Tibetan
ག་གི་སྔོན་པོ་དང་ཐ་དད་དེ་རས་ཡུག་གི་སྔོན་པོའི་དངོས་གཞི་ལས་ཆ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་གང་ཟག་གི་རྫས་ཞིག་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྫས་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། ཆ་དེ་གཉིས་ལྡོག་སྟེ། འདི་ལྟར་རས་ཡུག་སྔོན་པོ་མཐོང་ཡང་རུང་ལོ་མ་སྔོན་པོ་མཐོང་ཡང་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ལུས་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དངོས་གཞིའི་ཆ་གཞན་མ་མཐོང་བའང་མེད་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་གཞན་མཐོང་བའང་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྫས་འདོད་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྫས་སུ་འདོད་པའི་ཚེ་ནི། དངོས་གཞི་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་རས་ཡུག་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཙམ་༼ལས་གཞན་དུ། ཞེས་རྫོགས་ཆེན་ཤིང་པར་ལ་མཆན་ཡོད།༽མ་གཏོགས་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྫས་སུ་མེད་པར་འདོད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། འདི་སྐད་དུ་རས་ཡུག་སྔོན་པོ་མཐོང་ན་ཁྱེད་འདོད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་གུད་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ན། སྣང་བའི་དངོས་གཞི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ན་མཚན་མ་སྣང་བ་ཙམ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་གཟུང་ངོ་། །ཡང་གཞན་དག་གིས་བརྒལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ན། སྣང་བའི་གནས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཁྲུལ་པའི་གནས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྣང་བ་ལ་ཡང་སྣང་གཞི་དགོས་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་གཞི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་དང་འཁྲུལ་པ་ལ་གཞི་མེད་ཀྱང་། རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་ན་སྣང་དུ་རུང་ཞིང་འཁྲུལ་དུ་རུང་ངོ་། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགལ་བ་ནི་གཞི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ལ། དེ་ལྟར་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཅིག་བྱུང་ན་འགལ་གྱི། སྨིགས་རྒྱུ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ན་དངོས་པོ་གཟོད་མ་ནས་ཐ་མར་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ལ་འཕྲལ་དུ་དངོས་པོར་འཁྲུལ་ན་ནི་འགལ་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་ན་སྣང་འཁྲུལ་ལ་གཞི་མི་དགོས་ན། རྐྱེན་གང་ཡིན་ཞེ་ན།
Chinese
与蓝色不同的那个，是蓝布的实体之外的另一部分。因此，当从某个人的事物中仅仅建立起法的存在时，这两部分是相反的。比如，无论是看到蓝布，还是看到绿叶，当显现出蓝色的识时，就是完全地看到了它的自性。既没有看不到实体的其他部分，也没有看到功德的其他部分。这就是这里所说的转变。因此，当想要法的存在时，如果认为外境是实体，那么就会变成建立其他的实体。就像前面所说的那样，当看到蓝布时，除了仅仅是显现出识是蓝色之外（《大圆满心髓》木刻版上有“之外”的注释），就会认为事物自身的特征，即具有作用能力的事物是存在的。当认为外境不存在实体，而认为识是实体时，那么就会这样说：当看到蓝布时，按照你的意愿，在识之外并不存在实体。然而，当识显现为蓝色时，就会建立起显现的实体，即并非真实的遍计所执的特征，其他的实体具有的特征是可以被认识的。如果不建立起这样的观点，那么仅仅将显现的表象视为特征，也不会被认为是过失。还有其他人反驳说：如果一切法都是自性空，那么显现的基础是什么？错觉的基础又是什么？显现也需要显现的基础，错觉也需要错觉的基础，不是吗？对此应该这样说：即使显现和错觉没有基础，如果因缘靠近，也能够显现和产生错觉。事物之间的矛盾在于，基础没有成立为事物。如果那样成立为事物，就会有矛盾。就像海市蜃楼一样，仅仅是显现，事物从一开始到最后都没有成立。还有，如果认识到基础是无自性，却立刻错认为事物，那么就会有矛盾。即使是无自性，如果没有那样认识并且没有习惯，又有什么矛盾呢？如果显现和错觉不需要基础，那么因缘是什么呢？
English
That which is different from blue is another part besides the substance of the blue cloth. Therefore, when one establishes only the existence of a dharma from the substance of a person, these two parts are reversed. For example, whether one sees blue cloth or green leaves, when the consciousness arises as blue, then one sees its entire nature. There is neither not seeing the other part of the substance, nor seeing the other part of the qualities. This is what is meant by transformation here. Therefore, when one wants the existence of a dharma, if one considers the external object as a substance, then it will become establishing another substance. Just as mentioned above, when one sees blue cloth, apart from the mere appearance of consciousness as blue (there is a note of "apart from" in the Dzogchen Shingpar edition), one will think that the characteristic of the thing itself, that is, the thing with the ability to function, exists as a substance. When one thinks that the external object does not exist as a substance, but considers consciousness as a substance, then one will say this: When one sees blue cloth, according to your wish, there is no substance existing apart from consciousness. However, when consciousness appears as blue, then one will establish that the substance of appearance, that is, the characteristic of the unreal parikalpita, the characteristic that other substances have, can be known. If one does not establish such a view, then merely regarding the appearance of signs as characteristics will not be considered a fault. Furthermore, others argue: If all dharmas are empty of inherent existence, then what is the basis of appearance? What is the basis of illusion? Appearance also needs a basis of appearance, and illusion also needs a basis of illusion, doesn't it? To this, one should say: Even if appearance and illusion have no basis, if the conditions are close, they can appear and be illusory. The contradiction between things is that the basis is not established as a thing. If it is established as a thing in that way, there will be a contradiction. Just like a mirage, it is only an appearance, and the thing is not established from the beginning to the end. Also, if one realizes that the basis is without inherent existence, but immediately mistakes it for a thing, then there will be a contradiction. Even if it is without inherent existence, if one has not realized it in that way and has not become accustomed to it, what contradiction is there? If appearance and illusion do not need a basis, then what are the conditions?
Tibetan
འདི་གཉིས་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་། །མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བློ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་གཉིས་དང་པོ་གང་སྔ་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་འགོ་མཉམ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དོན་དུ་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན། གང་གི་ཚེ་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། བློ་འཁྲུལ་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བློ་འཁྲུལ་པར་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་ནི་འགོ་མཉམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འགོ་མཉམ་མོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་སྣང་འདི་གང་ཞིག །གང་ན། དུས་ཇི་ཙམ་ནས་འཁྲུལ་ཅེ་ན། རེ་ཤིག་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ནི་གང་སུ་ཞིག་འཁྲུལ་ན་ནི་རྒྱུད་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁྲུལ་ལོ། །གང་ན་འཁྲུལ་ན་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བ་ན་འཁྲུལ་ལོ། །དུས་ཇི་ཙམ་ནས་འཁྲུལ་ན་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཁྲུལ་ལོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་དེ། དངོས་སུ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་གང་ཟག་དུ་སྣང་བ་ཉིད་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དོན་དུ་སྣང་བ་ན་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་ནི། ཡུལ་དང་དུས་དང་གང་ཟག་དུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་བདག་དང་གཞན་རྣམས། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་ཞིག་ན་གནས་ཤིང་། བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྤྱོད་པ་དེ་དག །དུས་ཡུན་རིང་མོའམ་ཐུང་ངུ་ཞིག་ན་གནས་པར་སྣང་མོད་ཀྱི། སྣང་ཙམ་ཉིད་ན་ཡུལ་ཡང་མེད། གང་ཟག་ཀྱང་མེད། དུས་ཀྱང་མེད། བདེ་སྡུག་ཀྱང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ནས་འཁོར་བར་སྣང་མོད་ཀྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ཕུག་ན་གནས་པར་ཡང་སྣང་། ཁ་ན་གནས་པར་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི། མེ་ལོང་ལ་ཕུག་མེད་པས་གཟུགས་བརྙན་ལ་གནས་ཐ་དད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་གནས་ཐ་དད་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མེད་དོ། །དུས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་དུས་ཆུ་
Chinese
此二者乃一者变为一者之因，以错乱之故，虽无而显现。以虽无而显现之故，心即错乱。那么此二者最初哪个在前呢？此等是同时的。譬如在梦中，外境之义虽无而显现为义之心生起时，当义虽无而显现为义之现识生起的刹那第一之时，心即错乱而生起。当心错乱而生起的刹那第一之时，即与显现为义之相而生起。因此，此二者是同时的。同样，有情的错乱显现全部互相同时。那么，此错乱显现是什么呢？在哪里？从何时错乱呢？略微在名言上说，谁错乱呢？六道众生错乱。在哪里错乱呢？在三界轮回中错乱。从何时错乱呢？从无始时错乱。如是仅是在名言上说而已，实际上并非如此。如何呢？显现为处所、时间和补特伽罗本身即是错乱显现。譬如在梦中，义虽无而显现为义时，显现的差别是，以显现为处所、时间和补特伽罗的方式，感受安乐和痛苦而显现。如此，补特伽罗自和他者等，在悦意或不悦意的处所之地居住，感受安乐或痛苦而行持的那些，在时间长久或短暂时居住而显现，然而仅是显现之时，处所也无，补特伽罗也无，时间也无，安乐痛苦也无。然而虽无却显现为有。如是，被无明之睡眠所控制的有情们，虽显现为具有无始之轮回，然而其自性乃是阿赖耶识的一刹那，却显现为无边世界。而且，那也像是影像在镜子的深处存在，或者在表面存在一样，然而镜子没有深处，所以影像没有不同的存在之处。同样，心没有不同的存在之处，所以世界没有大小。时间也像梦中的时间一样。
English
These two become one as the cause of the other. Due to delusion, they appear even though they are not. Because of appearing even though they are not, the mind is deluded. So, which of these two comes first? These are simultaneous. For example, in a dream, when the mind arises that appears as a thing even though the external thing does not exist, at the very first moment when the appearance-consciousness arises that appears as a thing even though the thing does not exist, the mind arises as deluded. At the very first moment when the mind arises as deluded, it arises together with the aspect of appearing as a thing. Therefore, these two are simultaneous. Likewise, all the deluded appearances of beings are mutually simultaneous. So, what is this deluded appearance? Where? From what time is it deluded? Briefly, in terms of mere convention, who is deluded? The sentient beings of the six realms are deluded. Where is it deluded? It is deluded in the three realms of samsara. From what time is it deluded? It is deluded from beginningless time. Thus, it is merely stated in terms of convention, but in reality, it is not so. How is it? The very appearance as place, time, and person is a deluded appearance. For example, in a dream, when a thing appears as a thing even though it does not exist, the distinction of appearance is that one appears to experience happiness and suffering through the way of appearing as place, time, and person. Thus, persons, self and others, reside in a pleasant or unpleasant place, and those who experience happiness or suffering appear to dwell for a long or short time. However, in the very moment of appearance, there is no place, no person, no time, and no happiness or suffering. Yet, even though they do not exist, they appear as if they do. Similarly, beings who are under the control of the sleep of ignorance appear to be in samsara from beginningless time, but their own nature is just one moment of the all-ground consciousness, and yet an infinite world appears. Moreover, it appears as if the image resides in the depths of the mirror or on the surface, but since the mirror has no depths, the image has no different place of residence. Likewise, since the mind has no different place of residence, the world has no size. Time is also like time in a dream.