Tibetan
ང་དང་ཤ་མར་སོགས། །དེ་དང་དེ་འདྲ་མངར་བའི་སྨན་སྡེ་ ཡིན། །སེ་འབྲུ་སྟར་བུ་བསེ་ཡབ་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒྱ་ཤུག་ད་ཏྲིག་ཞོ་དར་ཆང་དང་རྩབས། །དེ་དང་ དེ་འདྲ་ལ་སོགས་སྐྱུར་བའི་སྡེ། །རྒྱམ་ཚྭ་རྒྱ་ཚྭ་ལྕེ་མྱང་ཚྭ་དང་ནི། །རྭ་ཚྭ་ཁ་རུ་ཚྭ་དང་ཙབས་རུ་ ཚྭ། །ཟེ་ཚྭ་ལྦ་ཚྭ་མཛེ་ཚྭ་ཐལ་ཚྭ་དང་། །ཤིང་ཚ་ཡ་བཀྵ་ར་བུལ་ཏོག་རྣམས། །དེ་དང་དེ་འདྲ་ ལ་སོགས་ལན་ཚྭའི་སྡེ། །ནིམ་པ་ཏིག་ཏ་བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། །ཧོང་ལེན་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ དུག་མོ་ཉུང་། །གླ་རྩི་མཁྲིས་པ་སྐྱེར་པ་བ་ཤ་ཀ །བྲག་ཞུན་ཀྱི་ལྕེ་རེ་སོན་ལ་སོགས་པ། །དེ་ དང་དེ་འདྲ་ཁ་བའི་སྨན་སྡེ་ཡིན། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །སྒ་གཤེར་ཤིང་ཀུན་ སྲུབ་ཀ་ལྕེ་ཚ་བ། །དྭ་བ་བཙོང་དང་སྒོག་སྐྱ་ལ་སོགས་པ། །དེ་དང་དེ་འདྲ་ཚ་བའི་སྨན་སྡེ་ཡིན། ། ཙན་དན་ཨ་རུ་ར་དང་བ་རུ་ར། །ཨུཏྤལ་ག་དུར་སྨག་དང་མོན་ཆ་ར། །འོམ་བུ་ལ་སོགས་དེ་ འདྲ་བསྐ་བའི་སྡེ། །ག་བུར་ཆུ་མ་ཙི་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ལྡན་པའི་རོ་རྣམས་དེ་ལས་བསྒྲེས་ཏེ་ དཔྱད། །ནད་གང་སེལ་བ་རོ་ཡི་ལས་བསྟན་པ། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཚ་བས་རླུང་འཇོམས་ ཤིང་། །ཁ་དང་མངར་དང་བསྐ་བས་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཚ་སྐྱུར་ལན་ཚྭས་བད་ཀན་སེལ་བར་ བྱེད། །ཁྱད་པར་མངར་བས་འཕྲོད་ཅིང་གཟུགས་སྟོབས་སྐྱེད། །རྒས་བྱིས་སྐེམ་པོ་གྲེ་བ་གློ་ ལ་ཕན། །ལུས་བརྟས་རྨ་འབྱོར་མདངས་བཀྲ་དབང་པོ་གསལ། །ཚེ་རིང་འཚོ་བྱེད་དུག་དང་ རླུང་མཁྲིས་སེལ། །བསྟེན་དྲགས་བད་ཀན་ཚིལ་སྐྱེད་མེ་དྲོད་འབྲི། །ལུས་སྦོམ་གཅིན་ནད་ ལྦ་བ་རྨེན་བུ་སྐྱེད། །སྐྱུར་བས་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །ཚིལ་འདྲུལ་གཅོད་བྱེད་འཇུ་ ཞིང་རེག་པ་བསིལ། །རླུང་འགགས་རྒྱུ་ཞིང་བསྟེན་དྲགས་ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད། །ལུས་ལྷོད་རབ་ རིབ་མགོ་འཁོར་སྐྱ་རྦབ་འོར། །མེ་དབལ་གཡན་པ་ཐོར་བུ་སྐོམ་རིམས་སྐྱེད། །ལན་ཚྭས་སྲ་ འཁྱིལ་འགགས་པ་འབྱིན་པ་དང་། །དུགས་ཀྱིས་རྔུལ་དང་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །བསྟེན་ དྲགས་སྐྲ་འབྱི་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་མང་། །སྟོབས་འབྲི་སྐོམ་མཛེ་མེ་དབལ་ཁྲག་མཁྲིས་ 25-63 སྐྱེད། །ཁ་བས་ཡི་ག་འཆུས་དང་སྲིན་སྐོམ་དུག །མཛེ་དང་བརྒྱལ་དང་རིམས་རློན་མཁྲིས་པ་ འཇོམས། །འདྲུལ་དང་ཚིལ་ཞག་རྐང་མར་བཤང་གཅི་སྐེམ། །ཡིད་གཞུངས་ནུ་མའི་ནད་དང་ སྐད་འགགས་སེལ། །བསྟེན་དྲགས་ཟུངས་འཛད་རླུང་དང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཚ་བས་ལྐོག་ནད་ གག་པ་མཛེ་འོར་སེལ། །རྨ་འཇིག་དྲོད་སྐྱེད་འཇུ་བྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །ཚིལ་དང་འདྲུལ་བག་ སྐེམ་སྦྱོང་རྩ་སྦུབས་འབྱེད། །བསྟེན་དྲགས་ཁུ་བ་སྟོབས་ཟད་ལུས་འཁུམས་འདར། །བརྒྱལ་ ཞིང་རྐེད་པ་རྒྱབ་སོགས་ན་བར་བྱེད། །བསྐ་བས་ཁྲག་མཁྲིས་ཚིལ་དང་འདྲུལ་བག་སྐེམ། །རྨ་ འཚོ་ཚིལ་དང་པགས་མདོག་དྭངས་པར་བྱེད། །བསྟེན་དྲགས་བེ་སྣབས་འཁྱིལ་དང་བཤང་བ་ སྲི། །ལྟོ་སྦོ་སྙིང་ནད་སྐེམ་དང་རྩ་སྒོ་འགག །མདོར་བསྡུས་མངར་བའི་རོ་ཡིས་རླུང་མཁྲིས་ སེལ། །ནས་རྙིང་སྐམ་སའི་ཤ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ། །ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ ཡང་། །གཡག་རྒོད་ཉ་ལུག་ཤ་དང་སྦྲང་རྩི་ཕན། །སྐྱུར་བས་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་མཁྲིས་སྐྱེད་ ཀྱང་། །སྐྱུ་ར་ར་ཡིས་ཁྲག་མཁྲིས་ཚ་བ་སེལ། །ལན་ཚྭས་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་ཅིང་། ། ལྕེ་མྱང་རྒྱམ་ཚ་མ་གཏོགས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཧ་ཅང་ཐལ་དྲགས་ལྕི་བས་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཁ་ བས་མཁྲིས་སེལ་བད་རླུང་སྐྱེད་ན་ཡང་། །ཀ་ར་ཉྫ་དང་སླེ་ཏྲེས་བད་རླུང་སེལ། །ཚ་བས་རླུང་ དང་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་ལ། །སྒོག་སྐྱ་པི་པི་ལིང་མིན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཧ་ཅང་ཐལ་དྲགས་ ཡང་རྩུབ་རླུང་ཡང་སྐྱེད། །བསྐ་བས་མཁྲིས་སེལ་ཨ་རུ་བ་རུ་ར། །མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་བད་ རླུང་གཉིས་ལ་གནོད། །ཞུ་རྗེས་ཕོ་བའི་མེ་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ། །བད་མཁྲིས་རླུང་གིས་རིམ་པར་ ཞུ་བ་ལས། །མངར་དང་ལན་ཚྭའི་ཞུ་རྗེས་མངར་བར་ཞུ། །སྐྱུར་བ་རོ་མཚུངས་ཁ་ཚ་བསྐ་ གསུམ་ཁ། །ཉེས་པ་གསུམ་པོ་གཉིས་གཉིས་རེ་རེས་སེལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུད་རྩི་ སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་རོ་དང་ཞུ་རྗེས་བསྟན་པའི་ལེའུ་ སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །། 25-64 ༄། །ཉི་ཤུ་པ། སྨན་གྱི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །སྨན་གྱི་ནུས་པ་རོ་ནུས་ངོ་བོ་གཉིས། །སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཅེས་སུ་གསུངས་པ་ ཡིན། །དང་པོ་ནུས་སྟོབས་ཡོན་ཏན་གསུམ་དུ་བཤད། །ནུས་པ་ལྕི་སྣུམ་བསིལ་དང་རྟུལ་བ་ དང་། །ཡང་རྩུབ་ཚ་དང་རྣོ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །དང་པོ་བཞི་པོས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། ། འོག་མ་བཞི་ཡིས་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད། །ཡང་རྩུབ་བསིལ་བ་གསུམ་གྱིས་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་། ། ཚ་རྣོ་སྣུམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ལྕི་སྣུམ་བསིལ་རྟུལ་བཞི་ཡིས་བད་ཀན་སྐྱེད། ། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་དང་། །ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ལྡན་པས་མཐུ་ཞེས་བརྗོད། ། གངས་ཅན་འབིགས་བྱེད་ཟླ་ཉིའི་སྟོབས་ཅན་ལས། །
Chinese
我与肉和酥油等，此与彼等皆为甜味药类。 苹果、葡萄、巴戟天、余甘子，圆柏、石榴、酸奶、酒与酒糟，此与彼等皆为酸味类。 岩盐、粗盐、舌舔盐，角盐、卡鲁盐与糟卤盐，泽盐、碱盐、麻风盐、灰盐，木盐、钾盐、硼砂等，此与彼等皆为咸味类。 楝树、苦参、白芥子，黄连、金盏花、毒芹，麝香、胆汁、山楂、臭椿，石耳、石花等，此与彼等皆为苦味药类。 荜茇与干姜、荜拨，姜、蔓荆子、白花丹、荜澄茄，菖蒲、葱与蒜等，此与彼等皆为辣味药类。 檀香、诃子与毗黎勒，乌 উৎপལ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：乌 উৎপལ་，utpala，utpala，青莲花）、葛都、樟脑与门恰热，茵陈蒿等，此等皆为涩味类。 龙脑香、水马齿等，具有的各种味道，从此推断衡量。 所能治愈的疾病，味道的作用已阐述。 甜、酸、咸、辣能平息风，苦、甜、涩能消除胆。 辣、酸、咸能消除痰，特别是甜味能增进健康，增长体魄。 有益于衰老、孩童、消瘦者，有益于喉咙和肺。 能使身体强壮，伤口愈合，容光焕发，感官清晰，寿命延长，是生命之源，能消除毒素和风胆。 过量服用会滋生痰和脂肪，降低体温，使身体肥胖，引发尿道疾病、瘿瘤和淋巴结肿大。 酸味能产生热量，打开食欲，能分解脂肪，促进消化，触感清凉。 能疏通气脉，过量服用会引发血胆，使身体松弛，视力模糊，头晕目眩，白内障，发热。 能引发疖子、瘙痒、脓疱、口渴和热病。咸味能排出坚硬、凝结、阻塞之物，熏蒸能发汗、产生热量、打开食欲。 过量服用会导致脱发、白发、皱纹增多，降低体力，引发口渴、麻风、疖子和血胆。 苦味能消除食欲不振、寄生虫、口渴、毒素，麻风、昏厥、湿热病和胆病。 能使体液、脂肪、油脂、骨髓、粪便和尿液减少，能调和心绪，治疗乳腺疾病和声音嘶哑。 过量服用会耗尽营养，引发风和痰。辣味能消除隐疾、百日咳、麻风和发热，能使伤口愈合，产生热量，促进消化，打开食欲。
English
Me and meat, butter, etc., these and those are sweet medicines. Apples, grapes, Terminalia bellirica, Emblica officinalis, Chinese juniper, pomegranates, yogurt, wine, and lees, these and those are sour categories. Rock salt, crude salt, tongue-licking salt, horn salt, Kharu salt and lees salt, Ze salt, alkali salt, leprosy salt, ash salt, and tree spice, potassium carbonate, borax, etc., these and those are salty categories. Neem, Picrorhiza kurroa, white mustard, Coptis chinensis, Calendula officinalis, poison hemlock, Musk, bile, hawthorn, Ailanthus altissima, rock lichen, stone flower, etc., these and those are bitter medicines. Piper longum and ginger, Piper longum, ginger, Vitex negundo, Plumbago zeylanica, Piper cubeba, Acorus calamus, onions and garlic, etc., these and those are pungent medicines. Sandalwood, Terminalia chebula and Terminalia bellirica, blue lotus, Curcuma zedoaria, camphor and Mon chare, Artemisia indica, etc., these are astringent categories. Camphor, Portulaca oleracea, etc., Examine and measure the tastes they possess. The actions of the tastes that cure diseases have been explained. Sweet, sour, salty, and pungent pacify wind, bitter, sweet, and astringent eliminate bile. Pungent, sour, and salty eliminate phlegm, especially sweet taste promotes health and increases strength. It is beneficial for the elderly, children, and emaciated people, and beneficial for the throat and lungs. It strengthens the body, heals wounds, brightens complexion, clarifies the senses, prolongs life, is a source of life, and eliminates toxins and wind-bile. Excessive use generates phlegm and fat, reduces body heat, makes the body obese, and causes urinary diseases, goiter, and swollen lymph nodes. Sour taste generates heat, opens the appetite, breaks down fat, promotes digestion, and cools the touch. It opens the energy channels, excessive use causes blood-bile, loosens the body, causes blurred vision, dizziness, cataracts, and fever. It can cause boils, itching, pustules, thirst, and feverish diseases. Salty taste removes hard, congealed, and obstructed substances, steaming generates sweat, heat, and opens the appetite. Excessive use leads to hair loss, white hair, and increased wrinkles, reduces strength, and causes thirst, leprosy, boils, and blood-bile. Bitter taste eliminates loss of appetite, parasites, thirst, toxins, leprosy, fainting, damp fever, and bile diseases. It reduces fluids, fat, oil, bone marrow, feces, and urine, harmonizes the mind, and treats breast diseases and hoarseness. Excessive use depletes nutrients and generates wind and phlegm. Pungent taste eliminates hidden diseases, whooping cough, leprosy, and fever, heals wounds, generates heat, promotes digestion, and opens the appetite.
Chinese
使干燥，净化，打开脉道。 服用过量则精液耗尽，身体萎缩颤抖， 昏厥，腰背等处疼痛。 涩味使血液、胆汁、脂肪和腐败物干燥， 滋养伤口，使脂肪和皮肤颜色清澈。 服用过量则产生痰涎，大便秘结， 腹胀，心脏病，使干燥，脉门阻塞。 简而言之，甜味能消除风和胆汁， 除了陈旧的青稞和干燥地方的肉之外， 大多数会产生黏液， 但是，野牦牛、鱼、羊肉和蜂蜜有益。 酸味能消除黏液，产生胆汁， 但余甘子能消除血液、胆汁和热。 咸味能消除风和黏液， 除了舌舔盐之外，会产生胆汁。 太过分则因沉重而产生黏液。 苦味能消除胆汁，产生黏液和风， 但砂糖、竹黄和石花菜能消除黏液和风。 辣味能消除风和黏液， 但大蒜和荜茇会产生胆汁。 太过分则变得轻、粗糙，也产生风。 涩味能消除胆汁，除了诃子和毗醯勒之外， 大多数对黏液和风有害。 消化后的味道与胃火相遇之时， 黏液、胆汁、风依次消化， 甜味和咸味的消化后味是甜的， 酸味与味道相同，苦、辣、涩三种是苦的， 三种病症各自被两种味道消除。 如是说。 《窍诀续·八支精华》中，讲述味道和消化后味的章节，即第十九品。 第二十品，讲述药物的效能。 此后，仙人智慧明智又如是说： “喂，大仙人，请听！ 药物的效能有味道、效力和性质两种， 分为一般和特殊两种说法。 首先，效力分为力量、能力、功德三种来解释。 效能有沉重、油腻、寒冷和迟钝， 轻、粗糙、炎热和锋利八种。 前四种能消除风和胆汁， 后四种能消除黏液。 轻、粗糙、寒冷三种会产生风， 炎热、锋利、油腻三种会产生胆汁， 沉重、油腻、寒冷、迟钝四种会产生黏液。 功德全部成为精华， 具有效能的特点，所以称为威力。 来自雪域的穿透者，具有日月之力。
English
It dries and purifies, opening the channels. Taking too much depletes semen, causing the body to shrink and tremble, Fainting, and pain in the waist, back, etc. Astringency dries blood, bile, fat, and putrefaction, Nourishes wounds and clears the color of fat and skin. Taking too much causes phlegm to accumulate and constipation, Abdominal distension, heart disease, dryness, and blockage of the pulse gates. In short, the sweet taste eliminates wind and bile, Except for old barley and meat from dry places, Most produce phlegm, But wild yak, fish, mutton, and honey are beneficial. Sourness eliminates phlegm and produces bile, But emblic myrobalan eliminates blood, bile, and heat. Saltiness eliminates wind and phlegm, Except for licking salt, it produces bile. Too much causes phlegm due to heaviness. Bitterness eliminates bile and produces phlegm and wind, But sugar, bamboo manna, and lichen eliminate phlegm and wind. Pungency eliminates wind and phlegm, But garlic and long pepper produce bile. Too much becomes light, rough, and also produces wind. Astringency eliminates bile, except for chebulic myrobalan and belleric myrobalan, Most are harmful to both phlegm and wind. When the aftertaste meets the stomach fire, Phlegm, bile, and wind are digested in order, The aftertaste of sweet and salty is digested as sweet, Sour is the same as the taste, bitter, pungent, and astringent are bitter, The three humors are each eliminated by two tastes. Thus it is said. In the Secret Oral Transmission of the Eight Branches of the Essence Nectar, the chapter on explaining taste and aftertaste, which is the nineteenth chapter. The twentieth chapter, explaining the power of medicine. Thereafter, the wise sage once again said: “O great sage, listen! The power of medicine has two aspects: taste, potency, and nature, Which are said to be general and specific. First, potency is explained as three: strength, ability, and merit. Potency has eight aspects: heavy, oily, cool, and dull, Light, rough, hot, and sharp. The first four eliminate wind and bile, The latter four eliminate phlegm. Light, rough, and cool produce wind, Hot, sharp, and oily produce bile, Heavy, oily, cool, and dull produce phlegm. Merit becomes the essence of all, Having the special characteristics of potency, it is called power. From the one who pierces the snowy mountains, having the power of the sun and moon.