Tibetan
་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་འཇུག་གི ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་ནོ། །འོ་ན་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། གང་ཟག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་ལ་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཟག་ནི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པ་གཞན་དག་གིས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 2-34 ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་པས་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འཛིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ངོ་ཤེས་པར་འཛིན་པས་ན་རྟག་པར་འཛིན་ལ། འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་ན་ གང་ཟག་ཉག་གཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་གཅིག་པུར་ཡང་འཛིན་ནོ། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཕུང་པོ་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་འགོག་པའི་རིགས་པ་མ་བཟོད་ནས་ཕུང་པོ་དང་། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་དོ་ཞེ་ ན། ཕུང་པོ་དང་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྫས་གཅིག་དང་རྫས་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་དགག་གཞིར་བཟུང་ནས་གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་འགོག་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་ལ་བརྟགས་ནས་བདག་མ་རྙེད་ན་བདག་རྙེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་བརྟགས་ནས་མི་རྙེད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྫུན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། 2-35 འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ངེས་པར་རིག་པར་བྱས་ནས། སྐྱེས་བུ་ལམ་ལོག་པ་དགྲ་ཡུལ་དུ་སོང་བ་ལྟར་བལྟའོ། ། གཉིས་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་ མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ལ་རྟོག་པའི་རྗེས་དེ་ནས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་དཔྱད་ པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་ལ་ན། གང་ཟག་དུ་མ་ཟད་ཆོས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་ན། ཅི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་སེམས་ལས་གུད་ན་ཡོད་ དེ་འདུག་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་སེམས་ཉིད་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚུལ་དུའོ།
Chinese
这表明，执著于蕴（藏文：ཕུང་པོ།，含义：skandha，五蕴）的自性和我所（藏文：བདག་དང་བདག་གིར།，含义：self and what belongs to self）是存在的，但对外在的色（藏文：གཟུགས།，含义：rūpa，色蕴）等则不然。 如果认为人与蕴是同一体，那也是不对的。因为人并非色等诸蕴的自性，蕴与人的体性并不一致。色等诸蕴是无常的，是刹那生灭的；而那些认为人是自性存在的人，则认为人是常恒唯一的。 与生俱来的执著也认为蕴与人的体性不同。因为人们将过去所见之物，在现在也能辨识出来，所以认为是常恒的；并且认为世界诞生时，只有人单独产生。 《根本慧论》中说：‘如果蕴就是我，那么就会有生灭；如果蕴与我相异，那么就失去了蕴的体性。’ 如果无法忍受对蕴的同一性和差异性的破斥，而认为存在一种既非同一也非异体的实有之物，那也是不对的。因为不可能存在一种既不能说是与蕴同一，也不能说是与蕴相异的人的实有之物。因为对于实有之物来说，除了单一实体和不同实体的形态之外，别无其他。 为什么要单独以蕴作为破斥的对象，从而破斥自性存在的人呢？因为蕴本身就是误认为‘我’的基础。如果对蕴进行观察后找不到‘我’，那么就没有机会找到‘我’了。 第二点是，因为通过观察蕴而找不到‘我’，所以应当认识到，世俗所说的‘我’和‘我的’都是虚假的，是错误的认知。 应当像躲避误入敌国的迷途之人一样，远离这种错误的认知。 第二，分别思维诸法无我（藏文：ཆོས་ལ་བདག་མེད།，含义：dharmānairātmya，法无我）分为两部分：思维色法（藏文：གཟུགས་ཅན།，含义：rūpin，有色法）不存在，以及思维识（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པ།，含义：vijñāna，识）不存在。 首先，为了在思维人无我（藏文：གང་ཟག་གི་བདག་མེད།，含义：pudgalanairātmya，人无我）之后，进一步思维法无我，所以应当进行观察。 观察的对象是什么呢？不仅是人，还有诸如色法等一切法。 观察的方式是怎样的呢？所显现的色等诸法，究竟是真实存在于心识之外呢？还是仅仅是心识受到习气（藏文：བག་ཆགས།，含义：vāsanā，习气）的影响而显现为色等，就像梦境中显现的景象一样呢？
English
This shows that clinging to the nature of the skandhas (Tibetan: ཕུང་པོ།, Meaning: skandha, aggregates) as self and what belongs to self exists, but not to external forms (Tibetan: གཟུགས།, Meaning: rūpa, form) and so on. If one thinks that the person and the skandhas are one and the same, that is also incorrect. Because the person is not the nature of the skandhas such as form, and the characteristics of the skandhas and the person are not consistent. The skandhas such as form are impermanent and momentary; while those who believe that the person exists by its own nature consider the person to be permanent and singular. Innate clinging also perceives the skandhas and the person as having different characteristics. Because people recognize what they saw in the past in the present, they perceive it as permanent; and they also perceive that only one person is born when the world is born. The Root Wisdom says: 'If the skandhas were the self, then it would be subject to birth and death; if it were other than the skandhas, then it would lack the characteristics of the skandhas.' If one cannot tolerate the reasoning that refutes the identity and difference of the skandhas, and believes that there exists something that can neither be said to be the same nor different, that is also incorrect. Because it is impossible for there to be a real thing of a person that can neither be said to be the same as nor different from the skandhas. Because for a real thing, there is nothing other than the aspects of a single substance and different substances. Why single out the skandhas as the object of refutation to refute the self-existent person? Because the skandhas themselves are the basis for mistaking them as 'I'. If one cannot find the 'I' after examining the skandhas, then there is no opportunity to find the 'I'. The second point is that, because the 'I' cannot be found by examining the skandhas, it should be recognized that the worldly 'I' and 'mine' are false and are mistaken cognitions. One should avoid this mistaken cognition as one would avoid a lost person who has strayed into enemy territory. Second, separately contemplating the selflessness of phenomena (Tibetan: ཆོས་ལ་བདག་མེད།, Meaning: dharmānairātmya, dharma-selflessness) is divided into two parts: contemplating that form (Tibetan: གཟུགས་ཅན།, Meaning: rūpin, having form) does not exist, and contemplating that consciousness (Tibetan: རྣམ་པར་ཤེས་པ།, Meaning: vijñāna, consciousness) does not exist. First, in order to contemplate the selflessness of phenomena after contemplating the selflessness of the person (Tibetan: གང་ཟག་གི་བདག་མེད།, Meaning: pudgalanairātmya, person-selflessness), one should investigate. What is the object of investigation? Not only the person, but also all phenomena such as form. What is the manner of investigation? Are the phenomena that appear as form truly existing apart from the mind, or is it merely that the mind, under the influence of habit (Tibetan: བག་ཆགས།, Meaning: vāsanā, habit), appears as form and so on, like the appearances in a dream state? -------------------------------------------------------------------------------- །དེ་
Tibetan
ལྟར་བརྟགས་པའི་རྗེས་དེ་ནས་གཟུགས་སོགས་གཟུགས་ཅན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློས་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་བསིལ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་རྟོག་ཅིང་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ན་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དམིགས་པ་ན་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའམ། སྔར་ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པར་བྱེད་དོ། ། 2-36 འོ་ན་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཅི་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་སེམས་ལས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་སེམས་ཙམ་དོན་དུ་སྣང་བར་རྟོགས་ཀྱི་སེམས་ལས་གཞན་དུ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྐད་དུ། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ་རྫས་ནི་ཞེས་སོགས་ནས་ འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བར་རོ། །དེའི་དོན་ནི། དོན་དུ་སྣང་བའི་རྫས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་བཞིག་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་ པར་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་བདེན་པར་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཅིག་ཅེས་གདམས་སོ། །འོ་ན་དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། སྣང་བ་སེམས་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ལྟ་ བ་ངན་པས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བརྟག་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་བསྡུས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་ན་རྨིས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ལའང་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། 2-37 སྣང་ཚུལ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང་སེམས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དེ་ལྟར་བློས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཏགས་པ་ མཐའ་དག་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་སེམས་དེ་ལ་རིགས་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རིགས་པས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རིགས་པས་སོ་སོར་རྟོག་གོ །ཇི་ལྟར་རྟོག་ཅེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དེ། དོན་དམ་པར་རམ་རིགས་པས་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་ཐ་ སྙད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གདོད་མ་ནས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཞེས་དཔྱོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་ པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་པས་ན་སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་
Chinese
如此考察之后，对于显现为色等有形之物，以分别之智逐渐细分，直至极微之末，并考察这些极微，若以部分来分别考察，则不可得。如此，当丝毫色也不可得时，对于色等之物，无论是其自性本有，还是变为先前不存在，都能阻止分别念。 那么，从心之外显现的差别是什么呢？三界也并非独立于心而存在，因此应了知唯心显现为实有，并非心之外的他物。应如此考察。唯心显现为实有，但实际上并非如此。《楞伽经》中也说道：‘物质’等，乃至‘出现’等。其含义是：显现为实有的物质，应分解至极微，并了知极微也不可得。如此了知之后，不要执着于色为真实。’如此教诫。那么，显现为实有的是什么呢？安立为唯心。显现为唯心，这是恶见者所不能了知的。 第二，了知识不成立，分为二：广说考察之理和略摄量之果。第一：瑜伽行者如此思维：心自无始以来，对于色等并非真实存在之物，由于执着于显现为真实，就像在梦中梦到的色等一样，对于孩童来说，显现为色等，就像是从心中分离出来一样。虽然显现的方式不同，但都是由心所成。因此，三界唯是心而已。应如是观想。瑜伽行者如此以智慧了知一切外在的假立皆是心，然后以理智一一考察此心，应以理智一一考察一切能取所取之法的自性。如此思维后，以理智一一考察心的自性。如何考察呢？瑜伽行者如此观察心：若以胜义谛或理智来观察，心也只是名言上的显现而已，本来就像幻象一样不生。
English
After such investigation, these appearances of forms and so on are analyzed with discriminating wisdom, becoming finer and finer until the ultimate limit of minute particles. When these minute particles are examined separately by parts, they cannot be found. When not even a small amount of form can be found in this way, the mind is turned away from contemplating whether these forms and so on exist by their own nature or have become non-existent. Then, what appears as different from the mind externally? Since the three realms are not established as different from the mind, one should realize that only the mind appears as real, and it is not other than the mind. One should investigate in this way. Only the mind appears as real, but it is not real in reality. As it is said in the *Laṅkāvatāra Sūtra*: 'Substance' and so on, up to 'arise' and so on. The meaning of this is: The substance that appears as real should be analyzed down to minute particles, and one should realize that even minute particles cannot be found. Having realized this, do not conceptualize form as true.' Thus, it is advised. Then, what is this that appears as real? It is established as only mind. The appearance is only mind, but this is not realized by those with wrong views. Second, realizing that consciousness is not established is divided into two: explaining in detail the method of investigation and summarizing the result of valid cognition. First: The yogi thinks like this: From beginningless time, the mind itself, due to clinging to appearances as real, to forms and so on that are not truly existent, appears to children as forms and so on, just as forms and so on appear in dreams. Although the way they appear is different, they are established as mind. Therefore, the three realms are only mind. One should contemplate in this way. Having realized that all external imputations are only mind, the yogi then examines that mind individually with reason. One should examine the nature of all objects of grasping and the grasper individually with reason. Thinking in this way, one examines the nature of the mind individually with reason. How does one examine? The yogi examines the mind in this way: If one examines with ultimate truth or reason, the mind is only an appearance in name, and from the beginning, it is unborn like an illusion. --------------------------------------------------------------------------------