Tibetan
པར་བྱ། །སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་སུ་ནི། །སྒོམ་པ་མཆོག་ གིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་རྫོགས་རིམ་པ་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ངེས་ པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་རིག་མ་བླངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་ཆོས་དོན་ དམ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རང་སེམས་ཐིམ་པར་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གསང་བ་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། ། ཐབས་དེ་ཡང་ཅི་སྙམ་ན། ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ལྟར་ན། ཉི་མ་ནུབ་ནས་ནམ་ཕྱེད་ཚུན་ཆད་ དུ། དབང་བསྐུར་ཐོབ་དགོས་པས་དེའི་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་བརྩམས་ཟིན་ནས། མཚན་ མོའི་ཐུན་དེ་འདས། ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་བར་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་བའི་དུས་ན། འོད་གསལ་ གྱི་ལུང་ཕོག་པས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་རྟོགས་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པའམ། ཡང་ན་གཙོ་བོར་ དོན་གྱི་འོད་གསལ་དངོས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ནང་གི་མངོན་བྱང་ལྟར་ན། རིག་མ་དང་སྙོམས་ པར་ཞུགས་པ་ལས། སྣང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ལ། ཉི་མའི་བརྡས་བསྟན་པའི་མཆེད་ པ་འདས་ནས་། ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་བདེ་བ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་པ་ ཡུན་རིང་དུ་བརྩམས་པས། མཚན་མོ་ལྟ་བུའི་ཉེར་ཐོབ་ནི་འདས། ཉིན་མོ་ལྟ་བུའི་རྗེས་ཐོབ་ ལ་མ་སླེབ་པའི་བར་དེར། མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྐྱ་ རེངས་དང་པོ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཏེ། དེ་ལས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ན། དོན་འདི་རྒྱས་པར་སྒྲོན་ གསལ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་མོད་ཀྱི། ད་ལྟའི་སྒྲོན་གསལ་ལས། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྟེ་ཐབས་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། ནུབ་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་འདིར། མཆེད་པའི་ 5-543 རྗེས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ནམ། ཡང་ན་ནུབ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནི། །ཞེས་འདོན་ དགོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས། རྩོམ་པ་པོའམ། རྒྱ་དཔེའི་ཕྱི་མོའམ། འགྱུར་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་ གང་རུང་ཞིག་ལས་མ་འདས་སོ། །སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ རིམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱི་དང་ནང་གིའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཕྱིའི་བསྟན་པར་བྱ་ སྟེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་སུ་མ་རིག་པའི་སྣང་བ་འདས་ནས། ཇི་སྲིད་ཉི་མ་གསལ་བར་ མ་གྱུར་པ་སྟེ། འདི
Chinese
应作。黎明出现之时，瑜伽士以 最胜之行而修持。如是说，此义乃是圆满次第不需顾及种姓之故。如何获得之明妃受用后，如金刚般不可分割之法，自心融入真谛光明之自性中，应修持之。此乃获得金刚持之秘密双运之方便。 彼方便为何耶？如外之现证而言，从日落至半夜之间，必须获得灌顶，故彼等之事已开始修持。彼夜晚之时段已过。太阳未出之时，于第一道曙光出现之时，光明之口诀击中，最初获得光明次第之证悟。或者主要使意义之光明真实显现。如内之现证而言，从与明妃平等进入中，四现之智慧生起。以太阳之表征所表示之增长已过。于接近获得之离戏论之安乐中入定之修持长久修持后。如夜晚般之接近获得已过。在未到达如白昼般之后得之间。入定之智慧极为明晰且无戏论，如第一道曙光出现般，于彼入定乃是所有皆空光明。从彼生起双运之身，此乃彼意义。此意义需从《灯明》中详细了知。然于现在之《灯明》中，金刚日即方便之智慧平等进入之相状生起后。没落即成为智慧之自性。如是出现乃是顺生之场合中。有增长之后显现生起之过失。或者没落后金刚日。需要如是念诵之过失产生。故作者或者汉文底稿或者翻译之过失三种中任何一种皆未超出。于《行集灯》中，彼处现证菩提之次第乃是两种，即此如外与内。彼处首先应宣说外者。于黎明之时段，无明之显现已过。直至太阳未变明亮之间。此
English
Should be done. At the time of dawn, yogis practice with the most excellent conduct. As it is said, this meaning is because the perfection stage does not need to consider lineage. After taking the consort who is obtained, like an indivisible Dharma like a vajra, one's own mind merges into the self-nature of the true and ultimate light, one should practice. This is the means to attain the secret union of Vajradhara. What is that means? As for the external manifestation, from sunset to midnight, one must receive empowerment, so those activities have already begun to be practiced. That night's time has passed. When the sun has not yet risen, at the time when the first ray of dawn appears, the mantra of light strikes, and the realization of the stages of light is initially attained. Or mainly, the light of meaning is actually manifested. As for the internal manifestation, from entering into equality with the consort, the wisdom of the four appearances arises. The increase indicated by the symbol of the sun has passed. After practicing for a long time in the practice of settling in the bliss of near attainment, which is free from elaboration. The near attainment like night has passed. In the interval before reaching the subsequent attainment like daytime. The wisdom of meditative equipoise is extremely clear and without elaboration, like the first ray of dawn appearing, settling in that is the emptiness of all light. From that, the body of union arises, this is the meaning. This meaning needs to be known in detail from the Lamp Illumination. However, in the current Lamp Illumination, after the Vajra Sun, that is, the characteristic of the wisdom of means entering into equality, has arisen. Falling, that is, becoming the self-nature of wisdom. As such, it appears in the context of sequential arising. There is the fault of appearance arising after increase. Or after falling, the Vajra Sun. The fault of needing to recite like that arises. Therefore, the author, or the Chinese manuscript, or the fault of translation, none of the three has been exceeded. In the Compendium of Practices Lamp, the stages of actualizing enlightenment there are two kinds, namely, this like outer and inner. There, first the outer should be declared. At the time of dawn, the appearance of ignorance has passed. Until the sun has not become clear. This
Tibetan
་ལ་ནི་འོད་གསལ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་། ལུས་དང་ངག་ དང་ཡིད་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ་ན་སྣང་བ་ མཆེད་པའོ། །ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཐུན་མཚམས་ནི་མ་རིག་པའོ། །ཟླ་བ་ཤར་བའི་ཚེ་ནི་སྣང་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིས་ཕྱི་རོལ་ལ་ངེས་པ་བསྟན་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་ནང་གི་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རིམ་པ་འདིས་བསྟན་པར་ བྱ་སྟེ། དང་པོར་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་ཟེར་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་མུན་པ་དང་བྲལ་ བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྟག་ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་ དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་དང་། ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་དང་། ཕལ་ཆེར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ཐུབ་པ་དཔལ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་ན། ཕྱིར་དུས་བཞི་པོ་མངོན་ བྱང་གི་སྣང་བ་བཞིའི་དཔེར་བླངས་པ་ཙམ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ཐོ་ རངས་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས། འབྲེལ་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མངོན་བྱང་གི་མིང་བཏགས་ པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མངོན་བྱང་དངོས་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། ཁ་ཆེ་ལ་ཀྵི་ 5-544 མ་ནི། ཕྱིའི་ཞག་ནི་མངོན་བྱང་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ནི་ ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོང་པ་བཞི་ནང་གི་ མངོན་བྱང་ངོ་། །ཞེས་འདོད་དོ། །འགོས་ལུགས་ཀྱི་གཏོང་ཐུན་ཆེན་མོ་ན་བཙུན་མོ་ཅན་དང་ ནག་པོ་པའི་བཞེད་ཀྱིས། དཔེ་བཞི་པོས་མཚོན་པ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཚུལ་བཞིའི་ཆ་ནས་ཕྱི་ དང་། ཉམས་མྱོང་བདེ་བའི་ཆ་ནས་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་འདོད་ལ། ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་ཀྱིས། ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་དུས་དང་རྟགས་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་དྲང་དོན་དང་། ནང་གི་མངོན་བྱང་ནི། རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་དང་། སྐེད་པ་དང་། ནོར་བུ་དང་། གཉིས་ཤོར་གཉིས་ གནས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དོན་དངོས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ ནི་དུས་དངོས་ལ་སྟོང་བཞིར་འཇོག་ན། དུས་དངོས་དེ་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པ་ཐལ་བ་
Chinese
那光明是清净无垢的形态显现，是远离身、语、意，一切皆是空性的体性。太阳升起之时，是光明增长。太阳落山之时，是无明。月亮升起之时，是光明。如此以四种空性在外境上确定显现之后，现在将内在的现证菩提各自以自证的体性，按此次第来显示：首先，如海市蜃楼般，见到具有五种光芒的集合。第二是光明，如月亮的光芒。第三是，光明增长，如太阳的光芒。第四是，获得光明，如黑暗。之后，在脱离黑暗的瞬间是光明，是极其明亮、恒常显现的体性，以圣谛的自性，以智慧之眼见到。如是说。对此，纳波·丹曲多杰（ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ།），阿巴亚嘎绕（ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་），以及大多数追随其后的图巴巴（ཐུབ་པ་དཔལ།）和策哲桑布（བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོ།）的注释中，认为外境的四时只是作为现证菩提四种显现的比喻，考虑到获得现证菩提的时间是黎明，因此以关联作为理由而命名为现证，实际上现证的真实是内在的现证。喀且拉吉玛（ཁ་ཆེ་ལ་ཀྵི་མ་）则认为，外境的昼夜不是现证，而是与此形态相似的内在四空是外境的现证，与海市蜃楼等征兆相关的四空是内在的现证。果氏（འགོས་）学派的广大托噶（གཏོང་ཐུན་）中，尊莫坚（བཙུན་མོ་ཅན།）和纳波巴（ནག་པོ་པ།）的观点认为，以四种比喻所象征，从远离分别念的四种方式的角度是外境，从体验安乐的角度是内在的现证。那若巴（ནཱ་རོ་པ།）的观点认为，外境的现证是法性的比喻、时间和征兆的象征，因此是权宜之说，而内在的现证是金刚的根、腰部、宝珠以及二失二住时期的智慧，是真实意义。后来的一些智者如果将实际的时间安立为四空，那么实际的时间就是菩提的刹那，这是不合理的。
English
That luminosity is the clear manifestation of purity and absence of defilement, and is the nature of emptiness, being free from body, speech, and mind. When the sun rises, it is the increase of appearance. When the sun sets, it is ignorance. When the moon rises, it is appearance. Thus, having explained the ascertainment of emptiness in four aspects outwardly, now the inner Abhisambodhi, each with its own self-aware nature, will be shown in this order: First, like a mirage, one sees the collection of five kinds of rays. Second is appearance, like the rays of the moon. Third is the increase of appearance, like the rays of the sun. Fourth is the attainment of appearance, like darkness. Then, in the moment of separation from darkness, there is luminosity, which is the nature of being extremely clear and constantly appearing, and one sees with the eye of wisdom the self-nature of the noble truth. Thus it is said. Regarding this, the commentaries of Nakpo Damtsik Dorje, Abhayakara, and most of those who followed him, Thuppa Pal, and Tsondru Zangpo, consider that the four times of the external world are merely taken as examples of the four appearances of Abhisambodhi, and considering that the time of attaining Abhisambodhi is dawn, they have named it Abhisambodhi based on association as a reason, but the actual Abhisambodhi is thought to be the inner Abhisambodhi. Kha Che Lakshima considers that the external day and night are not Abhisambodhi, but the four inner emptinesses that resemble it are the external Abhisambodhi, and the four emptinesses associated with signs such as mirages are the inner Abhisambodhi. In the great Tong Thun of the Gö tradition, the views of Tsünmo Chen and Nakpopa hold that the four examples symbolize the external Abhisambodhi in terms of the four ways of being free from conceptualization, and the inner Abhisambodhi in terms of the experience of bliss. Naropa's view is that the external Abhisambodhi is a metaphor for the nature of phenomena and a symbol of time and signs, therefore it is provisional, while the inner Abhisambodhi is the root of the vajra, the waist, the jewel, and the wisdom of the time of two losses and two abidings, which is the actual meaning. If some later scholars establish the actual time as the four emptinesses, then it would follow that the actual time is the moment of Bodhi, which is unreasonable.