Tibetan
བྱ་བྱེའུ་ཁུ་འཕེལ་རྨ་ལ་ཕན། །རྨ་བྱ་མིག་ནད་སྐད་འགགས་རྒས་སྲ་ཕན། །གཡག་རྒོད་ 25-55 ཕོ་མཆིན་གྲང་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །རི་དྭགས་བསིལ་ཡང་ལྡན་ཚད་སེལ་བར་བྱེད། །རི་བོང་ ཤ་རྩུབ་དྲོད་སྐྱེད་འཁྲུ་བ་གཅོད། །འཕྱི་བ་སྣུམ་ལྕི་དྲོ་ཞིང་འབྲས་ལ་ཕན། །གྲང་རླུང་ཕོ་བ་ མཁལ་རྐེད་མགོ་ནད་སེལ། །སྲམ་ཤ་རོ་ཙ་མཁལ་རྐེད་གྲང་བ་སེལ། །ཉ་ཤ་ཕོ་བའི་ནད་ སེལ་དང་ག་འབྱེད། །མིག་གསལ་རྨ་འབྲས་བད་ཀན་བཤིག་པར་བྱེད། །ཤ་ཀུན་ཕོ་མོའི་ སྟོད་སྨད་ཕྱེད་ལྕི་སྟེ། །སྦྲུམ་མ་ཀུན་ལྕི་རྐང་བཞི་མོ་ཡི་ཡང་། །བྱ་རྣམས་ཀུན་ནི་ཕོ་ཡི་ཡང་བ་ ཡིན། །མགོ་དང་རོ་སྟོད་བྲང་རྒྱབ་དཔྱི་རྐེད་ལྕི། །ལུས་ཟུངས་བདུན་པོ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལྕི། །ཤ་ གསར་བསིལ་ཞིང་ཤ་རྙིང་དྲོ་ལ་བཅུད། །ལོ་ཤ་ཁྱད་པར་རླུང་གནོན་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །རློན་པ་ འཁྱགས་པོ་བསྲེགས་པ་འཇུ་དཀའ་བསིལ། །སྐམ་དང་བཙོས་པ་ཡང་ཞིང་འཇུ་བ་སླ། །སྣུམ་ ནི་མར་དང་ཏིལ་མར་རྐང་མར་ཚིལ། །རོ་མངར་ཕྱི་མ་ལྕི་བསིལ་ཁོང་འཁྲུ་སྣུམ། །རྟུལ་དང་ ཕྲ་ལ་མཉེན་ཞིང་རླན་པ་ཡིན། །རྒས་བྱིས་སྟོབས་ཆུང་སྦེག་རྩུབ་ཁུ་ཁྲག་ཟད། །སྦྱང་བྱས་ སེམས་ལས་རླུང་གིས་ཉེན་ལ་བསྔགས། །དེ་ལ་མར་གསར་བསིལ་ཞིང་རོ་ཙ་ལ། །མདོག་ སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་མཁྲིས་ཚད་སེལ་བར་བྱེད། །མར་རྙིང་སྨྱོ་དང་བརྗེད་བྱེད་བརྒྱལ་རྨ་འཚོ། ། ཞུན་མར་བློ་རྣོ་དྲན་གསལ་དྲོད་སྟོབས་སྐྱེད། །ཚེ་འཕེལ་སྣུམ་པའི་མཆོག་སྟེ་ལས་སྟོང་བྱེད། ། ཕྲུམ་གསར་སྤྲི་དང་ཕྱུར་བ་ལ་སོགས་པ། །དང་ག་ལེན་ཞིང་རྟུག་སྐམས་བད་ཀན་སེལ། །ཟོ་ མར་བད་རླུང་སེལ་ཞིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །འབྲི་དང་ལུག་མར་དེ་བཞིན་གྲང་རླུང་སེལ། །མཛོ་ སྙོམས་བ་ར་བསིལ་བས་རླུང་ཚད་སེལ། །ཏིལ་མར་ཚ་རྣོ་སྐེམ་པོ་ཤ་སྐྱེད་ཅིང་། །སྦོམ་པོ་འབྲི་ ལ་མཁྲེགས་ཏེ་བད་རླུང་སེལ། །ཡུངས་མར་རླུང་གནོན་བད་མཁྲིས་སྐྱེད་པ་ཡིན། །རྐང་མར་ རླུང་འཇོམས་ཁུ་སྟོབས་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཚིལ་གྱིས་རུས་ཚིགས་ན་དང་མེས་འཚིག་དང་། ། རླུང་དང་རྣ་ཀླད་མངལ་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །སྐྱེས་བུ་སྣུམ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས། ། ནང་གི་དྲོད་འབར་ཁོང་པ་དག་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་འཕྲལ་བརྟས་སྟོབས་དང་མདོག་ 25-56 བཟང་ལྡན། །དབང་བརྟན་རྒས་སྲ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པར་བཤད། །སྔོ་ངད་སྒོག་བཙོང་ལ་སོགས་ ཚ་བ་དང་། །ཁུར་མངས་རྒྱ་ཁུར་ལ་སོགས་ཁ་བ་དང་། །སྐམ་དང་གཤེར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེས་ པ་དང་། །སྐམ་དང་རློན་པ་གཡོས་བྱས་རྗེན་པ་རྣམས།
Chinese
鸟雀增精液，利于伤口。孔雀治眼病，声音嘶哑，延缓衰老。 25-55 野牦牛公的肝脏驱寒，生火热。野兽性凉，兼具轻盈，消除湿气。兔肉 粗糙，生热，止泻。旱獭油腻厚重，温暖，利于痔疮。驱除寒气，治疗胃、 肾、腰、头部的疾病。水獭肉增食欲，驱除肾腰寒气。鱼肉治疗胃病， 开胃。明目，消除伤口、肿瘤、痰。所有肉类，无论男女， 上半身和下半身一半重。孕妇都重，四足母兽轻。所有鸟类都是雄性 轻。头和上半身、胸、背、臀、腰重。七种身体精华，后者比前者重。鲜肉 性凉，陈肉温暖且滋补。老肉尤其能压制气，生火热。潮湿的、 冰冷的、烧烤的难以消化，性凉。干燥的和煮熟的轻盈，容易消化。油 即酥油、芝麻油、骨髓油、脂肪。味甜，最后重，性凉，润肠通便。粗糙且 细小，柔软且湿润。老年人和儿童体弱，涩而粗糙，精血耗尽。净化后 赞美其能消除心间的气患。其中，新酥油性凉，味道好。 增色增力，消除胆热。陈酥油治疗癫狂和健忘，滋养伤口。 炼制酥油使头脑敏锐，记忆清晰，增加温暖和力量。增长寿命，是油中的上品，能成办无数事业。 新奶皮、奶油和凝乳等， 能开胃，消除顽固干燥的痰。生酥油消除痰气，生火热。母牦牛奶油和羊奶油同样能消除寒气。杂交牛 适中，山羊奶性凉，能消除风热。芝麻油性热而锋利，干燥，能长肉。 肥胖者食用母牦牛奶油会变硬，能消除痰气。芥子油能压制气，产生痰和胆汁。骨髓油 能消除气，增长精力和痰。脂肪能消除骨节疼痛和火烧伤， 以及气和耳脑、子宫疾病。那些依赖油脂的人， 体内温暖燃烧，肠胃干净， 身体精华迅速增长，具有力量和好气色。 25-56 据说能稳固感官，延缓衰老，活到百岁。葱蒜等 是热性的。蔓菁、大黄等是苦味的。生长在干燥和潮湿地方的， 以及干燥和湿润的，煮熟的和生的。
English
Bird sparrow increases semen and is good for wounds. Peacock cures eye diseases, hoarseness, and delays aging. 25-55 Wild yak male liver dispels cold and generates fire heat. Wild animals are cool in nature, light, and eliminate dampness. Rabbit meat is rough, generates heat, and stops diarrhea. Marmot is oily, heavy, warm, and good for hemorrhoids. It dispels cold air and treats diseases of the stomach, kidneys, waist, and head. Otter meat increases appetite and dispels cold in the kidneys and waist. Fish meat treats stomach diseases, and improves appetite. It brightens the eyes, eliminates wounds, tumors, and phlegm. All meats, whether male or female, the upper and lower body are half heavy. Pregnant women are all heavy, and female quadrupeds are light. All birds are male light. The head and upper body, chest, back, buttocks, and waist are heavy. The seven bodily essences, the latter is heavier than the former. Fresh meat is cool, and aged meat is warm and nourishing. Old meat especially suppresses wind and generates fire heat. Moist, cold, and grilled are difficult to digest and cool in nature. Dry and cooked are light and easy to digest. Oil is butter, sesame oil, bone marrow oil, and fat. It tastes sweet, is heavy in the end, cool in nature, and lubricates the intestines. Rough and fine, soft and moist. The elderly and children are weak, astringent and rough, and depleted of essence and blood. After purification, it is praised for eliminating wind disorders in the heart. Among them, new butter is cool and tastes good. It enhances color and strength, and eliminates bile heat. Old butter treats madness and forgetfulness, and nourishes wounds. Refined butter sharpens the mind, clears memory, and increases warmth and strength. It prolongs life, is the best of oils, and can accomplish countless deeds. New milk skin, cream, and curd, etc., improve appetite and eliminate stubborn dry phlegm. Fresh butter eliminates phlegm and wind, and generates fire heat. Yak butter and sheep butter also eliminate cold air. Hybrid cow is moderate, and goat milk is cool, which eliminates wind heat. Sesame oil is hot and sharp, dry, and can grow flesh. Obese people who eat yak butter will become hard, which can eliminate phlegm and wind. Mustard oil can suppress wind and produce phlegm and bile. Bone marrow oil can eliminate wind, increase energy and phlegm. Fat can eliminate bone joint pain and burns, as well as wind and ear-brain and uterine diseases. Those who rely on oils, their internal warmth burns, their stomach is clean, their bodily essences grow rapidly, and they have strength and good complexion. 25-56 It is said that it can stabilize the senses, delay aging, and live to be a hundred years old. Onions, garlic, etc. are hot in nature. Turnips, rhubarb, etc. are bitter. Growing in dry and wet places, as well as dry and moist, cooked and raw.
Tibetan
།དྲོ་ཡང་བསིལ་ལྕི་གྲང་བ་ཚད་ནད་ སེལ། །བཙོང་སྒོག་གཉིད་འཕེལ་ཟས་ལེན་བད་རླུང་སེལ། །སྒོག་སྐྱ་ལྕི་བསིལ་སྲིན་ནད་ཚད་ རླུང་སེལ། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུ་ཡང་དྲོ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ནར་སོན་ལྕི་བསིལ་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་ བྱེད། །ཉུང་མ་དེ་བཞིན་དུག་ནད་མ་ལུས་བསྲུང་། །རི་སྒོག་ཐམས་ཅད་འཇུ་དཀའ་ཟས་ལེན་ ལྕི། །ལྕུམ་དང་ཆུ་ལོས་བད་ཀན་དང་ག་འབྱེད། །སྔོ་ཀུན་རྩ་སྒོ་འགག་ཅིང་སྨན་ནུས་འཇོམས། ། དེ་ལ་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཟས་སྡེ་ལ། །འབྲས་ཐུག་སླ་དང་སྐ་དང་གར་བ་དང་། འབྲས་ཆན་ རྣམས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡང་། །སླ་བ་སྐོམ་སྙ་ཉེས་པ་ལྷག་མ་འཇོམས། །འཇུ་ཞིང་ཟུངས་སྙོམས་ དྲོད་སྐྱེད་རྩ་སྦུབས་མཉེན། །སྐ་བ་དྲོད་སྐྱེད་བཀྲེས་སྐོམ་ཉམ་ཆུང་སྙ། །ནད་འཇུ་བྱེད་ཅིང་དྲི་ མ་འགགས་པ་སེལ། །ཐུག་གར་འཁྲུ་གཅོད་ཡིད་འོང་སྐོམ་པ་སེལ། །དེ་ཕྱིར་རིམ་པས་ཉམ་ ཆུང་ཁྲུས་རྗེས་བསྔགས། །འབྲས་ཆན་ལེགས་བཙོས་ཚ་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ། །ཡང་ཞིང་ འཇུ་སླ་ཤ་ཁུ་འོ་བསྐོལ་ལྕི། །འབྲས་ཡོས་འཁྲུ་བ་གཅོད་དང་རུས་ཆག་སྦྱོར། །སྲུས་ཐུག་ནས་ ཐུག་རྒྱུན་འགག་མེ་དྲོད་འཇོམས། །ཡོས་དྲལ་ཡང་ཞིང་འཇམ་དྲོ་ཕོ་བར་འཕྲོད། །ཙམ་པ་ གྲང་མོ་སྟོབས་སྐྱེད་ལྕི་བ་ཡིན། །བཙོས་ཟན་ཡང་ལ་འཇམ་པས་འཇུ་བ་བླ། །ཁེངས་པོ་ ཐམས་ཅད་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འཇོམས། །ཨ་སྦྱར་འཇུ་བླ་སྟོབས་འཕྲོག་ཉེས་ཀུན་སེལ། །ཟན་ ཆང་རླུང་སེལ་ཁོང་པའི་དྲོད་ལ་ཕན། །སྐྱུར་པོ་ཟས་ལེན་ཉེས་སེལ་རྙིངས་ཞབས་དམད། །ཤ་ ཁུ་ཉམས་བརྟས་ཚིམ་བྱེད་རླུང་ལ་ཕན། །ཟན་སྐམ་ཚོད་མ་རླུང་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །ཟྭ་ ཚོད་རླུང་འཇོམས་དྲོད་སྐྱེད་བད་མཁྲིས་སློང་། །ལྕམ་པ་བེ་ཁུར་དྲོད་སྐྱེད་འཁྲུ་བ་གཅོད། །དོ་ ཚོད་རླུང་འཇོམས་རྨ་སྐེམ་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། །སྣེ་ཚོད་མིག་ལ་གནོད་ཅིང་རྟུག་སྐམ་སེལ། ། 25-57 མོན་སྣེ་དམར་པོས་ཉེས་པ་གསུམ་ག་སེལ། །སྐྱས་དང་ཁུར་ཚོད་བསིལ་ཏེ་ཚ་བ་སེལ། །སྔོ་ སྒའི་ཚ་བ་མཁྲིས་ཚད་མགོ་ནད་སེལ། །སྲན་ཚོད་ཁ་ཟས་ལེན་ཞིང་བད་རླུང་སྐྱེད། །ལུས་ཀྱི་ སྣུམ་འདོན་འབྲུ་མར་མ་ཞུ་སེལ། །ལོ་གསར་སྙོམས་ཤིང་བཤུར་བས་བད་རླུང་སྐྱེད། །ཡུངས་ ཀར་ལོ་མ་བད་མཁྲིས་འཁྲུག་པར་བྱེད། །ལྕ་བ་ར་མཉེའི་ཚོད་མས་བད་རླུང་སེལ། །ལ་ཕུག་ ཚ་བ་དྲོད་སྐྱེད་འཁྲུ་བ་གཅོད། །སྒོག་སྐྱ་སྒོག་སྔོན་ཚ་བ་རླུང་ལ་ཕན། །ལན་ཚྭས་ཁ་ཟས་ཀུན་ གྱི་བྲོ་བ་སྐྱེད། །དྲོད་སྐྱེད་འཇུ་བ་བླ་ཞིང་བཤང་བ་འབྱིན། །གཡེར་མས་རྩ་སྒོ་འབྱེད་ཅིང་བད་
Chinese
能消除温热、轻凉、沉重、寒冷和体温病。 葱蒜能增进睡眠、促进食欲、消除痰和气。大蒜沉重、凉爽，能消除寄生虫病、体温和气。 嫩萝卜轻盈温热，能增强火的温度。成熟的萝卜沉重凉爽，会增加痰。 小蒜同样能保护免受所有毒性疾病的侵害。所有山蒜都难以消化，使食欲沉重。 芜菁和水芹能打开痰和喉咙。所有蔬菜都会阻塞脉门，破坏药物的效力。 对于用它们烹饪的食物类别来说：米粥有稀的、稠的和浓的。米饭 都是越靠前的越轻。稀的能消除口渴、恶心和未消化的食物。 容易消化，营养均衡，增强体温，使血管柔软。稠的能增强体温，缓解饥渴和虚弱，令人满意。 能促进疾病的消化，消除排泄物的阻塞。浓粥能止泻，令人愉快，消除口渴。因此，虚弱的人和沐浴后应按顺序食用。 煮得好的米饭用热药煮沸。轻盈且易于消化，肉汤和牛奶煮沸后变得沉重。 米糊能止泻，并用于骨折的治疗。碎米粥和青稞粥会阻塞肠道，破坏火的温度。 面糊轻盈、柔软、温暖，适合胃。糌粑（tsampa）寒冷，能增强体力，但很沉重。 煮熟的面团轻盈柔软，因此更容易消化。所有硬的食物都会破坏胃的火的温度。 阿须达（Asyar）容易消化，能增强体力，消除所有疾病。青稞酒能消除气，有益于腹部的温度。 酸性能促进食欲，消除疾病，但会损害旧的底部。肉汤能增强体力，令人满足，有益于气。 干面团蔬菜非常适合气。芜菁蔬菜能消除气，增强体温，但会引发痰和胆汁。 蔓菁和芜菁汤能增强体温，止泻。萝卜蔬菜能消除气，干燥伤口，但会增加痰和胆汁。 胡萝卜蔬菜对眼睛有害，能消除大便干燥。 25-57 红色的门奈（Monay）能消除所有三种疾病。白菜和芜菁蔬菜凉爽，能消除体温。 香菜的热性能消除胆热、头痛。豆类蔬菜能促进食欲，但会增加痰和气。 能去除身体的油脂，消除未消化的油。新年食物均衡，但刮擦会增加痰和气。 芥菜叶会扰乱痰和胆汁。蔓菁和拉姆尼（Ramni）蔬菜能消除痰和气。 萝卜辛辣，能增强体温，止泻。大蒜和青蒜辛辣，有益于气。 盐能增强所有食物的味道。能增强体温，促进消化，并促进排便。小豆蔻能打开脉门，并能消除痰。
English
It eliminates warmth, lightness, coolness, heaviness, coldness, and fever. Onions and garlic increase sleep, promote appetite, and eliminate phlegm and wind. Garlic is heavy and cool, eliminating parasitic diseases, fever, and wind. Young radishes are light and warm, increasing fire's heat. Mature radishes are heavy and cool, increasing phlegm. Similarly, shallots protect against all toxic diseases. All mountain garlic is difficult to digest and makes appetite heavy. Turnips and watercress open phlegm and the throat. All greens block the pulse gates and destroy the potency of medicine. For the food category cooked with them: Rice porridge has thin, thick, and dense varieties. Rice gruel are lighter the earlier they are. Thin ones eliminate thirst, nausea, and undigested food. It is easy to digest, balances nutrients, increases warmth, and softens blood vessels. Thick ones increase warmth, relieve hunger and thirst, and are satisfying. It aids in the digestion of diseases and eliminates blockages of excrement. Dense porridge stops diarrhea, is pleasant, and eliminates thirst. Therefore, it is recommended for the weak and after bathing in sequence. Well-cooked rice gruel is boiled with hot medicine. It is light and easy to digest; meat broth and milk become heavy when boiled. Rice soup stops diarrhea and is used to treat fractures. Broken rice porridge and barley porridge block the intestines and destroy fire's heat. Gruel is light, soft, warm, and good for the stomach. Tsampa (roasted barley flour) is cold, increases strength, but is heavy. Cooked dough is light and soft, making it easier to digest. All hard foods destroy the stomach's fire heat. Asyar is easy to digest, increases strength, and eliminates all diseases. Chang (barley beer) eliminates wind and is beneficial for abdominal heat. Sourness promotes appetite, eliminates diseases, but damages the old base. Meat broth increases strength, is satisfying, and beneficial for wind. Dried dough vegetables are highly recommended for wind. Turnip vegetables eliminate wind, increase warmth, but provoke phlegm and bile. Turnip and beet soup increase warmth and stop diarrhea. Radish vegetables eliminate wind, dry wounds, but increase phlegm and bile. Carrot vegetables are harmful to the eyes and eliminate dry stools. 25-57 Red Monay eliminates all three diseases. Cabbage and turnip vegetables are cool and eliminate fever. The heat of coriander eliminates bile heat and headaches. Bean vegetables promote appetite but increase phlegm and wind. It removes oil from the body and eliminates undigested oil. New Year's food is balanced, but scraping increases phlegm and wind. Mustard greens disturb phlegm and bile. Turnip and Ramni vegetables eliminate phlegm and wind. Radishes are spicy, increase warmth, and stop diarrhea. Garlic and green garlic are spicy and beneficial for wind. Salt enhances the flavor of all foods. It increases warmth, promotes digestion, and facilitates bowel movements. Cardamom opens the pulse gates and eliminates phlegm.