Tibetan
འདོད་པའི་སྐྱེ་མེད་ནི། །དོན་དམ་མིན་ཏེ་འདི་དང་མཚུངས། །ཡོད་ཅིང་གྲུབ་ལ་ སྐྱེ་བ་ནི། །མེད་ན་སྐྱེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་བྱ། །ཡེ་ནས་གྲུབ་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །འབྱུང་མིན་གནས་ དང་འགག་པ་མེད། །སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ལ་རྫས་ཡོད་དང་། །བརྟགས་ཡོད་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ ཡིན། །གནས་པ་ལ་ནི་རྫས་དང་བཏགས། །དོན་དམ་ཞེས་བྱ་དབྱེ་བ་གསུམ། །འོན་ཀྱང་བྱུང་ རྗེས་གནས་ན་གནས། །གདོད་མར་གནས་ལ་གནས་པ་མེད། །འགོག་པ་གཉིས་ཀྱང་བྱས་ པར་འགྱུར། །འདི་དག་གསར་བ་སྐྱེས་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ལ་མི་འགག་མེད་པས་ན། །སྐྱེ་འཇིག་ ཅན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཡིན། །འགོག་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་གཉིས། །བསྐལ་པར་ལོན་སོགས་ ཡོད་པ་སྟེ། །ཐོབ་པ་པོ་དང་དེ་འབྲེལ་ཕྱིར། །དུས་ཀྱི་འཁྲིད་པས་འགྱུར་བ་ཉིད། །བྱུང་ཡང་ སྐྱེས་པ་མིན་སྙམ་ན། །གཟུགས་སོགས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །སྐྱེས་ཀྱང་མི་འཇིག་སྲིད་ སྙམ་ན། །དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། །དངོས་མེད་ཡིན་ཡང་གསར་བ་སྐྱེ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ ཅན་ཉིད་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་དང་། །ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། །ཆོས་ ཅན་གང་ལ་ཉེར་ལེན་ནམ། །རྫས་མེད་མཚན་གཞིའི་དངོས་མེད་དེ། །ལྟོས་ངོར་འདུས་བྱས་ 18-50 མཚན་ཉིད་ཅན། །བརྟགས་པ་ཙམ་ཡང་སེལ་ངོར་སྐྱེ། །དེ་ལ་རྫས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད། །ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པར་འདི་མི་སྐྱེ། །རྫས་སུ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་པ་ནི། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཡིན། ། རིག་དང་སྣང་ངོར་དེ་དག་ལ། །སྐྱེ་འཇིག་འགྱུར་བ་གང་ལས་འགྲུབ། །བརྟགས་པ་འཁྲུལ་ བའི་ངོར་བྱས་ན། །དངོས་མེད་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འདོད། །སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ ནི། །མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །འདུས་བྱས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། །ལྡན་ཡང་མིན་ ཞེས་སུ་ཞིག་སྨྲ། །རྫས་མེད་ལ་ནི་ཉེར་ལེན་དང་། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མེད་མོད་ཀྱང་། །ཉམས་ པར་བྱེད་དང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། །བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཁ་ཅིག་ལའོ། །འཇོག་དང་བྱེད་ལས་རྫས་མི་ སྐྱེ། །བརྟགས་པའི་ངོར་ནི་ངེས་བསྐྱེད་པས། །རི་བོང་རྭ་སོགས་བློ་ངོ་ནའང་། །མི་སྲིད་པ་དང་ འདི་མི་མཚུངས། །འདི་རྟག་རྫས་སུ་རྟག་ན་ནི། །རྟག་པའི་དངོས་འགྱུར་མཚན་ཉིད་འགལ། ། འོན་ཏེ་བརྟགས་པར་རྟག་ན་ནི། །བློ་ངོར་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་དང་འགལ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དང་། །རྟོག་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་རང་སྤྱོད་ཡུལ། ། འདུས་མ་བྱས་པ་དོན་དམ་ཉིད། །བློ་ངོའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོས
Chinese
所欲之无生，非胜义，与此同。有且成立之生，若无则称无生。若本有则无生，无生非住亦非灭。有生灭者，许为实有与假有二者。住者，则有实与假，胜义之名有三种差别。然生后若住则住，本初住则无住。二灭亦成所作，此等为新故生。生者无不灭，故生灭者为有为法。灭有刹那一二，乃至劫等，以有得者及彼之关联故，乃为时间所牵引之变异。虽生然非生，若如是想，则于色等亦成过失。虽生然或有不灭，若如是想，则成实物常有。虽非实有，然新生，彼亦成具因。若如是，则与实物，无有差别，若如是想，则于何法而为近取耶？无实体性之无实，观待而言乃有为之体性。仅是假立，亦于遣除之境而生，于彼无实体之生。于世俗谛此不生，有实体之生灭者，乃于实物有为法者。于识与显现之境，于彼等，生灭变异由何而成？若于假立错乱之境而作，则许无实有因。虽有生灭然非有为，若非尔者则成太过，虽具有为自性，然云非有，何人所说耶？于无实则无近取，亦无俱作，然有令坏者与作者之因，于某些离别之因也。安立与作用，实体不生，于假立之境乃为决定生起，如兔角等虽于心识境中，然与不可能者此不相同。此若常，于实体中常者，则常有之实物变异体性相违。然若于假立中常者，则与心识境中生灭相违。何为识与，所知一切皆有为，唯有智慧自证境，无为乃是胜义谛，乃是解脱于心识境之法。名为未完
English
The desired unborn is not ultimate, it is similar to this. Birth that exists and is established, if it does not exist, it is called unborn. If it is inherently established, there is no birth. There is no arising, no abiding, and no ceasing. Those with birth and death are considered to have two: substantial existence and imputed existence. For abiding, there are substance and designation. The name of ultimate truth has three distinctions. However, if it abides after arising, then it abides. For original abiding, there is no abiding. The two cessations also become created, these are born because they are new. Since there is no non-ceasing for the born, therefore, what has birth and death is conditioned. Cessation has one or two moments, reaching kalpas, etc., because there is an obtainer and its connection, it is the change led by time. Even though it arises, it is not born, if you think so, then it also becomes a fault for form, etc. Even though it is born, it may not cease, if you think so, then there will be a permanent entity. Even though it is non-existent, it is newly born, and that also becomes causal. If that is the case, then it is the same as an entity, if you think so, then what dharma is the proximate cause? The non-existence of a non-entity, in relation to dependence, is the nature of the conditioned. Even mere imputation arises in the context of elimination, there is no substantial birth in that. In conventional truth, this does not arise, what has substantial birth and death is for substantial conditioned things. In the context of awareness and appearance, from what do birth, death, and change arise in them? If done in the context of imputed delusion, then non-existence is considered to have a cause. Even though there is birth and death, it is not conditioned, if it is not so, then it becomes too much, although it has the nature of conditioned, but says it is not, who said that? For non-existence, there is no proximate cause, and no simultaneous cause, but there is a cause that destroys and causes, for some separate causes. Establishment and action, substance does not arise, in the context of imputation, it is definitely generated, like rabbit horns, etc., even in the mind's context, it is not the same as the impossible. If this is permanent, permanent in substance, then the nature of permanent entity change is contradictory. But if it is permanent in imputation, then it contradicts birth and death in the mind's context. What is consciousness and, all that is knowable is conditioned, only the self-cognizance realm of wisdom, the unconditioned is the ultimate truth, it is the liberation from the dharma of the mind's context. Named unfinished
Tibetan
་དོན་གྱི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །མི་རྟག་ཕྱིར་ན་གནས་པའི་གོ་སྐབས་མེད། །གནས་པའི་རང་དབང་ མེད་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད། །ལམ་ཡང་སྡུག་ཀུན་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས། །ཕུན་ཚོགས་ འཇིག་དང་མི་བསྲུན་ཕྲད་པ་དང་། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་འཇིག །དྲི་མ་ནུས་ དང་བག་ཆགས་མེད་ལས་འཛིན། །དེ་ལས་འབྲས་འགྱུར་དེ་ཡང་འཇིག་པས་སྐྲག །སྡུག་ བསྔལ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །བྱེད་པོ་རྟག་དང་དབང་སྒྱུར་ཡིན་འདོད་ན། །སྡུག་ བསྔལ་ཅན་ཕྱིར་མི་འདོད་བབ་མིན་ནམ། །འབྲས་ཚེ་རང་འཇིག་རྟག་མིན་རང་དབང་མེད། ། བྱ་བྱེད་ལས་ཀྱི་བྱེད་པོ་འདོད་མོད་ཀྱི། །རྟག་དབང་གཅིག་པུས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་། ། བྱེད་མི་ནུས་ན་ཐམས་ཅད་སྨོས་ཅི་དགོས། །བྱེད་པོ་རྟག་ན་རིམ་པས་འབྱུང་བ་འགལ། ། 18-51 འདོད་པས་རིམ་པར་བསྐྱེད་ན་གཅིག་པུས་འགལ། །དབང་ཕྱུག་འདོད་པར་གཅིག་ན་དུ་ མར་འགྱུར། །འདོད་པ་བྱེད་པོར་གཅིག་ན་དེ་ཡང་བརྟག །ཐ་དད་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ན་མི་རྟག་ ཉིད། །རྒྱུ་མང་གཞན་ཡང་ཡོད་ན་རྟེན་འབྲེལ་མཚུངས། །རྟག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ན་རིམ་པ་ འགལ། །འབྲེལ་བ་གཉིས་དང་བྲལ་ན་བྱེད་པོས་མིན། །དེ་ཕྱིར་བདག་ནི་བྱེད་པོའི་བྱ་བ་ འདོར། །སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་སྤོང་འདོད་བདག་ལེན་འདོད། །མི་རྟག་དུས་ཀྱིས་འཁྲིད་ལ་ བདག་དབང་མེད། །ཆུ་ཐིགས་དུ་མའང་སོ་སོའི་སར་སྐམས་ན། །ཆུ་བོར་མི་འགྱུར་མི་རྟག་དུ་ མ་ལ། །བདག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་པོ་རང་དབང་རྟག་པ་མེད། ། དེ་ལས་བདེ་སྡུག་སྦྱིན་བྱའི་ཡུལ། །བདག་ཀྱང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན། །ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་ ཉོན་མོངས་ཟློག །གང་ཟག་བདག་མེད་སྒོམ་པ་ཡོད་མེད་ལས། །སྲིད་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་མེད་ རྗེས་སུ་དཔོག །མ་རིག་པ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་སྟེ། །དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཤུགས་ དྲག་འབྱུང་། །བདག་ལྟ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་གཞན་ཡོད་ཀྱང་། །ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ལས་ནི་ གསོག་མི་ནུས། །ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། །དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྤོས་ནས་བྱེད་ པོར་འཛིན། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན། །རང་བཞིན་གཙང་བཟང་མ་ འདྲེས་པ་རུ་བལྟ། །བློ་དམན་རྣམས་ལ་དང་པོར་རིགས་པ་བརྟན། །ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་རྗེས་ མཐུན་ཡིན་པར་འདོད། །དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་ཀྱང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་ པོ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་མེད། །རྣམ་རྟོག་བཞིན་དུ་དེ་དག་མེད། །དེ་དག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ ནོ། །རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།
Chinese
意义之 偈颂。因为无常所以没有存在的机会。没有存在的自主，所以是痛苦。道也包含在一切痛苦的种类中。圆满毁灭和不友善相遇，从因变成果，那也毁灭。从无垢、能力和习气中执取，从那产生果，那也因毁灭而恐惧。一切痛苦都具有无常的原因。如果认为作者是常和主宰，因为有痛苦，不希望难道不应该吗？果的寿命自身毁灭，不是常，没有自主。虽然想要作为行为的作者，但常和自主唯一对一个事物，也不能做，那一切还用说什么呢？如果作者是常，依次产生相违。如果想要依次产生，与唯一相违。如果想要自在，一个变成多个。如果想要一个作为作者，那也观察。如果是他异的因果，就是无常。如果还有其他多的因，就相同于缘起。如果是常的因果，就与次第相违。如果与二者无关，就不是作者。因此，我放弃作者的行为。想要舍弃痛苦的自性，想要接受我执。无常被时间引导，没有我之自在。许多水滴也在各自的地方干涸，不会变成河流，对于许多无常，作为我的体性从来没有。没有我主、自主、常。从那布施快乐和痛苦的境，当也证悟没有我时，调伏三界之烦恼。从有无修习人无我，从有无跟随推断从轮回中解脱。从无明产生坏聚见，从那产生强烈的贪欲和嗔恨。如果没有我见，即使有其他的烦恼，也不能积聚投生之业。执著于我，执著于我的所有，并将那转移到其他，执著为作者。那的差别是常、一、具有自主，视为自性清净、善良、不混合。对于低劣的智慧者，首先稳固道理，也认为与法性相符。从胜者的歌中也说：蕴没有我，蕴也没有在我中，如分别念般，那些没有，那些没有也不是。至尊者的偈颂。
English
Meaningful verses. Because of impermanence, there is no opportunity to exist. Without the freedom to exist, it is suffering. The path is also included in the category of all suffering. Perfect destruction and unfriendly encounters, from cause to effect, that also perishes. From the absence of defilement, ability, and habit, grasping arises. From that, the effect changes, and that is also feared because of destruction. All suffering has the reason of impermanence. If one desires the agent to be permanent and sovereign, since there is suffering, shouldn't one not desire it? The life of the effect is self-destructive, not permanent, and without autonomy. Although one desires to be the agent of action, the permanent and sovereign alone cannot act on even one thing. What need is there to mention everything? If the agent is permanent, sequential arising is contradictory. If one desires to generate sequentially, it contradicts being one. If one desires to be the lord, one becomes many. If one desires one to be the agent, that too is examined. If they are different cause and effect, it is impermanent. If there are many other causes, it is similar to dependent origination. If it is a permanent cause and effect, it contradicts sequence. If it is separate from both relations, it is not an agent. Therefore, I abandon the actions of the agent. Wanting to abandon the nature of suffering, wanting to accept the grasping of self. Impermanence is led by time, without self-sovereignty. Many drops of water also dry up in their respective places, not becoming a river. For many impermanent things, the characteristic of being mine never exists. There is no lord, autonomy, or permanence. From that, the object of giving happiness and suffering, when one also realizes that there is no self, the afflictions of the three realms are subdued. From meditating on the absence of self in persons, from existence or non-existence, one infers liberation from existence or non-existence. From ignorance arises the view of the aggregates as a collection, from that arises strong desire and hatred. If there is no view of self, even if there are other afflictions, one cannot accumulate the karma that throws one into rebirth. Grasping at "I," grasping at "mine," and transferring that to others, grasping as the agent. The difference of that is permanent, one, possessing autonomy, viewing it as naturally pure, good, and unmixed. For those with inferior intelligence, the reasoning is first established, and they also think it is in accordance with the nature of reality. From the song of glory also: The aggregates do not have a self, the aggregates are also not in the self, like conceptual thoughts, those do not exist, those do not exist either. Verses of the venerable one.