Tibetan
ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་ཞིང་ ས་ཡིན། འདི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའི་ མིང་ཐོགས་པ་ཡིན། འདི་ལས་མ་ཐར་ན་གཞན་གཉིས་ལས་ཐར་བ་མེད་པས་ཅིས་ཀྱང་སྡུག་ བསྔལ་གསུམ་ལས་ཐར་བར་བྱ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དམིགས་སྒོར་ཉེར་དགུ་པའོ། ། ད་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ། རྒས་པ་སྡུག་བསྔལ། ན་བ་སྡུག་བསྔལ། འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པས་སྡུག་བསྔལ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་སྡུག་ བསྔལ། འདོད་པ་བཙལ་གྱིས་མ་རྙེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་བདུན་དང་། བརྒྱད་ པ་ནི་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་སྡུག་བསྔལ་ བ་སྟེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་གསོས་འདེབས་པ་ཡིན། མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་ནི་ ཕུང་པོ་ཉིད་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་དུ་རུང་བ་ ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ གཉིས་ནི། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་འབྱུང་བ་ཡིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་ བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཕུང་པོ་རང་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཁམས་ གསུམ་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོའོ་སྙམ་དུ་སྒོམ་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ བརྒྱད་ལ་བསམ་པ་སྟེ། དམིགས་སྐོར་སུམ་ཅུ་པའོ། ། འཁོར་བ་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། དང་པོ་ངེས་པ་མེད་ 18-244 པས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། དགྲ་གཉེན་དང་ཕ་བུ་དང་། གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྲོ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད། །ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི། འདོད་ཡོན་ཅི་ཙམ་སྤྱད་ ཀྱང་ངོམས་པ་མེད། སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཙམ་མྱོང་ཡང་སུན་རྒྱུ་མེད་པའོ། །རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་ པས་ལྷག་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་སྦྱར། གསུམ་པ་ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་བའི་ཉེས་པ་ནི། ཡང་ ཡང་འཆི་བ་མྱོང་དགོས་པ་སྟེ། རེ་རེས་བདག་ཉིད་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སོགས་སོ། །བཞི་པ་ ཡང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་པ་ལེན་དགོས་པ་སྟེ། མ་ཡི་ ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ་སོགས་སོ། །ལྔ་པ་ཡང་ཡང་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་ པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་དུ
Chinese
是（十二缘起中的）有之来源和土地。当它只具有舍受时，就被称为行之苦。如果不能从中解脱，就无法从其他二者中解脱，因此无论如何都要想方设法从三种痛苦中解脱出来，如此修习。第二十九个所缘境。 现在如上所说，生是苦，老是苦，病是苦，死是苦，与不喜者相遇是苦，与所喜者分离是苦，所求不得是苦，总而言之，第八种苦是五取蕴皆是苦，这又以五种方式是苦，即成为显现成就之苦的容器，是未来生乃至以后之苦的滋养地。显现成就所依赖的痛苦之容器，是依赖于蕴本身成就，生老病死等其他一切皆可能发生。名为痛苦之痛苦的容器和变异之痛苦的容器这二者，是依赖于蕴而产生的。成为行之痛苦的自性，即知晓蕴本身就是行之痛苦，三界轮回一切皆是八苦的自性，如此修习。思维八苦，第三十个所缘境。 此轮回中还有其他痛苦的类别，第一，因为无常而痛苦的过患是，仇敌亲友和父母子女，处所身体受用一切都只能是不确定的。如云：父亲是儿子，母亲是妻子。等等。 第二，不知满足的过患是，无论享用多少欲妙都无法满足，无论经历多少痛苦都不会厌倦。一一都超过四大海。等等，可类比。第三，屡屡舍弃身体的过患是，必须屡屡经历死亡，一一自身骨骸之堆等等。第四，屡屡结生的过患是，必须无止境地受生，母亲的尽头是刺柏树的树桩那么大等等。第五，屡屡高低变化的过患是，成为帝释天。
English
It is the source and land of existence (in the twelve links of dependent origination). When it only possesses neutral feeling, it is called the suffering of formation. If one cannot be liberated from this, one cannot be liberated from the other two, therefore, one must by all means strive to be liberated from the three sufferings, thus meditate. The twenty-ninth object of focus. Now, as mentioned above, birth is suffering, aging is suffering, sickness is suffering, death is suffering, encountering the unpleasant is suffering, separation from the pleasant is suffering, not obtaining what one desires is suffering, and in short, the eighth suffering is that the five aggregates of grasping are all suffering, which is suffering in five ways: it becomes a vessel of manifest suffering, and it cultivates the suffering of future lives and beyond. The vessel of suffering that depends on manifest achievement is that, depending on the aggregates themselves being achieved, birth, aging, sickness, death, and all other things can occur. The two called the vessel of the suffering of suffering and the vessel of the suffering of change arise depending on the aggregates. Becoming the nature of the suffering of formation is to know that the aggregates themselves are the suffering of formation, and that all of samsara in the three realms is the nature of the eight sufferings, thus meditate. Thinking about the eight sufferings, the thirtieth object of focus. In this samsara, there are other categories of suffering. First, the fault of suffering due to impermanence is that enemies, friends, parents, children, places, bodies, and enjoyments all go only to uncertainty. As it is said: "The father is the son, the mother is the wife." And so on. Second, the fault of not knowing satisfaction is that no matter how much one enjoys desirable qualities, one is not satisfied, and no matter how much suffering one experiences, one does not become weary. Each one exceeds the four great oceans. And so on, can be compared. Third, the fault of repeatedly abandoning the body is that one must repeatedly experience death, each one's own heap of bones, and so on. Fourth, the fault of repeatedly taking rebirth is that one must take endless rebirths, the end of the mother is as big as a juniper stump, and so on. Fifth, the fault of repeatedly changing between high and low is to become Indra.
Tibetan
་གྱུར་ཀྱང་ས་སྟེང་དུ་ལྟུང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་དུ་གྱུར་ཀྱང་བྲན་གྱི་ ཐ་མར་སྐྱེ། ཚེ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་འབྱོར་རྒུད་གང་ལ་ཡང་ཡིད་ བརྟན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་ལྟར་རོ། །དྲུག་པ་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། སྐྱེ་ན་ ཡང་གཅིག་པུར་སྐྱེ། འཆི་ན་ཡང་གཅིག་པུར་འཆི། རྒས་པ་དང་ན་བ་ཡང་གཅིག་གཅིག་པུར་ མྱོང་། བར་དོར་འགྲོ་བ་ཡང་གཅིག་པུར་འགྲོ་དགོས་ན། གྲོགས་བཤེས་མཛའ་བ་ཐམས་ཅད་ སྙིང་པོ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ནོངས་པར་འགྱུར་འཚལ་བསོད་ནམས་ནི། །རྣམ་གསུམ་མར་མེའི་ སྣང་བ་རབ་བཞེས་ཤིག །གཅིག་པུ་ཟླ་བ་ཉི་མས་མི་བརྫི་པའི། །མུན་ནག་མཐའ་ཡས་ནང་ དུ་འཇུག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་ བསྡུལ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཡ་གི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སྐྱེས་ཀྱང་མནར་མེད་ པའི་འགྲམ་རྡོར་འགྲོ་བ་ལ་ཚེགས་མེད། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ལ་ཡང་བསྲངས་ཁོ་ན་ཡིན། ཁང་ བ་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཚུད་པ་དང་འདྲ། ཚོང་བ་སྲིན་མོའི་གླིང་དུ་ཚུད་པ་དང་འདྲ། འབྲོག་ 18-245 དགོན་ལམ་མེད་པར་འཁྱམས་པ་དང་འདྲ་བས་ཅིས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འདི་ལས་ཐར་བར་བྱ་སྙམ་ དུ་ཡང་ཡང་བསམ། སྡུག་བསྔལ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དམིགས་སྐོར་སོ་གཅིག་པའོ། ། ༈ རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་རབ་དབྱེ་བསམ་པ། གཉིས་པ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བསམ་པ་ནི། འོ་ན་དེ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བའི་འཁོར་བ་དེ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས། རྒྱུ་སྤངས་ཏེ་འཁོར་བ་དེ་ཟློག་དགོས་པར་ འདུག་ན། རྒྱུ་གང་ཡིན་སྙམ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་། ལས་ དེ་ཐམས་ཅད་དང་པོར་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ལེན་དགོས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་མེད་ན་ ནི་ཕྱིས་ནས་ཀྱང་ལས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཐུག བདག་དང་ སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་ཡང་ཡོད། ཀུན་ ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་ མུག་སྟེ་དུག་གསུམ་དུ་འདུས། ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ ཀྱི་ལས་རྣམས་གསུམ་དུ་འདུས། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྡིག་པ་སྟེ་ང
Chinese
即使成了自在天，也会堕落到地上。即使成了转轮王，也会生为奴隶的下等。仅仅这一生中，无论安乐痛苦、高低贵贱、兴盛衰败，都没有丝毫可以依赖的。如“即使成了世间应供的帝释天”等等所说。第六，独自一人无友伴的痛苦过患是：生的时候也是独自生，死的时候也是独自死，衰老和生病也是独自一人承受，中阴界游走的时候也是独自游走，那么朋友亲人爱人全部都没有意义。如此错误地造作，应该广燃三种灯的明光。独自的月亮不会被太阳所欺骗，将要进入无边黑暗之中。如是所说也应引用。如此，轮回的一切都因六种痛苦的自性而痛苦，即使生于有顶天之顶，也毫不费力地堕入无间地狱的边缘。痛苦只是接连不断地延续。如同陷入燃烧的房屋中，如同商人陷入罗刹洲中，如同牧民在荒无人烟的地方迷路一般，无论如何也要常常想着迅速从中解脱。专注于六种痛苦，这是第三十一次观修。 ༈ 思维因——集之理 第二，思维因——集之理是：那么，如此极其痛苦的轮回，并非无因无缘，断除因才能阻止轮回，那么什么是因呢？所有的痛苦都由业积累而来。所有这些业，首先必须由烦恼来成办。如果没有烦恼，那么之后业也不会产生果报，所以根本在于烦恼。我和众生在轮回中流转的根本原因就是烦恼，烦恼也有贪欲、嗔恨、傲慢、无明、邪见和怀疑这六种。虽然有九种遍行等多种分类，但一切的根本都归结于贪嗔痴这三种毒。业的种类虽然非常多，但能将我们抛入轮回的业可以归纳为三种。非福德业即罪业，也就是
English
Even if one becomes Ishvara, one will fall to the ground. Even if one becomes a Chakravartin king, one will be born as the lowest of slaves. In this very life, there is not even the slightest reliance on anything, whether it is happiness or suffering, high or low, prosperity or decline. As it is said, "Even if one becomes Indra, worthy of offerings in the world," and so on. Sixth, the fault of suffering from being alone without companions is: when born, one is born alone; when dying, one dies alone; aging and sickness are also experienced alone; when wandering in the bardo, one must also go alone. Then all friends, relatives, and loved ones are meaningless. Having erred in this way, one should kindle the light of the three lamps. The solitary moon is not deceived by the sun, and one will enter into endless darkness. This saying should also be applied. Thus, all of samsara suffers from the nature of the six sufferings. Even if born at the peak of existence, there is no difficulty in going to the edge of the Avici hell. Suffering is only continuously prolonged. It is like being trapped in a burning house, like a merchant trapped on an island of rakshasas, like a nomad wandering lost in a desolate place. In any case, one should constantly think of quickly escaping from this. Focusing on the six sufferings is the thirty-first contemplation. ༈ Thinking about the Cause - the Truth of Origin Second, thinking about the cause - the truth of origin is: Well then, this samsara, which is so extremely painful, is not without cause or condition. Cutting off the cause is necessary to stop samsara. So, what is the cause? All sufferings arise from accumulated karma. All these karmas must first be accomplished by afflictions. If there are no afflictions, then later karma will not produce results, so the root lies in afflictions. The root cause of myself and sentient beings wandering in samsara is affliction. Afflictions also have six types: desire, anger, pride, ignorance, wrong views, and doubt. Although there are many classifications such as the nine pervasive ones, all roots are condensed into the three poisons of desire, hatred, and ignorance. Although there are very many kinds of karma, the karmas that throw us into samsara can be summarized into three. Non-meritorious karma, which is called sin, is