Tibetan
ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི་མི་ལུས་འདི་ལན་གཅིག་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་ དགོས་པར་འདུག སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བར་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་ན་ཡང་མི་ ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབད་མེད་དུ་སྒྲུབ་ནུས། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཉན་རང་གི་བྱང་ ཆུབ་སྒྲུབ་ན་ཡང་ད་རེས་དཀའ་ཚེགས་ཙམ་མེད། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ ཀྱང་ད་རེས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་བྱེད་བླ་བསྒྲུབ་བླ་བ་ཡིན་ལ། མི་ལུས་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་མ་ཐོབ་ ན། ཐར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཁོར་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཅིག་ ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ཤེས་པས་ད་རེས་རང་མི་ལུས་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་བཞིན་ དུ་གལ་ཏེ་མི་ལུས་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་འདི་དོན་མེད་དུ་སོང་ན་ཤིན་ཏུ་གོད་ཀ་ཆེ་སྟེ། ཇི་སྐད་ དུ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་ནས་ནི། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། ། འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟར་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་བསླུས་ཚབས་ཆེ། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྟོང་ལྡོག་བྱས་ པ་དང་འདྲ། འདོད་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ ལན་ཅིག་ཐོབ་པ་ལ། བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་དོན་མེད་དུ་ཐལ་འགྲོ་བ་འདི་རང་སྐྱོན་ཆེ་ བར་འདུག སྔར་དེ་ཙམ་ཞིག་དོན་མེད་དུ་སོང་། ད་ནི་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་བརྩམས་ཏེ་དོན་མེད་ དུ་མ་ལུས་པར་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་པའོ། །ཡང་ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་ 18-213 དང་བྱ་བྱེད་རྣམས་བློས་མི་ཐོངས་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཕུགས་སྐྱིད་ཡུན་རིང་བ་ཅིག་ ཡོང་ན། འཕྲལ་ཞག་འགའ་ཟླ་ཤས་སོས་དལ་བའི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བར། ཕུགས་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ པ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་གཏན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་ ལ་མ་ཆགས་པར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི། དལ་ འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབ་ན། །ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་ལུས་ རྙེད་དཀའ་ཞིང་རྙེད་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་སྐོར་བཞི་པའོ། ། ༈ འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ། གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ། ངེས་པར་མྱུར་དུ་འཆི་བ་ བསམ་པ་ནི། མདོ་ལས། བྱུང་དང་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱིས་ལུས་འདི་བཏང་ ནས་འགྲོ་བ་དང་། །དེ་ཀུན་འཇིག་པར་མཁས་པས་རྟོགས་བགྱི་སྟེ། །ཆོས་ལ་གནས་བགྱི་ ངེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་གང་དུ་གནས་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་མ་ འདས། གྲོགས་སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་མ་འདས། ས་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་སྔར་བྱུང་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤི། ད་གཟོད་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི། ད་ལྟ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་གྲོལ་བ་སུ་ཡང་མེད། རང་རེ་བཙས་ནས་ཉི་མ་དེ་རིང་ཡན་ ཆད་དུ་རང་དང་ཉེ་བ་ཡང་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཤི་བར་མ་དང་དགྲ་ཡང་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཤི། དེ་རྣམས་ ཤི་སྟེ་བདག་ལ་སྡོད་པའི་གདེང་ཡོད་པའང་མིན། སྤྱིར་འཆི་བ་ལས་འོས་མི་འདུག་དགོས་སུ་ ཚེ་ལ་སྣོན་ཁ་རྒྱག་མཁན་ནི་མེད། དུས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྡོད་པ་མེད་པར་ཚེའི་སྟེང་ནས་འབྲིད་ པ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་སོང་ནས་འཆི་བ་ལ་ཇེ་ཉེ། ཞག་རེ་ཞག་རེ་སོང་ནས་དེ་བས་ཉེ་རུ་ སོང་། ཟླ་བ་རེ་རེ་སོང་གིན་ལྷག་པར་ཉེ་རུ་སོང་། ལོ་གཅིག་གཅིག་སོང་གིན་ལྷག་པར་ཉེ་རུ་ སོང་། དེ་བས་ན་མྱུར་དུ་འཆི་བ་ཡིན། བདག་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ན། ད་རུང་རྒས་པ་ 18-214 ལ་ནི་མ་ཐུག་རིམ་པས་བྱས་པས་ཆོག་སྙམ་ན། ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་དེ་འདྲའི་ལོང་ཡོད་བྱེད་མི་ཉན་ པར་འདུག དཔེར་ན་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལ་གཞོན་པའི་དུས་སུ་ནི་ཆོས་མ་བྱུང་བར་ཡར་འདས། རྒས་ ནས་ནི་ཆོས་བྱེད་བློ་བྱས་ཀྱང་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཟད་པས་བོགས་སྐྱེད་མི་འབྱུང་། དེའི་ ལྷག་མའི་ཕྱེད་ནི་གཉིད་ཀྱིས་འདས། གཞན་ཡང་ལྟོ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་འདུག་དང་ གཡེང་བ་སོགས་དོན་མེད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བས། འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ བ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་། ཆོས་རང་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་ཚད་ལ་ཡུན་རིང་མི་ཡོང་བ་ འདུག དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབད་པ་བྱས་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་བདག་གིས་ མྱུར་དུ་རྟོགས་དགོས་ན། ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་ཆོས་ལ་ཕྱི་འགྱངས་དང་། ལེ་ལོ་དང་བར་སྐབས་སུ་ བཤོལ་བའི་ཐབས་ཡེ་མི་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་དགོས། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་བསམ་ནས་ཡང་ ཡང་བསྒོམ་པ་གལ་ཆེ། དམིགས་སྐོར་ལྔ་པའོ། ། དོན་ཚན་གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་བསམ་པ་ནི། འོ་སྐོལ་རྣམས་སྤྱི་ཙམ་དུ་ཚེ་ཐུང་བར་ མ་ཟད་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་སྟེས་དབང་ལེགས་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་ པའི་ཚེ་ལོ་དྲུག་ཅུ་བདུན་ཅུ་ཙམ་འཕངས་པ་སྲིད་ཀྱང་། རང་རེ་ལ་ཕལ་དུ་དེ་ཙམ་མེད་དེ་ འོང་། ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་རྩི་རྒྱུ་མིན། ཕྱེད་ཙམ་སོང་ཟིན་ནམ་ཕལ་ཆེར་སོང་ ཟིན། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཚེ་ལོ་སུམ་ཅུའམ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལས་མ་འཕངས་ ཡང་སྲིད། འཆི་བདག་སྒོ་དྲུང་ན་སླེབ་ཚར་བའི་ཚོད་དུ་གདའ། ཚེ་འདིའི་དགྲ་གཉེན་ནོར་ རྫས་འཁོར་གཡོག་གྲོགས་པོ། བདེ་སྡུག་གཏམ་གསུམ་འདི་ཀུན་དང་ཡུན་རིང་འགྲོགས་ སྐབས་མི་འདུག་ཅིས་ཀྱང་ཅི་བྱེད་སྙམ་པ་དང་། ཇི་སྐད་དུ། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ བདུན། །འབར་བས་བསྲེགས་པའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀུན། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་ འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལུས་ཤ་ཁྲག་རྣག་གི་ཕུང་ 18-215 པོ་འདི་ནི་ཉམ་རེ་ཆུང་། དབུགས་མི་བརྟན་སྟོན་ཀའི་ན་བུན་བཞིན་དུ་ནམ་ཡལ་འགྲོ་ཆ་མེད། སེམས་ལ་རང་དབང་མ་ཐོབ་གང་ལ་ཡང་གདེང་མི་འདུག་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད། ཇི་སྐད་དུ། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན། །བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ བའི་དུས། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ ནས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པ་ཡི་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་འཆི་ བའི་རྐྱེན། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིའི་རྐྱེན་མི་དང་དུད་ འགྲོ་དང་གདོན་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་དང་། གཡང་ས་དང་མེ་ཆུ་ལ་སོགས་ པ་སྣོད་དང་འབྱུང་པར་གཏོགས་པ། ནང་ལུས་ལ་ནད་རིགས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ མདོར་ན་འཆི་རྐྱེན་ལ་འདིས་མི་བྱེད་བྱ་བ་མེད། མི་འཆི་བ་འཚོ་བའི་རྐྱེན་དུ་འདོད་པ་ཟས་ གོས་གནས་མལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། ཁ་ཟས་མ་འཕྲོད་པ་དང་སྨན་ལོག་པ་སོགས་ འཚོ་བའི་རྐྱེན་དེ་ཀུན་ཡང་ནམ་ཞིག་ན་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལུས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བའི་རྐྱེན་ ངན་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་ལྟ་བུའི་དབུས་ན་བདག་གནས་པ་ཡིན་ན། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་སྙམ་དུ་ བསྒོམ། དམིགས་སྐོར་དྲུག་པའོ། ། དོན་ཚན་གསུམ་པ་འཆི་བ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པ་ནི། ཇི་ སྐད་དུ། ཞི་བ་ལྷས། གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། ། ཞེས་པ་ལྟར་འཆི་བའི་དུས་ན་ནོར་རྫས་མང་ཡང་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་འཁྱེར་དབང་མེད། གཉེན་གྲོགས་གཡོག་འཁོར་རྗེ་དཔོན་སོགས་རྩ་འཇིང་ཆེ་ཡང་བྲན་གྱི་ཐ་མ་ཁྱེའུ་གཅིག་ཙམ་ ཞིག་རང་ལ་འཁྲིད་དབང་ཡང་མེད། ཁོ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་དབང་ཡང་མེད་འདི་ཐམས་ཅད་ བྱེ་བྲལ་བྱེད་པའི་ཆོ
Chinese
在如今这难得的人身获得一次之际，似乎应该成办一件大事。如果想要生生世世轮回的圆满安乐，也能依靠这人身毫不费力地成办。如果想要从轮回中解脱，成就声闻缘觉的菩提，这次也没有什么困难。如果想要成就无上菩提，那么在如今的这个时机，做也容易，修也容易。如果没有获得这样的人身，不要说解脱和成佛，就连轮回的圆满安乐也无法成办，所以现在要思维必须从自身人身中撷取精华。同样，如果这难得一次的人身变得毫无意义，那就太可惜了。正如《入行论》中所说：‘获得如此闲暇已，我若未修习善行，则更无此欺诳者，亦无此愚昧于此。’正如所说，自己欺骗自己太严重了，就像去了珍宝岛却空手而归一样。在一次获得能够成就任何殊胜愿望的特殊所依时，如果什么也不做就变得毫无意义，这似乎是自己的过错。以前已经白白浪费了那么多，现在从今天开始，必须努力修行佛法，不要再毫无意义地度过，要反复这样思考。还有，如果觉得放不下今生的安乐和所作所为，那么在世间上，如果想要获得长久的安乐，就不能只顾眼前的几天几个月的安逸，而要努力去成就长远的安乐。同样，为了成就生生世世的安乐，不要执着于今生的事务，而要努力修行佛法。这些是因为，就像‘此暇满极难得，既已获得成就义，若未于此成办利，后此如何得圆满？’所说的那样，思维人身难得且获得人身具有意义，这是第四个观修的要点。 ༈ 思维死亡无常。 第二，思维死亡无常分为三，第一，思维必定迅速死亡：经中说：过去和未来所发生的。
English
Now that this precious human body, so difficult to obtain, has been obtained once, it seems that something important should be accomplished. If you want the perfect happiness of samsara from life to life, you can effortlessly accomplish it by relying on this human body. If you want to be liberated from samsara and attain the enlightenment of a Shravaka or Pratyekabuddha, there is not much difficulty this time. If you want to attain unsurpassed enlightenment, then in this opportunity it is easier to do and easier to practice. If you do not obtain such a human body, let alone liberation and Buddhahood, you will not be able to accomplish even the perfect happiness of samsara, so now you must meditate that you must take the essence from your own human body. Similarly, if this once-obtained human body becomes meaningless, it would be a great pity. As it is said in the Bodhicharyavatara: 'Having obtained such leisure, if I do not practice virtue, there is no other deception than this, and there is no other foolishness than this.' As it is said, deceiving oneself is too serious, like going to a treasure island and returning empty-handed. When one obtains a special basis that can accomplish any special wish, it seems to be one's own fault if one does nothing and becomes meaningless. So much has been wasted in the past, but now, starting from today, one must strive to practice the Dharma and not spend it meaninglessly, one must think again and again. Also, if you feel that you cannot let go of the happiness and activities of this life, then in the world, if you want to have lasting happiness, you should not only care about the comfort of a few days or months, but you must strive to achieve long-term happiness. Similarly, in order to achieve happiness in life after life, do not be attached to the affairs of this life, but strive to practice the Dharma. These are because, as it is said, 'This leisure and opportunity is very difficult to obtain, and having obtained the meaning of accomplishment, if you do not accomplish benefit in this, how will this be perfected later?' Thinking that the human body is difficult to obtain and that obtaining the human body has meaning is the fourth point of contemplation. ༈ Thinking about death and impermanence. Second, thinking about death and impermanence is divided into three parts. First, thinking about the certainty of imminent death: The sutra says: What happened in the past and what will happen in the future.
Chinese
之众多。 大家都舍弃此身而离去， 智者应了知一切皆会坏灭， 务必依止佛法， 行持精进。 如是说。 无论住在何处也无法超越死亡， 与朋友相伴也无法超越死亡， 大地上先前存在的一切众生也都已死去， 今后将要出现的一切众生也都会死去， 现在实际存在的这一切众生也没有谁能从死亡中解脱。 自我从出生到今天为止， 自己和亲近的人有多少已经死去， 仇人和敌人又有多少已经死去。 他们死去后，我也没有能留住他们的把握。 总之，除了死亡别无选择， 也没有人能给寿命增加时间。 时间一刹那也不停留， 不断地从寿命中减少， 所以每一刹那过去， 就向死亡靠近一步。 每一天过去， 就更加靠近一步。 每一个月过去， 就更加靠近一步。 每一年过去， 就更加靠近一步。 所以说，死亡是迅速到来的。 我如果需要修持佛法， 还想着等到老了再慢慢来也行， 在这短暂的生命中， 恐怕没有这样的空闲。 例如，六十岁之前年轻的时候， 都没有修持佛法就过去了。 等到老了， 即使想修行， 身体和心力也已经衰竭， 无法增进。 剩余的一半时间又在睡眠中度过。 此外，还要为了衣食， 以及行走坐卧和散乱等各种无意义的事情所左右。 即使能发起强大的意愿和精进， 真正用于修持佛法的时间也不会太长。 圣者们历经漫长时间努力才证悟的佛法， 我如果想要迅速证悟， 就应该想到在这短暂的生命中， 绝对不能拖延佛法， 懈怠和间断。 像这样思维其中的道理， 并反复禅修非常重要。 第五个修心要点结束。 第二点，思维死亡何时到来没有定准。 我们不仅总体上寿命短暂， 而且死亡何时到来也没有定准。 假如命运好，或许能活到六七十岁， 但我们大多数人都活不到那么久。 就算能活到那么久，
English
are so many. Everyone gives up this body and departs, and the wise should realize that all of them will perish. One should definitely abide in the Dharma and practice diligently. As it is said, wherever one dwells, one cannot escape death. Even when accompanied by friends, one cannot escape death. All beings that have appeared on this earth in the past have died. All beings that will appear in the future will also die. None of those who are actually present now can escape death. Since I was born until today, how many of my relatives and friends have died, and how many enemies have died? They have died, and I have no confidence that they will stay with me. In short, there is no choice but to die, and no one can add time to life. Time does not stop for even a moment, but constantly diminishes life. Therefore, with each passing moment, one gets closer to death. With each passing day, one gets even closer. With each passing month, one gets even closer. With each passing year, one gets even closer. Therefore, death comes quickly. If I need to practice the Dharma, and I think that it is okay to do it gradually when I get old, I am afraid that there is no such leisure in this short life. For example, before the age of sixty, when I was young, I passed away without practicing the Dharma. When I get old, even if I want to practice, my body and mind are exhausted, and I cannot improve. Half of the remaining time is spent in sleep. In addition, I am controlled by various meaningless things such as food and clothing, walking and sitting, and distractions. Even if I can generate strong intention and diligence, the time actually spent practicing the Dharma will not be too long. If I want to quickly realize the Dharma that the saints have realized after a long time of effort, I should think that in this short life, I must not delay the Dharma, be lazy, or interrupt it. It is very important to think about the reasons in this way and meditate repeatedly. The fifth point of mind training ends. Second point, thinking that there is no certainty when death will come. Not only is our lifespan generally short, but there is also no certainty when death will come. If fate is good, one may live to be sixty or seventy years old, but most of us do not live that long. Even if we can live that long,