Tibetan
པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་སྣང་། སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེའང་། ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལྟར། སྣང་རྟོག་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ཏེ་དགག་དུ་མེད་པས། མ་བཀག་རང་བྱུང་ཞེས་བྱ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ལྟར་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དུ་མེད་པས་མ་འབྲང་རང་ཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། རྐྱེན་རྩོལ་བ་གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་ཤིང་། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རང་གི་ངང་གིས་གསལ་བར་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་མཐའ་རྣམས་བརྟགས་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའང་མེད་འགྱུར་ཕྱིར། །ཡོད་ལ་ལྟོས་པའི་མེད་པའང་མེད་དེ་མེད་པའི་མེད་པའང་མེད། །མཐའ་རྣམས་མེད་ཕྱིར་དབུས་མེད་དབུས་ལའང་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལྡང་དང་མི་ལྡང་ཆེད་དུ་མི་སྤོང་སེམས་རྟེན་མི་འཆའ་མངོན་དུ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི། གོང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པས། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའང་བཀྲི་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་ལ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུའང་གཞག་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཞིབ་མོའི་བློས་བརྟགས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུའང་མེད་པར་འགྱུར་ན། ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་ན། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མེད་པའང་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་དོན། སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་དུའང་མེད་པས། མེད་པའི་མེད་པའང་མེད་ཅེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་མེད་ན་དབུས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ་དབུས་ལ་གནས་པའང་མི་གྲུབ་བོ། །ལྟ་བས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་བློ་གཞག་པའི་ཐབས་གསུངས་པ། ལྡང་དང་མི་ལྡང་ཆེད་དུ་མི་སྤོང་སེམས་རྟེན་མི་འཆའ་མངོན་དུ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་དང་རྟོག་པ་ལྡང་བ་ལ་ཆེད་དུ་མི་སྤོང་། མི་ལྡང་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་མི་འཆའ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །བླང་དོར་དང་བྲལ་བར་གཞག་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་མ་ཡིན་རྡུལ་ཙམ་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་དེ་ཡིན་དེར་མི་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ལོག་རྟོག་རྡུལ་ཙམ་གཡོ་བར་ཚོར་ནའང་། དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཡིན་
Chinese
证悟之时，无论显现何种境相，生起何种心之分别，都不能像小乘那样，将显现和分别视为过患而加以遮止，故称“不遮自生”。不能像普通众生那样追随相，故称“不随自寂”。因此，菩提心的自性，是不为其他因缘勤作所改造，不为任何人所造作，而是自然而然地明亮安住之义。此义在修菩提心时也有宣说：如是观察诸法边，自性如幻亦非有，有之所待无亦无，无之无亦复非有，边际皆无故中无，于中亦不立为处，起与不起不特意舍，心不依持不现前。 如是所说的“如是”之语，是指上面所说的一切杂染和清净之法皆不成立。所谓胜义谛和世俗谛也只是引导的名称而已。就究竟而言，已经阐明了二谛皆不可安立，如是，如果以精细的智慧来观察诸法的边际，那么世俗的自性连如幻也不可得，又怎么能成立真实存在呢？因此，如果一切有之名言的意义都不成立，那么依赖于它的无也不成立。此外，对于以无自性和无生之语所表示的意义，即使要成立寂灭戏论也不可能，所以才说无之无亦无。如是，如果边不存在，那么中也不成立，于中安住也不成立。已经以见解如此证悟之后，宣说了与此相符而安住心的方法：起与不起不特意舍，心不依持不现前。即证悟了不相符和对治无有差别，所以对于相和分别生起不特意舍弃，对于不生起也不依持心的依处，对于所要获得的意义也不现前。宣说了远离取舍而安住的理由：非是文殊亦非尘，动摇少许即彼性。即如果感觉到并非是法性等性之中的邪分别念动摇如微尘，那也就是法性。
English
At the time of realization, whatever aspects of the environment appear, whatever thoughts arise in the mind, one should not, like the Lesser Vehicle, regard appearances and thoughts as faults and try to suppress them. Therefore, it is called "unobstructed self-arising." One should not follow after signs like ordinary sentient beings, so it is called "unfollowed self-pacification." Therefore, the nature of bodhichitta is that it is not altered by other causes or efforts, nor is it created by anyone, but is naturally and clearly abiding. This meaning is also taught in the practice of bodhichitta: 'Thus, when the limits of things are examined, their nature, like illusion, is also nonexistent. The nonexistence that depends on existence is also nonexistent, and the nonexistence of nonexistence is also nonexistent. Since all limits are nonexistent, the center is also nonexistent, and one does not abide in the center. One does not intentionally abandon arising or non-arising, one does not cling to a support for the mind, and one does not make anything manifest.' The word "thus" refers to the fact that all defiled and purified dharmas have been shown to be unestablished. The terms "ultimate truth" and "conventional truth" are merely guiding names. In the definitive sense, it has been explained that neither of the two truths can be established. Thus, if one examines the limits of things with subtle wisdom, even the conventional nature, like illusion, is unobtainable. How, then, could it be established as truly existent? Therefore, if the meaning of all terms of existence is unestablished, then the nonexistence that depends on it is also unestablished. Furthermore, even if one were to establish the pacification of elaboration, which is the meaning expressed by the words "no self-nature" and "no arising," it would be impossible. Therefore, it is said that the nonexistence of nonexistence is also nonexistent. Thus, if there is no limit, then the center is also unestablished, and abiding in the center is also unestablished. Having realized this through view, the method of placing the mind in accordance with it is taught: 'One does not intentionally abandon arising or non-arising, one does not cling to a support for the mind, and one does not make anything manifest.' That is, having realized that disharmony and antidote are undifferentiated, one does not intentionally abandon the arising of signs and thoughts, one does not cling to a support for the mind when they do not arise, and one does not make manifest the meaning to be obtained. The reason for abiding free from acceptance and rejection is stated: 'It is not Mañjuśrī, nor is it a particle of dust; even a slight movement is its very nature.' That is, even if one perceives a slight movement of wrong thought that is not the equality of dharmatā, that very thing is dharmatā.
Tibetan
པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་དང་རྟོག་པ་ལ་སྤང་བར་མི་རྩོལ་ལོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་མི་གནས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟོག་པ་མི་ལྡང་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་མི་འཆའ་འོ། །མངོན་དུ་བྱར་མེད་པའང་། བསྒོམ་པའི་ས་མི་རྙེད་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་སྒོམ་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་། སེམས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས། གང་གིས་གང་ལ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ། དེ་བས་ན་མངོན་དུ་བྱར་མེད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁྲུལ་སྣང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་སྐྱོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་བསལ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ། ཅིར་སྣང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལས་གུད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་སྐྱོན་དུ་གཟུང་དུ་མེད་དོ། །སྣང་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་ན་སེམས་ཅན་གང་གིས་བསླུས་ཏེ་འཁོར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་སྣང་བ་ལ་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་ཞེན་ཅིང་། མཚན་མའི་རྣམ་པར་འཛིན་པས་འཁོར་ལ། སྣང་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བྲལ་གང་ལ་མཆོག་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ལམ་མཆོག་འདི་བསྒོམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣང་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེའང་སྐྱོན་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་མི་དགག་སྟེ་རང་བྱུང་། རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་སྟེ་རང་ཞིར་གཞག་པའི་དོན་གསུངས་པ། འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་ཆོས་ཀུན་འབྱུང་མེད་ཤིན་ཏུ་ཆོས་རྣམས་མྱ་ངན་འདས། །དངོས་མེད་དེ་ཚེ་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་དགྲ་བཅོམ་རབ་འབྱོར་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས། ཆོས་གང་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་རྟོག་པའི་ཚེ། སྣང་རྟོག་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཤེས་པ་ན། དགྲ་བཅོམ་རབ་འབྱོར་ཀྱི་བློ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་དཔེ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་མི་དམི
Chinese
因此，不努力断除相和分别。因为法性无自性，所以不住于彼。如是说，不对不充分的分别建立心的所依。不可现见也是，因为找不到修习的处所，所以修习也不能找到。如是说。虽然名言上说心修习法性，但因为心本身没有成立为实有，所以才称之为法性。谁用什么来修习，能得到什么果呢？因此不可现见。那么，由于先前的习气力，错乱显现的行境显现，以及生起各种作意的分别，该怎么办呢？对此，如果知道显现的自性，因为没有过失的自性，所以显示没有过失可消除。知道心的行境，对此，这些就是诸法的法性。如是说。对于如实了知心的行境，无论显现什么，那些显现本身没有脱离法性，所以不可执为过失。如果显现没有过失，那么众生被什么欺骗而流转呢？众生执着显现为实有的相，执着相的相状而流转。了知显现没有实有，为了显示以这样的相状不随逐显现，因此说，于离相者，无有高下，当修此殊胜道。如是说，因为了知显现没有实有，所以不随逐显现。同样，无论生起什么心的分别，因为没有过失的实有，所以不遮止，而是自生。因为自己的体性没有成立，所以不随逐，而是安住于自寂。宣说了这样的意义：作意不生，诸法皆无生，甚深诸法皆寂灭。无实有之时，一切亦知是法界，是阿罗汉善现。如是说。因为明显作意的诸法，自性无生，所以任何法都不生，自性寂灭。如是了知任何实有都不存在之时，一切显现分别也知是法界，如同阿罗汉善现的智慧。如是。这里说了譬喻：虚空不...
English
Therefore, one does not strive to abandon signs and concepts. Because the nature of reality is without inherent existence, one does not abide therein. It is said that one does not establish the mind's support on insufficient conceptualization. Also, it cannot be made manifest, because one cannot find a place for meditation, so one cannot find it through meditation. It is said that although conventionally it is said that the mind meditates on the nature of reality, since the mind itself is not established as a real entity, it is called the nature of reality. With what does one meditate on what, and what result can be obtained? Therefore, it cannot be made manifest. Now, how should one deal with the fact that the realm of deluded appearances manifestly appears due to the power of previous habitual tendencies, and that various conceptualizations of actions arise? In this regard, if one knows the nature of appearances, it is shown that there is no fault to be eliminated because there is no inherent existence of fault. Knowing the realm of the mind, it is the nature of all those phenomena. It is said that when one knows the realm of the mind without perversion, whatever appears is not separate from the nature of reality, so it cannot be taken as a fault. If there is no fault in appearance, then by what is sentient beings deceived and wander in samsara? Sentient beings are attached to appearances as real entities and cling to the characteristics of signs, and thus wander in samsara. Realizing that appearances are without inherent existence, in order to show that one does not follow appearances with such characteristics, it is said, 'In that which is free from characteristics, there is no high or low, one should meditate on this supreme path.' It is said that because one realizes that appearances are without inherent existence, one does not follow appearances. Similarly, whatever conceptualizations of the mind arise, because there is no real entity of fault, one does not reject them, but they are self-arisen. Because one's own essence is not established, one does not follow them, but they are left to be self-pacified. The meaning is explained thus: 'Actions are unborn, all phenomena are without arising, and all phenomena are utterly extinguished. When there is no entity, all also know the realm of phenomena, is the Arhat Subhuti.' It is said that since all phenomena that are manifestly active are by nature unborn, no phenomenon arises, and they are by nature extinguished. Thus, when one realizes that no entity exists, and one knows all appearances and conceptualizations as the realm of phenomena, it is like the wisdom of the Arhat Subhuti. So it is. Here an example is given: The sky does not...