Tibetan
་མཆོག་གི་ཟ་མ་ཏོག་ལས། ལས་དང་པོ་པས་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབེན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེ་བའི་སྟན་ནས་འདི་ལྟར་བསམ༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབེན་གནས་བྲག་ཕུག་གམ་བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་པར་བདེ་བའི་སྟན་འཇམ་ཞིང་སྙོམས་པ་ལ་འདུག་པས་ཡུན་རིང་སྡོད་ཚུགས། ལུས་གནད་དྲང་པོར་བསྲང་བས་རྩ་རླུང་རང་མལ་ཏུ་གནས་ཏེ་འཁྲུལ་རྟོག་ཉུང་། རླུང་རོ་ལན་གསུམ་བསལ་བས་རྩ་ནང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྙིགས་མ་དག །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བར་ཆད་མི་འབྱུང་། བླ་མ་ལ་ སངས་རྒྱས་སུ་མཐོང་བའི་མོས་གུས་བསྐྱེད་པས་སྒོ་གསུམ་ལ་བྱིན་རླབས་འཇུག །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོག་བའི་དྲན་པ་རང་མལ་མངོན་དུ་བཞག་པས་སྒོམ་དོན་གསལ་ཐེབས་པར་འགྱུར་བས་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཁྲིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ་གསུམ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བ། འབྲིང་པོ་དང་ཐུན་མོང་བ། ཆེན་པོ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཆི་བ་མི་རྟག །ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དལ་འབྱོར་ནས་མ་འབད་ན༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་བཞི། རྟེན་གྱི་ངོ་བོ། དེ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན། རྙེད་པ་དོན་ཆེ་བའི་ཚུལ། དེ་ལས་སྙིང་པོ་ལེན་དགོས་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པའི་དལ་བ་ནི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན། རང་འབྱོར་གཟུགས་རྒྱན་ལེགས་པ་ལྟ་བུ་ལྔ་དང་གཞན་འབྱོར་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསལ་བ་ལྟ་བུ་ལྔ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་བརྒྱན་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ནི། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་སྟོང་པ། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་དང་། རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་དང་། གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དེས་ཆོས་གསུངས། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་ཞུགས། །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བ་འོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་དགེ་བའི་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་ཤིང་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ན་དལ་འ
Chinese
在殊胜的《杂玛多》中说：最初的修行者，为了使心得以平静和调伏，应当住在寂静之处。如是说。第二是：从安乐的坐垫上这样思维，如是说。在寂静的岩洞或禅修的房间里，坐在舒适、平坦的坐垫上，可以久坐。身体正直端坐，使脉和气自然安住，减少散乱和妄念。三次排除浊气，清除脉中烦恼的污垢。向三宝祈祷，使正法得以圆满，就不会有障碍。对上师 生起视作佛陀的虔诚，加持就会进入三门。不被外缘夺走的忆念安住于本位，就会使禅修的内容清晰明了。因此，如上所说，如法行持，应如是思维修心的法门。第二，引导的前行有三：与下士夫共同的，与中士夫共同的，与大士夫共同的道次第。第一有三：暇满难得，死亡无常，业果。第一是：暇满若不勤，如是说。这有四点：所依的体性，获得它的困难的原因，获得它的意义重大之处，以及劝诫要从中获取精华。第一是：从八无暇中解脱的暇满是所依的体性。自身圆满如容貌庄严等五种，以及他者圆满如显现的差别所明示的五种，是它的特殊功德，即以如此圆满的功德所庄严的珍贵人身，是成就菩提不可或缺的所依。其中，八无暇是：如是所说：地狱饿鬼和旁生，边鄙长寿天以及，邪见佛 不降临处，喑哑此等是八无暇。以及，自身圆满五种是：得人身生中土根 पूर्ण， कर्मान्त न अवलोकिते स्थिति श्रद्धा। 如是说。他者圆满五种是：佛陀降临并宣说正法，教法住世并随之修行，为他众而心怀慈悲。如是出现。第二，从因的角度来说，难以获得是：如果积累了如持戒等广大的善业，并以发愿来连接，那么暇
English
In the excellent Za Ma Tok it says: The initial practitioner, in order to calm and subdue the mind, should dwell in solitude. Thus it is said. Second is: From a comfortable seat, think like this, it is said. In a secluded cave or meditation room, sitting on a comfortable and flat cushion allows for prolonged sitting. Keeping the body upright allows the channels and winds to naturally settle, reducing distractions and delusions. Expelling impure air three times clears the impurities of afflictions from the channels. Praying to the Three Jewels so that the sacred Dharma may be perfected will prevent obstacles. To the Lama, generate devotion by seeing them as the Buddha, blessings will enter the three doors. Keeping mindfulness in its natural state, not stolen by circumstances, will clarify the meaning of meditation. Therefore, as said above, practice accordingly and contemplate the methods of mind training in this way. Second, the preliminaries of guidance are three: the path common to the lesser person, common to the middling person, and common to the great person. The first has three: the difficulty of obtaining leisure and endowment, impermanence of death, and contemplating karma and its results. The first is: If leisure and endowment are not diligently used, it is said. This has four points: the nature of the support, the reasons for its difficulty to obtain, the importance of obtaining it, and the exhortation to extract its essence. The first is: Leisure, which is freedom from the eight unfree states, is the nature of the support. The five personal endowments, such as having a good appearance, and the five circumstantial endowments, such as being clarified by the distinctions of appearances, are its special qualities, that is, this precious human body adorned with such perfect qualities is an indispensable support for accomplishing enlightenment. Among them, the eight unfree states are: As it is said: Hell beings, hungry ghosts, and animals, barbarians, long-lived gods, and those with wrong views, where Buddhas do not appear, the mute, these are the eight unfree states. And, the five personal endowments are: Being human, born in the central land, having complete faculties, not having transgressed the limits of karma, and having faith in the place. And, the five circumstantial endowments are: A Buddha has appeared and taught the Dharma, the teachings abide and one practices accordingly, and having compassion for others. Thus it appears. Second, from the perspective of cause, it is difficult to obtain: If one accumulates vast virtuous deeds such as upholding morality and connects them with aspirations, then leisure and endowment
Tibetan
བྱོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ནའང་། ཞི་བ་ལྷས། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་འཐོབ་མི་འགྱུར། །མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་གསོག་པ་དཀོན་པ་དང་། དཔེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ནི་ཨུ་དུམྦ་རའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་བརྒྱ་ལམ་ནའང་དཀོན་པ་དང་མཚུངས་པར་གྲགས་ཤིང་། གཞན་ཡང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེང་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གྲངས་ལ་བསམ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དམྱལ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ། ཡི་དྭགས་ནི་ཁ་བ་བུ་ཡུག །དུད་འགྲོ་ཆང་གི་སྦང་མ། ལྷ་མི་གཉིས་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ཆགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་པ་ལྟར་མི་ལུས་ཀྱི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྙིང་པོ་གཏན་འདུན་གྱི་ནོར་བུ་ལེན་པའི་ཐབས་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་ཤིང་སྒྲིན་པར་གྱུར་ན། རྙེད་དཀའ་རྙེད་པ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་བ་དབུལ་པོས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རྙེད་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་སྟེ། ཙནྡྲ་གོ་མཱིས། གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི། །མི་ཉིད་ཐོབ་ནས་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། རྙེད་དཀའ་ཞིང་རྙེད་ན་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་རྙེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དུས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་དུ། དལ་འབྱོར་ལས་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དགེ་བའི་ལྟ་སྤྱོད་ཅན་གྱི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐུབ་པས་གསུངས་དེའི་ཕྱིར། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་བགྱི་བཤེས་གཉེན་ལ། །བསྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཞི་བ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་རང་བློ་མི་དགེ་བའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་དེ་དལ་འབྱོར་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པོའི་སྡིག་ཏོའི་བཤེས་གཉེན་དང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་དགོས་ཏེ། དྲན་ཉེར་ལས། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ
Chinese
即使获得了闲暇。寂天菩萨说：像我这样的行为，连人身也得不到。如果得不到人身，只有罪恶没有善行。如是说，积累福德是稀少的。从比喻的角度来说，也是难以获得的。闲暇的所依身就像优昙婆罗花一样。然后，据说佛陀出现在世间，即使经过一百条道路也同样稀有。另外，如大海漂浮的轭木孔，乌龟颈入其中般，人身极难得如是说。就像这样。从数量上考虑也很难获得，地狱就像大地的微尘，饿鬼就像暴风雪，畜生就像酒糟，天人和人二者，就像指甲上的尘土一样，经中如是说。第三，依靠人身的船只，能够从痛苦的河流中解脱。这艘船以后很难得到，愚昧的人不要在时机成熟时睡觉。如是说，依靠人身的船只，能够超越轮回痛苦的海洋，如果善于掌握获取究竟利益的珍宝的方法，那么，这种难以获得的获得，比穷人获得如意宝还要珍贵。旃扎果弥说：获得之后能够穷尽生死轮回的海洋，并且能够播种无上菩提的善妙种子，比如意宝还要功德超胜的，获得人身之后谁会使其毫无意义呢？如是说。第四，因为获得了难以获得且获得后意义重大的事物，所以在所有的时间和情况下，都应该依止能够正确引导从闲暇中获取精髓的善知识和具有善良见行之道的道友。《亲友书》中说：依止善知识是梵行，圆满的导师如是说，因此，应当依止善知识，依止善知识后能够获得极多的寂静。如是说。与此相反，那些将自己的心智引向不善之道，从而浪费闲暇的罪恶之友应当舍弃。《念住经》中说：贪欲和
English
Even if leisure is obtained. Shantideva said: With actions like mine, even a human body will not be obtained. If a human body is not obtained, there is only sin and no virtue. As it is said, accumulating merit is rare. From the perspective of analogy, it is also difficult to obtain. The basis of leisure is like the Udumbara flower. Then, it is said that the Buddha appears in the world, and even after a hundred paths, it is equally rare. Furthermore, like a yoke hole floating in the great ocean, with a turtle's neck entering it, it is said that a human body is extremely difficult to obtain. Just like that. Considering the number, it is also difficult to obtain. Hell is like the dust of the earth, hungry ghosts are like blizzards, animals are like distiller's grains, and gods and humans are like the dust on fingernails, as stated in the sutras. Third, relying on the boat of the human body, one can be liberated from the river of suffering. This boat is difficult to obtain later, so foolish people should not sleep when the time is ripe. As it is said, relying on the boat of the human body, one can transcend the ocean of suffering of samsara. If one is skilled in mastering the method of obtaining the jewel of ultimate benefit, then this difficult-to-obtain attainment is even more precious than a poor person obtaining a wish-fulfilling jewel. Chandragomin said: Having obtained that which can exhaust the ocean of samsara, and can sow the seeds of supreme Bodhi, who, having obtained a human body, would render it meaningless, which has more merit than a wish-fulfilling jewel? As it is said. Fourth, because one has obtained something that is difficult to obtain and has great meaning once obtained, at all times and in all circumstances, one should rely on a virtuous friend who can correctly guide one in extracting the essence from leisure, and a friend who has virtuous views and conduct. The Letter to a Friend says: Relying on a virtuous friend is celibacy. The perfect teacher said this, therefore, one should rely on a virtuous friend. Having relied on a virtuous friend, one can obtain a great deal of peace. As it is said. Conversely, those evil friends who lead one's mind to the path of non-virtue, thereby wasting leisure, should be abandoned. The Mindfulness Sutra says: Greed and