Tibetan
ཁྱབ་པ་དང་ ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་འཁོར་བཅས་དང་། མདོ་ སྡེ་པའི་ཐོག་མ་ཁ་ཆེའི་བཙུན་པ་ཆེན་པོ་གནས་བརྟན་འཁོར་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་དང་བཅས་པ་ རྟག་ཏུ་མཆོད་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལྷག་པར་རྒྱས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལ་ལུང་དཔེའི་ ཕྲེང་བ་དང་། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་དཔེ་མཁྱུད་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ཤར་ ཕྱོགས་ནས་འཕགས་པ་རྩིབས་ལོགས་ཞེས་བྱ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེས་གནས་བརྟན་མང་དུ་ཐོས་པ་འགའ་ལས་གསེར་ཕྲེང་ཅན་གྱི་རྟོག་བརྗོད་ ཅེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་ཀྲི་ཀྲིའི་རྨི་ལམ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ དག་ཀྱང་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྒྱལ་པོ་ཀ་ནིཥྐས་ཐོས་ནས། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་སྣ་རྒྱན་ནགས་ཀྱི་ གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་བྱ་བར་དགེ་སློང་མཐའ་དག་འདུས་ནས་བཀའ་བསྡུ་བ་གསུམ་པ་བྱས་ ཞེས་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཟེར་ལ། གཞན་དག་ནི་ཛ་ལནྡྷ་རའི་དགོན་པ་ཀུ་པ་ནའི་གཙུག་ལག་ཁང་ དུ་བསྡུས་པར་འདོད་པ་ལས། མཁས་པ་ཕལ་ཆེར་ཕྱི་མ་འཐད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་བོད་ རྣམས་ལྟར་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་ 16-470 བོའི་པཎྜི་ཏ་ལྔ་བརྒྱ་འདུས་ནས་བསྡུས་ཟེར་ཡང་། ཐེག་ཆེན་ལུགས་ལྟར་ན་དོན་ལ་མི་འཐད་ པ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་དེ་ཙམ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བཙུན་ པ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་མ་གཏོགས། པཎྜི་ཏའི་མིང་གིས་འབོད་པ་མེད་པས་པཎྜི་ཏ་ལྔ་བརྒྱ་ཟེར་བ་ མི་ལེགས་སོ། །འགོས་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་གཏད་རབས་ཀྱི་འཕྲོས་ནས་རྒྱ་དཔེ་འཁྱར་པོ་ ཤོག་བྱང་གཅིག་བསྒྱུར་བ་ན་ཡང་བཱ་སུ་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་བཙུན་པ་བཞི་བརྒྱ་དང་ཞེས་འབྱུང་ བ་ལྟར་ལེགས་སོ། །འོན་ཀྱང་འདིའི་བཱ་སུ་མི་ཏྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབྱིག་ བཤེས་ཡིན་པར་བསམས་ན་མི་རུང་ལ། གཞན་ཡང་འདི་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཐུན་པར་བྱས་ན་ལེགས་པས། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་བཙུན་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟོང་ཞིག་གིས་བསྡུས་སོ་ ཞེས་གྲགས་ལ། དེ་ཡང་དོན་དུ་ནི་བསྟན་པའི་ཆེ་བ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ ཞེས་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉུང་ངུ་ཞིག་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ རྒྱུན་ཞུགས་ཡན་ཆད་བསྡུས་པས་ལྔ་བརྒྱར་ལོངས་པ་ཙམ་
Chinese
有一个普遍存在且具足的，它总是供养说一切有部的僧人法救及其眷属，以及经部的创始人，克什米尔的大僧人住贤及其五千比丘眷属，并特别弘扬三藏。其中，经部有论典的珠鬘，以及执持经藏的论师等。当时，从东方来了一位名叫圣肋的阿罗汉，他对许多经论通达究竟。他诵读一些住贤所传的《金鬘本生经》，以及预言国王克利吉梦境的经典等非常稀有的经典。迦腻色迦王听到后，克什米尔人说，所有比丘聚集在克什米尔的斯那雅那林寺，举行了第三次结集。其他人则认为是在扎烂达拉的库帕那寺举行结集。大多数学者认为后者更合理。按照藏人的说法，五百阿罗汉、五百菩萨和五百凡夫班智达聚集在一起进行结集。虽然按照大乘的观点来看，这在意义上没有不合理之处。然而，从那时起，佛教的大智者被称为大僧人，而不是班智达。因此，说五百班智达是不妥当的。俄·衮奴白翻译了《传法世系》的残余部分中的一份汉文残页，其中也说有婆须蜜多等四百僧人，这样说是合理的。然而，不应认为这里的婆须蜜多是说一切有部的大学者世友。此外，因为这些是关于声闻教法的，所以最好按照声闻自己的历史来叙述。因此，据说是由五百阿罗汉和五千执持经藏的大僧人进行了结集。实际上，这只是为了彰显教法的重要性而说五百阿罗汉而已。实际上，只有少数阿罗汉，加上证得果位的预流果等聚集在一起，才达到了五百之数。
English
There is one that is pervasive and complete. It always makes offerings to the Sarvastivada monk Dharmaraksha and his retinue, as well as to the founder of the Sutra school, the great Kashmiri monk Sthavira and his five thousand bhikshu retinue, and especially propagates the three pitakas. Among them, the Sutra school has the garland of treatises, as well as the teachers who hold the sutras, and so on. At that time, a noble arhat named Sacred Ribs came from the east, who had thoroughly mastered many scriptures. He recited some of the very rare sutras, such as the 'Golden Garland Jataka' transmitted by Sthavira, as well as the sutra that prophesied the dream of King Kriki. When King Kanishka heard this, the Kashmiris said that all the bhikshus gathered at the Snagyana Forest Temple in Kashmir and held the third council. Others believe that the council was held at the Kupana Temple in Jalandhara. Most scholars consider the latter to be more reasonable. According to the Tibetans, five hundred arhats, five hundred bodhisattvas, and five hundred ordinary panditas gathered together to hold the council. Although from the Mahayana point of view, this is not unreasonable in meaning. However, from that time on, the great Buddhist scholars were called great monks, not panditas. Therefore, it is inappropriate to say five hundred panditas. Ngo Konnu Pal translated a fragment of a Chinese page from the remainder of the 'Lineage of Transmission', which also says that there were four hundred monks including Vasumitra, which is reasonable. However, it should not be thought that the Vasumitra here is the great Sarvastivada scholar Se Yu. Furthermore, since these are about the teachings of the Shravakas, it is best to narrate them according to the history of the Shravakas themselves. Therefore, it is said that the council was held by five hundred arhats and five thousand great monks who held the sutras. In reality, this is only to say five hundred arhats in order to highlight the importance of the teachings. In reality, there were only a few arhats, plus those who had attained the fruit of stream-entry and so on gathered together, which amounted to five hundred.
Tibetan
མོ། །དེ་ཡང་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་བཟང་ པོ་མ་བྱུང་བ་ཡན་ཆད་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཉིན་རེར་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ལས། །དེ་ གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དཀྲུགས་ཏེ་རྩོད་པ་བྱུང་བ་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་ལ་མི་ བརྩོན་པར་རྩོད་པའི་དོན་སེམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་གྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་བསྡུ་བ་གསུམ་པའི་དུས་འདི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་བ་ཉུང་ངོ་། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་དཔའ་ བོའི་སྡེའི་ཚེའི་སྨད་དང་། རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་པདྨ་ཆེན་པོའི་ཚེ་རིལ་པོ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཀ་ ནཥྐའི་ཚེའི་སྟོད་ཡན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་བཞིའི་རིང་ལ་དགེ་འདུན་རྩོད་པར་གྱུར་ཞིང་། རྩོད་པ་དྲག་ པོ་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཙམ་བྱུང་ཞིང་། སྔ་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཅི་རིགས་ཡོད་པ་དང་བཅས་ན་ལོ་ བརྒྱར་ཉེ་བ་ཙམ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཞི་ནས་བསྡུ་བ་གསུམ་པའི་ཚེ་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ 16-471 བསྟན་པ་རྣམ་དག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང་འདུལ་བ་ཡི་གེར་བཀོད་ལ། མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པ་སྔར་ ཡི་གེར་མ་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་གེར་བཀོད་ཅིང་། སྔར་འཁོད་པ་རྣམས་ལའང་དག་ཐེར་ བྱས་སོ། །དེ་དག་གི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་ཅི་རིགས་པ་མི་ཡུལ་དུ་བྱུང་། མི་ སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་གིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསྟན་ཏེ། འོན་ ཀྱང་ཆེར་མ་དར་བས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་ནི་མེད་དོ། །བཀའ་བསྡུ་པ་གསུམ་པའི་དུས་ ཀྱི་གཏམ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །། ༄། །བཅུ་གསུམ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་མགོ་བརྩམས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཏམ། བསྡུ་བ་གསུམ་པ་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཀ་ནིཥྐ་ཡང་འདས་པ་ཙམ་ན། བྱང་ཕྱོགས་ ཨསྨ་པ་རནྟ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཆེའི་ནུབ་ཐོ་གར་དང་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་ཁྱིམ་བདག་ཛ་ཊི་ཞེས་ བྱ་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཆོད་ རྟེན་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་བྱེད། ནུབ་ཕྱོགས་མ་རུའི་ཡུལ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བཙུན་པ་ དབྱིག་བཤེས་དང་། ཐོ་གར་གྱི་བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་གཉིས་ཡུལ་དེར་སྤྱན་དྲངས། དགེ་ སློང་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་མཆོད་པར་བྱས་ཤིང་། མཐར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་འགྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་མཆོད་པ་ཕུལ་བའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ལོའི་ བར་དུ་མ་རྙིང་། མར་མེ་ཡང་དེ་བར་དུ་གནས་པ། ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་། མེ་ཏོག་གཏོར་བ་ རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་ཆགས། ས་གཡོ་བ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བྱུང
Chinese
而且，在大天和善天未出现之前，获得果位的人每天都非常多。自从这二者扰乱了教法，发生争论后，比丘们不再致力于瑜伽，仅仅思索争论之事，因此获得果位的人也变得非常稀少。因此，在第三次结集之时，阿罗汉非常稀少。在那时，雄猛军王的晚年，以及乐王和莲花王的整个时期，直到迦腻色迦王的早期，这四位国王在位期间，僧团都在争论。激烈的争论持续了大约六十三年，加上前前后后各种争论，总共持续了近一百年。争论平息后，在第三次结集之时，十八部全部被确立为纯正的教法，律藏被记录成文字。以前未被记录成文字的经藏和论藏也被记录成文字，对以前记录的也进行了校正。在那些时候，各种大乘经典出现在人间。一些获得无生法忍的比丘稍微宣讲了一些，但由于没有广泛弘扬，因此声闻乘的争论并不存在。这是第三次结集时期的故事，即第十二个故事。 ༄། །第十三个故事。大乘开始非常兴盛时期的故事。 在第三次结集之后，迦腻色迦王也去世不久，在北方名为阿斯玛帕兰塔的地方，靠近喀什米尔西部吐火罗的一个地区，出现了一位名叫扎提的居士，他拥有圆满的财富。他供养了北方所有的佛塔。从西方玛茹地区请来了分别说部的僧人地友，以及吐火罗的僧人妙音。他供养了三十万比丘十二年，最终发愿证得无上菩提，作为成就的征兆，供养的花朵一年都没有凋谢，酥油灯也一直亮着，檀香粉和散布的花朵都停留在空中，发生了地震和音乐声等。
English
Moreover, before the emergence of the Great God and the Good God, the attainment of fruition occurred very frequently every day. Since these two disturbed the Dharma and disputes arose, the monks no longer devoted themselves to yoga, and merely contemplating the matters of dispute, the attainment of fruition became very rare. Therefore, around the time of the Third Council, Arhats were very few. At that time, the later years of King Mighty Army, and the entire reigns of King Joyful and King Great Lotus, up to the early reign of King Kanishka, during the reigns of these four kings, the Sangha was in dispute. The intense dispute lasted for about sixty-three years, and with various disputes before and after, it lasted for nearly a hundred years in total. After the dispute subsided, at the time of the Third Council, all eighteen schools were established as the pure Dharma, and the Vinaya was written down. The Sutras and Abhidharma that had not been written down before were also written down, and corrections were made to those that had been written down before. At those times, various Mahayana scriptures appeared in the human realm. Some monks who had attained the forbearance of non-arising Dharma taught a little, but since it was not widely propagated, there were no disputes among the Shravakas. This is the story of the time of the Third Council, the twelfth story. ༄། །The thirteenth story. The story of the time when the Mahayana began to flourish greatly. After the Third Council, King Kanishka also passed away not long after, in a place called Asmaparanta in the north, a region near western Tokhara in Kashmir, there appeared a householder named Zati, who possessed perfect wealth. He offered to all the stupas in the north. He invited the Sarvastivadin monk Earth Friend from the Maru region in the west, and the Tokharan monk Melodious Sound. He offered to three hundred thousand monks for twelve years, and finally made a vow to attain unsurpassed Bodhi, and as a sign of accomplishment, the flowers offered did not wither for a year, the butter lamps remained lit, and the sandalwood powder and scattered flowers remained in the air, and earthquakes and musical sounds occurred.