Tibetan
འི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་གི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་གྲུབ་ལ། བདག་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་ཤེས་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བདག་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་རྒྱུན་རྟག་པས་དེ་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན་དེའང་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ། །ཕྲེང་བ་དམག་ལ་སོགས་བཞིན་རྫུན། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་ཀྱང་ངར་འཛིན་དབང་གིས་བདག་དང་གང་ཟག་སོགས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་དེ། འཇུག་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ་ཕུང་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་ པོའི་ངོ་བོ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་དང་སྲོག་ཤིང་སོགས་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ་ཤིང་རྟ་ཞེས་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་མ་ཡིན་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཤིང་རྟའི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པ་ལྟར་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པར་ངར་འཛིན་པ་ཙམ་ལས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གཞི་མ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཤིང་རྟའི་མིང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འདོགས་མཁན་ནས་བརྟག་མི་བཏུབ༔ ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་པའི་སེམས་གཉིས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་ལྟར་འདོགས་མཁན་གྱི་རྟོག་པ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་བམ་སྙམ་ན། དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་སྐད་ཅིག་མ་དངོས་མེད་དུ་ཐལ་བས་རྟོག་པ་གང་ཡོད་དངོས་མེད་དུ་ཐལ་ལ། ཡོད་ན་སྔར་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པ་འདས་པ་ནི་ཡལ་ཏེ་ཞིག་ནས་མེད་ལ། མ་འོངས་པ་ནི་ད་རུང་མ་སྐྱེས་པས་མ་གྲུབ་ལ། ད་ལྟ་བའི་རྟོག་པ་རང་གིས་རང་ལ་བརྟག་ཅིང་མཚོན་མི་བཏུབ་སྟེ་མིག་གིས་མིག་མི་མཐོང་ཞིང་རལ་གྲིའི་སོས་རང་ཉིད་གཅོད་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་པ། །དེ་བཞིན་ཐོག་མ་དབུས་བརྟག་དགོས། །དེ་ ལྟར་སྐད་ཅིག་གསུམ་བརྟག་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་ལ་མི་གནས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། མདོར་ན་ནས་ལམ་ཞེས་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་དོན་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག
Chinese
并且，因为五蕴是生灭的，受他支配，而我却认为“我”是自由自在的，这是通过经验证实的。正如《中论》所说：“如果五蕴是我，那么就会有生灭。如果五蕴之外有我，那么就会没有五蕴的特征。”即使我没有成立，但认为我的相续是常恒的，所以我就成立了，这也是不对的。如《二谛论》所说：“相续和刹那，就像念珠和军队一样，是虚假的。”因此，仅仅依靠取蕴五蕴的集合，实际上并没有丝毫成立，但由于我执的支配，将我和人等如此地安立，这完全是虚构的。如《入中论》所说：“因此，五蕴之外没有我，因为除了五蕴之外，执着我并不成立。”又说：“当说五蕴是我时，是五蕴的集合，而不是五蕴的自性。”就像车子的轮子和轴等部件集合起来才称为车子，但找不到不是这些部件的、具有车子名称的事物一样，仅仅是在五蕴的集合上执着于我，而我这个基础并没有成立。如经中所说：“就像各个部件集合起来，被称为车子一样。同样，依靠五蕴，世俗中称为有情。”第三，从安立者也无法观察，意思是说，即使所取的境和能取的心识二者都没有真实成立，那么，如此安立的能安立的分别念本身是真实成立的吗？对此，它有过去、现在、未来三时的部分吗？如果没有，那么刹那将成为无实有，因此任何存在的分别念都将成为无实有。如果有，那么先前产生的分别念，过去的部分已经消失、坏灭，已经不存在了。未来还没有产生，所以没有成立。现在的分别念无法自己观察自己、衡量自己，就像眼睛无法看到眼睛，剑的锋刃无法割断自己一样。正如《宝鬘论》所说：“就像刹那有边际一样，必须观察初始和中间。这样观察三个刹那，世界不会停留在刹那中。”第四，总而言之，称为道路，意思是说，如此宣说的意义，总而言之，对于法和补特伽罗
English
And, because the aggregates are subject to arising and ceasing, they are under the control of others, while I experience and grasp myself as being independent and free. As it is said in the Root Wisdom: "If the aggregates were the self, they would be subject to arising and ceasing. But if the self were other than the aggregates, it would not have the characteristics of the aggregates." Even if the self is not established, if one thinks that it is established because its continuum is permanent, that is also not the case. As it is said in the Two Truths: "Continuum and moment, like a rosary and an army, are false." Therefore, merely relying on the collection of the five aggregates of clinging, even though nothing is actually established, due to the power of self-grasping, self and person, etc., are merely imputed in that way. As it is said in the Entering the Middle Way: "Therefore, there is no self other than the aggregates, because grasping at it apart from the aggregates is not established." And: "When one says the aggregates are the self, it is a collection of the aggregates, not the nature of the aggregates." It is like how a chariot is named for the collection of parts such as wheels and axles, but one cannot find a basis for the name of a chariot that is other than those parts. Similarly, there is only self-grasping in the collection of aggregates, but the basis for what is called self is not established. As it is said in the sutra: "Just as the name 'chariot' is used for the collection of parts, so too, relying on the aggregates, it is conventionally called a sentient being." Third: 'The imputers cannot be examined.' This means that even though neither the object of grasping nor the mind that grasps are truly established, one might wonder whether the imputation itself, the conceptual thought that imputes, is truly established. Does it have parts of the three times or not? If it does not, then the moment would be an unreal entity, and therefore any conceptual thought that exists would be an unreal entity. If it does, then the conceptual thought that arose earlier, the past part, has vanished and ceased to exist. The future has not yet arisen, so it is not established. The present conceptual thought cannot examine or measure itself, just as the eye cannot see the eye, and the edge of a sword cannot cut itself. As it is said in the Precious Garland: "Just as a moment has an end, so too one must examine the beginning and the middle. Thus, examining the three moments, the world does not abide in a moment." Fourth: In short, it is called the path. This means that, in short, the meaning of what has been explained, for dharma and person,
Tibetan
་ཏུ་འཛིན་པའི་བདག་གཉིས་དང་། ཡུལ་གཟུང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་འཛིན་པ་གཉིས། དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་གཞི་དང་བཅས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མེད་པས་དངོས་མེད་དུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་ན། སྔར་བདེན་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་ཕྱིས་བདེན་མེད་དུ་སོང་ན་དེར་གདགས་སུ་རུང་ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ས་ར་ཧས། དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཕྱུགས་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །དངོས་མེད་འཛིན་པ་དེ་བས་ཀྱང་ནི་བླུན། །ཞེས་དང་། རྩ་ཤེ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོད་མེད་སོགས་སྤྲོས་པའི་གཟེབ་ལས་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། དངོས་དང་དངོས་མེད་དུ་འཛིན་པའི་བློའི་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་ཞི། གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ལུང་དང་རིག་པས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བས་སྒྲ་རྟོག་དང་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་རྟོགས་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག ། བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་དེ་བརྗོད་པས་མི་མཚོན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་རྣམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཐད་ཀར་སྟོན་པ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གིས་དབུལ་བ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་བརྗོད་མེད་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བའི་ཡང་རྩེ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པས་དེའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ནས་བཞག་པ་ལས༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ཤེས་ནས། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིག་པས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཅིའང་མ་རྙེད་པར་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་གང་དུའང་མི་ཞེན་ལ་མཐའ་བྲལ་གྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་སུ་རྙེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ལ་བདེན་དངོས་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་སོགས་རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་བློ་ཡིས་བཅས་བཅོས་ཅིའང་བྱར་མེད་པར་གཙུབ་ཤིང་དང་གཙུབ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་མེས་ཤིང་གཉིས་བསྲེགས་ཏེ་མེའང་རང་ཡལ་བ་ལྟར་རང་བཞིན་དུ་འཇོག་སྟེ། སྐྱེ་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གར་ཡང་མ་རྟོག་ཅིང་ཡང་མ་སེམས་ཤིག །མ་བཅོས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་ རིན་ཆེན་མཛོད། །ཅེས་དང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ཤེས་རབ
Chinese
执着于二取之我和，所取境与能取境二者。以及彼等所依之阿赖耶识等一切，以无有真实故，成立为非实有吗？如果先前成立为真实有，后来变为真实无，则可以安立于彼处。然一切法从本初即无自性，故已超离有无二边。萨ra哈云：执着实有如畜生，执着非有彼更愚。如是及《中观根本慧论》云：是故有与无，智者不应住。如是所说，如从有无等戏论之壳中解脱之虚空。极度寂灭执着实有与非实有之心的行境。从本初即以正理与教证了知无自性生之后。彼无生之实相亦离言思议，故需了知已超离名言分别与心之境。入行论云：何时实与非实，不立于心前，尔时无余相，无缘寂灭矣。如是。彼如是之实相，以言语不能诠释，故虽诸智者现见而知一切所知，然为直接开示实相，似亦匮乏能诠之语词。远离一切八边戏论之不可言说，即是大乘见之顶巅大中观，以彼即是道故，名彼之道。第二，以修而实修之方式者：如是而安住中。如是说，如是善知见解离戏之实相后。以胜义抉择之智慧，未寻得任何戏论之相，远离一切执边之分别念，亦不执着任何事物，于离边之义获得坚定之定解之智慧之流，于彼不作意执着于已遮止真实有之空性等，不作任何以理智后测之心的造作，如以火石与火绒所生之火焚烧二者，火亦自然熄灭般，自然而住。无生宝藏云：何亦不分别，亦不作意思维，不造作即是无生 珍宝藏。如是及般若八千颂云：
English
The two selves that grasp, and the two that grasp the object and the subject. And all that depends on them, including the basis of all, are they established as non-existent because they are without truth? If something that was previously established as truly existent later becomes truly non-existent, then it can be established there. However, since all phenomena are without inherent existence from the very beginning, they have transcended the extremes of both existence and non-existence. Saraha said: "Grasping at things is like livestock, grasping at non-things is even more foolish." And the Root Verses say: "Therefore, the wise should not dwell on existence and non-existence." As it is said, like the sky, freed from the husk of elaboration such as existence and non-existence. The activity of the mind that grasps at things and non-things is completely pacified. Having known from the beginning that there is no inherent birth through scripture and reasoning. That very state of unbornness is also beyond speech, thought, and expression, so it is necessary to realize that it has transcended the realm of sound, concept, and mind. The Engaging in Bodhisattva Deeds says: "When things and non-things do not remain before the mind, then there is no other form, and it is completely pacified without an object." So it is. That suchness cannot be expressed by words, so although all knowers directly know and see all knowable things, it seems that even the moons of speech are poor in expressive words to directly show suchness. The inexpressible, free from all elaborations of the eight extremes, is the great Madhyamaka, the pinnacle of the view of the Great Vehicle, and because it is the path, it is called the path thereof. Secondly, the way to practice through meditation is: "Thus, having placed it..." It is said, having thus well understood the suchness of the view free from elaboration. With the wisdom that discerns the ultimate, without finding any signs of elaboration, free from all thoughts of grasping at extremes, not clinging to anything, and with a firm conviction in the meaning of freedom from extremes, that stream of wisdom does not make any alterations with the mind of intellect and inference, such as clinging to emptiness that has denied true reality, but naturally abides as if the fire that arises from the rubbing stick and the rubbing stone burns both sticks and the fire itself disappears. The Treasury of Unborn Jewels says: "Do not think or contemplate anything. That which is unconditioned is the unborn Treasury of Jewels." And the Eight Thousand Verses says: "Wisdom"