Tibetan
དག་གི་གོ་གཅིག་ན། །གོང་བུའང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཕྱོགས་སོ་སོར་ཡོད་ན་ཤར་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཆ་དང་བཅས་པས་སྔར་ཆ་མེད་དུ་དམ་བཅས་པའི་རང་ཚིག་དང་འགལ་ལོ། །རྡུལ་ཕྲན་སིལ་བུ་རེག་ལ་མ་འབྱར་བར་གནས་པར་འདོད་པའང་འགལ་ཏེ། རེག་ལ་མ་འབྱར་པའི་བར་དུ་སྣང་མུན་གྱི་རྡུལ་གྱིས་མི་ཆོད་མི་སྲིད་པས་ཆོད་ན་དེ་དང་འབྱར་བས་བར་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། མ་ཆོད་ན་བར་མེད་པས་ཁས་བླངས་དང་འགལ་ ལོ། །སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་དུས་བརྩམས་པའང་འགལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་མ་འཕྲད་ན་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སྔ་མ་རྩོམ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་ལ། འཕྲད་ནའང་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་དུས་གཅིག་ལ་འཕྲད་ན་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་པས་བསྐལ་པའང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་། རེས་མོས་སུ་འཕྲད་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཆ་སྔ་མ་འདས་པ། གཉིས་པ་ད་ལྟ་བ་སྟེ་ཆ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་ཆ་མེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཉམས་པའོ། །འདིས་ནི་ཤེས་བྱ་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པས་དོན་ལ་མཐར་ལྟ་ཁས་ལེན་པར་སོང་པའི་ཕྱིར་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དམན་ཤོས་ཡིན་པས་འདིར་མཚན་གཞི་ཙམ་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་པར་སྣང་ལ། དེས་མཚོན་ནས་ཤུགས་བསྟན་མདོ་སྡེ་པས་རྩོམ་བྱེད་ལྐོག་ན་མོས་བརྩམས་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་ལུང་རིག་གི་སུན་ཕྱུངས་ལ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་དངོས་སྣང་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ། སྣང་ཡང་མི་བདེན་པར་རྫུན་པར་སྣང་བ། དེའང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་བདེན་པར་ གྲུབ་ན་དངོས་པོའི་རང་མཚན་མི་བཏང་བས་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་གང་ཡང་མི་རུང་ལ། དེ་མ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དགག་པ་མེད་པར་འཆར་དུ་རུང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་མི་འགག་ཅིང་སྣང་བའང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་མ་འདས་པ་སྟེ། འཕགས་ཞབས་ཀྱི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྫུན་སྣང་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་ཤར་བ་དེ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་རྣམས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་རྨི་ལམ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁྲུལ་བ་སྒྱུ་མ་དང་། རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ཟླ་བ་རྣམས་དང་འདྲ་ཞིང་། ཡུལ་ངེས་པ་མེད་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར། བདེན་དངོས་མེད་པའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་བར་སྣང་གི་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་། །སྒྱུ་མ་ཟིལ་བ་ཆུ་བུར་དང་། །རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་བལྟ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྟ་མཁན་སེམས་ནས་གདམས་པར་ཟད༔ ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་བལྟ་བྱའི་ཡུལ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ནང་ལྟ་མཁན་སེམས་བདེན་པར་གྲུབ་བམ་ཞེ་ན་དེའང་མ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ ཕུང་པོ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་ངར་འཛིན་འདི་ལས་ལོགས་སུ་མེད་ཅིང་དེ་དང་བདག་གཉིས་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་དེ་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ངའམ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཐ་དད་པའམ་གཅིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་ཕུང་ལྔ་ལས་རྫས་གཞན་ཕུང་པོ་དྲུག་པར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་འདྲ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་མིང་བཞིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་རྫས་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཕུང་ལྔ་རྫས་ཡོད་དང་ངར་འཛིན་བཏགས་ཡོད་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་བཞིན་ནོ། །དེའང་གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན། བདག་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་པ་ལས་གཞན་ཐ་དད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་མ་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་ལྟར་བདག་ཕུང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་གཞན་ཕུང་པོ་དྲུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ལ་ངར་འཛིན་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དངོས་མེད་ཀྱིས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་གཉིས་པ་བདག་ཕུང་གཅིག་པར་གྲུབ་བམ་ཞེ་ན་དེའང་མ་གྲུབ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེའང་ཕུང་པོ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་ཅིང་བདག་ནི་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ད་ལྟར་ངོ་ཤེས་པར་རློམས་པ་སོགས་རྟག་པར་འཛིན་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་གཟུགས་ཚོར་སོགས་ནང་གསེས་བཅས་དབྱེ་བ་དུ་མ་སྤུངས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། བདག་ནི་ང་ཉིད་དོ་ཞེས་གཅིག་པུར་འཛིན་པ
Chinese
在它们的每一处方位上，聚合体也会变成最小的微尘。因此，如果微尘存在于各个方向，那么由于具有东方等方位的区分，它们就具有了部分，这与先前承诺的无分自相矛盾。认为微尘个体可以不接触而存在也是矛盾的，因为在不接触的间隙中，不可能没有明暗的微尘阻隔，如果阻隔，则会因为与它们接触而变成无间隙；如果不阻隔，则因为无间隙而与先前的承诺相矛盾。 以刹那的连续来建立时间也是矛盾的，如果前后的刹那不相遇，那么后面的意识就会变成无因，因此先前的刹那就不能作为造作者；即使相遇，如果三个刹那同时相遇，那么一切都会变成同时，因此劫也会变成一个刹那；如果轮流相遇，那么一个刹那的一部分是过去，第二部分是现在，就会变成两个部分，从而破坏了无分的承诺。这表明，由于他们认为所知是实有的，最终必然会落入极端实在论的立场，因此这被认为是佛教哲学中最低劣的观点，在这里似乎只是作为例子来直接展示。由此暗示，经部宗认为由造作者在隐蔽处创造的所知仅仅是假立的存在，以及唯识宗认为一切法仅仅是心的显现，这些也都是主张事物实有的宗派，因此应当通过经论和理证的驳斥，进入中观之道。因此，没有一个是真实成立的现象，虽然不存在却显现，虽然显现却不真实，而是虚假的显现。那也只是缘起显现而已，因为如果一切法从自身方面真实成立，那么事物的自性就不会改变，因此生灭等任何现象都不会成立。由于没有成立的关键，缘起的诸法才能无碍地显现，因此空性不会阻碍显现，而显现也未曾超出空性的范围。如圣天菩萨所说：除了缘起之外，没有其他的法存在；因此，除了空性之外，没有其他的法存在。像这样虚假的显现仅仅是缘起，它类似于幻术的例子，因为它们不是存在于心识错乱的显现之外。
English
In each of their locations, the aggregate would become just a minute particle. Thus, if particles exist in various directions, then because they have divisions such as east, they have parts, which contradicts the previous commitment to being partless. It is also contradictory to assume that individual particles can exist without touching, because in the space where they do not touch, it is impossible not to have particles of light and darkness obstructing; if they obstruct, then they become without interval because of touching them; if they do not obstruct, then because of being without interval, it contradicts the previous commitment. It is also contradictory to establish time by the continuity of moments. If the prior and subsequent moments do not meet, then the subsequent consciousness becomes without cause, so the prior moment does not become a creator; even if they meet, if three moments meet at the same time, then everything becomes simultaneous, so an eon would become just one moment; if they meet alternately, then one part of a moment is past, the second part is present, becoming two parts, thereby breaking the commitment of being partless. This shows that because they consider knowable objects to be real, they inevitably fall into the extreme of realism, so this is considered the lowest view in Buddhist philosophy, and here it seems to be directly shown as just an example. This implies that the Sautrāntikas, who believe that knowable objects created by a creator in secret are merely nominal existents, and the Cittamatrins, who believe that all phenomena are true as mere appearances of the mind, are also schools that assert the reality of things, so one should enter the Middle Way through refutation by scripture and reasoning. Therefore, there is not a single phenomenon that is truly established, so although it does not exist, it appears; although it appears, it is not true, but appears falsely. That is merely an appearance of dependent origination, because if all phenomena were truly established from their own side, then the self-nature of things would not change, so no phenomena such as arising and ceasing would be possible. Because of the key of not being established, the phenomena of dependent origination can appear without obstruction, so emptiness does not obstruct appearance, and appearance does not go beyond the realm of emptiness. As Āryadeva said: "Apart from dependent origination, there is no other phenomenon; therefore, apart from emptiness, there is no other phenomenon." Such false appearances are merely dependent origination, which is similar to the examples of the nature of illusion, because they do not exist outside of the appearances of mental delusion.
Chinese
如幻的譬喻有：迷乱的显现如梦境；由因缘和合而于各种显现中迷乱，如幻术；依赖于因缘而遍布一切处，如水中的月亮；无有定处而各自显现，如乾闼婆城；无有真实却显现各种颜色，如空中的彩虹。应当如此看待一切。如是说： 星暗淡，灯亦然， 幻术、露珠与水泡， 梦幻、闪电与云朵， 当如是观诸有为法。 第二，观者之心亦是假立。如是说，外境虽不成立为真实，然内观之心是否成立为真实呢？亦不成立。心乃是于取蕴之上妄加执着，生起“我”之念的“我执”，除此之外别无他物。而此“我执”与“我”二者亦无差别。若以真实智慧观察，则彼等皆不成立。执“我”或“我”者，有法，于胜义中不成立，因与五蕴非异非一故。初者成立，若为异体，则于五蕴之外，另有异物，成为第六蕴，然此于所知中不成立，如石女之子。若为一体，则成一物，然五蕴为实有，而“我执”为假立，二者体性相违故，如事物与非事物。 为便于理解，可如是说：彼“我”与五蕴之聚合体相异，亦不与五蕴为一体，故“我”不成立。初者，若“我”与蕴相异而成立，则有他物，成为第六蕴。且“我执”亦不缘于蕴之外。又因脱离了蕴之体性，故成为非事物，而非事物不能起作用，故不成立为相异。如是，虽不成立为相异，然第二，“我”与蕴成立为一体吗？亦不成立，因体性不符故。 又，诸蕴乃有为法，故成立为无常。然“我”则妄以为先前所见者，即是现在所识者，而执着为常，故二者相违。且蕴为色、受等，包含诸多分类，乃是众多聚集之物。然“我”则执着为“我即是”，而执着为单一。
English
Illusory examples include: Confused appearances like dreams; being mistaken for various appearances due to the assembly of causes and conditions, like illusions; relying on conditions and pervading everywhere, like reflections of the moon in water; appearing separately without a fixed location, like cities of gandharvas; appearing in various colors without true substance, like rainbows in the sky. One should view things in this way. As it is said: The stars are dim, and so is a lamp, Illusions, dewdrops, and bubbles, A dream, lightning, and clouds, View conditioned phenomena in this way. Secondly, the mind of the viewer is also merely imputed. As it is said, even if external objects are not established as real, is the internal mind of the viewer established as real? It is not established either. The mind is nothing other than the clinging to the aggregates as "I," the self-grasping that arises from imputing "I." And this self-grasping and "I" are not different. If examined with true wisdom, they are not established as such. The object of clinging to "I" or "self," the subject, is not established in the ultimate sense because it is neither different from nor the same as the five aggregates. The first is established because if it were different, it would be a sixth aggregate other than the five aggregates, which is impossible in the knowable. It is like the name of a barren woman's son. If it were the same, it would be one entity, but the five aggregates are real, and self-grasping is imputed, so their natures are contradictory, like things and non-things. To make it easier to understand, it can be said that the "self" is different from the collection of the five aggregates, and it is not perceived as the same as the five aggregates, so the "self" is not established. Firstly, if the "self" and the aggregates were established as different, there would be another entity, a sixth aggregate. Moreover, self-grasping does not apply to anything other than the aggregates. Also, because it lacks the characteristics of the aggregates, it becomes a non-thing, and a non-thing cannot perform a function, so it is not established as different. Thus, although it is not established as different, is the second, the "self" and the aggregates, established as the same? It is not established either because their natures are incompatible. Furthermore, the aggregates are conditioned phenomena, so they are established as impermanent. However, the "self" mistakenly believes that what was seen before is what is known now, and clings to it as permanent, so the two are contradictory. Also, the aggregates, such as form and feeling, contain many subdivisions and are a collection of many things. However, the "self" clings to "I am I" and clings to it as singular.