Tibetan
བུར་རྨ་ལ་ གནས་དང་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ། །གནས་ནི་མགོ་སྐེ་བྱང་ཁོག་ཡན་ལག་ལ། །རྨ་རིགས་བཤུས་ བཅད་རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་། །འཕྱང་ལྷུང་ཕུག་གཤགས་གྲུགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད།།སྤྱི་རུ་ སྡོམས་པས་དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་གོ །ཚ་བ་མ་སྨིན་རྒྱས་སྟོངས་གབ་རྙིངས་རྙོགས། །འགྲམས་ འཁྲུགས་རིམས་ནད་དུག་ཚད་རྣམ་པ་བཞི། །འགྲམས་ལ་ཕྱི་འགྲམས་ནང་འགྲམས་རྣམ་ པ་གཉིས། །འཁྲུགས་ལ་རྒྱས་འཁྲུགས་སྟོང་འཁྲུགས་འཇམ་འཁྲུགས་གསུམ། །རིམས་ ལ་བལ་ནད་རྒྱུ་གཟེར་འབྲུམ་པ་དང་། །གག་ལྷོག་ཆམ་པའི་ནད་དང་རྣམ་པ་ལྔ། །དུག་ལ་ སྦྱར་དུག་གྱུར་པ་དངོས་དང་གསུམ། །ཐོར་བུ་སྐད་འགགས་སྐྱིགས་བུ་ཡི་ག་འཆུས། །སྐོམ་ དད་དབུགས་མི་བདེ་དང་གླང་ཐབས་སྲིན། །འཁྲུ་སྐྱུག་དྲི་མ་གཅིན་འགགས་གཅིན་སྙི་ དང་། །ཚད་འཁྲུ་དྲེག་གྲུམ་ཆུ་སེར་རྩ་དཀར་དང་། །པགས་པའི་ནད་དང་ཐོར་བུ་བཅོ་བརྒྱད་ དོ། །བརྒྱ་དང་རྩ་གཅིག་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བར་འདོད། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་གཙོ་བོ་རིགས་གནས་ བཞིའི། །དབྱེ་བ་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་ཡོད་དེ། །དེ་ལ་གཞན་དབང་བཅོས་ཀྱང་འཆི་བ་ དང་། །ཀུན་བརྟགས་གདོན་ནད་རིམ་གྲོས་གྲོལ་བ་དང་། །ཡོངས་གྲུབ་མ་བཅོས་འཆི་ལ་ 25-46 བཅོས་ན་འཚོ། །ལྟར་སྣང་མ་བཅོས་རང་བཞིན་འཚོ་བ་བཞི། །གཅིག་ལའང་བཞི་སྦྱར་བཞི་ བརྒྱ་རྩ་བཞི་སྟེ། །སྡོམས་པས་སྟོང་དང་དྲུག་བརྒྱ་བཅུ་དྲུག་འགྱུར། །རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དཔག་ ཏུ་མེད་པར་དབྱེ། །ཉེས་པ་གནོད་བྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ། །རྐྱང་པ་ལྡན་འདུས་དུ་མའི་རིགས་འབྱུང་ བས། །གྲངས་དང་མིང་གི་ངེས་བསྟན་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་གསུམ་ལས་ནད་མི་ འདའ། །གནོད་བྱ་བཅུ་ལས་ནད་ཀྱི་གནས་མི་འདའ། །དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་ཡིས་གར་ འཕུར་ཡང་། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་ལས་འཕུར་ས་མེད་པ་བཞིན། །བད་རླུང་གྲང་ལ་ཁྲག་ མཁྲིས་ཚ་བས་ན། །དུ་མར་ཕྱེ་ཡང་ཚ་གྲང་གཉིས་སུ་འདུས། །སོ་སོའི་དོན་ལ་རྒྱུ་དང་སྔར་ ཚུལ་དང་། །ཚུལ་ཕྱེད་པ་དང་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པ་བཞི། །རྒྱུ་ནི་རང་རང་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། ། སྔར་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་གསལ་མིན་པ། །ནད་རྟགས་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཚུལ་ཕྱེད་ཡིན། ། རང་གནས་མཐར་ཕྱིན་ཤུགས་རྫོགས་དཀྱེལ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་བརྟག་པ་གཙོ་བོ་ སྟོབས། །རྣམ་གྲངས་ནད་རིགས་ནང་ཚེགས་དབྱེ་བ་སྟེ། །བརྟག་པ་དེ་རྣམས་མ་འདྲེས་ཕྱེད་ པ་ཡིན། །གཙོ་བོ་རང་རྒྱུད་ཅན་དང་གཞན་རྒྱུད་ཅན། །དེ་ལ་སྔར་སྐྱེས་བླ་གཉན་བཅས་པའོ། ། ནད་སྟོབས་ཡུལ་དུས་རང་བཞི
Chinese
关于创伤： 按部位和种类区分。部位是头、颈、上身、躯干、四肢。创伤种类有刮伤、 割伤、完全切断，以及悬垂、脱落、穿孔、切割、破碎八种。总的 归纳起来，区分有十六种。热病有未成熟、增长、衰竭、潜伏、陈旧、混浊，以及瘀伤、 错乱、瘟疫、毒、热度四种。瘀伤有外瘀伤、内瘀伤两种。 错乱有增长错乱、衰竭错乱、缓和错乱三种。瘟疫有毛病、肠绞痛、痘疹，以及 百日咳、喉炎、感冒等五种。毒有合成毒、转化毒、实毒三种。零星的有声音嘶哑、失音、呃逆、口吃。 口渴、呼吸不畅、气喘、蛔虫。腹泻、呕吐、大便不通、小便不通、糖尿病 以及。热性腹泻、麻风、痛风、黄水疮、白脉病。 皮肤病和皮疹等十八种。总共一百零一种类。这样，主要的三种病，按种类和部位 分为四类。 共有四百零四种疾病。其中，受他力支配而治疗也会死亡， 妄念所致的鬼神病，通过仪式可以解脱，究竟成就的不治疗也会死亡， 如果治疗可能存活。表象上不治疗，自然痊愈有四种。每一种又分四种，共有四百零四种。 总计有一千六百一十六种变化。从现象的角度来说，可以无限地划分。 病因和所损害的事物有二十五种。 由于单一、混合、多种的类别产生。 因此，数量和名称的确定指示是不存在的。然而，疾病不会超出三种病。 所损害的事物不会超出十种疾病的部位。例如，像鸟类无论飞向何处， 也无法飞出天空的范围一样。黏液、风寒，血液、胆汁是热的， 即使分成多种，也归结为寒热两种。各自的意义有原因和先前状态，以及 部分状态和完全转变四种。原因是各自产生的条件。 先前状态是指不明显的细节。疾病症状明显的是部分状态。 自身位置达到极限，力量完备的是完全转变。对此，有类别、检查、主要力量。 类别是疾病种类、内部细节的区分。 检查是那些不混合的区分。主要的是自身体性和他者体性。 其中有先天、鬼神等。 疾病的力量、地点、时间、自性四种。
English
On Wounds: Distinguish by location and type. Locations are head, neck, upper body, torso, limbs. Wound types include abrasions, cuts, complete severance, as well as hanging, falling, perforation, incision, and crushing, eight types in total. Generally, summarizing, there are sixteen distinctions. Heat disorders include immature, increasing, depleting, latent, chronic, turbid, as well as bruising, disorder, epidemic, poison, and fever, four types. Bruising includes external bruising and internal bruising, two types. Disorder includes increasing disorder, depleting disorder, and mild disorder, three types. Epidemics include wool disease, colic, smallpox, as well as whooping cough, laryngitis, and colds, five types. Poisons include synthetic poison, transformed poison, and actual poison, three types. Miscellaneous include hoarseness, aphonia, hiccups, stuttering, thirst, difficulty breathing, asthma, and worms. Diarrhea, vomiting, fecal obstruction, urinary obstruction, diabetes, as well as. Heat-induced diarrhea, leprosy, gout, yellow water sores, and white vessel disease. Skin diseases and rashes, eighteen types. A total of one hundred and one types. Thus, the main three afflictions, categorized by type and location, into four categories. There are four hundred and four diseases. Among them, being controlled by others and treated may still lead to death, diseases caused by delusion and spirits can be liberated through rituals, those who have attained complete accomplishment may die without treatment, if treated, they may survive. Apparent non-treatment, natural healing has four types. Each one is further divided into four, totaling four hundred and four. In total, there are one thousand six hundred and sixteen variations. From the perspective of phenomena, they can be divided infinitely. The causes and objects of harm are twenty-five. Due to the emergence of single, mixed, and multiple categories. Therefore, there is no definite indication of number and name. However, diseases do not exceed the three afflictions. The objects of harm do not exceed the ten locations of disease. For example, just as birds, no matter where they fly, cannot fly beyond the expanse of the sky. Phlegm, wind are cold, blood, bile are hot, even if divided into many, they are summarized into two: hot and cold. The individual meanings include cause and previous state, as well as partial state and complete transformation, four types. Cause is the condition that produces each. Previous state refers to indistinct details. When disease symptoms are clear, it is a partial state. When one's own position reaches its limit and strength is complete, it is a complete transformation. Regarding this, there are category, examination, and main strength. Category is the distinction of disease types and internal details. Examination is the distinction of those that are not mixed. The main ones are self-nature and other-nature. Among them are congenital, spirits, etc. The strength of the disease, place, time, and self-nature, four types.