Tibetan
་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་ཚུལ་དང་། གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གོང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་བར་དུ་བདག་བཟློག་པའི་རིགས་པ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞིར་གཞུང་ལུགས་ལས་བཤད་པ་དང་། བཤད་པ་བཞིན་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཤར་བ་དང་། ཤར་ནས་དེ་དང་དེར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་རྟོག་པས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་བརྫུན་པས་རྙེད་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་བཀག་པའི་བདེན་སྟོང་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ལས་མཐུན་པའི་དོན་དམ་དང་། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་དེ་དང་དེར་འཇོག་པ་རིགས་མོད། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཁས་ལེན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བརྗོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཐལ་རང་གི་སློབ་དཔོན་ 14-4-26b དག་གིས་མཐུན་པར་ཁུངས་སུ་དྲངས་པའི་མདོ་ལས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཤེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་དེ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁོ་བོས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་མ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡང་། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་དང་། བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ལི་ཙ་བྱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅག་གིས་ནི་རང་རང་གིས་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ན་ཁྱོད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བསྟན་པ་ལ་སྤོབས་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ནས་ལི་ཙ་བྱི་ཅིའང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འཇུག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པས་ཏེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་དེའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་སྨྲས་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ནི་ཡང་དག་དྲིས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མི་གསུངས་བཞུགས། །གཉིས་པོ་དག་ལ་དབེན་པའི་དངོས། །གཞན་དབང་དངོས་པོ་ཡང་དག་ན། །དྲིས་ན་ཅི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས། །དེ་ནི་མི་གསུང་
Chinese
关于将二谛（藏文：བདེན་པ་གཉིས།，两种真理）划分为二的世俗谛（藏文：ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་，相对真理）如何安立为世俗，以及将划分为二的胜义谛（藏文：དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་，究竟真理）也施设为世俗谛的方法。 第一种方法，已经在前面详细阐述过了。第二种方法是在中间阐述遮遣自我的理路时，胜义谛的体相和例子在经论中的阐述，以及如实地进行讲说和听闻时在分别念中显现，并且显现之后对它进行施设，所有这些都是世俗谛，因为它们是通过语言和分别念进行施设的。凡是世俗谛，都不是真实存在的，因为它们都是通过虚假的所见而获得的。那么，对于遮止了单边戏论的空性（藏文：སྟོང་ཉིད།，emptiness）和涅槃（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པ།，nirvana）等，按照自续派（藏文：རང་རྒྱུད།，Svatantrika）的经论中所说的，安立为共同认可的胜义谛和真实世俗，这样做是合理的。但是，对于远离一切戏论的究竟真实，也承认它是世俗谛吗？ 它也是世俗谛，因为它也是通过知识和言语进行施设的。正如寂天菩萨（梵文：Śāntideva）所著的《入菩萨行论》（梵文：Bodhicaryāvatāra）中，被应成派（藏文：ཐལ་འགྱུར།，Prāsaṅgika）和自续派的论师们共同引用的经文所说：‘对于胜义谛，连心识的活动都没有，更何况是文字呢？’那么，胜义谛的体相是什么呢？我无法言说，因为圣者们也无法言说。正如经中所说：‘不可说、不可思、不可言说的般若波罗蜜多（梵文：Prajñāpāramitā）。’以及在《二谛分别》（藏文：བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད།）的注释中引用的经文说：‘妙吉祥（梵文：Mañjuśrī）化身为童子，对离垢称（梵文：Vimalakīrti）说：善男子，我们各自已经宣说了自己的教义，现在请您也展示一下不二法门。’然后，离垢称一言不发。之后，妙吉祥赞叹道：善男子，对于文字、语言和表述无法进入的，就是菩萨们进入不二法门的方式。’就像经文中所说的那样。’引用这段经文后，用偈颂概括其含义说：妙吉祥提出了正确的问题，胜者的儿子（指离垢称）默然不语。对于两者来说，远离的实有，如果是他法实有，那么提问又有什么意义呢？胜者的儿子因此不语。
English
Regarding how to establish the conventional truth (Tibetan: ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་, kun rdzob kyi bden pa, relative truth) as conventional when dividing the two truths (Tibetan: བདེན་པ་གཉིས།, bden pa gnyis, two truths) into two, and how to also apply the term 'conventional truth' to the ultimate truth (Tibetan: དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་, don dam pa'i bden pa, ultimate truth) when dividing it into two. The first method has already been explained in detail above. The second method is during the explanation of the reasoning for refuting the self, the characteristics and examples of the ultimate truth as explained in the scriptures, and when they appear in conceptual thought during the explanation and listening as they are explained, and after they appear, applying terms to them—all of these are conventional truths because they are labeled by sound and conceptual thought. Whatever is a conventional truth is not truly existent, because all of it is something obtained through false perception. So, for emptiness (Tibetan: སྟོང་ཉིད།, stong nyid, emptiness) and nirvana (Tibetan: མྱ་ངན་ལས་འདས་པ།, mya ngan las 'das pa, nirvana), which negate one aspect of elaboration, it is reasonable to establish them as commonly accepted ultimate truths and true conventional truths, as explained in the Svatantrika (Tibetan: རང་རྒྱུད།, rang rgyud) scriptures. But, is the ultimate reality that is free from all elaborations also accepted as a conventional truth? It is also a conventional truth because it is labeled by knowledge and expression. As it is said in the sutra commonly cited by both Prāsaṅgika (Tibetan: ཐལ་འགྱུར།, thal 'gyur) and Svatantrika masters in the Bodhicaryāvatāra (Sanskrit: Bodhicaryāvatāra) by Śāntideva (Sanskrit: Śāntideva): 'For the ultimate truth, there is not even the activity of mind, what need is there to mention letters?' So, what is the characteristic of the ultimate truth? I cannot express it, because even the noble ones cannot express it. As it is said in the sutra: 'The Prajñāpāramitā (Sanskrit: Prajñāpāramitā) is inexpressible, unthinkable, and unutterable.' And in the commentary on the Differentiation of the Two Truths (Tibetan: བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད།, bden gnyis rnam 'byed), the sutra is quoted: 'Mañjuśrī (Sanskrit: Mañjuśrī), as a youth, said to Vimalakīrti (Sanskrit: Vimalakīrti): 'Noble son, we have each explained our own teachings, now please you also show the gate of non-duality.' Then, Vimalakīrti remained silent. Then, Mañjuśrī gave praise, saying: 'Noble son, that to which letters, sounds, and expressions do not enter is the way bodhisattvas enter the gate of non-duality. Well done, well done!' As it is said in the sutra.' After quoting this sutra, he summarized its meaning in verses, saying: Mañjuśrī asked the right question, the son of the Victorious One (referring to Vimalakīrti) remained silent. For both, the reality that is separate, if it is other-powered reality, then why ask the question? The son of the Victorious One therefore did not speak. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
བཞུགས་པར་འགྱུར། །བརྡ་ཤེས་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་། །རང་གིས་རྟོགས་པ་རྗོད་བྱེད་དེ། །དེ་བས་མི་གསུང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་ཉིད། །རིགས་པར་སྨྲ་བས་གང་བརྗོད་དེ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་གསལ་བར་སྨྲོས། །གང་ཕྱིར་ཁོ་ན་དེ་ལ་ནི། །བརྗོད་བྱའི་བག་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དྲིས་ཀྱང་དོན། །མི་གསུང་བཞུགས་པར་རྒྱ་ཆེར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ 14-4-27a པ་དང་། ཚིག་གསལ་ལས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པར་དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཐ་མ་ཁོ་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་བསླུ་མིན་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ནི། བར་དུ་བདག་བཟློག་པའི་རིགས་པ་དབང་བཙན་པར་བྱས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་འབྱེད་པ་དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པར་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དེའི་མཚན་གཞི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་མེད་པར་ཁས་ལེན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་དང་དེ་ཡིན་ན། དེའི་མཚན་གཞི་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དག་ཏུ་བཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཡོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་བཟུང་བར་མ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡོད་ན་མདུན་གྱི་ཀ་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་མ་ཡིན་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡོད་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ཡོད་ན་དབུ་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་གྲུབ་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཡོད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཆོས་ 14-4-27b ཅན། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ཁྱབ་པ་འགལ་བ་དང་། རྩ་བར་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཡོད་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་འགལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡི
Chinese
将安住于此。通达表诠、精通理智的智者们，无论如何，都应以自己的证悟来表达。因此，不应言说，也不应讲述。否则，所有声音的自性究竟圆满，理智的言说者又将如何表达呢？又如何能清晰地阐述理智呢？因为在那之中，没有任何可表达的内容。因此，即使提问，也不应言说，而应广泛地阐述安住之理。如是说。 《释论》中说：‘圣者们的胜义谛是什么也不说的。’如是说。那么，《二谛分别论》的注释中说，胜义谛不是世俗谛，因为它仅仅由最后的词语产生。为什么呢？因为如是说，它不是不欺骗的。如是说，这难道不是已经说过了吗？如是解释，是中间以破除我执的理智作为主导，并且是按照将所知分为二谛的方式进行的。如是分别，也是根据凡夫的智慧而安立的，六十正理论中如是说。那么，如果不能表达它的体性，是否就承认它不存在呢？也不是这样。大乘的圣者们各自以自证智体验的等持智慧的真如，也不是不存在的，如果它是那个，就必须是它的体性。那么，那个真如是什么呢？它也不能被真实地把握，因为它超越了言说。那么，如果存在，就会普遍地成为世俗谛，因为不能把握另一个的体性吗？不一定。例如，按照你的观点，如果存在，就必须不是面前柱子的极微尘的数量，因为它不能被把握。那么，是什么呢？如果存在，就必须是胜义谛，因为如果存在，就必须被中观派所认可的量所成立。如果是世俗谛，那么成立它就是相违的。即使这样，如果胜义谛存在，也不一定必须存在，因为它必须远离有无等边。那么，胜义谛法，不是远离有无等边，因为存在，因为是世俗谛，这样认为吗？这是周遍相违，并且根本上因不成。如果承认，如果胜义谛不存在，如果存在，就与胜义谛相违，也不能这样说，因为胜义谛存在。
English
Will remain. Those intelligent beings who understand signs and know reason, in whatever way, should express their own realization. Therefore, it is not appropriate to speak or tell. Otherwise, how would those who speak of reason express the ultimate perfection of the nature of all sounds? How would they clearly explain reason? Because in that, there is nothing to be expressed. Therefore, even if asked, one should not speak, but extensively explain the principle of abiding. Thus it is said. The Commentary says: 'The ultimate truth of the noble ones is that nothing is spoken.' Thus it is said. Then, in the commentary on Distinguishing the Two Truths, it is said that the ultimate truth is not the conventional truth, because it arises only from the final words. Why? Because it is said that it is not non-deceptive. Has this not been said? Such an explanation is one where the reasoning of refuting self is made dominant in the middle, and it is done by dividing the knowable into two truths. Such a division is also established in relation to the minds of ordinary beings, as stated in the Sixty Stanzas of Reasoning. Then, if one cannot express its essence, does one admit that it does not exist? That is not the case. The suchness that is to be experienced by the noble ones of the Great Vehicle in the samadhi wisdom of self-awareness is also not non-existent, and if it is that, it must be its essence. Then, what is that suchness? It cannot be truly grasped, because it is beyond expression. Then, if it exists, it will universally become the conventional truth, because one cannot grasp the essence of the other? It is not certain. For example, according to your view, if it exists, it must not be the number of the subtle particles of the pillar in front, because it cannot be grasped. Then, what is it? If it exists, it must be the ultimate truth, because if it exists, it must be established by the valid cognition known to the Madhyamikas. If it is the conventional truth, then establishing it is contradictory. Even so, if it is the ultimate truth, it does not necessarily have to exist, because it must be free from extremes such as existence and non-existence. Then, the ultimate truth, the subject of discussion, is not free from the extremes of existence and non-existence, because it exists, because it is the conventional truth, do you think? This is a contradictory pervasion, and the sign is not established at the root. If you accept, if the ultimate truth does not exist, if it exists, it is contradictory to the ultimate truth, one cannot say that either, because the ultimate truth exists. --------------------------------------------------------------------------------