Tibetan
བྱ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུར་བདེན་ན། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་མི་བསྟན་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་དང་མོས་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པས་ཁེངས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་གྱུར་ན། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཆུད་གསོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དཀར་བའི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ཁད་དང་རིམས་ཀྱིས་གཞུག་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མི་ཆུས་ཁྱེར་བ་ཞིག་གིས་རྟེན་ས་བཙལ་བ་ལས། ཤིང་ཆུར་འགྱེལ་བ་ཞིག་གི་རྩེ་མོ་ལ་ཟིན་ཏེ། དེས་བསམ་པ་རྩེ་མོ་འདི་ནི་རབ་དུ་མི་བརྟན་པས་རྟེན་མི་ནུས་ཏེ། མྱུར་དུ་འདི་བོར་ལ་རྩ་བའི་ཆ་ལ་འཇུས་ཏེ་སྐམ་ས་ལ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ནས་རིམས་ཀྱིས་རྩ་བའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་ཕྱིན་པ་དང་། རྩ་བ་དྲུངས་བྱུང་དུ་ཆུས་ཁྱེར་རོ། །དེ་ནས་བལྟས་ན་རྩ་བའི་ཆ་ཉིད་ཆུར་བྱིང་བར་གྱུར། རྩེ་མོའི་ཆུ་ཁར་བྱུང་བ་མཐོང་ནས། རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་སུ་སླར་བྲོས་སོ། །དེས་བསམས་པ་སྔོན་ཆད་བརྟན་པར་བསམས་པའི་རྩ་བའི་ཆ་ནི་འབྱིང་པའི་གཏིང་རྡོ་ཉིད་དུ་འདུག །མི་བརྟན་པར་བསམས་པའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ནི་རྟེན་དང་སྐྱབས་སུ་རུང་བར་འདུག་པས། ད་ཅི་རན་ཅིག་དུ་བཅད་ལ། རྩེ་མོའི་ཆ་ཉིད་ལ་རྟེན་ཏེ། ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་བཅད་ལ། ལ་ལ་ནི་གནས་སུ་བྱ། ལ་ལ་ནི་རླུང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཚེ་རླུང་ཡབ་བྱ། ལ་ལ་ནི་རླུང་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཚེ་གཏིང་རྡོ་བྱ། ལ་ལ་ནི་སྐྱ་བར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བར་བསམས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པས་ཆུ་ལས་ཐར་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐར་པའི་ལམ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནས་འཇུས་ཏེ་བལྟས་ན། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའ་ཙམ་ལ་སྤྱོད་པར་མཐོང་ནས། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ཅིག་འདོད་ནས། རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ཤིང་བཙལ་ན། ཡང་དག་པར་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་དྲུངས་བྱུང་དུ་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བགྲོད་བལྟས་ན། ཡང་དག་པ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཟུང་ན། དོན་དམ་པར་བཟུང་བ་ལྟ་ཨ་ཅང་ཡང་ཆེས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཟུང་ཡང་། དེ་ཉིད་འཆིང་བའི་གཏིང་རྡོར་མཐོང་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་ཀྱིས་བཅད་ནས། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ལ་བློ་གནས་ཏེ། ཐབས་མཁས་པའི་སྤྱོད་པས། ཅི་ལ་ཡང་མི་ཆགས་མི་གནས་ཤིང་བཅིངས་པ་མེད་བཞིན་དུ། ཐབས་མཁས་པའི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་རོལ་ཅིང་བརྩེན་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི། བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕྱོ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་ཀུན་རྟོག་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པར་འཛིན་པར་ནི་སུའང་མི་བྱེད་དོ། །རེ་ཤིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ལྟར་ན། བྱེད་པ་དང་ལས་རང་དབང་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་དབང་དུ་བརྗོད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་དག་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཤོས་འགེགས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་བྱེད་པ་སྟ་རེ་ལས་ཤིང་བྱ་བ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཚེ། གཞན་དབང་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟ་རེ་རང་ལ་རང་གཅོད་ཅེས་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །མར་མེ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། གཞན་དབང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མར་མེ། གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས། གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་ས་ཕྱོགས་མུན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པའོ། །རང་དབང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། གསལ་བར་བྱེད་པའང་མར་མེ། གསལ་བར་བྱ་བའང་མར་མེ། གསལ་བར་བྱས་པའང་མར་མེ་ཉིད་རྒྱུན་མུན་པ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །རང་དབང་གཞན་དབང་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་རུང་སྟེ། གཅིག་ཤོས་དགག་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ཡོད་ལ་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ནི་དགག་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་ལ་ཤིང་བཅད་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེའམ། མུན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་ལ་བྱས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ནི་བསྒྲུབ་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་དུ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་གཞུང་དེར་བྱེད་པ་དང་ལས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་བཀག་པར་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བའང་གཞན་དབང་། ཀུན་རྟོག་པར་བྱེད་པའང་གཞན་དབང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་བློའི་བྱེ་བྲག་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་ནུས་པའི་ལས་ཅན། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཞེས་བཞག་པ་ན། གཞན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་དགག་དུ་རུང་ངོ་། །རང་དབང་གི་
Chinese
应当观察鸟。应当显现果实。如果法的体性是这样真实，那么诸位胜者为何最初不这样开示呢？这是智慧和信心深广者的行境。如果对充满烦恼和被烦恼所困扰的人们开示，就与断灭论没有区别，众生的相续会被毁灭，一切清净的努力都会被阻止。因此，不应向所有人开示，而且因为难以理解，所以称为密咒之法。因此，对于执着事物的人们，必须逐渐引导他们的心。例如，一个被水冲走的人寻找依靠之处，抓住了一棵倒在水中的树的树梢。他心想，这个树梢非常不稳定，不能依靠，应该尽快放弃它，抓住树根，才能到达陆地。于是逐渐靠近树根，但树根却被水冲走了。然后他看到树根沉入水中，树梢浮出水面，又逃向树梢。他心想，以前认为稳定的树根，现在却成了沉没的深渊。认为不稳定的树梢，现在却可以依靠和救护。现在该怎么办呢？于是他砍断树梢，依靠它。也砍断树枝，有的作为住所，有的顺风时作为风帆，有的逆风时作为压舱石，有的作为船桨，心想就这样前进。像这样做了之后，就像从水中脱身一样。同样，想要解脱之道的人们，最初从世间道入手观察，看到只是在遍计所执上活动。想要一个远离遍计所执，自性本来自成，具有如实不颠倒的体性，具足道路和果实，于是依次观察和寻找，但发现一切正确的观察都无法成立。然后观察如何行走，如果执着于所谓的“真实”，那么执着于胜义谛就太过分了。即使在世俗谛中执着于真实的体性，也
English
One should observe the bird. One should manifest the fruit. If the nature of the Dharma is so true, then why didn't the Victorious Ones teach it that way from the very beginning? It is the domain of those with deep and vast wisdom and faith. If it were taught to those who are filled with and afflicted by afflictions, it would be no different from nihilism, the continuum of beings would be destroyed, and all pure efforts would be thwarted. Therefore, it should not be taught to everyone, and because it is difficult to understand, it is called the way of secret mantra. Therefore, the minds of those who are attached to things must be gradually guided. For example, a person carried away by water seeks a place to rely on, and grabs the tip of a tree that has fallen into the water. He thinks, 'This tip is very unstable and cannot be relied on. I should quickly abandon it and grab the root to reach land.' So he gradually approaches the root, but the root is washed away by the water. Then he sees that the root has sunk into the water, and the tip has emerged on the surface, so he flees back to the tip. He thinks, 'The root that I thought was stable before is now a sinking abyss. The tip that I thought was unstable is now a refuge and a protector. What should I do now?' So he cuts off the tip and relies on it. He also cuts off the branches, some as dwellings, some as sails when the wind is favorable, some as ballast when the wind is unfavorable, and some as oars, thinking to proceed in this way. Having done so, just as one escapes from the water, so too, those who desire the path of liberation, first observing from the worldly path, see that it only operates on imputed phenomena. Desiring a path and fruit that are free from imputed phenomena, naturally self-arisen, and possessing a nature that is truly non-inverted, they gradually observe and search, but find that all correct observations cannot be established. Then, observing how to proceed, if one clings to what is called 'truth,' then clinging to the ultimate truth is too much. Even if one clings to the nature of truth in the conventional truth,
Chinese
看到自身束缚的根源，用智慧之剑斩断一切正确的见解，仅仅安住于遍计所执，以善巧方便的行为，对于任何事物都不执着、不住留、没有束缚，以善巧方便的行为随心所欲地嬉戏和精进，就能像鸟儿在空中飞翔一样成就。那么瑜伽行者所说的遍计所执，并不是指普遍的执着，这是怎么回事呢？这是因为没有人会执着于自己的宗派是普遍的执着。稍微按照它本身的规律来说，有能动和所作自主表达和依他表达两种，在成立其中一种的时候，另一种就会被遮止。比如能动是斧头，所作是木头，当木头被劈成两半的时候，这就是依他表达，因为不能成立斧头自己砍自己。比如成立灯能照明的时候，如果成立依他，那么能照亮的是灯，所照亮的是黑暗的地方，所照亮的结果是那个地方脱离了黑暗。如果成立自主，那么能照亮的也是灯，所照亮的也是灯，所照亮的结果也是灯自身持续脱离黑暗而产生。无论是成立自主还是依他，都不能否定“能动存在而所作不存在”，比如不能说砍树的动作存在而树被砍的结果不存在，或者说照亮黑暗的动作存在而照亮的结果不存在。同样，也不能成立遍计所执存在而遍计所执不存在。然而，那部经中只是遮止了能动和所作依他表达的方式，比如所遍计的也是依他，能遍计的也是依他的一部分，是具有分别念的智慧的差别，是能够施设名言的作用。如果安立遍计所执是能取和所取的自性，那么就可以否定除此之外没有这样的遍计所执。自主的
English
Seeing the root of one's own bondage, cutting off all correct views with the sword of wisdom, merely abiding in the completely imputed, with skillful means of action, without attachment, dwelling, or bondage to anything, playing and striving as desired with skillful means of action, one will achieve just as a bird flies in the sky. So, what about the completely imputed spoken of by Yogic practitioners? How is it that it is not said to be universally clung to? It is because no one clings to their own established tenets as universally clung to. For a moment, according to its own power, there are two ways of expressing action and object: independent expression and dependent expression. When one of these is established, the other is negated. For example, the agent is an axe and the object is wood; when the wood is split in two, it is a dependent expression, because it cannot be established that the axe cuts itself. When establishing that a lamp illuminates, if it is established dependently, then the illuminator is the lamp, the illuminated is the dark place, and the result of illumination is that the place is freed from darkness. If it is established independently, then the illuminator is also the lamp, the illuminated is also the lamp, and the result of illumination is that the lamp itself continuously arises free from darkness. Whether establishing independently or dependently, it is not permissible to deny that "the agent exists but the object does not." For example, it is not permissible to say that the act of cutting a tree exists but the result of the tree being cut does not, or that the act of illuminating darkness exists but the result of illumination does not. Similarly, it is not permissible to establish that complete imputation exists but the completely imputed does not. However, in that text, only the mode of expressing action and object as dependent on others is refuted. For example, the object to be completely imputed is also dependent, and the agent of complete imputation is also a part of the dependent, which is a distinction of wisdom with discrimination, and has the function of being able to apply terminology. If the completely imputed is established as the nature of the grasper and the grasped, then it is permissible to deny that there is such a completely imputed other than that. Independent