Tibetan
་མ་བྱས་བཏགས་པ་བ་ནི། དངོས་སུ་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་མེད་པས། སྐྱེ་འཇུག་གནས་པའི་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་གཞན་རྣམས་ དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་འདུས་མ་བྱས་སུ་བཏགས་པའོ། །ལམ་གྱི་ ཆོས་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཡིན་ཡང་། ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། དད་པ་ དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བྱུང་དང་རྣམ་ཤེས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་ ནོ། །འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་། ཁྱད་པར་ལམ་དང་པོར་ཐོབ་པ་ཡང་དེ་དང་ འདྲ་ཞིང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་འགགས་པའི་སྤངས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ འགོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་བཏགས་པ་བ་དང་དངོས་མེད་ཡིན་ནོ། །འགོག་བདེན་ དངོས་ནི། དོན་དམ་ཆོས་སྐུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཅིང་། འདུས་མ་བྱས་ནི་དངོས་ཡིན་ནོ། ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་། སེམས་ཉིད་ འདུས་མ་བྱས་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་ འདི་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་ 17-431 པ་སྟེ། རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་དམིགས་ནས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་ ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དབྱིངས་འདི་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་རྗེས་མཐུན་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ངེས་ པར་ན་དེས་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དངོས་གནས་ལ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྟེན་ འབྲེལ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཡང་ འཇོག་མོད་ཀྱི། ཕུང་སོགས་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ པས་དེ་དག་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངུལ་ཆུའི་སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དངོས་མེད་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དངོས་ པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་གྲགས་ཀྱང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ རྟོག་ངོ་དང་
Chinese
未造作假立者，实际上是属于有为法，但因其自性空无，故不存在生住灭的实体。由于它与其他有为法的性质截然不同，因此被假立为非有为法。道之诸法虽为证悟非有为法之方便，然其体性实为实体，即信、勤、慧等心所及识蕴之集合。以果所摄之法而言，声闻、缘觉及菩萨之解脱智慧，因其为道，故转为实体。如来之解脱道，尤以初得之道亦与之相同。三乘之所断，即断除障碍之断灭，乃为择灭，故为未造作假立者及非实体。灭谛之实，乃是胜义法身，基、道、果一切法之法性，即是佛之如来藏。彼既非实体亦非非实体，而未造作则为实体。远离一切戏论之界，以及所谓之空性，唯是心性之未造作，其他则非真实。如是，此法性有时被说为法处，乃是应所需而说，即由理智推断而缘此法性，以总义之方式作为行境，故此界亦是随顺意之境。然决定地说，彼不能以此为境，因诸识非为分别之境故。此于真实中，非蕴、界、处任何者，亦从缘起中解脱。于胜义中，虽亦安立为蕴、界、处及缘起，然蕴等彼等皆仅由世俗而分别，故彼是故彼等亦是，则不成，如水银之士夫非士夫一般。是故，虚空等彼等为非实体，色等五蕴为实体，彼二虽被称为有为与无为，然于凡夫之分别念中。
English
That which is nominally unconditioned, although actually conditioned, is designated as unconditioned because it lacks its own characteristic and therefore does not exist as an entity of arising, abiding, and ceasing. Since its nature is very different from other conditioned phenomena, it is nominally designated as unconditioned. Although the dharmas of the path are a means of realizing the unconditioned, their essence is an entity, namely, the aggregation of mental factors such as faith, diligence, and wisdom, and consciousness. As for the dharmas included in the result, the wisdom of liberation of the Hearers, Solitary Buddhas, and Bodhisattvas becomes an entity because it is the path. Similarly, the liberation path of the Tathagatas, especially the path first attained, is the same. The abandonment of the obscurations to be abandoned by the three vehicles is cessation through discrimination, and therefore it is nominally unconditioned and non-entity. The reality of the truth of cessation is the ultimate Dharmakaya, the nature of all the base, path, and result, which is the essence of the Buddha. That is neither entity nor non-entity, but the unconditioned is an entity. The sphere free from all elaboration, and that which is called emptiness, is only the unconditioned nature of mind, and others are not truly so. Thus, this nature of reality is sometimes said to be the element of dharma, which is spoken according to need, that is, by reasoning and inference, this nature of reality is focused on and used as an object in the manner of a general meaning, so this sphere is also in accordance with the object of mind. Certainly, it cannot make that its object, because consciousnesses are not objects of discrimination. This is truly not any of the aggregates, elements, or sources, and is also liberated from dependent origination. In the ultimate sense, it is also established as aggregates, elements, sources, and dependent origination, but those aggregates and so on are only distinguished by convention, so it is because of that, those are also, it does not become, like a mercury man is not a man. Therefore, space and so on are non-entities, and the five aggregates such as form are entities, and although those two are called conditioned and unconditioned, in the discriminating minds of ordinary beings.
Tibetan
མཐུན་པར་གསུངས་པས་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ན་ དངོས་མེད་རྣམས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ དོན་དམ་དབྱིངས་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ ཀྱིས་ཁྱད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་དངོས་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་ བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དངོས་མེད་རྣམས་ནི་བཏགས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པས་ན། སྣང་བ་ཡང་མེད། མྱོང་བ་ཡང་མེད། བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་གང་ཡང་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞར་བྱུང་ཙམ་དུ་བཞག་ནས་དེ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་བསྡུས་པ་ཡིན་མོད། དེ་གསུམ་པོ་མཚན་གཞི་དབྱེ་ བ་མེད་པས། ཕུང་པོ་གང་ཡིན་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་སོགས་མདོར་ན་དངོས་མེད་རྣམས་ཕར་ བཞག་ནས་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་དུ་སྤྱི་ལྡོག་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་གོ །དགོས་པའི་དབང་ དང་། ལྡོག་ཆའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་མི་འདྲ་བ་དུ་ 17-432 མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྐྱེས་པའོ། །བུད་མེད་དོ། །རིའོ། །ཤིང་སྡོང་ངོ་། ཁང་བཟང་ངོ་། །ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་། དངོས་པོ་དུ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱོགས་རེ་རེར་འདུས་པ་ན། བློས་གཅིག་ཏུ་ འཕྲུལ་ནས་བཟུང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཅིག་ཏུ་མེད་ཅིང་། དུ་མ་འདུས་པ་མཉམ་པོ་ཡིན་ ཀྱང་། འགའ་ཞིག་བློས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཅིག་ཏུ་རློམ་ཞིང་། འགའ་ཞིག་དེ་ ལས་གཞན་དུ་འབྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཁང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་མེད་ ཀྱང་། རྡོ་ཤིང་ས་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བློས་བསྡུས་ནས་ཁང་པར་རློམ་ ཞིང་། ཕྱི་རོལ་རྡོ་ཤིང་ས་སོགས་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ཀྱང་། འདི་ནི་ཁང་པ་མིན་གྱི་ས་སྟོངས་ སོ་ཞེས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་མེད་མཉམ་དང་། སྣ་ཚོགས་འདུས་ མཉམ་ཡིན་ཀྱང་། འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཞིང་ཡང་འདི་ནི་ཚོར་ བ་སྟེ་གཟུགས་མིན་ནོ། །ཞེས་གཞི་འགའ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་སོ་ སོར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དུ་མ་ཅི་རིགས་ཅི་རིགས་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་ཏུ་ འཛིན་པའི་གཉེན་པོར། སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོས། ཐོག་མ་དུ་མ་ཉིད་དང་ནི། །བསྡུས་དང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །ཞེས་ གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་
Chinese
一致地宣说，在名言世俗中是如此，但真实而言， 无实事也是有为法，因为仅仅依赖于实事。因此， 胜义界不是蕴、界、处中的任何一个，并且它们与有为法的差别，如果是有为法，那么就遍及于从实事和无实事两者中解脱出来。因此，无实事仅仅是假立的缘故，因为没有自性的体性，所以，显现也没有，感受也没有，也不是应取和应舍的任何一个。作为顺带提及而安立，除此之外的剩余一切法，即使蕴、界、处中的每一个也包括了，但这三者没有名称、基、差别，哪个是蕴，哪个就是处等等，总之，将无实事放在一边，剩余的三者相互之间从总相返体的角度来说，体性是一。从需要的角度和返体的角度，显示了名相各异，因为实事仅仅是多种不同的法， 17-432 是男人啊！是女人啊！是山啊！是树木啊！是楼房啊！等等。多种多样的实事聚集在每个方向时，除了以心识幻化执取之外，没有一个是真实的，即使是多种聚集在一起，也是相同的，但有些以心识聚集在一个方向而认为是一个，有些则从那之中分离出来。例如，名为房屋的实事等，虽然没有一个，但石头、木头、土地等多种存在的一个方向上，以心识聚集而认为是房屋，外面石头、木头、土地等多种聚集在一起，但这个不是房屋而是空地啊，这样分别一样。同样，即使没有一个是相同的，多种聚集在一起是相同的，但这个是色啊，这样将很多聚集在一起，又这个是受，不是色啊！这样从某个基上将一些法聚集在一起，又从其他一些法中分离出来一样。因此，为了对治将多种多样的实事执着为一个整体，宣说了是多种聚集的蕴。像那样， 嘉曹大师也说：最初是多种，以及聚集和完全分离的意义。这样宣说了。处。
English
It is said consistently that it is so in conventional truth, but in reality, Non-existent things are also conditioned, because they rely solely on existent things. Therefore, The ultimate realm is not any of the aggregates, elements, and sources, and they are distinguished by conditioned phenomena. If it is an unconditioned entity, then it pervades being liberated from both existent and non-existent things. Therefore, since non-existent things are merely imputed, because there is no nature of characteristics, there is also no appearance, no experience, and it is not something to be taken or abandoned. Having been set aside as a mere incidental, all the remaining phenomena other than that, even each of the aggregates, elements, and sources are included, but these three have no name, basis, or distinction. Whatever is an aggregate is a source, etc. In short, setting aside non-existent things, the remaining three are one in essence from the perspective of general and specific aspects. From the point of view of need and from the point of view of aspects, different terms are shown, because existent things are only many different dharmas, 17-432 It's a man! It's a woman! It's a mountain! It's a tree! It's a mansion! and so on. When many different things gather in each direction, there is nothing that is one except for being grasped by the mind, and even if many are gathered together, they are the same, but some are gathered in one direction by the mind and considered as one, and some are separated from that. For example, although there is not one thing called a house, it is considered a house by gathering in one direction where there are many stones, wood, earth, etc., and although many stones, wood, earth, etc. are gathered outside, it is not a house but an empty space, like separating them separately. Similarly, even if none are the same and many are gathered together, they are the same, but this is form, thus gathering many into one, and this is feeling, not form! It is like gathering some dharmas together from some bases and separating them separately from other dharmas. Therefore, in order to counteract the clinging to many different things as one whole, it is said that it is an aggregate of many gatherings. Like that, Gyaltshab Je also said: Initially, there are many, as well as the meaning of gathering and complete separation. Thus it was said. Sources.