Tibetan
་བྱས་པས་གཟུགས་བཟང་བ་ དང་། བླ་མ་དང་གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་གུས་པར་ བྱས་པས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཞིང་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་སློང་བ་པོ་ལ་འདོད་དགུ་སྦྱིན་པས་ དབང་ཕྱུག་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངག་གི་དགེ་བ་ཁོ་ན་བྱས་པས་ཚིག་ བཙུན་པ་དང་། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་དང་ཕ་མ་སོགས་མཆོད་ཅིང་། ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ 18-236 སྒྲུབ་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་དབང་ཐང་ཆེ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དགའ་ཞིང་། ཕོ་ དབང་གཅོད་པ་ལས་བསྐྱབས་པས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ཆོས་ ལྡན་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་པའི་གྲོགས་བྱས་པས། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་སྐོར་ཉེར་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིམ་པ་ཚར་རོ།། །། ༈ སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་གི་རིམ་པ་ལ་བསླབ་པ། གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་གི་བསམ་པ་སྦྱང་བ་ལ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ བསམ་པ་དང་། ཐར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པའོ། ། ༈ འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པ། དང་པོ་ལ་འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་སྡུག་ བསྔལ་བསམ་པ་དང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་རབ་དབྱེ་བསམ་པའོ། ། ༈ འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། དང་པོ་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་། འཁོར་བ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱག་ མཆོད་བཤགས་པ་གསུམ་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་རེ་བྱས་ནས། ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་སྐྱབས་ འགྲོ་རྣམས་སྔོན་དུ་བཏང་། བདག་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་ འགྱུར་བ་ལས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་འདྲ། མིར་སྐྱེས་ན་སྐྱིད་དོ་སྙམ་ན་ ཡང་མི་སྐྱིད་དེ་མི་ཕལ་ཆེར་མངལ་སྐྱེས་ཡིན། མངལ་དུ་ཟླ་བ་དགུ་འམ་བཅུའི་བར་དུ་གནས་ དགོས་ན། མངལ་གནས་དེ་ལ་དོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མུན་ནག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དྲི་མི་ཞིམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཡོད། མ་དེ་བཀྲེས་པས་ཚེ་གཡང་ཟ་བའི་རྣམ་ པ་དང་། འགྲེང་བའི་ཚེ་རིས་ནོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཟའ་བཏུང་དྲོན་མོ་ཟོས་འཐུང་བྱས་ན་ཆུ་ ཚན་དུ་བཙོས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གྲང་མོ་ཟོས་འཐུང་བྱས་ན་འཁྱགས་རུམ་དུ་བསྐྱུར་པ་ལྟ་བུའི་ སྡུག་བསྔལ་ཡོད། མངལ་ནས་ཕྱི་རུ་བཙའ་བའི་ཚེ་ཡང་ཏིལ་མར་འཚིར་བའི་ཤིང་གི་བར་དུ་
Chinese
做了这些，就会相貌端庄；对于上师和梵行道友没有傲慢且恭敬，就会出身高贵；对于利益之田、痛苦之田、功德之田等等，以及对于乞讨者给予所需之物，就会富有，享受圆满；只说善语，就会言辞诚实；供养上师、三宝、父母等，并发愿成就各种功德，就会有大权势；喜欢有情众生，救护不被阉割，就会转生为男子；对于他人符合佛法的行为，不求回报地给予帮助，就会获得圆满的力量，也能如理成办这些事情。第二十一个修心次第。到此为止，下士道的次第就结束了。 修习中士道和共同道的次第。 第二，修习中士道和共同道的意乐，包括思维轮回的因果和思维解脱的因果。 思维轮回的因果。 首先，思维轮回的果——痛苦，和思维因——集谛的分类。 思维轮回的果——痛苦。 首先，思维高处的痛苦和思维轮回总体的痛苦。首先是，稍微详细地做顶礼、供养、忏悔这三者，然后先行七支供和皈依。因为我的业力，将在六道中受生，如果生于三恶道，痛苦就是那样。如果生于人道，觉得快乐，但也不快乐，因为大多数人是胎生。在子宫里必须待九个月或十个月，在子宫里总是存在狭窄的痛苦、黑暗的痛苦和气味难闻的痛苦这三种痛苦。母亲饥饿时，就像要被悬崖吞噬一样；站立时，就像被木板压住一样；吃喝温热的食物时，就像在温泉里煮一样；吃喝寒冷的食物时，就像被扔进冰窟里一样痛苦。从子宫里分娩出来的时候，也像被压在榨芝麻油的木头中间一样。
English
By doing these, one will have a good appearance; by not being arrogant and being respectful to the lama and fellow practitioners, one will have a noble birth; by giving whatever is desired to those who beg from the fields of benefit, fields of suffering, fields of merit, etc., one will be wealthy and enjoy abundance; by only speaking virtuous words, one will have honest speech; by making offerings to the lama, the Three Jewels, parents, etc., and by making aspirations to accomplish various qualities, one will have great power; by delighting in sentient beings and protecting them from being castrated, one will be reborn as a male; by helping others in their Dharma-abiding activities without expecting anything in return, one will obtain perfect strength and be able to accomplish these things accordingly. This is the twenty-first contemplation. Up to this point, the stages of the lesser person are complete. Training in the stages common to the intermediate person. Second, training the mind in the thoughts common to the intermediate person, which includes contemplating the cause and effect of samsara and contemplating the cause and effect of liberation. Contemplating the cause and effect of samsara. First, contemplating the result of samsara—suffering, and contemplating the divisions of the cause—the origin of suffering. Contemplating the result of samsara—suffering. First, contemplating the suffering of higher realms and contemplating the general suffering of samsara. First, one should perform the three practices of prostration, offering, and confession in a slightly more elaborate manner, and then precede them with the seven-branch prayer and taking refuge. Because of my karma, I will take birth in the six realms. If I am born in the three lower realms, the suffering will be like that. If I am born in the human realm, I might think it is happy, but it is not, because most humans are born from the womb. One must stay in the womb for nine or ten months. In the womb, there are always three kinds of suffering: the suffering of narrowness, the suffering of darkness, and the suffering of unpleasant smells. When the mother is hungry, it is like being swallowed by a cliff; when she stands, it is like being pressed by a board; when she eats and drinks warm food, it is like being cooked in a hot spring; when she eats and drinks cold food, it is like being thrown into an ice cave. When one is born from the womb, it is like being pressed between the wood of a sesame oil press.
Tibetan
གཅེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཚིགས་ཐམས་ཅད་བྱེ་ཞིང་ཞིག་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད། བཙས་མ་ ཐག་ཏུ་གང་ལ་རེག་ཀྱང་རྩུབ་སྟེ་དར་འཇམ་པོས་དཀྲིས་ཀྱང་ཚེར་མའི་དོང་དུ་བསྐྱུར་པ་ལྟ་ 18-237 བུ་དང་། གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་བླངས་པ་ན། བྱིའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད། ད་ལྟ་ རང་རེས་མ་དྲན་པར་ཟད། དྲན་ན་གཞན་མི་དགོས་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པུ་ལ་བསམ་ ཀྱང་མིར་སྐྱེས་པ་ལ་གྲོག་ཅི་ཡང་མི་འདུག བདག་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་ ལེན་པའི་ཆོས་ཤིག་བྱ་དགོས། མིའི་འགྲོ་བ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འདུག སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ། འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ། སྐྱེ་ གནས་ཇི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་ བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོར་བ་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་དགོས། སྐྱེ་བ་གནས་ ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་འཕེལ་གྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་དགོས། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བྱ་བ། སྐྱེས་པ་ལས་རྒ་ནད་འཆི་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་བླངས་པས་ཕྱིས་རྐྱེན་ དང་ཕྲད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མང་པོ་སྐྱེས་ཤིང་དེས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ལས་དུ་མ་གསོག་ པའོ། །སྐྱེ་བ་ཉིད་དབང་མེད་དུ་འཇིག་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་ཉིད་སྐད་ཅིག་སྐད་ ཅིག་གིས་འཇིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དམིགས་སྐོར་ཉེར་ གཉིས་པའོ། ། གཞན་ཡང་མི་རྣམས་ལ་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དེ། རྒས་པའི་ཚེ་ཉམས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་ལྔ་ཡོད། ཁ་དོག་ཉམས་པ་བྱ་བ་ཤ་མདོག་དང་མདངས་ལེགས་པོ་རྣམས་ནུབ་སྟེ་ ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་ནག་སྦམ་པའམ་སྔོ་ཐལ་གྱིས་འགྲོ། མགོ་སྤྲ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སྐྱ་བ་དང་ དབང་པོ་ཀུན་གྱི་བཀྲག་ཤོར་བ་ཡིན། དབྱིབས་ཉམས་པ་བྱ་བ་སོ་ནི་ལྷུང་། ལུས་ནི་གུག་ གུག་པོར་སོང་། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་འཁྱོགས། ཤ་ནི་སྐམས། ལྤགས་པ་ནི་ལྷོད། གདོང་བྱད་ ནི་གྲས་གདན་རྙིང་པ་ལྟར་གཉེར་མས་ཁེངས་པ་ལ་གང་ལ་ལྟས་ཀྱང་མི་མཛེས་པའོ། །མཐུ་ 18-238 སྟོབས་ཉམས་པ་བྱ་བ་ནི། ལྡང་བ་ན་སུག་བཞི་འཛུགས། འགྲོ་བ་ན་འཁྱོར། འདུག་པ་ན་ཚ་ དོ་ཐག་པ་ཆད་པ་བཞིན་སྡོད། སྨྲ་བ་ན་ལྡབ་ལྡིབ་ལས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་པོ་ ཉམས་པ་བྱ་བ་ནི། མིག་མི་གསལ་རྣ་བ་འོན་པ་
Chinese
有如赤身裸体，以及关节全部散开、毁坏般的痛苦。刚出生时，无论接触什么都粗糙，即使用柔软的丝绸包裹，也像被抛入荆棘丛中一样，被他人抱起时，也有如被鸟爪抓住般的痛苦。现在我们自己没有忆念罢了。如果忆念，不需要其他，仅仅思维出生的痛苦，也会觉得做人没有什么意义。要修持一种不因自身业力而于轮回中受生的法。人类的生，胎生的痛苦就是如此。 总的来说，无论生于三界何处都是痛苦。无论生于哪一道都是痛苦。无论以何种方式出生都是痛苦，具有五种痛苦的形态。也就是，所谓出生与痛苦相伴，必须伴随着剧烈的感受而出生。所谓出生与恶劣的处境相伴，必须生于具有生起和增长烦恼种子的处境。所谓出生变成痛苦的处所，是因为出生之后会产生衰老、疾病、死亡等其他痛苦。所谓出生变成烦恼的处所，是因为受生之后，与因缘相遇，会生起诸多烦恼，并由此积聚各种各样的业。所谓出生本身不由自主地坏灭而痛苦，是因为出生本身刹那刹那都在坏灭。因此，应当这样观修：出生是痛苦的。这是第二十二个所缘。 此外，人们还有衰老的痛苦。衰老之时，有五种衰败的痛苦。所谓容颜衰败，是指美好的肤色和光泽全部消失，变成难看的黑紫色或青灰色。头发像孔雀翎毛一样变白，所有感官都失去光彩。所谓形体衰败，是指牙齿脱落，身体弯曲，四肢扭曲，肌肉干瘪，皮肤松弛，脸庞像旧垫子一样布满皱纹，无论看哪里都不美观。所谓能力衰退，是指站立时需要四肢支撑，行走时摇摇晃晃，坐下时像断了线的风筝一样，说话时含糊不清等等。所谓感官衰退，是指眼睛看不清楚，耳朵听不清楚。
English
There is suffering like being naked, and like all the joints being scattered and destroyed. When newly born, whatever is touched is rough, even if wrapped in soft silk, it is like being thrown into a thorn bush, and when taken into the hands of others, there is suffering like being carried away by a bird's claws. We just don't remember it now. If we remember, we don't need anything else, just thinking about the suffering of birth alone, we would feel that there is no meaning in being born as a human. We must practice a Dharma that does not take birth in samsara due to our own karma. The suffering of human birth, the suffering of being born from the womb, is like that. In general, wherever one is born in the three realms, there is suffering. Wherever one is born in any of the six realms, there is suffering. However one is born, there is suffering, possessing five aspects of suffering. That is, the so-called birth is accompanied by suffering, one must be born with intense feelings. The so-called birth is accompanied by a bad situation, one must be born in a situation that has the seeds of arising and increasing afflictions. The so-called birth becomes a place of suffering, because after birth, other sufferings such as aging, sickness, and death arise. The so-called birth becomes a place of affliction, because after taking birth, encountering conditions, many afflictions arise, and thereby accumulate various kinds of karma. The so-called birth itself is painful because it is involuntarily destroyed, because birth itself is destroyed moment by moment. Therefore, one should contemplate that birth is suffering. This is the twenty-second object of focus. Furthermore, people also have the suffering of aging. At the time of aging, there are five sufferings of decline. The so-called decline of complexion means that the beautiful skin color and luster all disappear, becoming an unsightly blackish-purple or bluish-gray. The hair turns white like peacock feathers, and all the senses lose their luster. The so-called decline of form means that the teeth fall out, the body becomes bent, the limbs become twisted, the flesh becomes dry, the skin becomes loose, and the face is filled with wrinkles like an old cushion, making it unsightly no matter where one looks. The so-called decline of power means that when standing up, one needs to use all four limbs for support, when walking, one staggers, when sitting down, one sits like a kite with a broken string, and when speaking, one mumbles and so on. The so-called decline of the senses means that the eyes cannot see clearly and the ears cannot hear clearly.