Tibetan
་ཆད་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཡང་ནང་སློང་ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་ཞེས་པ་རླུང་ལྔའི་འཕེལ་འགྲིབ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་གྱེན་རྒྱུའི་རླུང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་ནུས་པ་ཐེབས་ནས་དཀྲུགས་པའི་ཚེ། ཡར་འཕེལ་ནས་ཁོག་སྟོད་འཚང་བ་དང་ཤུགས་རིང་འདོན་པ་རྔམ་པ་འབྱུང་ཞིང་ནང་རོལ་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་གང་སྟེ། ན་བའམ་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། མར་འགྲིབ་ཚེ་ཟས་འཇུ་དཀའ་ཞིང་དབུགས་མི་བདེ་བ་སོགས་འབྱུང་ངོ་། །སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གིས་རྒྱས ཐེབས་ནས་སྨིན་པའི་ཚེ། སེམས་ལ་དགའ་སྣང་དང་སྡུག་སྣང་སོགས་གཉེན་ལ་ཆགས་པ་དང་དགྲ་ལ་སྡང་བའི་རྣམ་པས། རང་གི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དུ་མ་དང་། འགྲིབ་ཚེ་དྲན མེད་ཧད་པོར་སངས་ནས་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུ་ཀུན་སྤྱོད་རྩུབ་པ་སོགས་འབྱུང་ངོ་། །མེ་མཉམ་གྱི་རླུང་འཁྲུགས་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཚ་དྲོད་འབར་ཞིང་རྔུལ་ཆུ་རྡོལ་བ། དགུན་ཚ བའི་ནད་རིགས་འབྱུང་ཞིང་། མར་འགྲིབ་ཚེ་དབྱར་གྲང་བའི་ནད་དང་སྲིན་བུ་ལྡང་བ་སོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལ་ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་རྒྱས་ཐེབས་པས་འཕེལ་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཆེར་རྒྱས་པ་དང་། བཀྲག་མདངས་ཆེ་བ།མར་འགྲིབ་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཟོ་མདོག་ཉམས་ཤིང་འགུལ་བསྐྱོད་མི་ནུས་པ་སོགས་འབྱུང་ངོ་། །ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་ནུས་པ་ཕོག ནས་འཕེལ་ཚེ། དྲི་ཆུ་དང་གཤང་ལྕི་སོགས་ལོག་ནས་ཕྱིར་མི་ཐོན་པ་དང་། མར་འགྲིབ་ཚེ་རྩ་ཆུ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རང་རྡོལ་དུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་དག་པའི་རླུང་ལྔར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་ནུས་པ་ཕོག་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་གསལ་སྣང་བདེ་བའི་ཉམས་དང་། རྩུབ་ཉམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ ༄༅། །ལུས་ལ་ན་ཚ་ཟུག་རྔུ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་འདུ་བའི་ནད་དང་། རྩ་ཆུ་འགག་པ། ཆུ་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལ་ཚ་གྲང་གི་ནད གཉིས་ཀས་ཐེབས་ནས་འདར་ཤོམ་བྱེད་པ། གློ་ཚད་དང་རྐང་འབམ་སྐྲང་དང་ལྦ་བ། རྨ་ཆེན་རྡོལ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཞ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་། མོ་རྩིས་དང་རྨི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་པར་སྣང་བ་དང་། སེམས་ཀྱང་གཏད་མེད་ཟ་ཟི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཆང་གིས་མྱོས་པ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་ཤིང་། མི་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་ཅིང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་
Chinese
应当努力断除（恶行）。此外，关于内生身体疾病，是依赖于五气的增减而产生的道理是：也就是，上行气受到智慧气的影响而扰动时，向上增长，导致胸腔胀满，发出长长的声音，发出怒吼，内部全部被气充满，产生生病或不适的各种不确定的状态。向下减少时，食物难以消化，呼吸不畅等情况发生。 命气受到智慧气的影响而成熟时，心中产生喜悦和悲伤等，对亲友产生贪恋，对敌人产生憎恨的状态，自己的心变得难以控制，多种情况发生。减少时，失去记忆，突然昏厥，醒来后像疯子一样，行为粗暴等情况发生。与火同住的气紊乱的征象是，身体自然的热度燃烧，汗水涌出，发生冬季发热的疾病。向下减少时，发生夏季寒冷的疾病和寄生虫滋生等情况。 遍行气受到智慧气的影响而增长时，身体的肌肉大大增长，光泽明亮。向下减少时，身体的形态受损，无法行动等情况发生。下行清扫气受到智慧气的影响，增长时，大小便等逆行，无法排出。向下减少时，脉搏等自然地不会中断，而是自然涌出等，产生各种不确定的状态。像这样，不净的五气受到智慧气的力量影响的作用，产生明亮显现安乐的体验，以及粗糙显现痛苦的感受。 身体上产生疾病、疼痛，风、胆、痰等聚合的疾病，脉搏阻塞，水变成血，身体上下两部分受到寒热两种疾病的影响而颤抖，发生肺炎、脚气病、肿胀和瘿瘤，大疮破裂，身体的肢体瘫痪等情况，占卜和梦境也显得非常混乱，心也无所适从，烦躁不安，例如人喝醉酒一样，行为和举止都不确定，做出人和家畜等各种行为，完全不
English
One should strive to cut off (evil deeds). Furthermore, regarding the internal arising of bodily diseases, the way they arise depends on the increase and decrease of the five winds: That is, when the upward-moving wind is disturbed by the influence of the wisdom wind, it increases upward, causing the chest to be full, producing long sounds, roaring, and the inside is completely filled with air, producing various uncertain states of sickness or discomfort. When it decreases downward, it becomes difficult to digest food, and breathing is uncomfortable, and so on. When the life-sustaining wind is influenced and matured by the wisdom wind, feelings such as joy and sorrow arise in the mind, and the state of attachment to relatives and hatred towards enemies causes one's own mind to become uncontrollable, and many situations occur. When it decreases, memory is lost, suddenly fainting, and when waking up, acting like a madman, with rough behavior, and so on. The signs of the fire-equalizing wind being disturbed are that the body's natural heat burns and sweat pours out, and diseases of winter fever occur. When it decreases downward, diseases of summer cold and the growth of parasites occur, and so on. When the pervasive wind is influenced and increased by the wisdom wind, the muscles of the body greatly increase, and the luster is bright. When it decreases downward, the shape of the body is damaged, and inability to move occurs, and so on. When the downward-clearing wind is affected by the power of the wisdom wind and increases, urine and feces, etc., go in reverse and cannot be excreted. When it decreases downward, the pulse, etc., naturally do not stop, but naturally gush out, etc., producing various uncertain states. In this way, the function of the impure five winds being influenced by the power of the wisdom wind produces the experience of clear appearance and bliss, and the feeling of roughness and suffering. Diseases and pains arise in the body, diseases of the accumulation of wind, bile, phlegm, etc., blockage of the pulse, water turning into blood, the upper and lower parts of the body being affected by both hot and cold diseases and trembling, pneumonia, beriberi, swelling and goiter occur, large sores rupture, and the limbs of the body are paralyzed, etc. Divination and dreams also appear very chaotic, and the mind is also aimless and restless, like a person being drunk with alcohol, actions and behaviors are uncertain, and various actions of humans and livestock, etc., are performed, and completely not
Tibetan
ངེས་པ་འབྱུང་ཞིང་། སེམས་ཀྱང་བརྟན་གནས་ཚུགས་ཐུབ་མེད་པ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གང་བྱུང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཉམས་རྫུན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཉམས་ནད་དང་རྒྱབ་བརྟེན་འདྲེ་རུ་མི་འཛིན་པར། སྨན་དཔྱད་རིམ་གྲོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། རང་གི་ཉམས་ལེན་ལ་གདིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གནད་མཆོག་ཏུ་གཅེས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཁམས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་ལུས་ལ་ན་ཚ་དང་ཟུག་རྔུ་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དང་། ངག་ཀྱང་ སྨྱོན་པའི་རང་ཚིག་ཐོལ་བྱུང་དུ་རྡོལ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་གླུ་དང་མགུར་མ་ལ་སོགས་པའམ། གཞན་བློ་ཆོས་ལ་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ པའི་ཚིག་གཞན་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པའི་གཏམ་དང་། ཁྲོ་འཁྲུགས་སྡང་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་བའི་འཆོལ་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསམ་བཞིན་དུ་བཀག་འགོག་མེད་པར་རང་རྡོལ་དུ་སྨྲ་བ་སོགས་འབྱུང་བ་དང་།གཞན་ཡང་དོན་དང་འགལ་བའི་གཏམ་འགྱུར་ལྡོག་མང་བ་དུ་མ་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱང་སྨྱོན་པ་སྙིང་ནད་ཅན་ལྟ་བུར་སོང་བ་ལ གྲོགས་གཞན་ཅུང་ཟད་འུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་སེམས་བསླང་བ་ལྟར་བྱས་ཏེ། ཤེས་པ་གཏད་སོ་དང་བྲལ་ཞིང་རྟོག་ཚོགས་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་བླང་དོར་མེད་པར་ཤར་ཆ་དེ་གའི་དབང་དུ་སེམས་ཤོར་ནས་འཛིན་རྩོལ་མི་བཏུབ་པར་བདག་མེད་བྱུང་རྒྱལ་གྱི་ངང་དུ་ལུས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྙིང་མི་དགའ་ཞིང་འདུག་མི་ཚུགས་པར་མཁུན་པ་འདེབས་པ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ། ཤུགས་འདོམ་པ་སོགས་བྱེད་ཅིང་། གནས་མལ་དུ་སྡོད་སྙིང་མི་འདོད་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་ནས་རང་གནས་སུ་སྡོད་མི་ཚུགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དགའ་སྡུག་གི་སྣང་བ་ ༄༅། །ཟ་ཟི་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ལྟར་འབྱུང་ནས་དེ་ཀ་མེད་ཐབས་ལ། ཡུལ་རྒྱུས་མེད་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་ན་དགའ་སྙམ་པ་བྱུང་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་ཚེ། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས རང་ལ་སྡང་སེམས་སྐྱེས་འདུག་སྙམ་ནས་འགྲོ་སྙིང་མི་འདོད་ཅིང་།རང་གཅིག་པུར་འདུག་པར་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ ལྷ་སྣང་དང་འདྲེ་སྣང་། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འདི་མི་ཤར་བསམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་དག་གང་ཤར་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གནད་གལ་ཆེ་བའོ། །གསང་སློང་སེམས་ཀྱི་དགའ་སྡུག་འབྱུང་བ་ནི་ཉོན་ཡིད་བསླང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔའི་རྟོག་པ་རེ་
Chinese
确定会发生，心也变得像无法稳定安住一样。无论发生什么，都要明白一切都是巨大虚假体验的自性。不要把体验当成疾病，把依靠当成魔鬼。依靠药物治疗和仪轨中的殊胜上师口诀，让自己对修行获得定解，这是最重要的关键。总之，由于脉、气、明点的作用，身体会产生各种不确定的疾病和疼痛。语言也像疯子的胡言乱语一样，会突然冒出符合佛法的歌和道歌等，或者说出各种能够将他人心转向佛法的言语。也会说出使世俗之人感到愉悦的话语，以及导致愤怒和仇恨的胡言乱语，这些都会在无意中、无阻碍地自然流露。此外，还会说出许多与意义相悖、变化多端的言语。在这些时候，心也变得像疯子或心脏病患者一样，稍微受到他人喧哗的影响，就像唤醒了自己的心一样。觉知与所缘分离，对于所升起的任何念头，都不进行肯定或否定、取舍，而是任由念头自然生起，心随之流逝，无法控制，变得无主自在。因此，内心不悦，无法安坐，会发出“啃吧”（音译）的声音，说“哎呀”，叹气等等。会产生不想待在住所的感觉，无法待在自己的地方。并且，喜悦和悲伤的感觉 持续不断地产生，想要摆脱这些感觉，想要去一个陌生的地方。当想要去的时候，又觉得那个地方的人们对自己产生了憎恨，不想去，只想独自一人待着等等。因为不会生起任何想要停止生起快乐和痛苦、神灵显现和魔鬼显现、清净和不清净的各种念头。所以，无论生起什么，都要通过善巧方便来了解，这是非常重要的关键。秘密唤醒内心的喜悦和悲伤，就是唤醒了烦恼意，产生了五毒烦恼的念头。
English
It is certain to happen, and the mind also becomes as if unable to settle stably. Whatever arises, understand that everything is the nature of a great false experience. Do not regard the experience as a disease, and do not regard reliance as a demon. Relying on the supreme lama's oral instructions in medical treatments and rituals, make yourself gain certainty in your practice, this is the most important key. In short, due to the function of the channels, winds, and bindus, the body will produce various uncertain diseases and pains. The language will also, like the rambling of a madman, suddenly blurt out songs and dohas that are in accordance with the Dharma, or speak various words that can turn the minds of others to the Dharma. It will also speak words that please worldly people, and rambling words that lead to anger and hatred, which will all flow out naturally and unhindered unintentionally. In addition, it will speak many words that contradict the meaning and are full of changes. At these times, the mind also becomes like a madman or a heart patient, slightly affected by the noise of others, as if awakening one's own mind. Awareness is separated from the object of focus, and for any thoughts that arise, there is no affirmation or negation, acceptance or rejection, but the mind is allowed to arise naturally, and the mind flows with it, unable to be controlled, becoming masterless and free. Therefore, the heart is unhappy, unable to sit still, and will make "kenba" (transliteration) sounds, say "aiya", sigh, and so on. The feeling of not wanting to stay in the dwelling arises, and one cannot stay in one's own place. And, the feelings of joy and sorrow arise continuously, wanting to get rid of these feelings, wanting to go to a strange place. When wanting to go, one feels that the people in that place have developed hatred towards oneself, and one does not want to go, wanting to stay alone, and so on. Because there is not a single thought of wanting to stop the arising of various thoughts of happiness and suffering, divine appearances and demonic appearances, purity and impurity. Therefore, whatever arises, it is very important to understand it through skillful means. Secretly arousing the joy and sorrow of the mind is arousing the afflicted mind, and generating thoughts of the five poisons.