Tibetan
ཡོད། ཉིན་སྣང་གི་སྣོད་བཅུད་དང་གཅིག་པར་འདོད་དམ་ཐ་དད་དུ་འདོད། གཅིག་ཏུ་འདོད་ན་གཉིད་ཀྱིས་མཚམས་བཅད་དམ་མ་བཅད། བཅད་ན་ནི་ཉིན་སྣང་མ་ཡིན་ལ། མ་བཅད་ན་ནི་རྨི་སྣང་མ་ཡིན། ཡང་ན་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྟེང་འོག་གམ་ཕྱི་ནང་བྱས་ནས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།ཡང་བདག་གིས་བླ་མ་ལགས། དེས་ན་ཐག་གང་ལ་ཆོད། ས་གང་གིས་འཛིན བླ་མ་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞུས་པས་བླ་མའི་ཞལ་ནས།ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་ཡང་སྐྱེ་སྣང་ཙམ་དུ་ཟད། འཆི་མ་མྱོང་ཡང་སྣང་བ་གནས་འགྱུར་ཙམ་དུ་དཔེར་ན་རྨི་སྣང་དང་ཉིན་སྣང་ལྟ་བུར་ཟད། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་རྣམས་སུ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱར་མཐོང་ཐོས་ཚོར་མྱང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་རང་ལ་ཤར་བ་ ༄༅། །ཙམ་ལས་གཞན་དུ་སྤུ་རྩེ་ཙམ་ཡོད་མ་མྱོང་། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མིག་གིས་མཐོང་། དོན་ལག་པས་ཟིན། དབང་པོའི་སྒོར་མྱོང་བས་གཞན་རང་རྒྱུད་པར་ཡོད དོ་སྙམ་ན་རྨི་ལམ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེའི་དུས་སུ་བདེན་པར་སྣང་ཡང་སད་དུས་ཉིད་ནས་ཡུལ་མེད་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་དེས་སྟོན་ཏོ། །ཚེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གནས་འཕོ་ཞིང་འགྲོ་མ་མྱོང་། ཡུལ་གཞན་དུ་སྡོད་མ་མྱོང་བའི་ཚུལ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་མཚུངས་སོ །རྨི་སྣང་དང་ཉིན་སྣང་གི་བདེན་རྫུན་མི་མཉམ་པར་སེམས་ན སྐྱེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་རྨི་སྣང་དང་ཉིན་སྣང་གི་ལས་ཀ་སོ་ནམ་འབད་རྩོལ་གསོག་འཇོག་ཐམས་ཅད་མཉམ་མི་མཉམ་ལྟོས་ཤིག །དེ་གཉིས་ལ་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་དང་། གྲངས་མང་ཉུང་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན་མཚུངས་པར་ཐག་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་མ་ཟད་རྨི་སྣང་མི་བདེན་པ་དང་ཉིན་སྣང་བདེན་པ་ཡིན་ན རྨི་སྣང་འཁྲུལ་པ་དང་ཉིན་སྣང་མ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བས། རྨི་སྣང་དུ་སེམས་ཅན་དང་ཉིན་སྣང་དུ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འདོད་དགོས གཉིས་ཀ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ན་ནི་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོན་མེད་དེ། མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ སྣང་ཞིང་བཟུང་བ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་ཆད་རི་རབ་ཟས་སུ་ཟོས་རྒྱ་མཚོ་སྐོམ་དུ་བཏུང་ཀྱང་ད་ལྟ་འགྲང་བ་མེད་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གོས་སུ་གྱོན་ཡང་དྲོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྣང་ཙམ་ཉིད་ལས་མ་གྲུབ་པའི་བརྡར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུས་སུ་སྣང་བ་འདི་སྟོང་པར་མ་ཤེས་ཤིང་དེ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ནི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འདིའི་ཆེད་དུ་འབད་རྩོལ་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཟ་བས་ན་ཟ་འདྲེ་དང་། འཁོར་བ་ནས་འཁོར་བར་ཁ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་འཆིའི་སྣང་བ་སྟོན་པས་ཤི་གཤེད། ལུས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོས་སོགས བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་རེ་དོགས་ཉེར་ལེན་ཆགས་སྡང་གི་ཞེན་པས་འཆིང་སྟེ་ཐར་པའི་སྲོག་རྩ་གཅོད་པས་སྲོག་གཅོད། གཏན་དུ་བདེ་བའི་དབུགས་འཕྲོག་པས་ན་དབུགས་ལེན་ཀྱང་ཡིན། དེས་ན་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་སྣང་ལ་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་རི་དྭགས་ཀྱིས་སྨིག་སྒྱ་ཆུ་རུ་མཐོང་ནས་རྒྱུག་པ་ལྟ་བུ་ལས་སྙིང་པོ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པའོ། །ཡང་འདི་ལྟར་སྟོང་པར་ཤེས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་བདེན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལས་མེད་དུ་ནི་མི་འགྲོ་བར་འདུག་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། བསྒོམ་བྱའི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ན་སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད ༄༅། །ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངེས་པ་ཡིན། ལར་བསྐྱེད་སྒོམ་དམིགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གོ་ཙམ་རྟོགས་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཙམ་གྱིས་མེད་པའི་གནས་ལུགས་མངོན་དུ་འགྱུར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད། ཡང་གདོད་ནས་སྟོང་ན་སྟོང་པར་ཤེས་དང་མ་ཤེས་འདྲའོ་སྙམ་ན། རིག་དང་མ་རིག་ཤེས་དང་མ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འཁོར་འདས་དང་གྲོལ་འཁྲུལ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཤེས་ཤིང་རིག་པ་ནི་གནད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཤེས་ན་ཐོས་བསམ་གྱི་གོ་མི་ཆོད་ཟེར་བའང་འབྱུང་སྲིད་དེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན། བསླབ་ཅིང་སྦྱངས་པས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །གཞན་ཡང་བསླབ་སྦྱང་སོགས་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་སྤྱད་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་རུང་། དཀའ་བ་སྤུ་ཙམ་མ་སྤྱད་པར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་རུང་། དཔེར་ན་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་སྤྱད་ནས་གསེར་རྙེད་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤུ་ཙམ་མ་སྤྱད་པར་གསེར་མལ་ས་ནས་རྙེད་ཀྱང་གསེར་ལ་བཟང་ངན་མེད་ པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་ཞིང་། འཁོར་འདས་སྟོང་ཉིད་ཆེན་པོར་ངེས་པར་ཐག ཆོད་པའི་རྗེས་ཤེས་རྒྱུན་ཆགས་པ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དེ་གཉིས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་དང་པོ་རྟོགས། བར་དུ་མྱོང་། ཐ་མ་གདིང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་གནད་དོ། །ཡང་ལུས་སོགས་སྣ
Chinese
有。您认为白天的显现（ཉིན་སྣང་）的外器内情（སྣོད་བཅུད་）和梦境（རྨི་སྣང་）是相同的还是不同的？如果认为是相同的，那么睡眠（གཉིད་）是否中断了它们？如果中断了，那就不是白天的显现了；如果没有中断，那就不是梦境了。或者，除了认为显现本身就是上下或内外存在的，别无他法。 ”他这样说。我又问上师：“那么，究竟以什么为准？什么来把握根本？” 我请求上师开示，上师说：“从无始以来的生生世世，虽然从未真正出生，但仅仅是出生的显现而已。虽然从未真正死亡，但仅仅是显现的转变，例如梦境和白天的显现。在眼、耳、鼻、舌、身中，对于色、声、香、味、触所见、所闻、所觉、所尝、所触的一切，都只是自显现显现在自身上， 仅仅如此，除此之外，连一根毫毛都没有。如果认为亲眼所见，用手抓住，通过感官体验到的，是存在于自身之外的， 那么，梦中的色、声、香、味、触，在当时都显得真实，但醒来时就发现它们毫无根据，从未存在过，这就能说明问题。从无始以来的轮回中，从未迁移和移动过。从未居住在其他地方，就像梦境的显现一样。如果认为梦境和白天的显现的真假是不一样的， 那么，请看看从出生到现在，梦境和白天的显现的工作、农活、努力、积累和储存是否相同。如果仔细观察这两者在时间长短和数量多少上是否相同，就会确定它们是相同的。不仅如此，如果梦境是不真实的，而白天的显现是真实的，那么梦境就是错觉，而白天的显现就不是错觉。那么，就必须认为梦境中是众生，而白天的显现中是佛。如果两者都是错觉，那么真假的区别就没有意义了。因为把不是真实的东西看作是真实的， 显现和执着，就被称为错觉。过去曾经把须弥山（རི་རབ་，Sumeru，须弥山）当作食物吃掉，把大海（རྒྱ་མཚོ་）当作饮料喝干，但现在却没有饱腹感；曾经把三千世界（སྟོང་གསུམ་）当作衣服穿上，但却没有温暖感。这些都应该明白，它们只是显现而已。如果不明白显现的身体是空性的，并且执着于它的真实性，那就是非常大的错误。因为为了这个身体而努力
English
It is. Do you think that the outer world and inner beings (སྣོད་བཅུད་) of daytime appearances (ཉིན་སྣང་) and dreams (རྨི་སྣང་) are the same or different? If you think they are the same, then does sleep (གཉིད་) interrupt them or not? If it interrupts, then it is not a daytime appearance; if it does not interrupt, then it is not a dream. Or, there is no other way than to think that the appearance itself exists as above and below or inside and outside. " He said that. I asked the Lama again, "Then, what is the standard? What grasps the root?" I asked the Lama to teach, and the Lama said, "From all the lifetimes without beginning, although never truly born, it is only the appearance of birth. Although never truly dead, it is only the transformation of appearance, such as dreams and daytime appearances. In the eyes, ears, nose, tongue, and body, all that is seen, heard, felt, tasted, and touched in the forms, sounds, smells, tastes, and textures is only the self-appearance appearing to oneself, Only that, and nothing else, not even a hair. If you think that what is seen with your own eyes, grasped with your hands, and experienced through the senses exists outside of yourself, then the forms, sounds, smells, tastes, and textures in dreams all seem real at that time, but when you wake up, you find that they are baseless and have never existed, which can explain the problem. From the beginningless cycle of life, there has never been migration or movement. Never lived in another place, just like the appearance of a dream. If you think that the truth and falsehood of dreams and daytime appearances are different, then look at whether the work, farming, efforts, accumulation, and storage of dreams and daytime appearances from birth to the present are the same. If you carefully observe whether these two are the same in terms of length of time and quantity, you will determine that they are the same. Moreover, if dreams are not real and daytime appearances are real, then dreams are illusions and daytime appearances are not illusions. Then, it must be thought that sentient beings are in dreams and Buddhas are in daytime appearances. If both are illusions, then the difference between truth and falsehood is meaningless. Because seeing something that is not real as real, appearance and attachment are called illusions. In the past, Mount Sumeru (རི་རབ་, Sumeru) was eaten as food, and the ocean (རྒྱ་མཚོ་) was drunk dry, but now there is no feeling of fullness; the three thousand worlds (སྟོང་གསུམ་) were worn as clothes, but there is no feeling of warmth. You should understand that these are just appearances. If you do not understand that the appearing body is empty and cling to its reality, then that is a very big mistake. Because striving for this body
Chinese
因勤作之故，食尽遍知的果实，故名食鬼；从轮回至轮回，口口相传，示现生死之相，故名死主；为了身体的缘故，追求衣服等安乐，希冀恐惧而取舍，以贪嗔之执着系缚，断绝解脱之命脉，故名断命；夺取恒常安乐之气息，故名夺气。 因此，执着于六根之境相，犹如野兽见海市蜃楼而奔逐，毫无实义，微尘许亦不可得。又如是，虽知是空性，然仍如前般安住于真实之相，不离不去，如是知晓又有何用？若不知所修之体性为空性，则一切修持皆 为非记别之歧途。本尊生起等一切所缘，仅凭理解或略有所悟，亦不能得解脱，故仅凭了悟空性，又有何理由必须现证无有之实相？又若本初即空，则知空与不知空又有何异？然识与非识，知与不知二者之差别，乃是轮回与涅槃、解脱与迷乱之根源，故了知并通达，实为至关重要。又有人云，若不能自力了悟，则闻思亦无意义。然无始以来，正因不能自力了悟，故流转于轮回。勤学苦练，则能生起与经论窍诀皆相符之空性见，故当知晓。此外，无论历经千辛万苦而证悟空性，抑或不费吹灰之力而证悟空性，譬如历经千辛万苦而得黄金，或毫不费力地从金矿中获得黄金，黄金本身并无优劣之分。 如是，将一切显现皆判决为空性之辨识智慧，称为各别自证智；于轮回涅槃皆定解为空性之巨大定解，其后念相续不断，称为证悟无我之智慧。于自相续中生起此二智慧，初时生起，中间串习，最终获得稳固之定解，此乃关键。又身体等诸
English
Due to the power of exertion, it consumes the fruit of omniscience, hence it is called a demon of consumption; from cycle to cycle, it passes down through generations, displaying the appearance of birth and death, hence it is called the lord of death; for the sake of the body, it seeks comfort such as clothing, clings with attachment and aversion, taking and rejecting with hope and fear, thus binding and severing the life force of liberation, hence it is called the cutter of life; it steals the breath of constant bliss, hence it is also called the taker of breath. Therefore, all attachment to the appearances of the six aggregates is like a deer running after a mirage, without any essence, not even a particle can be found. Furthermore, even if one knows it is emptiness, it still remains in the state of being true as before, it does not go away, so what is the use of knowing it like that? If one does not know that the nature of what is to be meditated on is emptiness, then all meditation will certainly be in the direction of the non-indicated. Generally, even with all other visualizations of generation stage meditation, one will not be liberated by merely understanding or slightly realizing, so what reason is there that merely realizing emptiness must manifest the state of non-existence? Furthermore, if it is empty from the beginning, then knowing emptiness and not knowing emptiness are the same? However, the difference between awareness and non-awareness, knowing and not knowing, is the source of samsara and nirvana, liberation and delusion, so knowing and being aware is crucial to realize. Furthermore, some say that if one cannot realize it through one's own power, then hearing and contemplating is meaningless. However, since beginningless time, it is because one has not realized it through one's own power that one has wandered in samsara. By studying and practicing, one will realize the view of emptiness that is in accordance with all the scriptures and instructions, so please know this. Furthermore, whether one realizes emptiness after undergoing great hardships such as studying and practicing, or whether one realizes emptiness without undergoing any hardships at all, for example, finding gold after undergoing great hardships, or finding gold in a gold mine without undergoing any hardships at all, the gold itself has no good or bad quality. Thus, the discriminating wisdom that determines all appearances as emptiness is called the discriminating wisdom; the continuous stream of subsequent cognition that is definitely certain that samsara and nirvana are great emptiness is called the wisdom of realizing selflessness. Generating these two wisdoms in one's own mindstream, first realizing, then familiarizing, and finally gaining a firm conviction is the key. Furthermore, the body and other