的凿子，用于切割伤口的血管和肌腱。有管状，长五指，如刮刀口。
English
Head round and bald, tip curved, apex bent. Snake-eye copper conch-like mouth, twelve fingers long. Thin and smooth, examines limb foreign objects. Eight fingers long, sharp, tip with a star-shaped hole. Examines whether swelling has matured into pus. Tubular, like a child's penis, three fingers long. Thick, five fingers for males, six for females. When examining illness, use one with two holes. For surgery, use one with one hole, white lung. Such can be used to examine and cut hemorrhoids. Removing foreign objects belongs to the dry category. Lion's mouth and stork, crow's beak. Eighteen fingers long, joints riveted. Root has a hook shape, with a ring attached. Used to remove foreign objects stuck in bone. Such is eight fingers long, blue, like a bird's beak. Very thin, can remove foreign objects from muscles and tendons. Tubular, twelve fingers long, hidden and hard. Inside has a clamp, called cattail beak. Used to remove foreign objects deep in wounds. Fine teeth, root bound with a ring. Is "Tsumo Ti," used to remove necrotic blood vessels and tendons. Showing the category of cutting muscle, drawing blood, and hemostasis. Like a small bird's feather, six fingers long. Used to pierce single blood vessels in muscle gaps. Leaning back, sharp, small container card. Like an axe mouth, used to cut blood vessels on bone. Like a water knife, used to scrape swollen areas. Eight fingers long, shaped like a sickle, used to cut open tongue swelling. Like hemostatic forceps, with breast-like protrusions, used to suture head wounds. Probe, six fingers long. Head below can accommodate the body, probe bottom should be heavy. Tubular probe, like a tadpole head, with white lobes. Used to draw out effusion and pericardial effusion, liver effusion. Tubular probe, like a pen tip, used to draw out ascites. Like a bat's beak, used to cut open chest abscesses. Probe like a barley grain, used for spinal tumors. Lungs, heart, intestines, kidneys are best with tadpole head probes. Copper probe, like a bald head, used to remove eye pterygium. One span high, like a yak tongue, used for scraping. Spear tip teeth, used to draw out limb pus. There are also other categories of small tools. Double-toothed tweezers and forceps. Like a chisel beak, six fingers long, with a handle. High-quality iron, sharp, used to scrape head bones. Scraper, two fingers wide, with fine teeth. Ten fingers long, used to scrape off excess bone. Sharp chisel, used to cut blood vessels and tendons in wounds. Tubular, five fingers long, like a scraper mouth.
Chinese
扎巴。 具有轮子的骨头 用于挖掘的工具。 十指如贝雷果，顶端弯曲。 切断耳朵、鼻子和喉咙的疖子。 子宫探针高一拃，顶端弯曲，用于取出死胎。 器械蛇皮可用于取出石子。 中等大小的荞麦刀，坚硬、隐秘而光滑。 十二指长的探针用于刺穿水肿。 顶端弯曲，长十指，用于烧灼牙虫。 十指根部的孔洞有五指宽。 顶端有分叉，用于鼻孔吸烟。 带孔的十指长，口如台阶。 用于喉咙施药和烧灼小舌。 根部的孔洞能容纳拇指。 顶端的小孔能容纳豌豆大小，长八指。 腰部根部缠绕着轮子。 名为“格觉”，涂抹光滑的油脂。 这种细小的器械用于清洗伤口。 弯角高五指，口宽三指。 顶端的小孔能容纳芥子，用于引流血清。 瓶状环绕，长十八指。 长十二指，口圆四指。 用于消化和引流体表的肿瘤。 镜子、剃刀如新月。 用于剃头，如颅骨状。 长十指，名为“德巴”。 用于烧灼痘和疖肿。 锋利、纤细、弯曲的肉针。 用于缝合撕裂的肉和皮肤。 如是，器械可用于疾病和所需之处。 如是说。 《甘露心髓八支密诀续》中，讲述对治器械的章节，即第二十二品。 第二十三品，讲述如何保持不生病。 之后，仙人意生子又如是请问。 尊者大仙人，智慧明鉴者。 如何学习保持无病常态？ 请行医之王慈悲开示。 如是请问后，本师开示道： 尊者大仙人，谛听。 对于未变异的常态身体。 为了保持不生病和长寿。 首先，为了保持不生病。 一切疾病皆由因生，由缘引发。 无缘则因亦无法产生果。 因此，应断除一切疾病的缘。 时间、感官、行为、味道、效能等。 过少、颠倒或过多皆会引发疾病。 正确的结合是不生病的因。 因此，行为
English
Zhaba. A tool with a wheel for digging bones. Ten fingers like the bael fruit, with a curved tip. Cutting off boils on the ears, nose, and throat. A uterine probe, one span high, with a curved tip, for extracting dead fetuses. A snake-skin instrument for extracting stones. A medium-sized buckwheat knife, hard, hidden, and smooth. A twelve-finger-long probe for piercing edema. A curved-tip probe, ten fingers long, for cauterizing tooth worms. The hole at the base of ten fingers is five fingers wide. The tip is forked, for inhaling smoke through the nostrils. A hollow, ten-finger-long instrument with a mouth like a step. For administering medicine to the throat and cauterizing the uvula. The hole at the base can accommodate a thumb. The small hole at the tip can accommodate a pea, eight fingers long. The waist is wrapped with a wheel at the base. Called "Geche," it is applied with smooth grease. Such a fine instrument is used for washing wounds. A curved horn, five fingers high and three fingers wide at the mouth. The small hole at the tip can accommodate mustard seeds, for draining serous fluid. A bottle-shaped encircling instrument, eighteen fingers long. Twelve fingers long, with a round mouth four fingers wide. For digesting and draining external tumors. A mirror, a razor like a crescent moon. For shaving the head, like a skull. Ten fingers long, called "Delpa." For cauterizing pox and boils. A sharp, slender, curved flesh needle. For sewing torn flesh and skin. Thus, instruments are used for diseases and whatever is needed. Thus it is said. In the Secret Oral Transmission of the Eight Branches of the Essence of Ambrosia Tantra, the chapter on showing antidotal instruments, the twenty-second chapter. The twenty-third chapter, on how to remain free from illness. Then, the sage Yilekyé again asked: O great sage, wisdom and knowledge! How should one learn to remain in a state of ordinary health? Please, king of physicians, explain. Having asked thus, the Teacher spoke: O great sage, listen! For an ordinary body that has not changed. To remain free from illness and live long. First, to remain free from illness. All diseases arise from causes and are brought about by conditions. Without conditions, a cause cannot produce a result. Therefore, all the conditions for diseases should be abandoned. Time, senses, behavior, taste, and potency. Too little, perverse, or too much will cause disease. Correct combination is the cause of remaining free from illness. Therefore, behavior