Tibetan
་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ལ་འཇོག་ དགོས་པ་དང་། བདེན་བཞི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ ཡིན་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། བདག་མེད་མཐོང་བ་དང་། 21-695 ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཐོབ་པ་དང་། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ༈ འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཐོང་ལམ་གྱི་འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེན་བཞི་མི་ རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། དམིགས་ཡུལ་བདེན་བཞི་མི་ རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ནས། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བར་སྐབས་ཀྱི་ ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལས། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་ལས། ༈ འཆི་བ་མི་རྟག་པ། དང་པོ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བཤད་པ་ལ། ཚེ་ལ་ཡིད་ བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ལུས་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། འདུས་བྱས་ ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ། མི་རྟག་པ་དེ་ལས་ལྡོག་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ་འདི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། ། དབུགས་རྔུབས་དབུགས་འབྱུང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་ མཚར་ཆེ། །ཚེ་འདི་ལ་ཉེ་བར་{ཚེ་[འཚེ་]བའི་གནོད་པའི་ཚོགས་མང་བ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་དང་ ནད་གདོན་མེ་ཆུ་དུག་མཚོན་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་མང་ཞིང་། སྲོག་འཚོ་བའི་ མཐུན་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ། བཟའ་བཏུང་གནས་ཁང་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་འགར་ སྲོག་འཚོ་བ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་དུ་སོང་བ་ཡང་ཡོད་པས་གནོད་པ་མང་བ་ཡིན་ལ། སྲོག་ ཉམས་ཆུང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་མང་བ་འདི་ནི་ཆུའི་ལྦུ་བ་[ལ་]རླུང་དྲག་པོས་བཏབ་པ་བཞིན་ ནམ་དེ་ལས་ཀྱང་འཇིག་སླ་བས་མི་རྟག་ན། {ནམ་འཇིག་ཆ་མེད་[ཆ་མེད་ནམ་འཇིག་]པར་ གྱུར་པས། དེས་ན་དབུགས་རྔུབས་ནས་དབུགས་ཕྱིར་{འབྱུང་[དབྱུང་]བ་དང་། དབུགས་ ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་ནང་དུ་རྔུབས་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པའི་ལོང་ཁོམ་པ་གང་ལགས་ པར་མ་ཤི་བ་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བས། ཚེ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལུས་ལ་ 21-696 ཡིད་བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ལུས་མཐའ་ཐལ་བ་མཐར་བསྐམས་མཐར་འདྲུལ་ཞིང་། ། ཐ་མར་མི་
Chinese
是。 见道的体性，安立为新获得如实现见法性的智慧。 并且如实现证四谛的无常等十六行相。 并且断除颠倒，证悟空性，证悟无我。 21-695 获得增上三学，以及断除见道所断的三结等烦恼，具有断证的差别。 ༈ 广说余义。 广说见道的余义，即是见道的智慧如实现证四谛的无常等十六行相。因此，就所缘境四谛的无常等十六行相中，以中间的偈颂广说无常和痛苦的行相。其中有死亡无常，闲暇难得，轮回的过患等。 ༈ 死亡无常。 首先，在宣说死亡无常时，有显示对寿命没有信任，显示对身体没有信任，显示一切有为法都是无常，显示不能从无常中返回等。其中， 第一是：此生多害如风击，水泡一般亦无常，呼吸出入眠觉间，醒来空闲诚稀奇。此生接近{寿命[损害]的危害之众甚多，即是敌人和疾病、邪魔、水火、毒药、兵器等等，决定是危害的甚多。作为维持生命的顺缘，饮食、住所、药物等等，有时也成了危害生命的因素，因此说危害甚多。}寿命短促，危害众多，这就像水泡被狂风吹打一样，或者比那更易坏灭，所以是无常的。{何时坏灭，不可预料[不可预料何时坏灭]。}因此，从吸气到呼气，{呼[出]气，}从呼气到吸气，以及从睡眠中醒来的空闲，没有死去也是非常稀奇的。所以，此生是极其无常的。第二是显示对身体没有信任：身体终成灰烬，终将枯竭腐烂，最终会
English
is. The nature of the path of seeing is established as newly acquiring the wisdom that directly sees the nature of reality. And directly realizing the sixteen aspects of the four truths, such as impermanence. And abandoning perversions, realizing emptiness, and realizing selflessness. 21-695 Having obtained the three higher trainings, and abandoning the afflictions to be abandoned by seeing, such as the three bonds, having the distinction of abandonment and realization. ༈ Extensive explanation of the remaining meaning. The extensive explanation of the remaining meaning of the path of seeing is that the wisdom of the path of seeing directly realizes the sixteen aspects of the four truths, such as impermanence. Therefore, among the sixteen aspects of the object of focus, the four truths, such as impermanence, the aspects of impermanence and suffering are extensively explained by intermediate verses. Among them are death is impermanent, leisure is difficult to obtain, and the faults of samsara. ༈ Death is impermanent. First, in explaining death is impermanent, there is showing no trust in life, showing no trust in the body, showing that all conditioned phenomena are impermanent, and showing that it is impossible to return from impermanence. Among them, The first is: This life is full of harm, like being struck by the wind, even more impermanent than a water bubble. Between inhaling and exhaling, and waking from sleep, it is truly rare to have the leisure to wake up. This life is close to {the multitude of harms that harm [injure] life is great, that is, enemies and diseases, demons, fire, water, poison, weapons, etc., are definitely many harms. As favorable conditions for maintaining life, food, shelter, medicine, etc., sometimes also become factors that harm life, therefore it is said that there are many harms.} Life is short, and there are many harms. This is like a water bubble being struck by a strong wind, or even more easily destroyed than that, so it is impermanent. {When it will be destroyed is unpredictable [unpredictable when it will be destroyed].} Therefore, from inhaling to exhaling, {exhaling [expelling] breath,} from exhaling to inhaling, and the leisure of waking up from sleep, it is also very rare not to die. Therefore, this life is extremely impermanent. The second is showing no trust in the body: The body will eventually become ashes, eventually wither and rot, and will eventually
Tibetan
གཙང་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པར། །རྣམ་པར་འཇིག་དེངས་མྱགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ། སོ་སོར་དགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ལུས་འདི་ཉིད་ལ་འཚོ་བའི་སྐབས་སུ་ གཅེས་སྤྲས་དང་བཟང་འཛིན་དུ་བྱེད་ཀྱང་། མཐར་ཤི་བའི་ཚེ་མེས་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བར་ གྱུར་པ་དང་། ས་{དུགས་[དུར་]ལ་སོགས་པས་བསྐམས་པ་དང་། རུལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཐ་མར་ལུས་ཁ་ཕྱེ་ནས་ནང་ཁྲོལ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ན། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་ {གྱུར་པ་[འགྱུར་བ་]དང་། ལུས་ལ་རྟག་པའི་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་མེད་པར། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་སྟེ་འགྱུར་བ་དང་། དེངས་པ་ སྟེ་ཡལ་བ་དང་། །མྱགས་པ་སྟེ་རྒས་ཤིང་རྙིང་བ་དང་། ཤ་རུས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བྲལ་ཞིང་ མཐོང་བར་འགྱུར་བས་འགྱེས་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། གསུམ་པ་{འདུས་བྱས་[འཇིག་རྟེན་]ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ནི། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ བདུན། །འབར་བས་བསྲེགས་པས་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་ འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །བརྟན་ཞིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་འདྲ་བའི་ གསེར་གྱི་ས་གཞི་དང་གླིང་བཅུ་གཉིས། གསེར་གྱི་རི་བདུན། རི་རབ་ལྷུན་པོ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐར་བསྐལ་བ་འཇིག་པ་ན་ལུས་ཅན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་འདི་དག་ ཉི་མ་བདུན་གྱི་མེ་འབར་བས་བསྲེགས་ནས། ཐོག་མ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཡང་རླུང་གིས་ གཏོར་ནས་མཐར་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བའི་མིའི་ལུས་འཇིག་སླ་བ་ ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བཞི་པ་མི་རྟག་པ་དེ་ལས་ཟློག་མི་ནུས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འདི་ཀུན་མི་ རྟག་བདག་མེད་དེ། །སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་ པོ་མེད་པ་ལ། །མི་མཆོག་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་འབྱུང་བར་མཛོད། །འདུས་བྱས་{ནི་[ཀྱི་]ཆོས་ 21-697 [གཞན་]ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་ སོགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་{པའི་[པ་]བདག་[ནི་]མེད་ལ། ཐམས་ ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་ཅིང་། མགོན་བྱས་ཏེ་ཕན་ འདོགས་{ཀྱང་[པ་ཡང་]མེད་ལ། གནས་འཆའ་བའི་རྟེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ནི་ཆུ་ ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་མཚུངས་པས། མིའི་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་འཁོར་བ་ལ་ ངེས་པར་འབྱུང་བར་མཛོད་ཅིག ། ༈ དལ་འབྱོར་རྙེ
Chinese
没有纯净的精华，就会彻底毁坏、消失、腐烂。 请知晓这是各自喜爱的法性。当这个身体用来生存时， 虽然珍爱和执着，但最终死亡时被火焚烧成灰烬， 被土地（坟墓）等掩埋，或者腐烂， 最终打开身体，露出内脏等，不净的自性显现出来， 身体没有永恒的精华，也没有成就圆满事业的精华，迅速彻底毁坏，即变化，消失， 腐烂，即衰老陈旧，血肉骨骼等各自分离且显现，因此请知晓这是无法超越离散之法的法性。 第三，一切有为法（世间）皆无常：土地和须弥山、大海、七个太阳， 燃烧焚烧，这些有情众生也，变成灰烬也不会再成为身体， 极其弱小的人更不用说了。如同稳固不变的 黄金地基和十二洲，七座金山，须弥山，大海等，最终劫末之时，这些有情，即有形之物， 被七个太阳的火焰焚烧，首先变成灰烬，然后被风吹散，最终消失不见，既然如此，极其弱小的人身容易毁灭，更不用说了。第四，无法阻止无常：如此一切皆无常，无我， 无救护，无怙主，无处可依，因此，轮回如同无心之水树， 人中之王，请您生起出离心。有为法（其他）一切法皆无常且会毁灭， 如果认为我和作者等是常有的，并非如此，我也不存在，一切都会毁灭，没有能从中救护者，没有怙主，即没有能带来利益者，因为没有安住的依靠，轮回如同无心之水树， 人中之王，请您对轮回生起坚定的出离心！ 吉祥！暇满难得。
English
Without pure essence, it will be completely destroyed, vanish, and decay. Please know that this is the Dharma nature that each one cherishes. When this body is used for survival, Although cherished and clung to, in the end, when death comes, it is cremated into ashes, Buried by earth (graves), etc., or decayed, Finally, when the body is opened and the internal organs, etc., are revealed, the nature of impurity becomes manifest, The body has no eternal essence, nor does it have the essence to accomplish perfect deeds, it quickly and completely destroys, that is, changes, vanishes, Decays, that is, ages and becomes old, flesh and bones, etc., separate and appear, therefore, please know that this is the Dharma nature that cannot transcend separation. Third, all conditioned phenomena (the world) are impermanent: the earth and Mount Sumeru, the ocean, the seven suns, Burning and incinerating, these sentient beings too, will turn to ashes and will not become bodies again, Needless to say, extremely weak people. Like the stable and unchanging Golden foundation and twelve continents, seven golden mountains, Mount Sumeru, the great ocean, etc., in the end, at the end of the kalpa, these sentient beings, that is, tangible things, Burned by the flames of the seven suns, first turn to ashes, then scattered by the wind, and finally disappear, since this is the case, the extremely weak human body is easily destroyed, let alone. Fourth, impermanence cannot be prevented: Thus all this is impermanent, selfless, Without refuge, without protector, without a place to rely on, therefore, Samsara is like a water tree without heart, King among men, please generate renunciation. Conditioned phenomena (other) all dharmas are impermanent and will be destroyed, If you think that I and the author, etc., are permanent, it is not so, I do not exist, everything will be destroyed, there is no one to save from it, no protector, that is, no one to bring benefits, because there is no reliance to dwell, Samsara is like a water tree without heart, King among men, please generate a firm renunciation towards Samsara! May it be auspicious! Precious human rebirth is difficult to obtain.