Tibetan
།ཞེས་གསུངས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལྟར་རོ། །ཕན་གནོད་མཚན་འཛིན་མ་རིག་བག་ཆགས་ལས། །བྱུང་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཕན་དང་གནོད་པའི་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡི། །མཚང་ལ་ རྒོལ་བ་ཁྱད་འཕགས་གདམས་པ་ལགས། །ཞེས་པའང་སྐབས་དོན་བསྡུ་བའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཞི་པ་རེ་དོགས་ཀྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པ་ལ་གསུམ རེ་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཡོན་ཏན་བཅས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པ། དོགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་རིགས་བདེ་སྡུག་དང་བཅས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པ རེ་དོགས་ཀྱི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བསྔགས་པ་མིང་གི་ཆེ་བརྗོད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་དང་བཅས་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་དགག་པ།དེ་ལ་སྒོ་ལྔ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཟློག་པ།རང་ལུགས་ངེས་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་དང་བཅས་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་དགག་པ་ནི། གདམས་པ་འདི་དག་འོད་གསལ་དག་པའི་སྣང་ངོར་དཔལ་ཆེན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་མཇལ་ཚེ་གསུངས་པ་སྟེ སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་གཞི རང་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་ལས། ད་ལྟ་རང་རེས་བཟུང་བ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་དུ་བདེན་པའི་དངོས་མཚན་དུ་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་རང་རྒྱུད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ༄༅། །སངས་རྒྱས་ཞེས་ཡུལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ན་མི་རྗེ་གཟུགས་བཟང་བ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞི་བ་བསིལ་བ་དྭངས་པ་རྙོགས་པ་དང་བྲལ་བ་མཛེས་སྡུག ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་བདེན་པར་ཡོད་པར་སེམས་ན། དེའི་ཕ་དང་མ་གང་ལགས། མ་ལས་སྐྱེས་ན་ནི་སྐྱེ་བའི་མཐའ་ཅན། གནས་ན་གནས་པའི་མཐའ་ཅན། འགག་ན་སྣང་མེད་ཆད་པའི་མཐའ་ཅན་ཏེ། འདི་དག་གི་དོན་གྱི་གནད་ཞིབ་པར་ནི་ཞལ་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། །རེ་ཞིག་གོ་སླ་བར་བཤད་ན་སྐྱེ་འགགས་གནས་གསུམ་ཚུགས་ཐུབ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡོད་ཕན་ཆད་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་ཡོད་ཐབས་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དག་སྐྱེ་འགགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བཏགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །ཡར་དག་པ་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་བདེན་པར་བཟུང་ན་རང་གིས་རང་ཉིད་བཅིང་པར་འགྱུར་གྱི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་ན་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཟེར་བའང་ཁ་ཙམ་དུ་བས་ཤིང་། མང་པོ་ཞིག་མྱང་འདས་རང་མཚན་པར་ཞེན་ནས་རེ་དོགས་ཀྱི་གཟེབ་ཏུ་འཇུག་མོད། དག་པའི་ཞིང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པ་གྲངས་མང་ལ། བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེ་ བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དངོས་པོ་རང་མཚན་དུ་འཛིན་ན་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འདུག་གོ། །གཉིས་པ་སྒོ་ལྔ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཟློག་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐེར་ཟུག་དང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བལྟ་བ་དེ་མིང་ཇི་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས། སངས་རྒྱས་ལ་མིག་ཡོད་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྲུབ་ཙམ་ནས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་མི་མཆེད་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ནི་མིག་གི་གཟུང་བ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་ལ དེ་ལྟར་གྲུབ་ཕྱིན་ཆད་གཟུགས་ཉེར་ལེན་གྱི་སེམས་རྟོག་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད། དེ་ནི་མིག་གི་འཛིན་པ་སེམས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ཡོད་པར་སེམས་ན དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲ་དང་བཅས་པ་དང་། སྣ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲི་དང་བཅས་པ་དང་། ལྕེ་ཡོད་པར་སེམས་ན་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རོ་དང་བཅས་པ་དང་། ལུས་ཡོད་པར་སེམས་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེག་བྱ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ ༄༅། །རྣམས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉེར་ལེན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ནི་དེ་དག་གི་འཛིན་པ་སེམས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དེ་དག་གང་ལ་ཡོད་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །གསུམ་པ་རང་ལུགས་ངེས་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ངོས་བཟུང་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་ལ་འཇུག་ནའང་ཕལ་གྱི་མི་དང་མི་ལྟ་བུ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ན། དེ་ལྟ་ན་སྟོན་པ་པོ་བདག་དང་། བསྟན་བྱའི་ཆོས་དང་། སྟོན་ཡུལ་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་ཞིང་འཛིན་པ་ཡོད་དགོས་ན་སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཁམས་བདེ་བ། གཟུགས་མཛེས་པ། མཛའ་གྲོགས་ལེགས་པ། ལོངས་སྤྱོད་དང་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ། ཁྲོ་བ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ན། དེ་ཡང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལས་མི་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་དུ་ན། རང་གི་གཞི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ སངས་རྒྱས་འཇིག་
Chinese
。如是说后，如隐没一般。由于利害执相的无明习气所生，故以各别思择的智慧，攻克于利与害之真实执着的过失，乃殊胜之窍诀。此亦为总结要义的中间偈颂。第四，破除希冀与恐惧的虚假洞穴有三：一、于希冀之境，具备功德之佛刹，破除真实执着的虚假洞穴；二、于恐惧之境，具备安乐与痛苦之有情处所与种类，破除真实执着的虚假洞穴；三、以名号之赞颂显示了悟希冀与恐惧之境无自性。初者有三：破除于佛刹与具备者之边执着；于此，以五门与境俱全之方式，遣除真实的增益；确定自宗之究竟意义的佛。初者，破除于佛刹与具备者之边执着：这些窍诀是在光明清净的显现中，与大吉祥金刚手相遇时所说的，即所谓的佛，乃是基 自性本然成佛之方式显现，并非如现在我们所执持的，在其他地方有成立为真实的自性之士夫， 啊！若认为所谓的佛，是在广大之处，有一位容貌端庄的君主，见到则无不悦，寂静、清凉、清澈、无浊、美妙， 令人百看不厌之相真实存在，那么，他的父亲和母亲是谁呢？若由母亲所生，则是有生之边；若住，则有住之边；若灭，则有无有断灭之边。这些意义的要点，需要从口诀中详细了解。暂且为了容易理解而说，只要生、住、灭三者以能自主、真实成立之相存在，就不可能有远离二边的实相。如何显现的这些，如生灭般显现，也仅仅是假立而已。向上，即使在清净解脱的方面，若也执着为真实，则自己束缚自己。若轮回与涅槃的法性有不相同的差别，那么所谓的轮回涅槃平等之实相也只是说说而已。许多人执着于自相涅槃，而进入希冀与恐惧的箱子。清净的刹土
English
. After saying this, it was as if he disappeared. Because it arises from the ignorance and habitual tendencies of clinging to characteristics of benefit and harm, therefore, with the wisdom of individual discernment, attacking the faults of clinging to the truth of benefit and harm is a particularly excellent instruction. This is also an intermediate verse summarizing the main points. Fourth, there are three ways to collapse the false cave of hope and fear: First, in the realm of hope, the Buddha-field with qualities, collapsing the false cave of clinging to reality; Second, in the realm of fear, the abodes and kinds of sentient beings with happiness and suffering, collapsing the false cave of clinging to reality; Third, praising the realization that the objects of hope and fear are without inherent nature, shown by the glorification of names. The first has three parts: refuting the clinging to extremes regarding the Buddha-field and its attributes; in this, refuting the imputation of truth by means of the five doors and the manner of being complete with objects; identifying the Buddha of definitive meaning according to one's own system. The first, refuting the clinging to extremes regarding the Buddha-field and its attributes: These instructions were spoken when meeting the great glorious Vajrapani in the appearance of clear light, namely, the so-called Buddha is the basis appearing in the manner of being enlightened from the very beginning. It is not like what we hold now, that there is a self-sufficient person who is established as a real entity in another place. Ah! If one thinks that the so-called Buddha is in a vast place, a handsome king, seeing him brings nothing but joy, peaceful, cool, clear, free from turbidity, beautiful, whose appearance is so pleasing that one never tires of seeing him, then who are his father and mother? If born from a mother, then he has the extreme of birth; if he abides, then he has the extreme of abiding; if he ceases, then he has the extreme of annihilation. The key points of these meanings need to be understood in detail from the oral instructions. For the time being, to explain it easily, as long as the three, birth, abiding, and cessation, exist in a self-sufficient and truly established manner, there is no way there can be a reality that is free from the two extremes. How these appearances appear like birth and cessation is merely imputation. Upward, even in the aspect of pure liberation, if one clings to it as real, then one binds oneself. If there is a difference between the nature of samsara and nirvana, then the so-called reality of equality between samsara and nirvana is just talk. Many people cling to the self-characterized nirvana and enter the box of hope and fear. The pure realm
Chinese
具有众多享用之形态，且陈设广大的缘故而显得特殊，如果执着于事物自性，那也属于法执。 第二，以五根连同对境的方式来遣除真实的增益： 将如来视为常恒和真实成立，无论如何命名，实际上都未超出执着于人我。如果认为佛有眼睛，那么 也一定有眼识。一旦成立眼识，就无法阻止显现为色相，那么，眼识所取的对境就称为境， 如此成立之后，也无法阻止产生对色相的执取的微细心念。那就是眼睛的执着是心，对能取所取二者进行分别就是心， 心存在于何处，那里就称为有情。同样，如果认为有耳朵，那么就有耳识连同声音；如果认为有鼻子，那么就有鼻识连同气味；如果认为有舌头，那么就有舌识连同味道；如果认为有身体，那么就有身识连同触觉，所有这些 都是各自的所取境，而那些执取境的分别念集合就是它们的能取心，如前所述，这些存在于何处，那里就称为有情。因此，不应以具有这些的方式来执着显现为佛。 第三，确定自宗了义的佛：佛是超越能取所取之相的，如果存在不是这样的佛，那么他的功德即使融入有情，也超不过普通人和非人。如果执着于佛为他人说法， 那么就必须有说法者我，所说的法，以及说法对象有情显现和执着，那么就是有情。 如果执着于境域安乐、形貌美丽、友伴良好、享用和安乐广大、无有嗔恨和贪执等作为特点， 那也超不过色界的诸天。究竟而言，自己的本基普贤王如来就是三世的善逝。胜义中 佛陀毁灭
English
Having many forms of enjoyment, and being distinguished by vast arrangements, if one clings to the self-nature of things, that also belongs to the clinging to the self of phenomena. Second, refuting the imputation of truth by means of the five senses together with their objects: To regard the Tathagata as permanent and truly established, no matter what name is given, in essence, it does not go beyond clinging to the self of a person. If one thinks that the Buddha has eyes, then there must also be eye consciousness. Once eye consciousness is established, there is no way to prevent the appearance of forms, then the object taken by eye consciousness is called an object, Once this is established, there is no way to prevent the arising of subtle thoughts that grasp forms. That is, the grasping of the eye is mind, and the discrimination between the grasper and the grasped is called mind, Wherever there is mind, there is called a sentient being. Similarly, if one thinks there are ears, then there is ear consciousness together with sound; if one thinks there is a nose, then there is nose consciousness together with smell; if one thinks there is a tongue, then there is tongue consciousness together with taste; if one thinks there is a body, then there is body consciousness together with touch, all of these are the objects to be grasped, and the collections of discriminating thoughts that grasp those objects are their grasping minds, as before, wherever these exist, there is called a sentient being. Therefore, one should not cling to appearing as a Buddha in a way that possesses these. Third, identifying the definitive meaning of the Buddha according to one's own system: The Buddha is beyond the nature of grasper and grasped, if there is a Buddha who is not like that, then even if his qualities enter sentient beings, he will not surpass ordinary people and non-humans. If one clings to the Buddha teaching the Dharma to others, then there must be a speaker self, the Dharma to be taught, and the sentient beings to be taught appearing and clinging, then it is a sentient being. If one clings to characteristics such as a peaceful realm, beautiful form, good friends, great enjoyment and happiness, and absence of anger and attachment, then it is no better than the gods of the form realm. In the definitive sense, one's own ground, Samantabhadra, is called the Sugata of the three times. In the ultimate sense, Buddha destroys