Tibetan
ས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་དང་། དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཀྱང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡེ་ནས་གནས་པའོ། །བརྒྱད་པ་ཤེར་ཏིང་གཉིས་གནས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་གསང་བའི་ཡོ་བྱད་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ལས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་མངའ་དབང་ཆེན་པོ་འབྱོར་པས་ན་འདི་དག་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡོ་བྱད་ཆེན་པོའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཡེ་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རང་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ངང་གིས་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཚུལ་བཤད་པའོ། །འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ཐུགས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་མཐའ་གང་དུའང་མ་ངེས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕར་དགག་སྒྲུབ་རིས་ཆད་མེད་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲུལ་ཞིང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཁོར་བས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འཁོར་ལོའི་ལས་ནི་གཅོད་པའི་དོན་ཏེ། འཁོར་ལོ་གསང་བའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་ལུང་ལས། །འཇམ་དཔལ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཡིས། །སྲིད་གསུམ་འཁོར་བའི་རྨོངས་པ་རྩད་ནས་གཅོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ནི། ཡ་མཱནྟ་ཀའི་ལྟེ་བ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེ་ས་མདོའི་མཁར་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེའི་མཁར་བཟང་པོ་དེར་ཡུལ་ཁམས་པ་དག་འདུག་པའི་གནས་ཡོད་པས་དེར་ཞུགས་ན་རང་ཉིད་གཞན་གྱིས་མི་ཚུགས་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་དབང་ཡོད་པ་ལྟར་འཇམ་དཔལ་ཡ་མཱནྟ་ཀ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐུ་བརྙེས་པའི་དུས་ན། ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྩ་རླུང་ཐིག་གསུམ་ལ་སོགས་པ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇམ་དཔལ་ཡ་མཱནྟ་ཀའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་ དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐུའི་ངང་དུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདུལ་ལུང་ལས། ང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་བྱུང་། །ང་ནི་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་རྗེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ་པོའི་ལྟོ་བ་ན་སྲིད་པ་གསུམ་གནས་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚེའི་དུས་བྱེད་པའི
Chinese
ས་པ་ནི། 诸法自性安住于菩提心之中的等持是寂止，以如是了悟之智慧对诸法无倒行持是胜观，寂止与胜观也本自安住于自己的菩提心中。第八，慧定二者安住是说，瑜伽士的秘密资具二者即是智慧与等持，以等持使心堪能，由此生出一切功德，以智慧无倒行持，获得圆满受用之大自在，因此这些是瑜伽士的大资具。 此二者也本自安住于寂止与胜观双运的自证菩提心中。如是，以这八种分类说明了诸法安住于菩提心体性之理。所谓“轮”者，乃是心之如实智慧，不定于任何一边，因此诸法无有彼此遮破建立之界限，而变幻为种种，且恒常流转，故称为“轮”。另一种解释是，轮的作用是断除之义。如《轮秘密藏》之经中所说：“文殊心之智慧轮，彻底斩断三有轮回之愚昧。”等等。 第二，有轮是说，安住于阎魔敌之脐间，譬如萨多之妙城。如何呢？如金刚妙城中有地方可供地方人居住，进入其中，自己不被他人所胜等，如是具有行事之自在。同样，在证得与文殊阎魔敌无二之身时，三界、三有、身语意三者、脉气明点三者等，对于三有所摄的一切法，以文殊阎魔敌的圆满受用身进行 自在，因为一切都圆满于他的身中。如是，《律经》中也说：“我生三有，我乃一切之主。”等等。因此，外相上，业力阎罗法王的腹中安住着三有，因此三界众生在寿命终结时
English
Sapa is: Samadhi, which abides in the nature of all dharmas, the mind of enlightenment, is quiescence (śamatha). Vipassanā is the practice of all dharmas without error by the wisdom that realizes it as such. Quiescence and insight also abide primordially in one's own mind of enlightenment. Eighth, the abiding of the two, wisdom and samadhi, is: What are known as the two secret implements of a yogi are wisdom and samadhi. All qualities arise from samadhi making the mind workable. Since wisdom brings the great dominion of perfect enjoyment by practicing without error, these are the great implements of a yogi. These two also abide spontaneously in the self-knowing mind of enlightenment, which is the union of quiescence and insight from the beginning. Thus, these eight categories explain how all dharmas abide in the essence of the mind of enlightenment. The term "wheel" (cakra) refers to the true wisdom of the mind, which is not fixed on any extreme. Therefore, all dharmas transform into various forms without the limits of refutation and establishment, and continuously revolve, hence it is called a "wheel." Alternatively, the function of a wheel is to cut off. As stated in the sutra "The Secret Treasury of the Wheel": "The wheel of wisdom of Manjushri's mind, completely cuts off the delusion of the three realms of existence." and so on. Second, the wheel of existence is said to abide in the navel of Yamantaka, like the excellent city of Samdo. How so? Just as the vajra city has places for the inhabitants to dwell, and entering it, one cannot be overcome by others, and so on, having the power to act as one pleases. Similarly, when one attains the body inseparable from Manjushri Yamantaka, the three realms, the three existences, the three of body, speech, and mind, the three of channels, winds, and drops, etc., for all dharmas included in the three existences, with the perfect enjoyment body of Manjushri Yamantaka, exercises dominion, because all is perfected in his body. Thus, it is also said in the Vinaya Sutra: "From me, the three existences arise. I am the lord of all." and so on. Therefore, outwardly, the three existences abide in the belly of the Lord of Death of Karma, so when the life of sentient beings of the three realms comes to an end,
Tibetan
་ཚེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོའི་ལག་ཏུ་མི་འགྲོ་མི་སྲིད་པས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྲོག་དབུགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞིང་། གཤིན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་། རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པའི་སྐུ་གང་གི་ལྟོ་བ་ན་གནས་ཤིང་ཐ་མལ་པའི་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དུ་གྱུར་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ། དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འཇམ་དཔལ་ཡ་མཱནྟ་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་ལྟར་ན་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་པོ་ལྟེ་བ་ནས་ཆགས་ཏེ། ལས་རླུང་འཕོ་བའི་གཞི་ལྟེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་ཤིང་ལྟེ་བ་དེ་ནི་བཙོན་རའམ་ཟོ་ཆུའི་འཁྱུད་མོ་དང་འདྲ་བས་དེར་རྣམ་ཤེས་ཆགས་ནས་མི་འཆོར་བར་འཛིན་ཅིང་ནང་གི་འཕོ་བའི་དུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཕོ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གསང་བ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་བྱེད་པས་དུས་ཀྱི་དགྲ་དེ་དག་འཕོ་མེད་དུ་འཇོམས་པ་ནི་དཔལ་ཡ་མཱནྟ་ཀ་སྟེ། དེས་ན་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ལྟེ་བ་ན་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ འཁོར་ལོ་ཞེས་འདོགས་པ་ནི། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་རིག་ལོག་རྟོག་གི་འཁྲུལ་པས་གཟུང་འཛིན་ཞེན་ཆགས་བརྟས་ནས་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཞིང་འཁོར་བས་ན་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་འཕུལ་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཉམས་ལེན་ནོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ནི། ཡ་མཱནྟ་ཀའི་ཞབས་ཀྱི་འོག་ན་གནས་ཏེ་དཔེ་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་མཁས་པས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར་སྟོན་པ་བཞིན། འཇམ་དཔལ་ཡ་མཱནྟ་ཀའི་ཐུགས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དང་། ཚོགས་དྲུག་དང་། རྒྱུད་དྲུག་དང་། སྤྲུལ་པ་དྲུག་དང་། འཁོར་ལོ་དྲུག་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པར་སྣང་ཞིང་། ཐུགས་རྗེས་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་པ་དྲུག་གིས་རིགས་དྲུག་གི་གནས་སུ་དོན་མཛད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་འགྱུར་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་རྩལ་སྣང་མ་འགག་པར་འཆར་བའི་དབང་གིས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་སྣང་བ་ཡ་མཱནྟ་ཀའི་སྐུའི་ཞབས་འོག་ཏུ་རིགས་དྲུག་མནན་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་འཁོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར
Chinese
因为有情众生的意识不可能进入他的手中，所以他是三有之命脉的主宰，也是亡者之主。作为象征手印所显示的身体，安住于他的腹中，并成为普通阎罗王的死敌，他是轮回与涅槃一切的主宰，在他之上没有其他，因为他是真实的智慧之身——文殊阎魔敌。从内在来看，胎生的有情众生最初是从脐部形成的，业风转移的基础依赖于脐部而形成，脐部如同监狱或榨汁机的绞索，因此意识在那里形成并被抓住而不丢失，内在转移的时间逐渐转移和摧毁有情众生。从秘密来看，通过真实的智慧和智慧之风的作用，那些时间的敌人被毫不动摇地摧毁，那就是吉祥阎魔敌。因此，据说有轮之轮安住于脐部。之所以称之为轮，是因为三有的有情众生由于无明和邪见的迷惑，增长了能取所取和执着，从一个地方迷惑地转到另一个地方，所以称为轮。如此理解之后，用真实的智慧斩断推动轮回之轮的八万四千烦恼，那就是它的修持。第三，化身轮位于阎魔敌的足下，如同魔术师一般。如同精通魔术的魔术师，无论变幻出何种幻象，都会显现出相应的形态并发挥作用一样。文殊阎魔敌的心性并未动摇，却显现出以足压制六道众生、六识、六续、六化身和六轮，并通过慈悲以六化身能仁在六道中行利他之事。这是从不变的菩提心之界中，力量显现不间断地显现出来的象征手印，显现为阎魔敌身足下压制六道的形态，称为化身，由于六道各自业力的成熟，从一个到另一个地传递和轮回，所以是迷乱之轮。
English
Since the consciousness of sentient beings cannot possibly go into his hands, he is the master of the life force of the three realms, and also the lord of the dead. As the body shown as a symbolic mudra, dwelling in his belly, and becoming the nemesis of ordinary Yama, he is the master of all of samsara and nirvana, and there is no other above him, because he is the body of true wisdom—Manjushri Yamantaka. From the inner perspective, sentient beings born from the womb first form from the navel, and the basis for the movement of karmic winds depends on the navel for its formation, and the navel is like a prison or the noose of a juice extractor, so consciousness forms there and is held without being lost, and the time of inner movement gradually moves and destroys sentient beings. From the secret perspective, through the action of true wisdom and the wind of wisdom, those enemies of time are immovably destroyed, and that is glorious Yamantaka. Therefore, it is said that the wheel of existence dwells in the navel. The reason it is called a wheel is that the sentient beings of the three realms, due to the delusion of ignorance and wrong views, increase grasping and attachment, and wander deludedly from one place to another, so it is called a wheel. Having understood this, cutting off the eighty-four thousand afflictions that propel the wheel of existence with true wisdom is its practice. Third, the wheel of emanation is located under the feet of Yamantaka, like a magician. Just as a magician skilled in magic, no matter what illusions he conjures, will appear in that form and perform actions, so too, without moving from the nature of Manjushri Yamantaka's mind, he appears to press down with his feet the six classes of beings, the six aggregates, the six continuums, the six emanations, and the six wheels, and through compassion, he shows that the six emanated Thubpas perform deeds for the benefit of beings in the six realms. This is a symbolic mudra that appears from the realm of immutable bodhicitta, with power manifesting without interruption, appearing as the form of Yamantaka's body pressing down the six realms under his feet, and is called emanation, and due to the ripening of the karma of each of the six realms, it is transmitted and revolves from one to another, so it is a wheel of delusion.