Tibetan
གསང་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་སྦས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་རང་གི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པས། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གསང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་ལ། གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོངས་པར་མ་རྟོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསང་ངོ་། །དེ་ཡང་གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་བཞིན་དུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས། གཞན་དུ་མིན་ལ་ཤིན་ཏུ་གསང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་ནའང་དེ་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་རིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨིན་པ་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཨེ་མ་ཧོ་བདེར་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །ཟབ་མོ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལས་བཅིངས་པར་སྣང་ཞིང་དེའི་དབང་གིས་གྲོལ་བར་ཡང་སྣང་སྟེ། བཅིངས་གྲོལ་མེད་པའི་དོན་མ་མཐོང་བས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟར་སྤྲོ་བ་བསྟན་པ་ནི། ལེའུ་གསུམ་པ་དང་འབྲེལ་ལོ། །དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་ཐུགས་རྗེ་སྤྲོས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྤྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་རླབས་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐུབ་པ་དྲུག་འཐོན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་ནི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག་ལས་རིག་སྔགས་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་དོན་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དོན་ནི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག་ལས་རིག་སྔགས་ནི་ལྷ་མོ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལས་འཕྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་བཤད་དོ། །འདིར་ནི་དེ་ཉིད་དང་མི་ཕྱེད་པའི་དོན་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཐུབ་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་དབུས་ལུགས་པ་གསུང་ངོ། །ཡོངས་གྲགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འོག་ནས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རེ་རེར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེས་འགྲོ་བ་ལྔའི་དོན་མཛད། ཅེས་བསྟན་པ་འབྲེལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡོངས་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་རེ་རེར་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ཐུབ་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེས་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱར་བར། སྤྱིར་གཅིག་གིས་དོན་མཛད་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་སྦྱར་ན། འདི་ལ་ཡང་འགལ་བ་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་སྟོང་གསུམ་རེ་རེར་ཐུབ་པ་རེ་རེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བཤད་ན། སྲིད་པ་མཐའ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ། སྟོང་གསུམ་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ན། འཛམ་བུ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས། སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འབྱུང་བ་ཡང་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཐུབ་པ་རེ་རེས་ཞེས་བཤད་དོ། །འདུལ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་དོན་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བ་དང་། རིག་པས་འདུལ་བ་དང་། མངོན་སུམ་པས་འདུལ་བ་ཞེས་སྤྱིར་གྲགས་སོ། །འདི་ཉིད་ལས་ནི་མཛད་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞི་དང་། ཐེག་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་དོན་མཐུན་པར་སྣང་སྟེ། མཛད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་འདུལ་བ་ནི། བསོད་ནམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི། དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་འདུལ་བའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞི་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་པས་འདུལ་བའོ། །ཐེག་པ་ལྔ་ནི་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ལྔ་དང་། གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོ
Chinese
秘密之法。此亦非隐瞒，然于六根之行境中，种种显现，却未证悟自之自性。故于种种显现中，自性乃秘密。一切法，本体自性空，然见他者为空，而未证悟显现之如何，乃自之本体自性空，故本体自性极秘密。此亦非在于别处，然虽无需于他处寻觅，却难寻得，故云非于他处而甚深秘密。因此，一切法本即成佛之义，虽一切无别，然因未证悟之故，五道众生之业成熟至不可思议之境。故加上“大悲生起”。为示彼义故，说“唉玛吙，如来藏中”等。其中，所谓“如来藏”者，通常认为，乃指众生皆具菩提之因，具足无漏之种子。甚深而言，心之自性即菩提，故为菩提之藏。如是，显现为束缚，亦因此而显现为解脱，然因未见无缚解之义，故为示彼义，云“大悲之化身，作种种游舞”。如何游舞者，与第三品相关。所谓胜义与世俗之菩提心生起者，乃就离戏之义与利众之义而言。第二品。现在，为示彼大悲游舞之如何游舞，故云：其后，从一切如来中，生起名为大悲加持之明智士夫六能仁。如是说。其中，所谓明智士夫者，某些经论中说，从咒语所生之身乃明智士夫。某些则说，明咒乃不二之义，身语意如金刚般不可分割之义，即是明智士夫。某些则说，明咒乃天女，具彼者即明智士夫。从智慧所化之身亦为明智士
English
The secret Dharma. This is not hidden, but although various things appear in the realm of the six senses, one does not realize one's own nature. Therefore, in the midst of various appearances, the nature is secret. All dharmas are empty in their essence, but seeing others as empty, one does not realize that the way things appear is empty in their own essence, so the essence is extremely secret. This is not somewhere else, but although there is no need to seek it elsewhere, it is difficult to find, so it is said that it is not elsewhere but extremely secret. Therefore, all dharmas are the meaning of being enlightened from the beginning, and although all are inseparable, due to not realizing this, the karma of beings in the five realms ripens to an inconceivable state. Therefore, add "Great compassion arises." To show that meaning, it says, "Emaho, in the Tathagatagarbha," and so on. Among them, the so-called "Tathagatagarbha" is generally considered to refer to sentient beings who all have the cause of Bodhi and possess the seeds of non-outflow. In a profound sense, the nature of mind itself is Bodhi, so it is the Garbha of Bodhi. As such, it appears as bondage, and also appears as liberation because of it, but because the meaning of no bondage and liberation is not seen, to show that meaning, it says, "The emanation of great compassion performs various dances." How to dance is related to the third chapter. The so-called arising of Bodhicitta in the ultimate and conventional senses is in terms of the meaning of non-elaboration and the meaning of benefiting beings. Chapter Two. Now, to show how that dance of great compassion dances, it says: Thereafter, from all the Tathagatas, six Munis, the knowledgeable beings called the blessing of great compassion, arise. Thus it is said. Among them, the so-called knowledgeable being, some sutras say that the body arising from mantra is the knowledgeable being. Some say that the vidya-mantra is the meaning of non-duality, the meaning that body, speech, and mind are indivisible like a vajra, that is the knowledgeable being. Some say that the vidya-mantra is a goddess, and the one who possesses it is the knowledgeable being. The body emanated from wisdom is also a knowledgeable bein
Chinese
已经讲述完毕。这里应理解为不可分割之义。所谓六能仁，是就六道众生而言，这是中部学派的观点。有些广为人知的人说，一般来说是这样，但在这里是指六个世间，如果不是这样，那么下面说，六世间的十方无边无际的三千大千世界中，每一个大千世界里，都有一个大能仁为五道众生行利益。这样说就变得没有关联了。一般认为是就六道众生而言，但在说每一个三千大千世界时，不应将六能仁一一对应，而应理解为总体上由一位能仁行利益，这样理解就没有矛盾。因此，所谓每一个三千大千世界里有一位能仁，这是从小乘共法的角度来说的，当最后有者（指轮回中的最后一生）的菩萨现证圆满正等觉时，一个三千大千世界里都会行佛的事业。从小乘不共法的角度来说，在无数个赡部洲，由于所有佛的加持，也会出现无数个化身，这也是以一种方式出现，所以说每一位能仁。所谓以四种调伏行五道众生的利益，四种调伏是：以福德调伏，以神变调伏，以智慧调伏，以现量调伏，这是普遍的说法。而这里则说以八大事业，六大神通，四大不可思议，以及五乘之门进行调伏，这总体上看来意义是相符的。以八大事业调伏，是指殊胜地显示了不共的福德。六神通是指，一切事物都变为现量而进行调伏。四大不可思议是指，显示种种神变而进行调伏。五乘是指，宣说具有智慧的法，因此，这些也都是基础相同的。其中，五乘和五种宗派已经在前面讲过了。所谓“所有世间颠倒之法”等等，是指轮回和涅槃的法。
English
That has been explained. Here, the meaning of indivisibility should be taken. The so-called six Thupas (Sugatas, or "Gone Thus"), are with regard to the six realms of beings, so say the Central School proponents. Some well-known people say that generally it is so, but in this case it is with regard to the six worlds, because if it were not so, then below it says, "In each of the immeasurable and limitless three thousand great thousand worlds of the ten directions of the six worlds, each great Thupa performs the benefit of the five types of beings." To say this would become irrelevant. Generally, it is considered with regard to the six realms of beings, but when speaking of each three thousand great thousand world, it should not be applied that each of the six Thupas does it individually, but rather it appears that generally one performs the benefit, and if applied in this way, no contradiction is seen. Therefore, the saying that in each three thousand great thousand world there is one Thupa, is explained from the perspective of the common vehicle. When a bodhisattva who is the last of existence attains complete perfect enlightenment, in one three thousand great thousand world, he performs the deeds of a Buddha. According to the uncommon Great Vehicle, in hundreds of millions of Jambudvipas, due to the blessings of all the Buddhas, hundreds of millions of emanations also arise in one way, so it is said that each Thupa does it. Regarding the statement that the benefit of the five types of beings is done by the four types of taming, the four types of taming are: taming by merit, taming by miraculous power, taming by wisdom, and taming by direct perception, this is the general saying. But here it is said that taming is done through the eight great deeds, the six great superknowledges, the four inconceivable things, and the gate of the five vehicles, and that seems to be generally consistent in meaning. Taming by the eight deeds is showing the uncommon and noble merit. The six superknowledges are taming by making all things manifest. The four inconceivable things are taming by showing various miraculous powers. The five vehicles are teaching the Dharma that possesses wisdom, therefore, those are also based on the same foundation. Among them, the five vehicles and the five philosophical tenets have already been explained above. The phrase "Whatever worldly deluded phenomena" and so on, refers to the phenomena of samsara and nirvana.