Tibetan
ད་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྱད་པར་ཕྱི་ནས་ལྟ་བུར་བལྟ༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐབས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ལའང་ཐོག་མར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བདེན་བདེན་ལྟར་སྣང་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལུང་རིག་གིས་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་གཅིག་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་དངོས་བདེན་རྟག་ཏུ་ཞེན་ཅིང་། གྲུབ་མཐའ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ། གཅིག་པུ། རང་དབང་ཅན་སོགས་སུ་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣང་དངོས་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པར་ཐལ། འཁྲུལ་ངོར་རྒྱུན་འཕོ་བས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་རྟག་ཆོས་ཅན། གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ཞིང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཆུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རིགས་དྲུག་གི་མཐོང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་བཞིན། དེ་ཆོས་ཅན། སྣ་ཚོགས་པའང་དོན་ལ་བདེན་པ་མེད་པར་ཐལ། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇའ་ཚོན་བཞིན་ནོ། ཁམས་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། རང་དབང་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐལ། ལས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་ནོ། ། ལས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མི་བདེན་པར་ཐལ། རྫས་དང་དུས་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་རྟག་དངོས་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་གང་དུའང་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་རྒྱུན་འགྱུར་བས་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་མར་མེའི་རྒྱུན་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བམ་ཞེ་ན། དེའང་མ་གྲུབ་སྟེ་རྟག་མི་རྟག་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་མིང་ཙམ་ཡིན་པས་ལྟོས་ས་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་ཆོས་ཀྱང་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་ཞབས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི། །ལྟོས་བྱ་གང་ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞི་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་རྫས་འགལ་བས་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་པ་ལ། ཆུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དམྱལ་བས་ཁྲོ་ཆུ། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག །དུད་འགྲོས་བཏུང་བ། མི་ཡིས་ཉེར་སྤྱད། ལྷ་ཡིས་བདུད་རྩི་སོགས་སུ་མཐོང་བ་ལྟར་ལས་སྣང་གི་རྗེས་སུ་ འགྱུར་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱང་མི་བདེན་ཏེ་གཅིག་པུའི་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱད་གཞི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མ་གྲུབ་པས་ཁྱད་ཆོས་མཛེས་པ་སོགས་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ཏེ། འཕགས་ཞབས་ཀྱིས། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །བྱེད་པ་པོར་གྲགས་པ་ཚངས་དབང་ཁྱབ་འཇུག་གིས་མཚོན་ཁམས་གསུམ་ན་རང་དབང་དུ་གྱུར་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཡོད་ན་མྱང་འདས་བཞིན་ལྡོག་མི་སྲིད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལས་དཀར་ནག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལས་བདེན་པར་གྲུབ་བམ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ལས་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འཕགས་པས། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། །འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་མེད་ན། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན། །ཅི་ལྟ་བུར་ནི་འཐད་པར་འགྱུར། །དམ་པའི་དོན་དུ་འོང་མེད་ཅིང་། །གང་དུའང་འགྲོ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལམ་འཇུག་ཅིང་། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལས་ཕྱོགས་རྟོགས་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས། དངོས་སྣང་རྣམས་མི་བདེན་པས་ ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དུས་རྩོམ་བྱེད་རགས་མཐའ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞིག་མི་ནུས་པ་དང་། ཤེས་པའི་མཐའ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་བློས་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བ་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལྟ་བའི་མུན་པས་ཁེབས་པ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གོ་ས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས་དངོས་པོ་རགས་པ་རྩོམ་མི་ནུས་ཏེ། ཉི་ཤུ་པ་ལས། དྲུག་གི་ཆར་ནི་སྦྱར་བ་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་
Chinese
现在确定能行之智无自性，归纳此时之义。第一，如云：“特别从外如视”。意为，从方便世俗菩提心之中，特别观修智慧胜义菩提心时，首先于外境，执著显现为真真切切之我，若以理智善加观察所取之境，则无一为真，犹如魔术师所变幻之幻象。并且，未经宗派转变心智之世间凡夫，执着显现之事物为真实恒常。而误入歧途之外道徒，虽有认为常、唯一、自在等，然皆是未证悟或误入歧途。如此，显现之事物，有法，非为恒常，是因恒常则无作用之故。如虚空一般。彼，有法，非为常，是因于错觉前，以相续转变而能起作用之故，如种子与苗芽一般。显现常有法，非为唯一，是因事物显现为多种多样且变化之故，如一水之物，六道众生所见各异。彼，有法，多样亦无真实，是因由因缘所生之故，如彩虹一般。三界，有法，不能自主转变，是因随业力而行之故，如变异之苦一般。 业，有法，胜义中非真，是因未成立为实体与时间之事物之故，如非为造作之物一般。若以易懂之语而言之，一切有为之事物皆非恒常，若为恒常，则恒常之物不可能转变为其他，如虚空之自性般，不能起任何作用。实为无常，是因于第二刹那相续转变，如种子生苗芽，灯火相续般，仅于世俗中能起作用。那么，是否成立为无常呢？亦不成立，因常与无常，仅是相互依存之名称，故所依不成立，能依亦不真实。圣足云：若事物依待而成立，彼亦需依待于，所依为何则
English
Now, to ascertain that the acting mind is without inherent existence, summarizing the meaning of the occasion. First, it is said, "Especially view from the outside as if." It means that when cultivating the wisdom ultimate Bodhicitta, which is distinct from the means, the conventional Bodhicitta, one initially grasps the external appearances as if they were truly real. If all the objects to be grasped are thoroughly examined with reason and logic, none of them are true; they appear like the illusory objects conjured by a magician. Furthermore, ordinary worldly people whose minds have not been transformed by philosophical tenets cling to appearances as being truly permanent. Although non-Buddhist extremists who have entered into wrong paths believe in permanence, oneness, independence, and so on, they are either unenlightened or have entered into wrong views. Thus, all appearances are subjects: they are not permanent because permanent things have no function, like the sky. That is a subject: it is impermanent because it can function through continuous change in the face of delusion, like seeds and sprouts. The appearance of permanence is a subject: it is not singular because things appear and change in various ways, like the different perceptions of one water element by the six classes of beings. That is a subject: its diversity is also not ultimately true because it arises from conditions, like a rainbow. The three realms are subjects: they cannot change independently because they follow the course of karma, like the suffering of change. Karma is a subject: it is not ultimately true because it is not established as an entity of substance and time, like the unconditioned. To put it simply, all conditioned things are not permanent. If they were permanent, then permanent things could not change into anything else. Like the nature of space, they cannot function in any way. They are impermanent because they continuously change in the second moment, like sprouts from seeds and the continuity of a flame, and can only function conventionally. So, is it established as impermanent? It is not established because permanence and impermanence are merely names that depend on each other. Therefore, if the basis of dependence is not established, the dependent thing is also not true. The Holy Foot said: If a thing is established by dependence, it also needs to depend on what is being depended on.
Chinese
成辦，如「觀待於何而成辦何」所說。本質也並非一定是單一，若是，則一和多相違，不應有多種顯現。如同水的本質唯一，但地獄眾生見為膿血，餓鬼見為膿血，畜生飲用，人類使用，天人見為甘露等，隨業力顯現而轉變。多種顯現也不真實，因為單一的基礎未成立，則其特徵也不成立。如同特徵所依的母驢之子未成立，則特徵美麗等也不成立。如聖者所說：「事物皆無自性，因轉變為他故。事物無自性，因諸法皆是空。」如是。被稱為造物主的梵天、自在天、遍入天等，三界中沒有任何是真正自由的。若有，則如涅槃般不可逆轉，但一切都隨善惡業力而行，故於三界中皆是有漏。那麼，業是否真實成立呢？從勝義諦而言，業也不真實成立。如聖者所說：「此等法性中，無來亦無去，業與業之果，如何能合理？勝義諦中無來處，亦無任何去處。世俗諦中入於道，示現果報近。」如是說。在持有佛教宗見者中，偏執於部分見解的聲聞部毘婆沙宗，認為顯現的事物不真實，是世俗諦。但組成事物和時間的極限，是無法用錘子等摧毀的無分微塵，以及認知的極限，是不可思議的剎那無分，這些他們認為是勝義諦。如《俱舍論》所說：「何者被破壞，或被智慧所排除，智慧無法接受者，如瓶水般是世俗諦，與此不同者是勝義諦。」如是。這也被見解之黑暗所覆蓋，因為微塵並非勝義諦，因為無分微塵並未成立。若成立，則如無分虛空與虛空混合般，一切都混合在同一處，無法組成粗大的事物。如《二十頌》所說：「六者若結合，極微塵則成六分，六者
English
To accomplish, as it is said, "Relying on what does what get accomplished?" The essence is also not necessarily singular. If it were, then one and many would be contradictory, and it would not be reasonable for there to be various manifestations. Just as the essence of water is singular, but hell beings see it as pus and blood, hungry ghosts see it as pus and blood, animals drink it, humans use it, and gods see it as nectar, etc., it changes and transforms according to the manifestation of karma. The multiplicity of manifestations is also not true, because the single basis is not established, and therefore its characteristics are not established. Just as the characteristic-dependent son of a female donkey is not established, and therefore the characteristics of beauty, etc., are not established. As the Holy One said, "Things have no self-nature, because they change into something else. Things have no self-nature, because all things are empty." Thus it is. The so-called creators, such as Brahma, Ishvara, and Vishnu, etc., in the three realms, none are truly free. If there were, they would be irreversible like Nirvana, but all follow the path of good and bad karma, and therefore in the three realms, all are with outflows. So, is karma truly established? From the ultimate truth, karma is also not truly established. As the Holy One said, "In these dharmas, there is no coming and no going by the nature of dharma. How can karma and the ripening of karma be reasonable? In the ultimate truth, there is no place to come from, and there is no place to go to. In the conventional truth, one enters the path, and the ripening is shown to be near." Thus it is said. Among those who hold Buddhist tenets, the Sravakas of the Vaibhashika school, who are attached to partial views, believe that the manifested things are not true, and are conventional truth. But the limits that make up things and time are indivisible atoms that cannot be destroyed by hammers, etc., and the limits of cognition are inconceivable indivisible moments, which they consider to be the ultimate truth. As the Abhidharmakosha says, "What is destroyed or excluded by wisdom, and what wisdom cannot accept, like water in a vase, is conventional truth, and what is different from this is ultimate truth." Thus it is. This is also covered by the darkness of views, because atoms are not ultimate truth, because indivisible atoms are not established. If they were established, then like indivisible space and space mixing together, everything would be mixed in the same place, and it would not be possible to compose coarse things. As the Twenty Verses says, "When the six are combined, the finest atom becomes six parts, the six