Tibetan
།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞིར་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཏེ། མྱ་ ངན་འདས་ཞེས་པ་ནི། དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བསྟན་པ་ནི། རིག་བྱེད་སོགས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་འདི་ལ་དམིགས་ནས་སྟོན་པའི་དོན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེ་བ་ཅན་དེ་ ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་། མཆོག་ཏུ་བཀྲ་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་ རྫས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་། རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་གནས་ཏེ་མཆོག་གི་གནས་སུ་བཞག་གོ །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་རྟེན་པའི་ཚུལ་ གྱིས་དེར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། །དེའི་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བ། ལྷ་སོགས་འགྲོ་དྲུག་གནས་པ་སྟེ་དོན་དམ་སྲིད་གསུམ་ཀུན་ཡང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ ལས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ལུས་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་གར་མཁན་ལྟ་ བུའི་རྣམ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གར་མཁན་ནི། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཉིད་འབག་དང་གོས་དང་ཆ་བྱད་ སྣ་ཚོགས་པར་བསྒྱུར་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ། དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་གདོད་ མའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ངོ་བོ་བདེ་ཆེན་འགྱུར་ 10-297 མེད་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་ལ། དོན་འདི་དེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་འགྱུར་མེད་གཞོམ་དུ་མེད་པར། སངས་ རྒྱས་བྱེ་བ་རྙེད་དེ། མང་ཞིང་ཆེས་མང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྟེ། དགོངས་པ་གཅིག་པ་དང་། དབྱངས་གཅིག་གིས། དུས་རྟག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་ ཐམས་ཅད་དང་། ལེའུ་ལྔ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། །སྐུ་ དང་གསུང་ཐུགས་རབ་ཏུ་དག །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་ཉིད་གནས། །རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ སྣང་བ་མེད། །རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་སྐུ་ལ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་མེད་པ་དང་ རྟག་པར་གསུངས་ཤིང་། ཐུགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙོ། །དུས་གསུམ་དག་གི་ལམ་ དུ་འབྱུང་། །ནམ་མཁའ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་གྱུར་པ། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། ། ཅེས་ཐུགས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད། དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་ཚུལ་དུ་ འབྱུང་བར་བསྟན་ཅིང་། གཞན་ཡང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ མི་འགྱུར་ཆེ། །ཞེས་པ
Chinese
佛陀之基所示者，乃佛陀、菩萨等。所谓寂灭，乃安住于其自性中，并非消逝。如是，一切宗派之所诠示者，乃吠陀等，一切宗派亦皆以双运此者为所缘而宣说之义。胜义之极乐世界者，乃智慧之显现悦意，且以极灿烂之相而执持故为天物，其与佛陀本性无别，然以所依之方式，乃诸佛之殊胜处，即安立为最胜之境。五智慧乃以所依之方式而安住于彼之佛陀。其自性，即由幻化所生，天等六道众生所居之处，即胜义三有亦皆由大乐彼者，以转变之方式而生，无余彼等乃如佛陀舞者之转变。其中，舞者乃一人虽幻化为面具、衣物、饰品等种种，然不离一自性般。彼等之根本，乃原始智慧一者，乃诸佛总集、具一切相、自性大乐不变者所归。此义于《吉祥密集金刚大瑜伽续》中，智慧彼者，自性不坏，常恒不变不可摧毁，获得百千佛陀，乃众多且极众多者之意愿，以一意与一音，恒时宣说。第二品菩提心品一切与第五品中，如来一切皆成奇妙，身语意极喜悦，与虚空等性而住，无有转变无有显现，顶礼金刚身。如是宣说身无不净之显现且常恒。意乃如来之主，于三时中成为道，成为大虚空之界，顶礼虚空道。如是意如虚空般离戏，彼者于三时中示现为一切所知之方式。另有，其后国王金刚持，一切虚空无变大，如是说。
English
The basis of the Buddha, as shown, is the Buddha, Bodhisattva, etc. The so-called Nirvana is to abide in its own nature, not to disappear. As such, what is explained by all schools is the Vedas, etc., and all schools also take this union as the object of their teachings. The ultimate bliss of the Pure Land is the manifestation of wisdom, pleasing, and holding the appearance of extreme brilliance, so it is a divine substance. It is no different in nature from the Buddha himself, but as a basis, it is the superior place of the Buddhas, that is, it is established as the most victorious realm. The five wisdoms are the Buddhas who reside there in the manner of reliance. Its nature, that is, born of illusion, the place where the six realms of beings such as gods reside, that is, the ultimate three realms are all born from the great bliss, in the manner of transformation, and all those without exception are like the transformation of the Buddha dancer. Among them, the dancer is like a person who transforms into various masks, clothes, ornaments, etc., but does not depart from one's own nature. The root of these is the one original wisdom, which is the collection of all Buddhas, possessing all aspects, and the unchanging nature of great bliss. This meaning is in the Glorious Guhyasamaja Great Yoga Tantra, the wisdom itself, the nature is indestructible, constant, unchanging, and indestructible, obtaining hundreds of thousands of Buddhas, which is the wish of many and extremely many, with one intention and one voice, constantly speaking. The entire second chapter, the Bodhicitta chapter, and in the fifth chapter, all the Tathagatas become wonderful, the body, speech, and mind are extremely joyful, and they abide in equality with the sky, without transformation and without manifestation, I prostrate to the Vajra body. Thus it is said that the body has no impure appearance and is constant. The mind is the lord of the Tathagatas, becoming the path in the three times, becoming the realm of the great sky, I prostrate to the path of the sky. Thus the mind is like the sky, free from elaboration, and it manifests as the way of all that is knowable in the three times. Furthermore, after that, King Vajradhara, all the sky is unchangeable and great, so it is said.
Tibetan
་ལ་སོགས་པས་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། འགྱུར་མེད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ ཡང་ཡང་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའམ། གང་ གཱའི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་ལྟ་བུར་ཆེས་མང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ འདི། ཀུན་ནས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟར་གོ་མཚམས་མེད་པར་གང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་། མཁའ་ཁམས་དང་ཐིག་ལེ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་བཞུགས་པའི་དོན་ ནོ། །དེ་ཡང་དཔལ་འདུས་པའི་གླེང་གཞིའི་ཡི་གེའི་ཚིག་རྣམས་སོང་བའི་རྗེས་སུ། དམ་ཚིག་ སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིང་གི་རྡུལ་རྙེད་དང་། སངས་རྒྱས་ མཁའ་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་ནས། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ 10-298 པ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་ དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གང་ བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་ཏེ། མཁའ་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་བ་ནི་ སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་ཡིན་པའི་དོན་དེའི་གང་གཱའི་བྱེ་མ་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་མཁའ་ དབྱིངས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་དག་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པར་འཆར་པའི་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས། གསང་བ་འདུས་པའི་ རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་དེར་ནི། འདི་སྐད་དེ་ཨེ་ཝཾ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་ཤིགས་པའི་བདེ་ བ་དེ་ནི་ཝཾ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ལྡན་གྱི་མཁའ་ཁམས་དེ་ནི་ཨེ་ཡིག་གོ ། གསུམ་པ་ནི། དཔེར་ན། ཡུངས་མར་གྱིས་བསླན་སྡོང་བུ་ནི། །མར་མེའི་རྩེ་མོའི་རྒྱུན་ ནི་རབ་ཏུ་འཇུག །དེ་ནི་ཡུངས་མར་སྡོང་བུ་ཟད་དུས་འགྱུར། །ཞི་བར་གྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་འདི་ དེ་བཞིན། །ཡུངས་མར་སྡོང་བུ་གང་ཞིག་རྩེའི་རྒྱུན་གང་། མར་མེའི་ལུས་གང་མེ་ཡི་དངོས་ པོ་གང་། །སྣང་བའི་ངོ་བོའམ་ཡང་ན་མུན་པ་སྟེ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་ གྱིས། །དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་གཏན་ལག་པ་ཡི། །རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་མེ་ཡི་རྩེ་དམིགས་ པ། །བརྟགས་ན་གཙུབ་ཤིང་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་གཡོ་ལ་སོགས་པའོ། ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ། །བདེ་སོགས་ངོ་བོ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ། ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་དག །བསམ་མི་ཁྱབ་སྟེ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟའོ། །ཞེས་ཏེ། འོ་ ན་ལམ་བསྒོམས་པས་འཁོར་
Chinese
等等所不能摧毁的，即是不变的一切相，对此也屡次宣说。同样，如同须弥山王的微尘数量相等，或者如同恒河沙数相等那样极多的诸佛，将此虚空界，如遍满芝麻荚一般毫无间隙地充满，也曾这样宣说。这意思是说，一切佛陀从原始以来就安住于虚空和明点之中。而且，在吉祥密集根本续的文字结束后，宣说了誓言勇士等等的菩萨如国土微尘般众多，以及佛陀如虚空般广大，五部等等眷属的类别后，这些等等与虚空界一切相等如来们，以同一种方式安住，就像芝麻荚一样，一切如来将一切虚空界完全充满。这所说的意思是，虚空被佛陀充满，是说心性即是诸佛的总集。因此，要将恒河沙数充满虚空的无边如来，显现为离戏一切相的道理铭记于心。在密集金刚续的最初，就说了“ཨེ་ཝཾ་（藏文，梵文天城体，avam，如是）”啊！因此，不坏的安乐就是ཝཾ་（藏文，梵文天城体，vam，种字），具足一切佛陀的虚空就是ཨེ་（藏文，梵文天城体，e，语音）字。 第三，例如：用芥子油浸泡的树干，灯焰的续流非常炽盛。当芥子油和树干耗尽时就会改变，平息下来，智慧也是如此。无论是芥子油树干，还是灯焰的续流，无论是灯的形体，还是火的实体，无论是显现的自性，还是黑暗，都要好好地理解这些。例如，依靠钻木和钻木基座以及手的努力，才能见到火的火苗。如果考察钻木等物，火苗并不存在于其中。同样，众生的动摇等等也是如此。一切众生仅仅是各自显现，不考察安乐等的自性，只是感到快乐。像这样，我说等等，都是不可思议的，如其所是。那么，通过修道，轮回
English
etc., which cannot be destroyed. The unchanging all-aspects are repeatedly spoken of. Similarly, the Buddhas, as numerous as the dust particles of Mount Meru, or as numerous as the sands of the Ganges, completely fill this expanse of space, like a sesame pod filled without any gaps. This also means that all the Buddhas have resided in space and bindus from the very beginning. Moreover, after the words of the root text of the Glorious Guhyasamaja, it is said that the bodhisattvas, such as the samaya heroes, are as numerous as the dust particles of the fields, and that the Buddhas are as vast as space. After enumerating the categories of retinues such as the five families, it is said that these and all the Tathagatas equal to all of space reside in the same way, just like a sesame pod, all the Tathagatas completely fill all of space. The meaning of this saying is that space is filled with Buddhas, which means that the nature of mind is the union of all Buddhas. Therefore, keep in mind the reasoning that all the infinite Tathagatas who fill the Ganges sand-like space appear as the non-elaborate all-aspects. In the very beginning of the Guhyasamaja Tantra, it is said, "E-vam (ཨེ་ཝཾ་，梵文天城体，avam，Thus it is!)." Therefore, the indestructible bliss is vam (ཝཾ་，梵文天城体，vam，seed syllable), and the space of all Buddhas is the letter e (ཨེ་，梵文天城体，e，vowel). Thirdly, for example: A tree trunk soaked in mustard oil, the flow of the tip of the lamp is very intense. When the mustard oil and the tree trunk are exhausted, it will change and subside, and so is wisdom. Whether it is the mustard oil tree trunk, or the flow of the tip of the lamp, whether it is the shape of the lamp, or the substance of the fire, whether it is the nature of appearance, or darkness, you must understand these well. For example, relying on the effort of the rubbing wood and the rubbing base and the hand, one can see the flame of fire. If one examines the rubbing wood and other things, the flame does not exist in them. Similarly, the movement of sentient beings and so on is also the same. All sentient beings are merely appearing separately, without examining the nature of happiness and so on, they just feel happy. Like this, what I say, etc., is inconceivable, as it is. Then, through the path of meditation, samsara