Tibetan
་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པར་ རྣམ་པ་གཞན་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དྲན་པར་མེད་ཅིང་། ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དྲན་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པ་སྒོམ་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། 2-67 ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་ན་ཡིད་ལ་ མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་དག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི་བདེན་པར་འཛིན་པ་གཅོད་མི་ནུས་ལ། རྩ་བ་བདེན་འཛིན་མ་བཅད་པར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བ་ཅི་ འགལ་ཞེ་ན། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་དུ་ཟིན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་མི་དགོས་པར་རང་དགར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་ པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པའམ་རྨོངས་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འཇུག་ པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་ན་ནི། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་རྨོངས་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡིན་པས་གང་ཟག་དེ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། 2-68 ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡུལ་དེ་དྲན་པ་མེད་པ་ཙམ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་བྱུང་ཚོར་བཀག་པ་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ པས་ནི་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གླེན་པའི་བློ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་གླེན་པའི་བློ་ ཉིད་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། མ་ཡིན་དགག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན
Chinese
那么，这将导致陷入其中。如果不通过对究竟的智慧进行分析，对诸法的实相进行正确的辨别，仅仅是不作意其他事物，就无法忆念对境。如果没有作意，就没有其他方法可以证悟，只能依靠辨别智慧。 第二，如果不证悟空性之义，仅仅是不作意，就无法忆念对境，即使修习不作意，如果没有通过对究竟的智慧进行正确的辨别，又如何能进入证悟诸法无自性的状态呢？如果认为对境安住于空性之中，所以什么都不作意就能证悟空性，那么， 即使内外诸法从本以来就安住于自性空之中，如果没有通过对究竟的智慧对实相进行辨别，仅仅是不作意，也无法证悟色等世俗法的空性。如果不证悟空性，会有什么过患呢？如果不证悟诸法的实相空性，就无法断除对真实的执着，如果不断除根本的实执，就无法遣除二障。 如果认为即使不证悟空性也能遣除二障，那会有什么妨碍呢？如果真的不证悟空性就能遣除二障，那么一切众生在任何时候都不需要努力，自然而然就能获得解脱了。第三，如果没有智慧的光明，如果瑜伽士因为失念或愚昧，不让世俗法的忆念和作意生起，想要获得不分别的智慧，那么，在失念和愚昧的时候，他对对境的实相非常愚昧，这样的人又怎么能成为修习对境实相的瑜伽士呢？ 如果不通过智慧对诸法的实相进行正确的辨别，仅仅是阻止忆念对境和作意，以及阻止感受，这样串习的结果，就是串习了什么都不知道的愚痴之心。仅仅是没有忆念，就是什么都不知道，因此，仅仅是不作意，就会使正确的智慧光明远离。如果认为仅仅是不作意，既不是失念，也不是串习什么都不知道的愚痴之心，而是一种特殊的非肯定否定，那么，
English
Then, this would lead to falling into it. If, without analyzing with the wisdom that examines the ultimate, without correctly distinguishing the reality of all phenomena, merely not attending to other aspects, there is no remembrance of the object. Without attending, there is no other means to realize, other than the discriminating wisdom. Second, if the meaning of emptiness is not realized, merely not attending, there is no remembrance of the object, even if one cultivates non-attention, if there is no correct discrimination through the wisdom that examines the ultimate, how can one enter the state of realizing the absence of inherent existence of all phenomena? If it is thought that because the object abides in emptiness, not attending to anything will lead to the realization of emptiness, then, Even if the internal and external phenomena have always abided in emptiness from the beginning, if there is no discrimination of the reality through the wisdom that examines the ultimate, merely not attending, the emptiness of those conventional phenomena such as form will not be realized. If emptiness is not realized, what fault is there? If the reality of all phenomena, emptiness, is not realized, the grasping at truth cannot be severed, and if the root, the grasping at truth, is not severed, the two obscurations will not be abandoned. If it is thought that even without realizing emptiness, there is no obstacle to abandoning the two obscurations, then, if it were the case that the obscurations could be abandoned without realizing emptiness, then all sentient beings would attain liberation at all times without needing to exert effort. Third, if there is no appearance of wisdom, if a yogi, due to forgetfulness or ignorance, does not allow the remembrance and attention to conventional phenomena to arise, and wants to attain non-conceptual wisdom, then, at the time of forgetfulness and ignorance, he is extremely ignorant of the reality of the object, how can such a person become a yogi who cultivates the reality of the object? If, without correctly discriminating the reality of all phenomena through wisdom, merely preventing the remembrance of the object and attention, and preventing feelings, the result of such habituation is the habituation of a foolish mind that knows nothing. Merely not remembering is not knowing anything, therefore, merely not attending will cause the appearance of correct wisdom to be extended far away. If it is thought that merely not attending is neither forgetfulness, nor the habituation of a foolish mind that knows nothing, but a special non-affirmative negation, then, --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ོ་ཞེ་ན་ནི། མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་གནས་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡུལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་བློ་ལ་གནས་པའི་དུས་སུའང་ རྗེས་ཐོགས་སུ་ཡུལ་དྲན་བཞིན་དུའང་མི་དྲན། མཐོང་བཞིན་དུའང་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །བཞི་པ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཡུལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། 2-69 ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་གོམས་པར་བྱས་ན་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པའང་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་སྤངས་པས་ འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དྲོ་བ་དང་འགལ་བ་གྲང་རེག་བསྟེན་པའི་ཚེ། དྲོ་བའི་རེག་པའི་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། ། ལྔ་པ་སྒྲིབ་པ་མི་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དམ་མེད། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡིད་དེས་གདོན་མི་ཟ་ བར་ཅི་ཞིག་ལ་ཡུལ་ཞིག་ལ་དམིགས་དགོས་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མ་བཀག་པར་གློ་བུར་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པའི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་བཟློག་པས་ཡིད་ཤེས་མེད་ན་ནི། ཡིད་ཤེས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཅི་སྟེ་རྟོགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པར་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་རྙེད་པས་གཉེན་པོ་གང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མི་འཐད་དེ། 2-70 བསམ་གཏན་བཞི་པ་མ་ཐོབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགོག་པ་སྟེ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །མདོར་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ལ་ རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཆོས་གང་ཡང་མ་རྙེད་པས་རྟོགས་པར་བྱས་ན་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པར་ནུས་ཀྱི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་བརྟགས་པར་དེ་ལྟར་ག་ ལ་ནུས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་རྟོགས་པས་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།། །། ༈ སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བར་སྒྲུབ་པ། བཞི་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ལམ་གྱི་རྩ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ། དེ་ཉིད་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ། ལྷག་མཐོང་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ། ལུང་དང་འགལ་བའི་ རྩོད་སྤང་ངོ་། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། དྲན་
Chinese
如果那样，当想要否定时，在那种情况下，如果不正确地分别观察实情，怎么能做到没有世俗的对境忆念和作意呢？当处于非作意的否定之心中时，即使随后忆念对境，也不能说成是‘明明忆念却不忆念，明明看见却没看见’。第四，如果先前状态无法忆起等等：如果习惯于没有对境忆念和没有作意，那么先前状态的忆念等等，以及佛陀的功德（梵文：bala），又怎么能获得呢？肯定不能获得，因为舍弃原因与获得结果是相违背的。例如，当依止与温暖相违背的寒冷触感时，就不会产生温暖的触感一样。第五，遮障无法去除：瑜伽行者入定的时候，有意的识（梵文：vijñāna）存在吗？如果存在意的识，那么那个意肯定会缘于某个对境，因为凡夫的识在没有遮止对境的情况下，不可能无缘无故地缘于对境。如果什么都不作意，因为识被阻止，没有意的识，那么在没有意的识的时候，怎么能证悟诸法的无自性（梵文：niḥsvabhāva）呢？如果不能证悟诸法的无自性，有什么过失呢？因为找不到烦恼的对治，用什么对治来去除烦恼呢？在修习禅定时，没有想（梵文：saṃjñā）也是不合理的，因为没有获得第四禅的凡夫的心，不可能自然地停止或被阻止。总之，如果通过分别观察的智慧，对实情进行分析，因为没有发现任何法而证悟，就能做到没有忆念和没有作意；如果没有通过分别观察的智慧进行分析，怎么能做到那样呢？如果没有分别观察的智慧，就不能证悟一切法的实情，因此也没有证悟实情的智慧，也不能去除遮障，这就是这个意思。 确立分别观察智慧的根本 第四，确立分别观察智慧的根本有四点：成为道之根本的方式，用圣教证明它，驳斥对胜观（梵文：vipaśyanā）的邪见，消除与圣教相违背的争论。第一点：经中说：
English
If so, when wishing to negate, in that case, if one does not correctly and individually examine the actual state, how can one be able to be without recollection of conventional objects and without mental engagement? Even when abiding in a mind of negation that is without mental engagement, even if one subsequently recollects the object, it is not permissible to say, 'Clearly recollecting, yet not recollecting; clearly seeing, yet not seeing.' Fourth, if previous states cannot be remembered, etc.: If one becomes accustomed to being without recollection of objects and without mental engagement, then how can one attain the recollection of previous states, etc., and the powers of the Buddha (Skt: bala)? Certainly not, because abandoning the cause contradicts attaining the result. For example, when relying on cold touch, which contradicts warmth, the sensation of warm touch will not arise. Fifth, obscurations cannot be removed: When a yogi enters into meditative absorption, does the mind consciousness (Skt: vijñāna) exist or not? If the mind consciousness exists, then that mind must necessarily focus on some object, because the consciousness of ordinary beings, without obstructing the object, cannot suddenly focus without a reason. If one does not engage mentally with anything, because consciousness is prevented and there is no mind consciousness, then when there is no mind consciousness, how can one realize the selflessness (Skt: niḥsvabhāva) of phenomena? If one does not realize the selflessness of phenomena, what fault is there? Because one does not find the antidote to afflictions, with what antidote will one remove afflictions? It is also unreasonable to be without perception (Skt: saṃjñā) during meditation, because the mind of ordinary beings who have not attained the fourth dhyana cannot naturally cease or be prevented. In short, if one analyzes the actual state with the discriminating wisdom and realizes that one has not found any dharma, then one can be without recollection and without mental engagement; if one does not analyze with the discriminating wisdom, how can one do so? If there is no discriminating wisdom, one cannot realize the actual state of all dharmas, therefore there is no wisdom that realizes the actual state, and one cannot remove obscurations. That is the meaning. Establishing the Root of Discriminating Wisdom Fourth, establishing the root of discriminating wisdom has four points: the way it becomes the root of the path, proving it with scripture, refuting wrong views about vipashyana (Skt: vipaśyanā), and eliminating arguments that contradict scripture. First point: The sutra says: --------------------------------------------------------------------------------