Tibetan
སྣང་གསུམ་སྤངས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འོད་ གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་གིས་བཤད་ཅིང་ངོ་སྤྲོད་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་སློབ་མ་ ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ ཐོག་མའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པའི་སྐབས་ནི། དཔེའི་འོད་གསལ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་གནས་ལུགས་ མཚོན་ནུས་ལ། སེམས་དབེན་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བཞིས་དཔེར་ཡང་ མི་མཚོན་པའི་རྟོགས་ཚུལ་དང་མྱོང་ཚུལ་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་བལྟོས་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ དངོས་འདྲ་བ་ཞིག་གོ །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དངོས་ ནི། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་ཡང་མོས་པ་དང་རང་རིག་ ཙམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །མཚམས་ཀྱི་མཐའ་སོགས་ 5-551 ལ་དཀྱུས་ལྟར་ན། མཚམས་ཏེ་མུན་ནག་གི་མཐའ་ཐོ་རངས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འོད་གསལ་ དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་པས་མི་ཆོམས་ཤིང་འཇིག་པ་མིན་ལ། དུས་གང་དུ་མུན་ནག་གི་ ཚོགས་ནི་མ་ལུས་པ་འདས་པའི་རྗེས་དང་ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ སྟེ་དུས་འདི་ནི། དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འོད་གསལ་གྱི་དཔེར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ཡིན་ལ། ཆག་འགྱུར་ལས་ནི། མུན་པའི་མཐའ་ནི་རྣམ་པར་ཟད་ ཅིང་མཚམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་མ་ལུས་གང་དུ་འདས་གྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ན། མུན་ པའི་མཐའ་རྣམ་པར་ཟད་པ་དང་། མཚམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་འདས་པ་དོན་གཅིག་སྟེ་མཚན་ མོ་འདས་པའི་མིང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་མཆོག་ནི་རབ་རིབ་སྟེ་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ ཐམས་ཅད་བྲལ་བས། སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེ་དང་བཅས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནོ། །རབ་རིབ་བྲལ་བ་དངོས་ནི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པ་འདི་འབོགས་པ་ཙམ་ལ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་ པའི་རྟོགས་པ་འགོ་མ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཆོག་ན། དེ་ཡང་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ ནས། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཉམས་ཚོད་ཟིན་པས་བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྔ་རོལ་ ནས་གདམས་པ་འབོགས་པའི་རིག་འོད་གསལ་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ནི། འདིའི་རང་བཞིན་ ལ་མ་རྟོགས་ལོགས་རྟོགས་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་གོ་བ་ལེགས་པར་ཆགས་པ་དག་ ཉམས་མྱོང་ཅི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་བློ་གྲོས་ཡོད་པ་དགོས་སོ། །དོན་ དམ་དེ་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་རྒྱུའི་དོན་དུ་བྱས་ཀྱང་། དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་པ་ནང་ གི་བདེ་བ་རྣམ་རྟོག་གི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་གསུམ་ཐིམ་པའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་ པ་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་ལ་དཔེས་མཚོན་དུ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ནང་ལ་དཔེ་སྦྱོར་བ་ 5-552 ཙམ་བྱེད་ཀྱང་དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། སྣང་ཆའི་སྒོ་ནས་དཔེས་མཚོན་དུ་ཡོད་ ལ། །ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དཔེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནོ། ། ༈ ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ནི། །ཐོག་མིན་འབྱུང་དང་ཐོག་ མར་འབྱུང་བའམ། །དབུས་མིན་འབྱུང་དང་དབུས་སུ་འབྱུང་བའམ། །མཐའ་མིན་ འབྱུང་བའམ་མཐར་ནི་འབྱུང་བའམ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་དམ་པས་རབ་ཏུ་ གསུངས། །གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་མེད་ཅིང་། །ཟད་དང་འཕེལ་མེད་དངོས་དང་ དངོས་མེད་མིན། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ངོ་མཚར་མིན། །གནས་པར་ འགྱུར་མིན་མྱུར་པར་འགྲོ་བ་མིན། །གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་ བྲལ། །བསོད་ནམས་རང་བཞིན་མ་ཡིན་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །བསོད་ནམས་ དང་ནི་སྡིག་གི་བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་གསུངས། །ཞེས་ཏེ། འདི་ལ་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་དང་། མར་འགོས་ཀྱི་རྗེས་ འབྲང་རྣམས་འདི་སྐད་ཅེས། ཐོག་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འོད་གསལ་ལས་ལངས་པའི་ལུགས་ ཟློག་གི་སྐབས་སུ། ཀུན་གྱི་ཐ་མར་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་ འབྱུང་བ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ། སྣང་ཐོབ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་དེ་གོ་ཟློག་པ་ཐོབ་སྣང་གི་བར་དུ་བྱུང་བས་དབུས་ མིན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ་མཆེད་པའོ། །ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་མཐའ་མིན་ཏེ་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་ དང་། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ཐ་མར་འབྱུང་བ་ནི། ཉེར་ཐོབ་སྟེ་དེ་དག་གང་ལས་འབྱུང་ བའི་གཞི་དང་། གང་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཡིན་ པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་འདོད་ན། གཞུང་འདིར་སྣང་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་ གསལ་བོར་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ལེགས་ཆ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དབུས་མིན་འབྱུང་བ་ཞེས་ 5-553 པ་ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་མཆེད་པ་ལ་མི་འགྲིག་སྟེ། སྣང་ཐོབ
Chinese
舍弃三现的刹那，就是现证光明智慧，上师已经宣说并开示。瑜伽士弟子自己也要使之成为体验的境地，即要证悟。光明次第最初生起体验之时，即使只是譬喻光明，也能诠释实相。因为在心寂和幻身次第的境地，有景象也无法比喻的证悟方式和体验方式。与那些相比，就像是真实意义的光明一般。光明次第究竟的真实现证，是瑜伽士现量之行境。在那之前，也是信解和自明仅有的行境，因此瑜伽士本身即是境。界限的边际等 5-551 如果按照通常的说法，界限即以黎明象征的黑暗的边际光明，不会被分别念等摧毁，也不是会坏灭的。何时黑暗的集合全部消逝之后，以及太阳未升起之前的刹那，即这个时间，导师应宣说为无垢清净的边际光明的譬喻。这是（原文）。《变易论》中说：“黑暗的边际完全耗尽，界限的光辉全部消逝之处。”按照这样翻译，黑暗的边际完全耗尽，以及界限的光辉消逝，意义相同，都是夜晚消逝的名称。这样，殊胜的导师因为远离了昏昧，即一切烦恼分别念，所以为弟子开示了以外在譬喻为伴的现证次第。真正远离昏昧是获得双运的上师，仅仅是对幻身究竟者灌输这个口诀，如果相续中生起了光明的次第的最初证悟，也就足够了。那也是依靠譬喻智慧，对真实智慧有了体验，因此是智慧最为殊胜者。从前灌输口诀的觉性光明仅仅是随顺，对于此自性，与未证悟、歧途证悟、怀疑三者分离的理解已经很好地建立，那些依靠各种体验而生起定解的智慧。
English
That moment of abandoning the three appearances is the clear light wisdom of complete enlightenment, which the supreme lama has explained and introduced. The yogi disciple himself must also make it the object of experience, that is, to realize it. When the initial experience of the clear light stage arises, even if it is only an example of clear light, it can still represent the reality. Because in the state of mind isolation and the illusory body stage, there are ways of realization and experience that cannot be exemplified even by appearances. Compared to those, it is like the actual clear light of meaning. The actual complete enlightenment of the clear light stage is the object of the yogi's direct perception. Before that, it is also the object of aspiration and self-awareness alone, so the yogi himself is called the object. The edge of the boundary, etc. 5-551 According to the usual saying, the boundary, that is, the clear light that symbolizes the edge of darkness with dawn, is not destroyed by conceptual thoughts, etc., nor is it destructible. At what time the collection of darkness has completely passed away, and the moment before the sun rises, that is, this time, the teacher should declare as the example of the stainless and pure edge of clear light. This is (the original text). In the "Change Treatise," it says, "The edge of darkness is completely exhausted, and where the glory of the boundary has completely passed away." According to this translation, the edge of darkness is completely exhausted, and the glory of the boundary has passed away, which have the same meaning, are both names for the passing of night. Thus, the excellent teacher, because he is free from dimness, that is, all afflictions and conceptual thoughts, has shown the disciple the stages of complete enlightenment accompanied by external examples. The one who is truly free from dimness is the master who has attained union, and merely bestowing this instruction on the one who has perfected the illusory body is sufficient if the initial realizations of the clear light stage have arisen in the mind stream. That is also because, relying on the wisdom of example, one has gained experience of the wisdom of meaning, and therefore is the most excellent of wisdom. The awareness clear light that has been in accordance with the instructions bestowed from before is merely in accordance with this nature, the understanding that is separated from non-realization, wrong realization, and doubt has been well established, and those minds in which certainty has arisen based on various experiences.
Chinese
需要有信赖感。虽然为了用比喻来象征胜义谛，但无法用比喻象征的，是内在的安乐，远离分别念的纷扰的光明智慧，那便是现证菩提的菩提智慧。通过三现相消融的刹那次第而获得。外面说可以用比喻象征，里面只是比喻，却说无法用比喻象征，这是从显现的角度来说，可以用比喻象征，从本体的角度来说，是远离比喻的意义。 ༈ 宣说一切皆空的自性。 第二，宣说一切皆空的自性。非始生与初始生，非中生与中生，非终生与终乃生，彼等一切皆为空，胜者如是善宣说。何处无有去来，无尽亦无增，非有亦非无。是为奇妙有色，亦非奇妙。不住亦非速疾行。何者离有与无之名言，非福德自性亦非罪恶自性，非福德与罪恶之主，是为殊胜者。彼乃一切空，诸佛如是说。如是说。对此，有些注释者和玛尔果的追随者们这样说：非初始，即从光明中生起的逆行次第中，在一切的最后生起，以及顺行次第中最初生起的是显现的智慧。顺行次第中，显现和获得二者之间生起，以及逆行次第中，颠倒过来在获得显现之间生起，因此非中生，即是生发。逆行次第中，非终，即最初生起，以及顺行次第中，最后生起的是近获得，即彼等生起的根基，以及将要消融的地方，是说一切皆空的明光。如果这样认为，此论典中，虽然有能够清楚地显示三现相顺行逆行的优点，但是，非中生，在逆行次第中，与生发不符，显现获得
English
Trustworthiness is required. Although it is done to symbolize the ultimate meaning with metaphors, what cannot be symbolized by metaphors is the inner bliss, the clear light wisdom that is free from the disturbances of conceptual thoughts, which is called the wisdom of enlightenment of perfect enlightenment. It is obtained through the moments of the dissolution of the three appearances. It is said that externally it can be symbolized by metaphors, and internally it is only a metaphor, but it is said that it cannot be symbolized by metaphors. This is to say that from the perspective of appearance, it can be symbolized by metaphors, and from the perspective of essence, it is the meaning of being free from metaphors. ༈ Explaining the nature of emptiness of all things. Secondly, explaining the nature of emptiness of all things: Not the beginning of arising and the beginning of arising, or not the middle of arising and the middle of arising, or not the end of arising or the end of arising, all of these are empty, the Victorious One has well declared. Where there is no going and coming, no end and no increase, neither existence nor non-existence. It is a wonderful form and not wonderful. It does not abide and does not go quickly. Whatever is free from the terms of existence and non-existence, not the nature of merit and not the nature of sin, not the master of merit and sin, is the supreme one. That is the emptiness of all things, the Buddhas say. Thus it is said. To this, some commentators and followers of Mar and Ngok say this: Not the beginning, that is, in the reverse order of arising from the clear light, arising at the very end of everything, and in the forward order, the first arising is the wisdom of appearance. In the forward order, arising between appearance and attainment, and in the reverse order, reversing and arising between attainment and appearance, therefore not the middle of arising, that is, arising. In the reverse order, not the end, that is, the first arising, and in the forward order, the last arising is the near attainment, that is, the basis from which they arise, and the place where they will dissolve, is said to be the clear light of emptiness of all things. If it is thought that way, in this treatise, although there is the advantage of being able to clearly show the forward and reverse order of the three appearances, however, not the middle of arising, in the reverse order, does not match the arising, appearance attainment