Tibetan
འདས་པ་ཉིད་དུ་ཐག་ཆོད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་ཞིང་བརྗོད་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བར་སྣང་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་དོན་ལ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་རབ་རིབ་ལྟ་བུ་དང་། བདག་ཅེས་མིང་གིས་བརྗོད་པའང་བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ང་ཞེས་མངོན་ཞེན་ཀྱང་། །ཕུང་པོའི་ཆོས་ལས་བཙལ་ན་དམིགས་སུ་མེད། །བྱུང་གནས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ཡང་ཡོངས་མ་མཆིས། །རབ་རིབ་སྣང་བ་རི་བོང་རྭ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས་པའང་སྐབས་དོན་བསྡུ་བའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པ ལ་བཞི། མིང་གི་གདགས་གཞི་བཙལ་བ། བདེན་དངོས་ཀྱི་རྟག་ཞེན་བཤིག་པ། ཕན་གནོད་ཀྱི་མཚང་ལ་རྒོལ་བ། རེ་དོགས་ཀྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པའོ། །དང་པོ་མིང་གི་གདགས་གཞི བཙལ་བ་ལ་གཉིས མིང་གིས་བཏགས་པའི་དོན་བཙལ་ཏེ་སྟོང་པར་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ་དངོས་དང་། སྟོང་པ་ལས་སྣང་ཕྱོགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རོལ་པར་འཆར་ཚུལ་ལོ། །དེའི་དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ། དེས་མ་བསྡུས་པའི་ཆོས་གཞན་ལ་རིགས་པ་སྦྱར་བ། མིང་དོན་གནས་འགྱུར་བ་ལས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ་ནི། རང་གི་མགོ་ལྟ་བུ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་དུ་དེ་དང་དེར་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ལྟར་དུ་ཡོད་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་རང་རང་གི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་དོན་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ནས་བཙལ་ན་རྙེད་དགོས་པས་འདི་ལྟར་བརྟགས་ཏེ། མགོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ལ་བཏགས། ལུས་ཆགས་པའི་དང་པོ་ཡིན་པས་སམ ཟླུམ་པོ་ཡིན་པས་སམ སྟེང་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པས་མགོ་ཞེས་བཏགས ལུས་ཆགས་ ༄༅། །པའི་དང་པོར་ནི་མགོ་མ་སྐྱེས། ཟླུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མགོ་མི་ཐོགས། སྟེང་དང་འོག་ཅེས་བྱ་བའང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ སྐྲ་ནི་མགོ་མ་ཡིན ལྤགས་དང་རུས་པ་ཀླད་པ་རྣམས་དང་། མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་རྣམས་ཀྱང་མགོ་མ་ཡིན དེ་རྣམས་སོ་སོར་ཕྲལ་ན་མ་ཡིན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཚོགས་པ་ལ་མགོ་ཟེར་སྙམ་ན། སྲོག་ཆགས་ཞིག་གི མགོ་བཅད་ནས་དང་པོ་རྡུལ་རགས་པ་དང་དེ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་ན་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟན་ཀྱང་མགོ་ཞེས་མི་སྨྲ དེར་མ་ཟད་ཆུས་སྦྲས་ཏེ་མཉམ་དུ་རིལ་པོར་བྱས་ཀྱང་མགོ་ཞེས་མི་ཐོགས། དེས་ན་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། བརྗོད་གཞི་ཡུལ་མེད་དུ་འདུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཉིད་ཀྱང་ཆུ་བུར་ཟུང་དུ་ཡོད་པ་དང་། མིག་ལྤགས་དང་།མིག་ཆུ། རྩ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཚོགས་པའང་མ་ཡིན། གཟུགས་མཐོང་མཁན་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་མཁན་ནི་ཡེ་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ད་ལྟ་མིག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཆུ་བུར་འདི་མ་ཡིན་པར་རྨི་ལམ་དང་བར་དོའི་སྐབས་སུ་མཐོང་ བྱེད་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་སོ། །རྣ་བའང་རྣ་སྦུག་དང་ཤ་ལྤགས་སོགས་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེས་པ་དང་འཚོགས་པ་སྒྲ་ཐོས་མཁན། སྣ་ཡང་སྦུ་གུ་དང་ལྤགས་སོགས་སོ་སོར་ཕྱེས་པ་དང་འཚོགས་པ་དྲི ཚོར་མཁན། ལྕེ་ཡང་ཤ་ལྤགས་སོགས་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེས་པ་དང་འཚོགས་པ་རོ་མྱོང་མཁན་རྣམས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཚམས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཞེས་བྱ་བའང་། ཕྱིའི་རྒལ་ཚིགས་དང་རྩིབ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་།ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། ནང་གི་གློ་སྙིང་མཆིན་མཁྲིས་ཕོ་མཚེར་མཁལ་མ་རྒྱུ་མ་རྣམས་དང་། ལག་པའང་སོག་པ་དཔུང་པ་ལག་ངར་སོར་ཚིགས་ཤ་ལྤགས་རུས་པ་རྐང་ལ་སོགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལག་པའི་ཆ་ཤས་སོག་པ་དང་དཔུང་པ་ལག་ངར་རྣམས་དང་། རྐང་པའང་དཔྱི་དང་བརླ་དང་རྗེ་ངར་སོགས་དང་། དེ་དག་ལའང་ཤ་ལྤགས་རུས་པ་སོགས་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་སོ་སོར་ཕྱེ་ལ། དེ་དག་སོ་སོ་བ་དང་འཚོགས་པ་གང་ཡང་རྐང་པ་སོགས་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེས་མ་བསྡུས་པའི་ཆོས་གཞན་ལ་རིགས་པ་སྦྱར་བ་ནི ཕྱིའི་རི་བོ་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ལ་ཡང་ས་རྡོ་རྩྭ ༄༅། །ཤིང་སོགས་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས་བརྟགས་ལ། རྒྱུད་གཞན་གྱི་གང་ཟག་མི་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའང་དེ་བཞིན་དུ་དང་། གཞན་ཡང་རྫས་རྣམས་ལས་རྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ལ་མི་བྱ། ཀོ་བ་ལ་མི་བྱ། ཕྱི་དང་ནང་ལ་མི་བྱ་བའི་ཚུལ་སོགས་ཆོས་ཀུན་ལ་སྔར་གྱི་རིགས་པས་སྦྱར་ནས་བདེན་པས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་མིང་དོན་གནས་གྱུར་བ་ལས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་ཚུལ་ནི། དཔེར་མཚོན་ན་གྲི་ལས་འབུག་བྱས་པ་གྲི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ནས་འབུག་དང་། སླར་དེ་ལས་ཁབ་བྱས་ཚེ་དེ་ཡང་འགྱུར་ནས་ཁབ་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་ན། གྲི་དང་འབུག་ཅེས་བྱ་བ་བཏགས་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་དང་མིང་གི གདགས་གཞི་བཙལ་བའི་སྐོར་འདི་དག་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་གདམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྟོང་པ་ལས་སྣང་ཕྱོགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི རོལ་པར་འཆར་ཚུལ་ནི། ཨོ་རྒྱན་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཅན་དང་དངོས་སུ་མཇལ་ནས་གནང་བའི་གདམས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་འཕྲད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པ རྒྱུ་གཞི་དབྱིངས་དྭངས་གསལ་གང་ཡང་འཆར་རུང་གི་ནུས་པ་ཅན་དང་། རྐྱེན་ངར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྲ་མོ་གཉིས འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་རྣམས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་གཞི་དབྱིངས་དང་། དེའི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་སེམས་དང་། སེམས་དེའི་སྣང་ཆ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉི་མ་དང་དེའི་ཟེར་བཞིན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེ་ནི རྒྱུ་ནམ་མཁའ་དྭངས་གསལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྐྱེན་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་དང་སྤྲུལ་སེམས་དུས་འཛོམ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ །དོན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལ་ཁྱད་པར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་བཞིན་དུ་ངར་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་དབང་གིས་འཁྲུལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་ཡུལ་སོགས་སྣང་བ་ན་དེར་མ་གྲུབ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་གནས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་ཞེན་པ་ལྟ་བུའོ། །ནང་གི་བདག་རྐྱེན་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པ་དཔེར་ན་བྱད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལས་མིག་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟ་བུ། བདག་འཛིན་གྱི་དབང་ ༄༅། །གིས་འགྲོ་དྲུག་གི་གྲོང་ཁྱེར་རེས་མོས་སུ་སྣང་བ་སེམས་འཛིན་གྱི་སྣང་ཉམས་ཞིག་ཏུ་ནུབ་ཁའི་ཐང་སོགས་ཡུལ་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྣང་བ་ལྟ་བུ། འདོད་ཡོན་གྱི་སྣང་བ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་མཐོང་ཐོས་མྱོང་ཚོར་སྣ་ཚོགས་བདག་སྣང་གཞན་ལྟར་སྣང་བ་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཞི་ལས་མི་གཞན་པ་གཞི་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཟླ་རྒྱ་མཚོ་ལས་མི་གཞན་ཅིང་ཆུ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ།གཞི་དབྱིངས་ལ་ང་རུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་བདག་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་ཆུ་ལས་ལྦུ་བ་རྡོལ་བ་ལྟ་བུ། གཞི་དྭངས གསལ་གྱི་ཆ་དེ་བདག་སྣང་ཡིད་ཤེས་སུ་བཅུན་ཏེ་བརྟན་པ་ལས་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ། མིག་རྩ་གཅུར
Chinese
应当确定过去。第四，展示无而显现和言说的例子：如果有人想知道，所谓的“我”的显现是什么样的？那就像实际上不存在却显现的眼翳一样。而用“我”这个名称来称呼，也就像在所言说的意义尚未成立的情况下进行言说，如同说兔子的角一样。无论何时，即使执着于“我”，从蕴的法中寻找也找不到目标。产生之处和去往之处也完全不存在。就像眼翳的显现和说兔子的角一样。这句偈颂是总结章节含义的过渡性偈颂。第二，确定法的无我，分为四点：寻找名称的施设处，破除对真实存在的常执，攻击利害的弱点，摧毁希望和恐惧的虚假巢穴。第一，寻找名称的施设处，分为两点：寻找名称所指代的意义，从而确定其为空性；以及从空性中显现出缘起之戏。其中第一点分为三部分：确定由自相续所摄持的诸法为空性的方式，将理证应用于未被其摄持的其他法，以及即使名称和意义发生改变，也因为不是自性成立而为空性的方式。第一，确定由自相续所摄持的诸法为空性的方式：就像自己的头一样，对于任何法，如果像执着于“这就是这个”一样，执着于某个真实的事物，那就是所谓的法我。如果它存在，那么用各自的名称所指代的意义，就应该能在对境上找到，因此应该这样进行考察：所谓的“头”是为什么、对什么施设的？是因为是身体形成的最初吗？是因为是圆的吗？还是因为指向上方才称为头？身体形成的最初并不是头，所有圆的东西都不能称为头，而所谓上和下，如果进行考察和分析，也是不成立的。头发不是头，皮肤、骨头、脑髓等，以及眼睛、耳朵、鼻子、舌头等也不是头。如果将这些分开就不是头，但如果聚集在一起就称为头吗？如果将一个生物的头砍下来，先分解成粗大的微粒，然后分解成极微的微粒，即使向居住在赡部洲（地球）的所有人展示，也不会说这是头。不仅如此，用水...
English
It should be determined in the past. Fourth, showing examples of appearing and speaking as if non-existent: If one wonders, what is the appearance of what is called "I" like? It is like an illusion that appears even though it does not exist in reality. And speaking of "I" by name is like speaking even though the meaning of what is being said is not established, like speaking of a rabbit's horn. At all times, even if one is attached to "I", if one searches among the aggregates, there is no object to be found. The place of origin and the place of going are also completely non-existent. Like the appearance of an illusion and speaking of a rabbit's horn. This verse is a transitional verse summarizing the meaning of the chapter. Second, establishing the selflessness of phenomena, divided into four points: searching for the basis of naming, destroying the clinging to permanence of true existence, attacking the flaws of benefit and harm, and collapsing the false nest of hope and fear. First, searching for the basis of naming, divided into two points: searching for the meaning designated by the name and establishing its emptiness; and how the play of dependent origination arises from emptiness. The first of these has three parts: how to establish the emptiness of phenomena gathered by one's own continuum, applying reasoning to other phenomena not gathered by it, and how even if the name and meaning change, they are empty because they are not established by nature. First, the way to establish the emptiness of phenomena gathered by one's own continuum: Like one's own head, if one clings to any phenomenon as if it were a true object, thinking "this is this", then that is called the self of phenomena. If it exists, then the meaning designated by each name should be found on the object, so it should be examined in this way: Why and to what is the so-called "head" designated? Is it because it is the first part of the body to form? Is it because it is round? Or is it called the head because it points upwards? The head is not the first part of the body to form. Not everything that is round is called a head. And the so-called above and below, if examined and analyzed, are not established. Hair is not the head. Skin, bones, brains, and the eyes, ears, nose, and tongue are also not the head. If these are separated, they are not the head, but if they are gathered together, is it called the head? If the head of an animal is cut off and first broken down into coarse particles and then into extremely fine particles, even if it is shown to all the people living in Jambudvipa (Earth), it will not be called a head. Moreover, with water...
Chinese
即使将其揉捏成一个整体，也不会称之为头。因此，所谓的“头”仅仅是言说和安立的名称，应当了解其所指的对境是无处可寻的。同样，眼睛本身也是一对水泡状物，如果将眼皮、眼泪、血管和血液等部分一一分开，那么这些各自都不是眼睛。聚集在一起也不是眼睛。 也不是能见者，能见者是本有的觉性，而不是现在被称为眼睛的这个水泡，要知道在梦境和中阴时也有能见者。 耳朵也是，将耳道和皮肤等部分一一分开，或者聚集在一起，都不是能听者。鼻子也是，将鼻孔和皮肤等分开，或者聚集在一起，都不是能嗅者。舌头也是，将皮肤等部分一一分开，或者聚集在一起，都不是能尝者。应当如何恰当地结合这些道理来理解呢？同样，所谓的身体也是，外面的脊椎和肋骨等，以及手等肢体，里面的肺、心、肝、胆、胃、脾、肾、肠等，手也是肩胛骨、手臂、手腕、指节、皮肤、骨头、胫骨等。同样，手的组成部分肩胛骨、手臂、手腕等，脚也是髋部、大腿、小腿等，对于这些也一一分开其各自的组成部分，如皮肤、骨头等。思考这些各自独立和聚集在一起都不是脚等，从而证悟其为空性的自性。第二，将未包含在其中的其他事物运用推理，例如，外面的山和房屋等，也将其土地、石头、草 木等各自的组成部分分开来观察。其他相续的有情，如人和马等也是如此。此外，对于事物，比如鼓，不是指木头，不是指皮革，不是指外部和内部等，对于一切事物都运用之前的推理，从而了知其为空性。第三，从名称和事物的位置改变，也无法成立自性，从而了知空性之理。例如，用刀制作锥子，刀这个名称就变成了锥子，之后再用锥子制作针，那么锥子这个名称也会变成针，因此，刀和锥子等只是假立的名称，而不是从自身方面成立的。
English
Even if you knead it together into a whole, it is not called a head. Therefore, the so-called "head" is merely a verbal designation, and one should understand that the object it refers to is nowhere to be found. Similarly, the eye itself is a pair of bubble-like things, and if you separate the eyelids, tears, blood vessels, and blood, etc., then these are not the eye individually. Nor is it the eye when gathered together. It is also not the seer, the seer is the innate awareness itself, and not this bubble that is now called the eye, know that there is a seer in dreams and in the bardo. The ear is also, separating the ear canal and skin etc. into separate parts, or gathering them together, is not the hearer. The nose is also, separating the nostrils and skin etc., or gathering them together, is not the smeller. The tongue is also, separating the skin etc. into separate parts, or gathering them together, is not the taster. How should one properly combine these reasons to understand? Similarly, the so-called body is also, the outer spine and ribs etc., and the limbs such as hands, and the inner lungs, heart, liver, gallbladder, stomach, spleen, kidneys, intestines etc., and the hand is also the scapula, arm, wrist, knuckles, skin, bone, tibia etc. Similarly, the parts of the hand, the scapula, arm, wrist etc., and the foot is also the hip, thigh, calf etc., and for these also separate their respective parts such as skin, bone etc. Consider that these individually and gathered together are not the foot etc., and thereby realize their nature as emptiness. Second, applying reasoning to other things not included in this, for example, the outer mountains and houses etc., also separate and examine their respective parts of earth, stone, grass, trees etc. Other sentient beings of other continuums, such as humans and horses etc., are also like this. Furthermore, for things, such as a drum, it does not refer to the wood, it does not refer to the leather, it does not refer to the outside and inside etc., apply the previous reasoning to all things, and thereby know that they are empty of truth. Third, from the change of name and the position of things, it is also not established by nature, thereby knowing the reason for emptiness. For example, making an awl from a knife, the name knife changes to awl, and then making a needle from the awl, then the name awl will also change to needle, therefore, knife and awl etc. are merely imputed names, and are not established from their own side.