Tibetan
་རང་གཤིས་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ་རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི༔ སེམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཡིན༔ བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི༔ ཤེས་རབ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཡང་དག་པའོ༔ དེ་ནས་བཅུ་གསུམ་པ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཡར་ན་སྤར་བ་ནི༔ ཇི་སྐད་དུ་ སློབ་དཔོན་ཧཱུྃ་ཆེན་ཀཱ་རའི་ཞལ་ནས༔ ཁྲེགས་ཆོད་སྟོང་ཉིད་རྣམ་དག་བསྒོམ་པ་ལ༔ སྒོམ་ཞེས་བསྒོམ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི༔ ཐ་མལ་ཤེས་པ་འདི་རང་ཅི་བདེར་ཞོག༔ བཞག་པས་མི་སྡོད་ཕྱོགས་བཅུར་འགྲོ་གྱུར་ན༔ དེ་ཡང་རང་སོར་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ལ་ཞོག༔ ཅེས་གསུངས་པས༔ རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟར་འཕྲོ་ཡང་དགའ་སྡུག་སྤང་བླང་བཟོ་གཏད་དང་བྲལ་བར་བསྐྱང༔ དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ལ་རླབས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ཀྱང་རླབས༔ རླབས་ཉིད་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་པར་ཀུན་གྱིས་གོ་མོད༔ དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་སྟོང་ཉིད་དུ་གནས་པའི་དུས་ན་ཡང་སྒོམ་ཡིན༔ མི་གནས་ཤིང་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་ཡང་སྒོམ་ཡིན༔ འགྲོ་འོང་གནས་ཆ་ཐམས་ཅད་སྒོམ་ཡིན་རུང་འདི་ལ་རང་བབ་ཏུ་འཇོག་པ་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མེད་པས༔ ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པྲཧསྟིའི་ཞལ་ནས༔ སྟོང་ཉིད་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ༔ ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྒོམ་པའི་ཀློང༔ རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་གཞི་ལ་རྫོགས༔ ཞེས་གསུངས་པས༔ དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ ལེན་པར་ཞུ༔ འདིའི་དུས་གསལ་སྟོང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུའི་ཉམས་སྐྱེ༔ རྣམ་རྟོག་རགས་པ་མ་གཏོགས་རྐུན་བུ་མི་ཚོར༔ དེ་ཚེ་སྟོང་གསལ་དུ་གནས་པའི་སེམས་དག་བྱ་ཡིན་པས་སྒོམ་དུ་མི་འདོད༔ སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་ཡང་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཏུར་ཏུར་བ་དེ་རིག་པ་ཡིན་པས་སྒོམ་གྱི་མཐིལ་དེ་ལ་བཅའ་དགོས༔ སྟོང་གསལ་བདེ་ལྷང་ངེ་བ་དེ་ལ་སྒོམ་གྱི་མཐིལ་མི་བཅའ་ཞིང༔ དེའི་མདངས་ཡེ་རེ་བ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་སྤྲོས་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་སྒོམ་གྱི་མཐིལ་བཅས་པས༔ བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་གོལ་ས་ཆོད༔ ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྤྲོས་མཐའ་དང་བྲལ་ཞིང༔ སེང་ངེ་བ་དེ་ལ་སྒོམ་གྱི་མཐིལ་བྱས་ན་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གོལ་ས་ཆོད༔ གོལ་ས་ནི་སྟོང་གསལ་བདེ་ལྷང་ངེ་བ་དེ་སྒོམ་པའི་མཐིལ་བྱས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གོལ་ས་ཡིན༔ འགྱུ་རྟོག་གསལ་ལམ་པ་དེ་ལ་སྒོམ་གྱི་མཐིལ་བྱས་ན༔ བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གོལ་ས་ཡིན༔ བདེ་བ་ལ་ཞེན་མེད་ཙམ་གྱིས་གོལ་ས་མི་ཆོད་པས༔ བསམ་གཏན་གསུམ་པར་གོལ༔ སྟོང་ པ་ཅི
Chinese
自性从原始以来就远离生、灭、住三边的束缚，自然任运成就，这是心的神变之足。了悟无有能修所修、境与有境的相状，这是智慧神变之足。之后，第十三，将离戏向上提升，如是说： 邬金大士嘎绕多吉言：彻却修习清净空性时，虽说修习，实则无有任何可修之物，将此庸常之识安住于自然状态即可。安住亦不住，向十方游走时，亦放松任其自然。如是说，无论生起何种分别念，皆不作好恶取舍，不加改造，任其自然。譬如，无论海中生起何种波浪，然大海即是波浪，波浪即是大海，此理众人皆知。如是，心安住于空性时，亦是修；不住而显现种种时，亦是修；一切行住坐卧皆是修，然对此除了安住于自性之外，别无他法。如是，大导师布拉哈斯提言：通达空性自性的瑜伽士，无论做什么都是修。大圆满之果，于地而圆满。如是说，请如是修持。 此时，生起明空如虚空般的觉受，除了粗大的分别念之外，细微的念头无法觉察。此时，安住于明空的心是造作，故不应执为修。显现种种时，念的自性闪闪发光，此乃觉性，应于此安住修持之根本。不应于明空乐融融的状态中安住修持之根本，而应于其如水中月般，远离一切戏论之光彩中安住修持之根本，从而断除贪执安乐之欲界的歧途。于六识境中，如幻般远离一切戏论，澄澈明亮，于此安住修持之根本，则可断除色界的歧途。歧途即是，若以明空乐融融的状态作为修持之根本，则是入于初禅的歧途。若以念头清晰明了的状态作为修持之根本，则是入于二禅的歧途。仅仅是不贪执安乐，无法断除歧途，故会入于三禅。空
English
The nature itself, from the very beginning, is free from the limitations of arising, ceasing, and abiding, and is spontaneously accomplished. This is the miraculous foot of the mind. Realizing that there are no characteristics of object and subject, or of what is to be meditated upon and the meditator, is the perfect foot of wisdom's miracle. Then, the thirteenth point is to elevate to freedom from elaboration, as it is said: Master Garab Dorje said: When practicing Trekchö, the pure emptiness, although it is called meditation, there is nothing to meditate on. Just leave this ordinary consciousness in its natural state. If it doesn't stay still and wanders in all directions, then gently release it and let it be in its own state. As it is said, no matter what kind of thoughts arise, maintain them without attachment or aversion, acceptance or rejection, without fabrication or control. For example, no matter what kind of waves arise in the ocean, everyone understands that the ocean itself is the wave, and the wave itself is the ocean. Similarly, when the mind abides in emptiness, it is also meditation. When it doesn't abide and manifests in various ways, it is also meditation. All activities of going, coming, staying, and moving are meditation, but there is nothing to do except to let it rest in its natural state. As the great teacher Prahevajra said: The yogi who knows the nature of emptiness, whatever he does is within the realm of meditation. The fruit of Dzogchen is perfected on the ground. As it is said, please practice in this way. At this time, an experience of clarity and emptiness like the center of the sky arises. One is not aware of subtle thoughts, only gross ones. At that time, the mind that abides in clarity and emptiness is artificial, so it should not be considered meditation. Even when various things manifest, the shimmering nature of awareness is rigpa, so one must establish the foundation of meditation there. One should not establish the foundation of meditation in the state of clear, empty bliss, but rather in its radiance, which is like a reflection of the moon in water, free from all elaborations. By establishing the foundation of meditation there, one cuts off the wrong path of the desire realm, which is attachment to pleasure. In the realm of the six senses, like a magical illusion, free from all elaborations and clear, if one establishes the foundation of meditation there, one cuts off the wrong path of the form realm. The wrong path is that if one establishes the foundation of meditation in the state of clear, empty bliss, it is the wrong path of the first dhyana. If one establishes the foundation of meditation in the state of clear and vivid thoughts, it is the wrong path of the second dhyana. Merely being free from attachment to pleasure does not cut off the wrong path, so one enters the third dhyana. Empty
Tibetan
་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གཤིས་ལ་བཞག་པས༔ བསམ་གཏན་བཞི་པར་གོལ༔ སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་བསྒོམ་པས་གོལ་ས་ཆོད་སྙམ་ན༔ ག་ནས་ཆོད་པས༔ ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ནི་གཟུགས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ༔ སྒོམ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ཀྱང༔ འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་མ་འདས་སོ༔ དེང་སང་གི་སྒོམ་ཆེན་ཐམས་ཅད་འདི་ན་ཐུགས་བཞུགས་སྤྲོ་ལས་ཆེ་འདུག༔ དེ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་བློས་སྒོམ་ཞེས་བྱ་སྟེ༔ དཔེར་ན་ཀེང་རུས་བསྒོམས་པས་ལུས་ཀེང་རུས་སུ་འཆར་བ་དང༔ སྔོན་ཡངས་པ་ཅན་དུ་རྒན་མོས་སྟག་བསྒོམས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས༔ གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པས་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ནོ༔ འདི་གང་གིས་བསྒོམས་པ་མ་ནོར་བར་མངོན་དུ་གྱུར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་ཤོས་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱོར་ནུས་པས་ན་སྦྱོར་ལམ་སྟེ༔ རང་སེམས་གསལ་སྟོང་དུ་ཤེས་ཤིང་མི་གཡོ་བའི་ངང་ནས་སྣང་སྲིད་ཀུན་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་རྟོགས་པ་ནི་དྲོད༔ ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་སྟེ༔ ཡེ་ནས་འཁོར་འདས་ རང་སར་དག་ཅིང༔ མཚན་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ནི་རྩེ་མོ་ཡིན་ལ༔ དབང་པོ་ལྔ་ནི༔ གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ཡིན༔ དེ་ལ་སེམས་འཛིན་མཚན་མ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི༔ དྲན་པའི་དབང་པོ་ཡིན༔ དེ་ལ་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པར་མི་གཡོ་བར་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གནས་པ་ནི༔ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཡིན༔ དེ་ལ་བསལ་བཞག་འགྲོ་འོང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་གནས་པ་ནི༔ བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན༔ དེ་ཡི་རང་བཞིན་བཟོ་བཅོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པར་ཐག་ཆོད་པ་ནི༔ ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན༔ དེ་ནས་བཅུ་བཞི་པ་དེའི་རང་ངོ་ལ་བལྟ་བ་ནི༔ འདི་དུས་རིག་པ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པ་སྟོང་སང་ངེར་གནས་པའི་དུས་ན༔ གནས་ཆའི་མི་རྟོག་པ་དེ་སྒོམ་དུ་བཞེད་པ་མ་ཡིན༔ འདིའི་དུས་སུ་རང་རིག་ཧྲིག་གེ་སིང་ངེ་བའི་གསལ་མདངས་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་དགོས་པ་ཡིན༔ རིག་པ་ཡུལ་ ལ་ཆར་ཆར་འཆར་དུས་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ལ་ལྟ་བ་དེ་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན༔ ཇི་སྐད་དུ་པདྨ་བཛྲ་གྱི་ཞལ་ནས༔ རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒོམ་བྱེད་པ༔ དེ་ནི་བདེ་མེད་འཁོར་བའི་རྒྱུ༔ ཞེས་གསུངས་པས༔ འདི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་གསལ་རྗེན་རྗེན་པ་དེ་ཡེངས་མེད་དུ་སྐྱོང་ངོ༔ སྒོམ་མཐིལ་གྱི་གནད་འདི་མ་གོ་ནས༔ གནས་པ་དང་འགྱུ་བ་གཉིས་རེ་མོས་བལྟ་ཞིང་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ
Chinese
又安住在未成就的自性上，就偏離了第四禪。如果想以修習空性無別來斬斷歧途，又從何斬斷呢？無邊虛空是任何色法都未成就的，即使修習現前，也沒有超出輪迴之法。如今的許多大修行者都喜歡在此處安住。這被稱為以染污的意識修習，譬如修習骨骼，身體就顯現為骨骼；以前在廣大地方，老婦修習老虎，結果老虎現前，整個城市都空了，果報也是如此。如果以不顛倒的方式修習，使之現前，就能將最重的煩惱與智慧結合，所以是加行道。認識到自心光明空性，在不變動的狀態中，了知一切顯現存在都未曾離開其自性，這是暖位。遠離一切遍計所執的念頭，自性寂靜，本來輪涅 自性清淨，見到無相的本質，這是頂位。五根是：對實相的意義生起正確的定解，是信根。對此，心不執著任何相，如實安住，是念根。對此，自性俱生，不為法身的意趣所動搖，持續不斷地安住，是定根。對此，遠離一切捨取、來去，如河流般持續不斷地安住，是精進根。它的自性遠離一切造作，在平凡的覺知中得到決斷，是慧根。然後觀看第十四個的自性，此時，當覺性沒有散亂，空朗朗地安住時，不要認為安住的無分別是修習。此時，必須毫不散亂地守護赤裸裸、明晃晃的覺性光明。當覺性如雨般落向對境時，不要認為觀看任何生起的念頭是修習。如蓮花金剛所說：「恆常修習分別念，那是無樂輪迴之因。」所以，此時要毫不散亂地守護赤裸裸的覺性。如果不明白修習要訣，交替地觀看安住和流動，以及修習的本質
English
Furthermore, by abiding in the unestablished nature, one deviates into the fourth dhyana. If one thinks that by meditating on the inseparability of emptiness, one can cut off the wrong path, from where can one cut it off? Infinite space is such that no form is established in it. Even if meditation becomes manifest, it does not transcend the realm of samsara. Nowadays, many great meditators seem to enjoy residing in this state. This is called meditating with a defiled mind. For example, by meditating on a skeleton, the body appears as a skeleton. In the past, in Yangpachen, an old woman meditated on a tiger, and when it manifested, the whole city was emptied. The result is the same. If one meditates without error and it manifests, one can combine the heaviest afflictions with wisdom, so it is the path of joining. Knowing one's own mind as clear and empty, and in an unwavering state, realizing that all phenomena have not moved from its nature, this is warmth. Being free from all conceptual thoughts and naturally pacified, originally samsara and nirvana being pure in their own place, and seeing the essence of no characteristics, this is the peak. The five powers are: generating correct understanding of the meaning of reality is the power of faith. In that, the mind abiding without grasping at characteristics is the power of mindfulness. In that, the co-emergent nature abiding unceasingly without wavering in the intention of the Dharmakaya is the power of samadhi. In that, being free from all rejection and acceptance, coming and going, abiding like a stream of water is the power of diligence. Its nature being free from all fabrication, deciding in ordinary awareness is the power of wisdom. Then, looking at the self-essence of the fourteenth, at this time, when awareness is without scattering and abides empty and clear, it is not considered meditation to abide in non-conceptuality. At this time, one must cultivate the naked, clear light of self-awareness without distraction. When awareness arises like rain on objects, it is not considered meditation to look at whatever thoughts arise. As Padma Vajra said, "Constantly meditating on conceptual thoughts is the cause of unhappy samsara." Therefore, at this time, one must cultivate the naked, clear awareness without distraction. Without understanding this key point of meditation, alternately looking at abiding and moving, and the nature of meditation