Tibetan
་གཅིག་པར་འཇོག་པ་ལྟར་ན། དང་པོ་བཞི་ལ་གནས་སོགས་བཞི་དང་། ལྷན་ སྐྱེས་བཞི་ལ། དུར་ཁྲོད། ཉེ་དུར། མཐུང་གཅོད། ཉེ་མཐུང་རྣམས་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱི་དོན་མདོ་ཙམ་ངེས་ནས་གཞུང་གི་དོན་ལ། རིམ་པ་གསུམ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་གསང་རིམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་དེ། སྔགས་ཐ་མལ་གྱི་རླུང་དང་། རྒྱུད་མ་དག་པའི་རྩ་ དང་། ཡེ་ཤེས་ཏེ་འཕོ་འགྱུར་ཕྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་ རྟོག་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་། རྩ་དང་། ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པའོ། །དེ་ ཡང་གསང་རིམ་གྱི་ཐོག་མ་ནས། ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་སྤངས་ནས། མཐར་རྫོགས་པར་སྤངས་ པའི་བར་རོ། །སྒོ་གཉིས་ནི། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་རྐྱང་ངམ། རླུང་དང་ ཐིག་ལེ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་གཞན་ཡང་དེ། དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་དང་། འགྲོ་འོང་ རིམ་གྱི་འགག་པ་དང་། དེ་འགག་པའི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཡོ་ བའི་འགྲོ་འོང་ཇེ་ཉུང་ལ། མཐར་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྒྱུ་འཁོར་བའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ ལེ་རྣམས་དག་པས། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ཀྱི་འཁོར་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ལུས་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་དང་། དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་བའི་མགོ་རྩམས་པ་ནས་མཐར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་གྱི་ བར་དུའོ། །ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་རྣམས་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ནུབ་ཅིང་། མཉམ་ བཞག་ཏུ་དེ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འདས་པ་སྟེ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པས། ཐ་མལ་དེ་ ལས་ངེས་པར་འདས་པའི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རབ་འབྱམས་རྟག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། སྔར་སྨོས་ཤིང་མི་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མ་རིག་པ། མུན་ ནག་མཐུག་པོ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཞིང་ཡོད་པ་ལ། ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་ཏེ་ཟླ་བ་ཉ་གང་བ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ 8-370 ཀྱི་འོད་གསལ་ཏེ། མ་རིག་པ་སངས་ནས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་ཡང་དཔེ་ནི་སྔར་མུན་ནག་འབྱུང་བའི་དུས་མཚན་མོ་ཡིན་ཡང་། །ཟླ་བ་ཉ་གང་བ་ ཤར་བས། མུན་ནག་འབྱུང་བའི་རང་དུས་དེ་ཉིད་ནས། འོད་ཀྱི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལྟར། སྔར་ ཉོན་མོངས་པ་འཆར་བའི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཡེ་ཤེས། རང་ཤར་བའི་དཔེ་ཡིན་ལ། ཟླ་བ་སྨོས་ པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བར་ཡང་བསྟན་ནོ། །དེས་ན་ཐིག་ལེ་མི་འགྱུར་ བའི་བདེ་བས་ཉོན་མོངས་རང་དག་སྟེ། ཆེད་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། སྔར་ཉོན་ མོངས་འབྱུང་བའི་དོད་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འཆར་ ཞེས་པའོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི། མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགག་པ་དང་། སྟོང་པ་ ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། མཆོག་ཅེས་པའི་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི། ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་དང་མཐའ་དབུས་ལ་སོགས་ པ་དང་བྲལ་བར་མཉམ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་དུ་འཚོལ་བས་ངེས་པའོ། །གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ གང་ཡང་མེད་པས་ནི། མཚན་མ་རྣམས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་ལ། ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ནི། བཟང་ངན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་སྨོན་པ་ཡང་ མི་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་སྨོན་པ་མེད་དེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འབྲེལ་ཅན་དུ་འབྱུང་ལ། སྐབས་འདིར་དེ་དག་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་ རྐྱང་ཞིག་གོ་སྙམ་ན་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྨོས་ནས། གདོད་ནས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཡེ་ཤེས་སོ། ། བདག་དང་གཞན་དུ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། རང་གཞན་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པ་སྟེ། རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ 8-371 སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་སྟེ། ལུས་སེམས་ལ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ ཆགས་བྲལ་འདྲེས་པ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པར་ཉམས་སུ་བལྟར་བའི་ཕྱིར། །འདོད་ ཆགས་ཡིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆགས་བྲལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ ལ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འདྲེས་པའོ། འདིའི་འདོད་ཆགས་ནི་ཉོན་མོངས་འདོད་ཆགས་མིན་ཞིང་། ཆགས་བྲལ་ཡང་སྡང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། ཡིད་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པར་ ཤེས་སོ། །མར་ལ་མར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཡུལ་ཅན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །སྙམ་ན་དེ་འདྲ་ནི་བློས་བཏགས་ པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ། གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི། སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ཤེས་ པ་དང་ཤེས་བྱའམ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། མར་ཁུ་ལ་མར་ཁུ་བླུག་པ་ལྟ་ བུའོ། །ཞེས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་པ་ལ། མྱ་ངན་ནི་སྡུག་བ
Chinese
如果按照唯一安立的方式，最初的四者是处所等四者，以及俱生四者，坟地、近坟、断饮、近饮等结合是其差别。像这样稍微确定共同要义后，对于经文的意义，已经讲述了三个次第。现在要讲解秘密次第的体性，舍弃普通咒语的气和，不清净脉的脉，以及智慧即转变一半的明点等各自与自身相关的分别念，即融入智慧的气、脉和明点中。这又是从秘密次第的最初，稍微舍弃一部分，到最终完全舍弃之间。二门是，为了产生能取所取的显现，或者气和明点出入的心间之门，还有其他的门。那些的作用和，出入次第的停止，以及停止的气和明点和心识分别念摇动的出入减少，最终从中解脱，以及作为轮回之因的脉、气、明点等清净，被自续所摄持，因此与蕴、界、处等的轮回之法分离，成为如身抛八法的智慧身，以及最初开始转变为智慧身，到最终完全圆满之间。对于境色声香味触等，显著的执着消失，在等持中必定超越那些，即不清净的显现消失，因此从庸常中必定超越的，智慧的色声等无量永远显现，以及以前所说而不了解的，以及从中对事物显著执着的无明，出现并存在如浓厚黑暗般的，如宝珠水晶即满月般的智慧光明，无明消散后产生明智的智慧。那也是譬如以前出现黑暗的时候虽然是夜晚，但满月升起，从出现黑暗的自身时间起，就像转变为光明的显现一样，以前烦恼生起的时间，自身显现智慧的譬喻，提到月亮也是为了表示菩提心不改变的安乐。因此，以明点不改变的安乐，烦恼自然清净。
English
If we establish it as unique, the first four are the four places, etc., and the four innate ones, combining the charnel ground, near charnel ground, cutting off drink, and near drink is the difference. Having thus ascertained the general meaning briefly, regarding the meaning of the text, the three stages have been explained. Now, the definition of the secret stage will be explained: abandoning the ordinary mantra winds, the impure channels, and the bindus of wisdom that are half-transformed, along with the respective thoughts associated with each, that is, dissolving into the winds, channels, and bindus of wisdom. This is also from the beginning of the secret stage, gradually abandoning a small part, until finally abandoning it completely. The two doors are: either the single 'ro' to generate the appearance of grasping and being grasped, or the heart door through which winds and bindus come and go, and other doors as well. The function of these, the cessation of the stages of coming and going, and the decreasing of the coming and going of the winds, bindus, and mind's discriminating thoughts that cease, and ultimately liberation from them, and the purification of the channels, winds, and bindus that are the cause of samsara, being encompassed by one's own continuum, thus being separated from the dharmas of samsara of the aggregates, elements, and sense bases, becoming a wisdom body like the eight ways of casting off the body, and from the beginning of transforming into a wisdom body to the end of becoming completely perfect. Regarding the objects of form, sound, smell, taste, and touch, manifest clinging subsides, and in samadhi, one necessarily transcends them, that is, impure appearances subside, therefore, the wisdom forms, sounds, etc., which are necessarily transcendent from the ordinary, appear limitlessly and constantly, and the ignorance that was previously mentioned and not understood, and the ignorance of clinging to things as real, appearing and existing like thick darkness, the clear light of wisdom like a jewel crystal, that is, a full moon, ignorance dissipates and the wisdom of awareness arises. That is also like the example of when darkness arises, even though it is night, when the full moon rises, from the very time that darkness arises, it transforms into an appearance of light, like the example of wisdom arising spontaneously at the very time that afflictions arise, mentioning the moon also indicates the unchanging bliss of bodhicitta. Therefore, with the unchanging bliss of the bindu, afflictions are naturally purified.
Chinese
，即使不是特意修习和观察，以前烦恼生起的地方，智慧的光明显现广大，无需勤作，这就是所说的。远离尘垢是，在等持中分别念止息，空性是，远离一切能取所取的显现，所谓“胜妙”的那个本体被显示为智慧。无相是，安住于远离大小、好坏、边中等等的平等性中，无愿是，因为自性和果没有差别，所以确定为不在其他地方寻找那个本体。因为没有任何能取所取的显现，所以相仅仅是分别假立的，证悟为平等性，在一切平等性中，因为没有好坏，所以也不会生起对其他的希求。因此，无愿是因为无相，无相是因为空性。这是以关联的方式出现的。如果有人认为，在这种情况下，因为这些什么都没有成立，所以仅仅是空空如也，为了遮破这种观点，才说了智慧，是本来就远离戏论的智慧。 远离自他和觉知是，舍弃了显现为自他等等二元的诸法，这是逐渐舍弃的意思。最为寂静是，痛苦寂灭，舍弃了身心的一切痛苦。贪欲和离贪混合是，为了特别体验大乐，因为是贪欲却没有执着，所以也是离贪，因为这两者在一个上面具足，所以是混合。这里的贪欲不是烦恼的贪欲，要知道，离贪也不是具有嗔恨的相状和厌恶的体性。如同酥油放在酥油上一样是，虽然能境是证悟空性的智慧，但是境空性如同虚空一样什么都不是。如果这样认为，那么这仅仅是分别假立的，不是实相的空性。因此，空性本身就是智慧，智慧本身就是空性，在空性证悟空性的智慧中，没有能知和所知，或者境和有境的差别，如同酥油倒入酥油中一样。这就是所说的。所谓涅槃，涅槃是痛苦
English
, even if not specifically practiced and examined, in the place where afflictions used to arise, the light of wisdom appears vast, without effort, that is what is said. Being free from dust is, in equipoise, conceptual thoughts cease, emptiness is, being free from all appearances of grasper and grasped, that very essence called "supreme" is shown as wisdom. Being without characteristics is, abiding in equality, free from large and small, good and bad, edge and center, etc., being without aspiration is, because there is no difference between self and fruit, it is determined that the very essence is not sought elsewhere. Because there is no appearance of grasper and grasped, characteristics are merely conceptually fabricated, realizing equality, in all equality, because there is no good or bad, there will be no desire for others. Therefore, being without aspiration is because of being without characteristics, being without characteristics is because of emptiness. This appears in a related way. If someone thinks that in this case, because these are not established at all, it is just empty, in order to refute this view, wisdom is mentioned, it is the wisdom that is originally free from elaboration. Being free from the awareness of self and other is, abandoning the phenomena that appear as dualistic such as self and other, this is the meaning of gradually abandoning. Utterly peaceful is, suffering is extinguished, abandoning all suffering of body and mind. The mixture of desire and non-desire is, in order to especially experience great bliss, because it is desire but without attachment, it is also non-desire, because these two are complete on one, so it is mixed. The desire here is not the desire of affliction, and it should be known that non-desire is not of the nature of hatred and the nature of aversion. Like putting butter on butter is, although the object is the wisdom that realizes emptiness, the emptiness of the object is like the sky, nothing at all. If you think so, then this is just a conceptual fabrication, not the emptiness of reality. Therefore, emptiness itself is wisdom, and wisdom itself is emptiness, in the wisdom of emptiness realizing emptiness, there is no difference between knower and known, or object and subject, like pouring butter into butter. That's what it says. The so-called Nirvana, Nirvana is suffering.