Tibetan
བླ་མའི་གསུང་སྒྲོས་གྱུར་བུ་ལུགས་སུ་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་སྙམ་ན་དེས་མི་ཕན། ཤེས་རབ་གང་ལ་ཟེར་སྙམ་ན་རང་ཉིད་དང་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་སེམས་མི་གནས་པ་གནས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། གནས་པ་བརྟན་པ། བརྟན་པ་བོགས་འདོན་པ་དང༌། བདུད་མི་འཇུག་པ་དང༌། ཞུགས་ནས་བཟློག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་ཏེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མི་གནས་པ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་གང་གོམས་ནས་ཁྲིད་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་མགོར་ཤིང་བསྒོམ་དུ་བཅུག་པར་བུ་ཚུར་ཤོག ངས་གཞུང་བཤད་རྒྱུད་བཤད་མན་ངག་བསྟན་པ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཟབ་པའི་དོན་བསྟན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྟན་ཡང་སེམས་གནས་པ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོབ། གཞན་ཡང་རི་ཞིག་ལ་རང་སངས་རྒྱས་དང་དྲང་སྲོང་དང་སྤྲེའུ་གནས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གསུང་ན། དེ་ལ་དྲང་སྲོང་དཔོན་པོ་དེས་ངས་བསྟན་པ་བཞིན་གྱིས་མི་ཟེར་བར་སྤྲེའུ་དེས་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་འགའ་མཐོང་བ་སྲིད་པས་དེས་བསྟན་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་དེ་གྱིས་གསུང་བ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར། སྤྲེའུ་དེས་འཁྲུལ་འཁོར་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར། གཞན་ཡང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བྲན་བུ་དང༌། སྐྱོང་བ་གཉིས་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན། གཞན་ཡང་ཤཱ་རི་བུས་གླང་གི་འདམ་སྦག་བཞར་བ་དེས་འཕགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་ཆོས་ཚིག་གསུམ་བསྟན་པས་དེའི་བག་ཆགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་དང༌། ཁྱོད་ང་ལ་དགའ་བར་གྱིས་གསུངས་པས་འཕགས་པ་ལ་དད་པའི་ཁྱིམ་བདག་གི་ཆུང་མའི་ལྟོ་བར་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར། གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཕྲ་བ་ཞིག་བསྒྲུབས་པས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་བ་ལགས། དགེ་འདུན་གྱི་བླ་བྲེ་ཕྱག་དར་མགོ་གང་ཙམ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ། རྒྱུ་དེ་སྒྲུབ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་ཏེ། ལམ་ཆུང་བས་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱག་བདར་བྱས་པ་དང་རྡུལ་སྤངས་དྲི་མ་སྤངས། སློབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར། གཞན་ཡང་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སྒྲུབ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་འབྲུ་ཚོང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ལ་སྲན་རྡོག་ཕྱེད་དང་ལྔ་ཕུལ་བས་གླིང་བཞི་ལྷ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཐོབ། མཐར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར་བ་ལགས། གཞན་ཡང་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཟེར། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཆོས་བརྒྱད་འདོད་པའམ། ཕྱི་མ་ལ་ལྷ་མི་འདོད་པའམ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་བསམ་པ་གང་གིས་སྦྱིན་པ་བཏང་ཡང་བསམ་པ་དེ་འགྲུབ་སྟེ་ཤེས་རབ་མ་ལགས། ལར་དེ་ན་ཕར་འབྱམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད། ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པས་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་གོ་དགོས་ཏེ་ཚར་བུ་དང་འདམ་བུའི་དཔེས་ཤེས་པར་མཛོད། དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་རང་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་སེམས་མི་གནས་པ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་མ་ལགས། ནང་དུ་རང་གི་སེམས་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པས་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས། སེམས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་གསུང་བ་དེ་ལགས་པས་དེ་ལྟར་ཐུགས་ལ་འཇོག་པར་ཞུ་བ་དེ་ཆོས་ལགས།། ཡང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་དུ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས། ཐ་མར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། བཀའ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་བསྐོར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འུབས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་གྱུར་ན་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རིམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན། དེ་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་གསུམ་དགེ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡང༌། ཐོག་མ་བར་དང་མཐར་དགེ་བ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་གསུང་འགྱུར་ལ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུང་བ་གང༌། བགྱི་བ་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པར་གྱུར་ན། དུས་གསུམ་དུ་དགེ་བ་རང་གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་འདིར་འདུ་བ་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་པ་སྤུའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ཡང་མེད། འདི་གང་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་བསྟན། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བས་སེམས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་བསྟན་བགྱི་བ་གསུངས། དེ་གང་ཡིན་ན་ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་སེམས་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ་འདི་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ། སེམས་འདི་ཞེ་སྡང་གིས་སྟོང་པ། ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་གཏི་མུག་གིས་སྟོང་པས་ན་གཏི་མུག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྐྱེ་ཞིང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་མེད་པའི་སེམས་འདི་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན། ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་སྤངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉོན་མོངས་གསུམ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། རང་བྱུང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་མེད་པའི་སེམས་འདི་ཐོག་མར་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་དྲུང་དུ་སྡོད་དགོས། འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྟག་གཟིག་གི་མདུན་དུ་རྩྭ་བཞག་པ་དང་འདྲ་བར་མི་འདོད་པ་ཞིག་གིས་གནས་རི་ཁྲོད་སྟོང་པའམ། ཡང་ན་རི་གསུམ་གྱི་རྩེའམ། ཡང་ན་ལུང་གསུམ་གྱི་མདོ་ཞིག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང༌། སྐབས་སྐབས་སུ་བླ་མའི་མོས་གུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་གནས་སུ་སྒོམ་པ་དང་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟུན་པ་ཡིན། བླ་མ་དམ་པ་དང་མཇལ་བར་འདོད་ན་ཡང་དེ་ནས་འོང་བ་མ་ལགས། ཆོས་རྟ་འཆག་མའི་མན་ངག་གིས་བླ་མ་དམ་པ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། འདིའི་དུས་སུ་གནས་དབེན་པ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འདྲ་བས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། གནས་དབེན་པར་མ་བསྡད་ན་ད་རུང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་རྐྱེན་མི་ཐུབ་པས་དབང་པོ་ལྔ་ཡུལ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད། གནས་དབེན་པར་བསྡད་ན་དེ་ན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་མེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མཉམ་པར་ཞོག་པ་ཡིན། དེས་ན་དབང་པོ་ལྔ་ཡུལ་ལྔའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས། ངེད་སྒོམ་ཆེན་པ་ལྟ་བ་མཐོན་པོ་དང་སྤྱོད་པ་ཡངས་པ་ལ་མི་གནོད་སྙམ་ན་དེ་གར་སྲིད། དེ་ལྟ་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྤྱོད་འདོད་པ་ལགས་མོད། ད་རེས་ཁྱེད་སྒོམ་ཆེན་པ་མང་པོ་རྔ་བརྡུང་བ་ལ་བལྟར་འགྲོ་འདུག་ཟེར། སོང་ནས་ལ་ལས་ནི་རྟ་རྒྱུགས། ལ་ལས་ནི་བྲོ་བརྡུང་བར་འདུག་ཟེར་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་དུ་གར་བཏུབ། དེ་བླ་མའི་ཞབས་འདྲེན་ལགས་མོད། ཞབས་འདྲེན་ཟེར་ནས་ཞབས་ལ་འཇུས་ནས་དྲུད་པ་ལ་ཟེར་བ་མིན་ཏེ། མི་བཅུ་བཅུ་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀུར་བ་ཞིག་གི་ཞབས་ལ་འཇུས་ནས་ཐེན་གར་ཐུབ། རྟག་ཏུ་ཞབས་འདྲེན་བྱེད་པ་ཁྱེད་ཚོ་གཅིག་འདུག་སྟེ་དེ་ལ་དགའ་བར་མ་བྱུང༌། སྤྱིར་ཡང་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་བྱ་རྒྱུ་དེ་གང་ཡིན། སྒོས་སུ་ངེད་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བྱེད་པ་དཔེ་ཡོད་དམ། ངེད་བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་དྲུང་དུ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཚོགས་པ་མིན་ནམ། ལྟད་མོ་སྣ་ཚོགས་དོན་དུ་གཉེར་ན་རི་སྟོང་འདི་འདྲ་བར་བསྡད་པས་ཅང་མི་མཐོང༌། རྩང་འགུར་མོའམ་རབ་ཝ་རོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་ནས། ཡང་ན་ནི་སྨད་ཚོང་མའི་གཡོག་བྱེད། ཡང་ན་ནི་ཆང་ཚོང་མའི་གཡོག་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེར་ལྟད་མོ་ཡང་མཐོང༌། སྐྱུར་པོ་འདྲ་བ་ཡང་ཐོབ། མི་ཚེ་གཅིག་ཀྱང་དེར་ཕྱིད་ནས་འོང་བའི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། ངེད་སྒོམ་ཆེན་པའི་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན། དབང་པོ་ལྔ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་དུས་སུ་སྔར་ཞི་གནས་སམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙག་ཙིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་དང་འདྲ་བར་གྱུར། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱི་མཐུ་རྒྱས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད། གནས་དབེན་པ་རི་ཁྲོད་སྟོང་པར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའམ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྤྲོས་པ་བཅད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་མཉམ་པར་ཞོག་དང༌། དེའི་དུས་སུ་ཕྱི་ནང་མཁའ་འགྲོས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཐུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་བོགས་ཐོན་ནས་འོང༌། བོགས་གང་ཡིན་ན་སྔར་སྐྱེ་བའི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཕྲུགས་ཀྱིས་རྟོགས། དབང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་ལྔ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འོང་སྟེ། འདིའི་དུས་སུ་མཉམ་གཞག་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱེད་དེ།
Chinese
如果认为上师的言教，变成文字记录等就是智慧，那没有用处。如果问什么叫做智慧，就是擅长使自己和其它众生的心，不住的安住；安住的使之稳固；稳固的使之增上；魔不入侵；入侵后能遣除的方法，这叫做智慧。阿阇黎圣天说，阿阇黎龙树使菩提心不住的安住的方法，从前世以来串习什么，而能引导，这叫做智慧。阿阇黎让他在头上修木头，说孩子过来，我讲经、讲续、传授诀窍，开示大婆罗门的甚深意义等，无论讲什么，连心稍微安住也得不到。还有，如果讲一座山上，有独觉、仙人和猴子居住的故事，那么仙人首领不会说照我说的做，而是说那只猴子可能见过一些成就苦行的伟人，做它所教的幻轮，这叫做智慧。猴子教幻轮，这叫做智慧。还有，婆罗门的孩子仆人和照料者两人，舍利子给他们传授诀窍，这叫做智慧。舍利子智慧大的原因就在于此。还有，舍利子削牛粪泥，因此对圣者生起欢喜心，并开示三句法语，依靠那个习气而获得阿罗汉果，并且说你对我生起欢喜心，因此知道会投生到对圣者有信心的施主妻子的腹中，这叫做智慧。还有，如果修了一个微小的因，知道会获得圆满的果，这叫做智慧。僧众的僧裙，用拂尘拂拭一点点，就能获得清净的佛刹。知道修那个因，叫做智慧。因为道路狭小，三个月拂拭，去除灰尘，去除污垢，现证有学阿罗汉，这叫做智慧。还有，擅长修微细和粗大的因果，叫做智慧。国王我从你这里买乳粥转生时，向如来毗婆尸佛献上五又二分之一的谷粒，因此获得四大部洲和天界。最终成佛，这叫做智慧。
English
If you think that the guru's teachings, turned into written records, etc., are wisdom, that is of no use. If you ask what is called wisdom, it is being skilled in the means of making one's own and other beings' minds, which are not abiding, abide; making the abiding stable; making the stable increase; preventing demons from entering; and being skilled in the means of dispelling them after they have entered, this is called wisdom. The master Āryadeva said that the master Nāgārjuna's method of making the bodhicitta, which is not abiding, abide, whatever he has become accustomed to from previous lives, and being able to guide, this is called wisdom. The master had him meditate on wood on his head, saying, "Child, come here, I will explain the scriptures, explain the tantras, transmit the pith instructions, explain the profound meaning of the great Brahmin," etc., no matter what he explained, he could not even obtain a slight abiding of the mind. Furthermore, if he tells a story of a mountain where a pratyekabuddha, a hermit, and a monkey live, then the hermit chief will not say, "Do as I say," but will say, "That monkey may have seen some great ascetics who have accomplished austerities, do the magic wheel that he taught," this is called wisdom. The monkey teaching the magic wheel, this is called wisdom. Furthermore, the Brahmin's child, the servant and the caretaker, Śāriputra gave them pith instructions, this is called wisdom. The reason why Śāriputra had great wisdom is because of this. Furthermore, Śāriputra shaved the cow dung mud, and therefore generated joy towards the noble one, and taught three phrases of Dharma, relying on that habit and attaining the arhatship, and said, "You generate joy towards me," therefore knowing that he would be born in the womb of the wife of a patron who has faith in the noble one, this is called wisdom. Furthermore, if one cultivates a subtle cause, knowing that one will obtain a perfect result, this is called wisdom. By making a small offering of a monk's robe and a duster, one obtains a pure Buddha-field. Knowing how to cultivate that cause is called wisdom. Because the road was narrow, he dusted for three months, removing dust and impurities, and manifested the śaikṣa arhat, this is called wisdom. Furthermore, being skilled in cultivating subtle and coarse causes and effects is called wisdom. When King Ngalé took birth from you to buy milk porridge, he offered five and a half grains of rice to the Tathāgata Vipashyin, and therefore obtained the four continents and the heavens. Finally becoming a Buddha, this is called wisdom.
Chinese
仁兄，再者，以发菩提心行布施，知能证得圆满佛果者，名为智慧。若以希求现世八法，或来世欲求天人果报，或以声闻、缘觉之心行布施，虽能成就所愿，然非真智慧。总之，无需广涉，举一隅应能通达全体，如芦苇与灯芯之喻。如是，善巧方便者，以世俗菩提心加以区分，积聚福德资粮；以甚深智慧，令自他之心安住于无所住，善于此等方便。然此等亦非外在于己，乃内在于己心，自心本初即无生，唯一空性，如是，轮回与涅槃所摄一切法皆是自心。心本初无生，如虚空一般，如是宣说，故请铭记于心，此即是法。又，尊贵的上师曾开示：圆满正等觉薄伽梵，最初发殊胜菩提心，中间于无数劫中积聚福德与智慧资粮，最终证得无上圆满菩提而成佛，并转了三次法轮。若概括而言之，即是宣说了次第修持白净善法之根本。此即初善、中善、后善。亦如是说：初善、中善、后善，过去诸佛如是说，未来诸佛亦将如是说，现在诸佛亦复如是说。如是奉行薄伽梵之教诲，则三时皆善，自他一切安乐皆生。薄伽梵所说一切法，皆归摄于此三时之善，此外，纵如毛发之端亦无。此为何耶？即薄伽梵所说：以离贪欲之心而得心解脱，以智慧而得智慧解脱之法。
English
Furthermore, it is called wisdom to know that giving alms with the mind of Bodhicitta will lead to the attainment of perfect Buddhahood. If one gives alms with the desire for the eight worldly dharmas of this life, or the desire for gods and humans in the next life, or with the mind of a Hearer or Solitary Realizer, that desire will be fulfilled, but it is not true wisdom. In general, there is no need to be extensive. One should understand all aspects by showing one aspect, as illustrated by the example of reeds and rushes. Thus, skillful means are distinguished by the conventional Bodhicitta, accumulating the accumulation of merit, and profound wisdom is skillful in the means of causing one's own and others' minds to abide in non-abiding. However, these are not external, but internal to one's own mind. From the beginning, one's own mind is unborn and one in emptiness. Thus, all dharmas included in samsara and nirvana are one's own mind. The mind is unborn from the beginning, like the center of the sky. It is said that one should keep this in mind, and that is the Dharma. Moreover, the precious Lama said: The perfectly complete Buddha, the Bhagavan, first generated the supreme Bodhicitta, then accumulated the accumulations of merit and wisdom for countless eons, and finally attained enlightenment in the unsurpassed, perfectly complete Bodhi, and turned the three wheels of the Dharma. In summary, it is said that the root of white and pure virtue is gradually practiced in stages. That is, the beginning, middle, and end are all virtuous. It is also said: Virtuous in the beginning, middle, and end. The Buddhas of the past have said so. The Buddhas of the future will also say so. The perfectly enlightened Buddhas of the present also say so again and again. If one follows and practices the teachings of the Bhagavan, then virtue will arise in all three times, and all happiness and well-being for oneself and others will arise. All the Dharmas spoken by the Bhagavan are included in this virtue of the three times. There is nothing else, not even the tip of a hair. What is this? It is what the Bhagavan said: The Dharma of the liberation of the mind through detachment from desire, and the liberation of wisdom through wisdom.