Tibetan
་པ་ལྟར་ཆད་སྟོང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྒྱུད་གང་ཡིན་པ་གསལ་བར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ རྣམ་བཅས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དངོས་ཡིན་ལ། དེའི་འཆར་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པའི་གཟུགས་ བརྙན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྣམ་བཅས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཀྱི། རྡུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་ སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་དོ། །རང་བཞིན་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ མཐོང་བ་ནི་རྣམ་མེད་སྟོང་ཉིད་དོ། ། འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས་གཅིག་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས། །རང་གི་ལྟ་འདོད་མདོར་ བསྟན་ལས། །ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་ཉིད་ནི། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །རྣམ་པ་ཀུན་ གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྟོང་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གསུངས་འདི་རྡུལ་གྱིས་སྟོང་ཙམ་ལ། ། འཆད་པ་གང་དེ་འབྲེལ་མེད་སྨྲ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལྟ་བ་མཆོག་དམན་གྱི། །དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་ སྐབས་གཞན་གཏམ་བྱས་ཕྱིར། །རྒྱལ་ལ་ཅོ་འདྲི་སྨྲ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ཕྱིར་བཟུང་འཛིན་ གཉིས་སྟོང་དག་ལ་བརྗོད། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རི་བོང་ རྭ་ལྟར་ཅང་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་ནི་མི་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་རང་སྡེའི་ལྟ་བ་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་ བ་ཡིན་པ་ལས། སངས་རྒྱས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་ནི་ཆེས་ཉུང་བས་སོ། །གཞན་ཡང་ འདིར་མང་དུ་བརྗོད་པར་བྱར་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ་ལ་བདེ་སྟོང་གི་ངོ་བོ་ནི། བདེ་བའི་སྣང་བ་ཡང་མ་འགགས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ སྐབས་སུ་བརྗོད་བྲལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །ལས་དང་པོ་ པའི་སྐབས་སུ་འདི་ནི་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་བདེ་བ་དང་དེའི་སྟོང་པ་དུས་གཅིག་ 9-444 འགྲུབ་པ་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་དབྱེར་མེད་དུ་བྱེད་མི་དགོས། སྟོང་པ་ལ་ཕྱིས་བདེ་བས་རྒྱས་ འདེབས་དང་། བདེ་བ་ལ་ཕྱིས་སྟོང་པས་རྒྱས་འདེབས་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་ཚུལ་བྱས་ནས་མཐར་ གཏུགས་པའི་དོན་ལ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སྐྱེས་ན་ཡུལ་སྟོང་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་བདེ་བ་དབྱེར་ མེད་ཡོད། དེ་གོང་དུ་མོས་པ་འཇུག་ཅེས་དང་། ཡང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་བློ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་ མི་དད་ཀྱི་གྲུབ་པ་དེ་རྫས་གཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་པ་སོགས་ནུས་པ་ཡང་མེད་ལ། གྲུབ་མཐའ་ གཏིང་མ་ཚུགས་པའི་གཟུ་ལུམ་མང་དུ་སྨྲ་མོད། དགག་སྒྲུབ་བྲིས་ན་མང་པར་འགྱུར་བས་ མ་བཀོད་ལ། རང་ཚིག་འགལ་བ་མངོན་གྱུར་དེ་དག་གོ །སཾ་པུ་ཊི་ལས་ཀྱང་། དམིགས་ མེད་གནས་སུ་ཤེས་རབ་དང་། །དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད། །བློ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱུར་ གཅིག་གྱུར་པ། །ནམ་མཁར་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་གཅིག་པོ་ དེ་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ན། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྱོར་སྐད་མང་པོ་བྱས་ཀྱང་། ནམ་མཁར་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་མི་འགྲིག་གོ །བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདི་མེད་ན་ ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་མ་ལུས་པའི། །འགྲོ་ཀུན་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། བརྟན་པ་དང་ནི་གཡོ་བ་ཡི། །འགྲོ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། །མཐོང་བ་ དང་ནི་རེག་པའི་དངོས། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་བླུན་པོ་འཆིང་འགྱུར་ བ། །འདིར་དེས་མཁས་རྣམས་རྣམ་པར་རོལ། །ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །ས་གསུམ་ མ་ལུས་བཟའ་བར་བྱ། །གཞན་དུ་གལ་ཏེ་སྦྱོར་བ་ནི། །མེ་ཚད་མར་མེ་ལྟ་བུ་འདའ། །ཞེས་ གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་ བ་མི་འགག་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཡོད་ མེད་གང་དུ་ཡང་མ་དམིགས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ 9-445 ཡིན་པས། བླུན་པོ་རྣམས་འཆིང་བར་འགྱུར་བའི་མཐོང་རེག་སོགས་འདོད་ཡོན་རྣམས་ལ། མཁས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྣམས་རོལ་བས་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་དང་ མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བདེ་སྟོང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་ཐིམ་ཞིང་བཟའ་བར་བྱེད་དེ། {བདེ་བས་[འདི་ལས་]བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་འགྲུབ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། བདེ་བ་མ་ཚང་ན་སྟོང་པ་ ནི། ཐབས་གཞན་དང་བཅས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་འགྲུབ་པས་མར་མེ་ཤི་ བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ ཀྱང་། གཉིས་སྦྱོར་གྱི་འདོད་ཡོན་ལམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེའུ་ སྐར་མར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཙམ་ནི་ སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་མཁས་པ་ལ། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་གང་ཡང་མེད། ། ཅེས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་གྱི། ལམ་གྱི་ངོ་བོར་ ཡང་མ་བསྟན་ལ། འདོད་ཡོན་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཀུན་ལམ་དུ་མ་གསུངས་ཤིང་། མདོ་ལུགས
Chinese
并非如断灭空一般，而是所有戏论寂灭，无漏的心相续显现，这就是有相空性，因为这是它的显现之门。所有空性的影像，也都被称为有相空性。认为空无微尘就是空性的意义，那是极其低劣的。见到自性在任何地方都无法言说，那就是无相空性。 这里说道：圣者之子文殊菩萨，在自己的《见解要义》中说：五蕴分析的空性，如水中的树木一样没有精华。具足一切殊胜相的空性，不会那样改变。这段话只是在说空无微尘，对此的解释是毫无关联的。为什么呢？因为在区分见解高低的时候，说了其他的事情。不要对圣者进行诘难。因此，所取和能取二者皆空，才是所说的空性。此外，五蕴分析的空性，并不是指像兔角一样什么都没有。这是自宗见解高低的区分，而持有这种见解的佛教徒非常少。此外，这里还有很多可以说的。 第三，乐空的体性是：乐的显现没有止息，同时显现出不可言说、无戏论的相。对于初学者来说，这可以成为一种方便。有些人认为，乐和它的空性同时成就，瑜伽士不需要将它们区分开来。如果认为不能先用乐来增广空性，也不能先用空性来增广乐，那么最终的意义就是，如果生起俱生之义，则境是空性的，有境的乐是无二无别的。这之前说是意乐进入，又认为无二无别的意义是两个心识的体性无有差别，并将之视为一体等等，这些都是没有力量的，而且说了许多没有建立稳固宗义的武断之言。如果写出破立，则会变得很多，所以没有写。那些自相矛盾的显现就是如此。《桑布扎续》中也说：无所缘的处所是智慧，
English
It is not merely a nihilistic emptiness, but the clear manifestation of the mind stream that is the pacification of all elaborations and is without outflows, which is the actual emptiness with aspects, because it is the door of its manifestation. All images of emptiness are also called emptiness with aspects. To consider emptiness as merely the absence of particles is extremely inferior. Seeing that nature cannot be expressed anywhere is emptiness without aspects. Here it is said: The son of the Victorious One, Manjushri, in his "Summary of His Own View," said: The emptiness of analyzing the aggregates is like a tree in water, without essence. Emptiness, which possesses all excellent aspects, does not change in that way. This statement only speaks of the emptiness of particles. Any explanation of this is irrelevant. Why? Because in the context of distinguishing between superior and inferior views, other matters are discussed. Do not speak to challenge the Victorious One. Therefore, the emptiness of both grasping and the grasped is what is spoken of. Furthermore, the emptiness of analyzing the aggregates is not spoken of as holding onto nothingness like a rabbit's horn. This is a distinction between superior and inferior views within our own school, and there are very few Buddhists who hold such a view. Furthermore, there is much more to be said here. Third, the nature of bliss and emptiness is: The appearance of bliss does not cease, and at the same time, whatever arises as inexpressible and without elaboration is it. For beginners, this becomes a method. Some say that when bliss and its emptiness are accomplished simultaneously, yogis do not need to differentiate them. If one thinks that one cannot first expand emptiness with bliss, nor can one first expand bliss with emptiness, then the ultimate meaning is that if the co-emergent meaning arises, then the object is emptiness, and the bliss of the subject is inseparable. Before that, it is said that intention enters, and also that the meaning of inseparability is that the nature of two minds is not different, and considering them as one entity, etc., these are powerless, and many arbitrary words are spoken without establishing a firm philosophical system. If refutations and affirmations were written, it would become too much, so it is not written. Those self-contradictory appearances are like that. In the Samputa Tantra, it also says: Wisdom in the place of no object,
Chinese
无垢大悲心，与智慧相结合，融为一体，如虚空之于虚空。如是说。若此唯一之心，非乐与空二者，纵然说再多能所结合之语，亦不合虚空之于虚空等比喻。若无此大乐，如何能成就耶？金刚空行母续云：一切为空性之体性，然虚空无有体性。三界一切众生皆如幻，稳固与动摇之众生，皆无所缘。所见与所触之物，一切皆如幻。何者令愚者束缚，智者于此享用而解脱。以此手印之结合，可吞噬三界一切。否则，若无结合，则如灯火熄灭般消逝。如是说。一切法如虚空般无自性，然三界之显现不灭，犹如幻化。因此，稳固与动摇之器情世间一切，皆无有有无之执着。此乃一切法自性清净之故。愚者所执着之见触等欲妙，智者，即了知自性者，享用之而得解脱。是故，以手印和合之乐空，将显现于三界之错觉，皆融入空性之中而吞噬之。{以乐[此乐]成就福德与智慧之资粮，故能成就无上菩提。若乐不圆满，则空性，纵然以其他方便摄持，亦不能成就福德资粮，如灯火熄灭般趋入寂灭。}如是说。波罗蜜多中亦有二合之欲妙作为道用，如菩萨化为童子星宿。因此，若认为非密咒之特点，则仅是入行论中所说：如是安住之智者，无有不转为福德者。如是仅示现为以菩提心摄持之行为，而非作为道之体性，亦未曾说一切欲妙之乐皆为道用，显宗之理亦是如此。
English
The stainless great compassion itself, united with wisdom, becomes one, like space in space. It is said. If this one mind is not both bliss and emptiness, even if many words of union of subject and object are spoken, the analogy of space in space etc. will not fit. If this great bliss is not present, how can it be accomplished? The Vajra Dakini Tantra says: All is the nature of space, but space has no nature. All three realms, without exception, all beings are like illusions. The stable and the moving beings are without any object of focus. All that is seen and touched is like an illusion. That which binds the foolish, the wise here enjoy and are liberated. By this union of mudras, all three realms are to be consumed. Otherwise, if there is no union, it will pass away like a lamp. It is said. Although all dharmas are without self-nature like space, the appearance of the three realms is not interrupted, like an illusion. Therefore, all stable and moving phenomena, both container and contents, are not focused on as either existent or non-existent. This is because all dharmas are naturally pure. The foolish are bound by the objects of desire such as sight and touch, but the wise, those who know the self-nature, are liberated by enjoying them. Therefore, the bliss and emptiness of union with the mudra dissolves all the illusions that appear in the three realms into emptiness and consumes them. {By bliss [from this] the accumulation of merit and wisdom is accomplished, therefore unsurpassed enlightenment will be accomplished. If bliss is not complete, then emptiness, even if grasped with other means, will not accomplish the accumulation of merit, and will pass into nirvana like a lamp extinguished.} It is said. In the Paramita also, the objects of desire of union of two arise as the path, like the Bodhisattva transformed into a child star. Therefore, if one thinks that it is not a special characteristic of mantra, then it is only as stated in the Bodhisattvacharyavatara: For the wise who abide thus, there is nothing that does not turn into merit. Thus, it is only shown as conduct embraced by the mind of enlightenment, but not as the essence of the path, and it is not said that all the bliss of objects of desire is the path, and the tenets of the Sutra system are also like this.